આયુર્વેદમહોદધૌ અન્નપાનવિધિ · અધ્યાય 17

સર્વવ્યાધિહરં શીઘ્રં મુખશોધનમ્ એવ ચ ।
ધાન્યે શ્રેષ્ઠં ષષ્ટિકં રાજભોજ્યં માંસે ત્વ્ આજં તૈત્તિરીકં હિતં સ્યાત્ ।
પાનીયં સ્યાત્ કૃષ્ણમૃત્સ્નાસમ્ એતં ક્ષીરાજ્યાદૌ ગવ્યમ્ આદૌ પ્રશસ્તમ્ ॥
॥ ઇતિ શાલિવર્ગઃ ॥
ઉષ્ણારૂક્ષવ (ત)રાઃ કષાયમધુરાઃ પાકે લઘુત્વાદિ (ધિ) કાઃ
શ્લેષ્મઘ્નાઃ પવનાદિપિત્તજનકાઃ વિષ્ટમ્ભિનઃ સર્વદા ।
રોમાકાદિકધાન્યલક્ષણમ્ ઇદં પ્રોક્તં નૃણામ્ અગ્રતઃ
સમ્યક્* વૈ બલશાકસદ્રવગુલ્લૈઃ પશ્રાત્ક્રમઃ સંસ્થિતઃ ॥ (?)
॥ ઇતિ ધાન્યવર્ગઃ ॥
॥ અથ શિમ્બિધાન્યગુણાઃ કથ્યન્તે ॥
તત્રાદા મુદ્ગગુણાઃ ।
મુદ્ગઃ પિત્તકફાપહો વ્રણહરઃ કંવા(ઠા) મયઘ્નો લઘુઃ
પથ્યો વાતવિરિક્તિજન્તુષુ તથા નેત્રામયે સર્વદા ।
નૈવાધ્માનકરસ્ તથાનિલહરો મન્દાનિ (વ) લે શસ્યતે
સૂપાનામ્ અપિ ચોત્તમઃ સ્વરકરો મૂત્રામયચ્છેદનઃ ॥
અથ માષઃ ।
માષઃ સ્નિગ્ધો બલમલકરઃ શોષણઃ શ્લેષ્મકારી
વીર્યે ચોષ્ણો ઝટિતિ કુરુતે રક્તપિત્તપ્રકોપમ્ ।
હન્યાદ્ વાતં ગુરુર્ અતિરસો રોચકો ભક્ષ (ક્ષ્ય) માણઃ
સ્વાદુર્ નિત્યં શ્રમસુખજુષાં જીવનીયો નરાણામ્