અવદાનકલ્પલતા · અધ્યાય 26
ઇતિ ક્ષેમેન્દ્રવિરચિતાયામ્ બોધિસત્ત્વાવદાનકલ્પલતાયાં મારચિદ્રાવણાવદાનમ્ નામ પઞ્ચવિંશઃ પલ્લવઃ ॥
26. શાક્યોત્પત્તિઃ ।
વંશઃ સ કો ઽપિ વિપુલઃ કુશલાનુબન્ધી યશ્ચારુવૃત્તમુચિતં ગુણસંગ્રહસ્ય ।
રત્નં વિશુદ્ધરુચિસૂચિતસત્પ્રકાશં મુક્તામયં જગદલંકરણં પ્રસૂતે
ન્યગ્રોધારામનિરતં પુરા કપુલવાસ્તુનિ ।
શાક્યાઃ સ્વવંશં પપ્રચ્છુર્ભગવન્તં તથાગતમ્
તૈઃ પૃષ્ટઃ સ્વકુલોત્પત્તિં સ મૌદ્ગલ્યાયનં પુરઃ ।
વક્તું ન્યયુઙ્ક્ત કૃત્વાસ્ય વિમલજ્ઞાનદર્શનમ્
સ વિલોક્ય યથાતત્ત્વમતીતં જ્ઞાનચક્ષુષા ।
તાનવોચત સંસ્મૃત્ય શ્રૂયતાં શાક્યસંભવઃ
અશેષે ઽસ્મિન્ જલમયે જગત્યેકાર્ણવે પુરા ।
સ્થિતે પવનસંસ્પર્શાત્પયઃ પય ઇવાભવત્
જલે તસ્મિન્ ઘનતયા યાતે કઠિનતામ્ શનૈઃ ।
અભૂદ્વર્ણરસસ્પર્શશબ્દગન્ધમયી મહી
તસ્યામાભાસ્વરા દેવાશ્ચ્યુતાઃ કર્મપરિક્ષયાત્ ।
તત્તુલ્યવર્ણસંભૂતાઃ સત્ત્વાઃ સત્ત્વબલાધિકાઃ
અઙ્ગુલ્યા રસમાસ્વાદ્ય તત્તૃષ્ણાતીવ્રમોહિતાઃ ।
આહારદોષાત્સંપ્રાપોઉર્ગુરુરૂક્ષવિવર્ણતામ્
અન્નપ્રસવિની તેષાં ક્રમેણાભૂદ્વસુંધરા ।
તમોભિશ્ચ વિલુપ્તાનામ્ ક્ષેત્રાગ
તતસ્તેષાં ક્ષતત્રાણાત્ ક્ષત્રિયઃ ક્ષિતિપાલને ।
મહાસંમતનામાભૂજ્જનસ્ય મહતો મતઃ
તસ્યાન્વયે મહત્યાસીનૃપઃ શ્રીમાનુપોષધઃ ।
અમ્લાનકીર્તિકુસુમઃ પારિજાત ઇવોદધૌ
ચક્રવર્તી સુતસ્તસ્ય માન્ધાતાભૂદયોનિજઃ ।
જગત્યેકાતપત્રસ્ય યસ્ય વંશો મહાનભૂત્
વંશે સહસ્રવંશસ્ય કૃકિસ્તસ્યાભવન્નૃપઃ ।
ચિત્તપ્રસાદમકરોદ્ ભગવાન્ યસ્ય કાશ્યપઃ
ઇક્ષ્વાકુરન્વયે તસ્ય તસ્ય ચાભૂદ્ વિરૂઢકઃ ।
પ્રીત્યા કનીયસઃ સૂનોર્જ્યેષ્ઠાસ્તેન વિવાસિતાઃ
એકીભૂય તતઃ સર્વે સ્વદેશવિગતસ્પૃહાઃ ।
કુમારાઃ કપિલાખ્યાસ્ય મહર્ષેરાશ્રમં યયુઃ
ધ્યાનકાલાણ્તરાયાણાં બાલ્યાદુચ્ચૈઃ પ્રલાપિનામ્ ।
સો ઽન્યત્ર નિર્મમે તેષાં પુરં કપુલવાસ્ત્વિતિ
કાલેન પુત્રવાત્સલ્યાદનુતાપેન ભૂપતિઃ ।
આનીયન્તાં કુમારાસ્તે સચિવાનિત્યભાષત
તમૂર્ચુર્મન્ત્રિણઃ સર્વે રાજન્ પ્રાપ્તપુરોત્તમાઃ ।
પ્રત્યાનેતુમશક્યાસ્તે જાતાપત્યપૃથુશ્રિયઃ
ઇતિ તેષાં પિતુસ્તત્ર શક્યાશક્યવિચિન્તને ।
બભૂવુઃ શાક્યસંજ્ઞાસ્તે નૄપુરસ્તેષુ વંશકૃત્
તદ્વંશેષુ પઞ્ચપઞ્ચસહસ્રેષુ મહીભુજામ્ ।
અતીતેષુ ક્ષિતિપતિઃ શ્રીમાન્ દશરથો ઽબહ્વત્
તસ્યાન્વયે સિંહહનુર્બભૂવ પૃથિવીપતિઃ ।
ન રણે સિંહમિવ યં સેહિરે રાજકુઞ્જરાઃ
જ્યેષ્ઠઃ શુદ્ધોદનસ્તસ્ય સુતઃ શુક્લોદનઃ પરઃ ।
દ્રોણોદનસ્તદનુજઃ કનીયાનમૃતોદનઃ
કન્યાશ્ચતસ્રઃ શુદ્ધાખ્યા શુક્લા દ્રોણામૃતા તથા ।
શુદ્ધોદનસ્ય ભગવાન્ સૂનુર્નન્દસ્તથાપરઃ
શુક્લોદનસ્ય તનયૌ દ્વૌ તિષ્યાખ્યો ઽથ ભદ્રિકઃ ।
દ્રોણોદનસ્ય દ્વૌ પુત્રાવનિરુદ્ધો મહાંસ્તથા
આનન્દદેવદત્તાખ્યાવમૃતોદનસંબહ્વૌ ।
શુદ્ધાસુતઃ સુપ્રશુદ્ધઃ શુક્લાસૂનુશ્વ માલિકઃ
દ્રોણાપુત્રશ્ચ ભદ્રાણિર્વૈશાલ્યખ્યો ઽમૃતાસુતઃ ।
રાહુલો ભગવત્સૂનુર્યસ્મિન્ વંશઃ પ્રતિષ્ઠિતઃ
ઇત્યુજ્જ્વલજ્ઞાનમયેન તેન વંશં યથાવત્કથિતં નિશમ્ય ।
શાક્યા બભૂવર્ભગવત્પ્રભાવૈઃ
સંભાવિતોત્કર્ષવિશેષશુદ્ધાઃ
મૂળ પાઠ: Avadānakalpalatā · Edition: P.L. Vaidya. Avadāna-kalpalatā, 2 vols. Darbhanga: Mithila Institute, 1959 (Buddhist Sanskrit Texts, 22) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0