અવદાનકલ્પલતા · અધ્યાય 33
ઇતિ ક્ષેમેન્દ્રવિરચિતાયાં બોધિસત્ત્વાવદાનકલ્પલતાયાં વિશાખાવદાનં દ્વાત્રિંશઃ પલ્લવઃ ॥
33. નન્દીપનન્દાવદાનમ્ ।
સ કો ઽપિ પુણ્યપ્રશમાનુભાવઃ શુદ્ધાત્મનામસ્ત્યમૃતસ્વભાવઃ ।
યસ્ય પ્રભાવેણ ભવન્તિ સદ્યઃ ક્રૂરા અપિ ક્રોધવિષપ્રમુક્તાઃ
પુરા તથાગતે જેતવનારામવિહારિણિ ।
તદાજ્ઞયા ભિક્ષુગણે ગિરિકાનનચારિણિ
સુમેરુપરિષણ્ડાયાં સ્થિત્વા ધ્યાનપરાયણાઃ ।
આયયુર્ભિક્ષવઃ પાણ્ડુવિચ્છાયવદનાઃ કૃશાઃ
તે ઽથ કૃત્વા ભગવતઃ પાદપદ્માભિવન્દનામ્ ।
ઊચિરે ભિક્ષુભિઃ પૃષ્ટા દેહદૌર્બલ્યકારણમ્
સુમેરું ત્રિગુણાવૃત્ત્યા વેષ્ટયિત્વા વ્યવસ્થિતૌ ।
અદૃષ્ટૌ વૈનતેયસ્ય નાગૌ નન્દોપનન્દકૌ
તૌ સદા ત્રિવિધોચ્છ્વાસં સૃજતઃ કીર્ણપાવકમ્ ।
ભવન્તિ ભસ્મ સ્પર્શેન સહસૈવ શિલા અપિ
વયં તદ્વિષનિશ્વાસૈર્નિદગ્ધા ધ્યાનયોગિનઃ ।
વિવર્ણવદનચ્છાયાહ્ કેવલં કૃશતાં ગતાઃ
ઇતિ તૈઃ કથિતે શાસ્તા ભિક્ષુસંઘાર્થિતઃ પુરઃ ।
નાગયોર્દમને યોગ્યં મૌદ્ગલ્યાયનમાદિશત્
સ સુમેરું સમાસાદ્ય શૃઙ્ગૈરાલિઙ્ગિતામ્બરમ્ ।
સુપ્તૌ દદર્શ નાગેન્દ્રૌ યોગેનાન્તર્હિતાકૃતિઃ
યોધ્યમાનૌ શનૈસ્તેન બુબુધાતે યદા ન તૌ ।
તદા મહાનાગવપુર્ભૂત્વા સ સમવેષ્ટયત્
પ્રબુદ્ધૌ પીડિતૌ તેન દૃષ્ટ્વા તં ભીષણાકૃતિમ્ ।
વિંદ્રુતૌ નરરૂપેણ તસ્થતુર્ભયવિહ્વલૌ
નાગરૂપં પરિત્યજ્ય કૃત્વા રૂપં સ્વકં તતઃ ।
પલાયમાનાવન્યોન્યં ત્ ઔ મૌદ્ગલ્યાયનો ઽવદત્
નાગૌ ક્ક ગમ્યતે તૂર્ણ ભયં સંત્યજ્યતામિદમ્ ।
ન સ નાગઃ સ્થિતસ્તત્ર યેન વિદ્રાવિતૌ યુવામ્
સર્વથા યદિ નસ્ત્યેઅ તદ્ભયાદ્ યિવયોર્ધૃતિઃ ।
ક્રિયતે કિં શરણ્યસ્ય ન બુદ્ધસ્યાભિવન્દનમ્
ઇતિ તેનોક્તમાકર્ણ્ય વિનયાત્તૌ તમૂચતુઃ ।
પ્રસાદઃ ક્રિયતામાર્ય ભગવદ્દર્શનેન નૌ
ઇતિ બ્રવાણૌ નાગેન્દ્રૌ નીત્વા ભગવતો ઽન્તિકમ્ ।
સ ત દ્વૃત્તાન્તમાવેદ્ય પ્રણમ્ય સમુપાવિશત્
ભગવાનથ નાગેન્દ્રૌ બભાષે શરણાગતૌ ।
પ્રણામં ચક્રતૂ રત્નપ્રભાભૂષીતભૂતલૌ
શિક્ષાપદાનિ સંપ્રાપ્ય સર્વભૂતાભયપ્રદૌ ।
શરણપ્રાપ્તિસમયાદધુના નિર્ભયૌ યુવામ્
ઇત્યાલોકનમાત્રેણ દોષદ્વેષવિવર્જિતૌ ।
કૃતૌ ભગવતા સમ્યક્ જગ્મતુસ્તં પ્રણમ્ય તૌ
સંદર્શનેનૈવ મહાશયાનાં પ્રભાપદેશેન શરીરલગ્નૈઃ ।
સીંસ્રા અપિ દ્વેષવિષોષ્મતપ્તાઃ શમામૃતૈઃ શીતલતાં વ્રજન્તિ
તત્પૂર્વજન્મવૃત્તાણ્તં ભિક્ષુભિર્ભગવાન્ જિનઃ ।
પ્રભાવવિસ્મયાત્પૃષ્ટઃ સર્વદર્શી જગાદા તાન્
કૃકિર્નામ પુરા શ્રીમાન્ વારાણસ્યાં નરેશ્વરઃ ।
કાશ્યપાખ્યાદ્ ભગવતઃ પ્રાપ્તવાન્ ધર્મશાસનમ્
અમાત્યયોઃ સ વિન્યસ્ય રાજ્યં નન્દોપનન્દયોઃ ।
બભૂવ બોધિસંસક્તઃ સત્યદર્શનનિર્વૃતઃ
ધર્મદહ્ર્મમયં રાજ્યં કૃત્વા તૌ તસ્ય મન્ત્રિણૌ ।
સર્વોપકરણૈર્યુક્તં વિહારં કાશ્યપાય ચ
કાલેન જાતૌ નાગેન્દ્રાવેતૌ નન્દોપનન્દકૌ ।
વિહારાર્પણપુણ્યેન પદં મેરુરભૂત્તયોઃ
ઇતિ જિનનિગદિતફણિવરચરિતં પરતનુપરિણતિપરિચિતસુકૃતમ્ ।
શ્રુતવતિ શમનયમુનિપરિનિવહે વિષધરનિયમનગુણનુતિરુદભૂત્
મૂળ પાઠ: Avadānakalpalatā · Edition: P.L. Vaidya. Avadāna-kalpalatā, 2 vols. Darbhanga: Mithila Institute, 1959 (Buddhist Sanskrit Texts, 22) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0