અવદાનકલ્પલતા · અધ્યાય 43

ઇતિ ક્ષેમેન્દ્રવિરચિતાયાં બોધિસત્ત્વાવદાનકલ્પલતાયાં કનકવર્ણાવદાનં નામ દ્વિચત્વારિંશઃ પલ્લવઃ ॥
43. હિરણ્યપાણ્યવદાનમ્ ।
સર્વોપકારપ્રણયી પ્રભાવઃ સર્વોપજીવ્યા મહતી વિભૂતિઃ ।
પુણ્યાઙ્કુરાર્હસ્ય ફલં વિશાલપલાર્હમેતત્ પ્રથમં હિ પુષ્પમ્

જિને જેતવનારામવિહારાભિગતે પુરા ।
શ્રાવસ્ત્યાં દેવસેનાખ્યઃ શ્રીમાનાસીદ્ગૃહાધિપઃ

હિરણ્ંયપાણિસ્તસ્યાભૂત્પુત્રઃ સત્પુત્રમાનિનઃ ।
યસ્ય હેમમયં જાતં પાણિદ્વિતયમદ્ભુતમ્

રૂપ્યલક્ષદ્વયં તસ્ય પ્રાતઃ પ્રાતઃ કરદ્વયે ।
પ્રાદુરાસીત્સ તેનાભૂદર્થિનાં કલ્પપાદપઃ

તસ્ય વ્યક્તવિવેકેન પરિપાકેન ભૂયસા ।
કાલે કુશલમૂલાનાં જિને ભક્તિરજાયત

અથ જેતવન ગત્વા બહ્ગવન્તં તથાગતમ્ ।
સ દૃષ્ટ્વા વિદધે તસ્ય સાનન્દઃ પાદવન્દનમ્

ભગવાનપિ સંષારતાપપ્રશમચન્દિકામ્ ।
સુધાસખીં દિદેશાસ્મૈ દૃશં કુશલવૃતિકામ્

સ શાસ્તુર્દર્શનેનૈવ સંમોહતિમિતોજ્ઝિત ।
બભાસે સુર્યકિરણપ્રબુદ્ધકમલોપમઃ

ભગવાન્ વિદધે તસ્ય તતઃ સદ્ધર્મદેશનામ્ ।
યયા ધર્મમયં ચક્ષુરક્ષુણ્ણાલોકમુદ્યયૌ

પ્રાક્પુણ્યપરિણામેન જાતવૈરાગ્યવાસનઃ ।
પ્રણમ્ય વિમલપ્રજ્ઞઃ સ સર્વજ્ઞમભાષતઃ

શરણ્ય શરણાપ્તસ્ય ભગવન્ ભવહારિણી ।
અશેષક્લેશનાશાય પ્રવ્રજ્યા મે વિધીયતામ્

ચપલં પ્રાણિનામાયુષ્તતો ઽપિ નવયૌવનમ્ ।
વિદ્યુદ્વિલાસચપલાસ્તતો ઽપ્યેતા વિભૂતયઃ

ઇતિ તસ્ય બ્રુવાણસ્ય સુગતાનુગ્રહોદિતા ।
પપાત વિતરજસઃ પ્રવ્રજ્યા વપુષિ સ્વયમ્

રક્તચીવરસુવ્યક્તાં બિભ્રાણઃ સ વિરક્તતામ્ ।
પાત્રગ્રહેણ તત્યાજ પુનઃ સંસારપાત્રતામ્

તસ્ય તામદ્ભુતાં સિદ્ધિં પ્રત્યક્ષં વીક્ષ્યં ભિક્ષવઃ ।
તત્પૂર્વવૃત્તં પપ્રચ્છુર્ભગવન્તં સ ચાબ્રવીત્

વારાણસ્યાં પુરા રાજા કૃકિર્નામ તથાગતે ।
કાશ્યપાખ્યે ભગવતિ પ્રયાતિ પરિનિર્વૃતિમ્

શરીરમસ્ય સમ્કૃત્ય સ્તૂપં રત્નમયં વ્યધાત્ ।
સ્વર્ગાવગાહનપ્રૌઢં મૂર્તં પુણ્યમિવોન્નતમ્

તસ્મિન્નારોપ્યમાણાયાં યષ્ટયાં પૂજાપરિગ્રહે ।
કિતવઃ કન્દલો નામ નિદધે રૂપકદ્વયમ્

ચિત્તપ્રસાદશુદ્ધેન તેન પુણ્યેન ભૂયસા ।
હિરણ્યપાણિઃ પ્રાપ્તો ઽદ્ય મહતાં સ્પૄહણીયતામ્

ભવતિ વિભવસ્ત્યાગોદારઃ સમગ્રગુણો ભુવિ
પ્રસરતિઃ યશઃ શુક્લં લોકે સુધાંશુસહોદરમ્ ।
પરિણતિપદે પુણ્યં ધત્તે યદલ્પમનલ્પતાં
વિમલમનસઃ શ્રદ્ધાશુદ્ધં તદેવ વિજૃમ્ભિતમ્

ઇતિ પ્રભાવં કથિતં જિનેન પુણ્યાનુભાવસ્ય હિરણ્યપાણેઃ ।
શ્રુત્વૈવ હર્ષાદરવિસ્મયાનાં સ ભિક્ષુસંઘઃ પ્રણયી બભૂવ