અથર્વપ્રાયશ્ચિત્તાનિ · અધ્યાય 6
ઇતિ યજ્ઞપ્રાયશ્ચિત્તે પઞ્ચમો ઽધ્યાયઃ સમાપ્તઃ ।
(અવ્પ્ર્_6.1:132।5) અથાતઃ સૌમિકાનિ વ્યાખ્યાસ્યામઃ ।
(અવ્પ્ર્_6.1:132।5-7) હવિર્ધાને ચેત્ પ્રપતેયાતાં પુરા બહિષ્પવમાનાદ્ અધ્વર્યુર્ દક્ષિણમ્ ઉદ્ગૃહ્ણીયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.1:132।7) પ્રતિપ્રસ્થાતોપસ્તભ્નુયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.1:132।7-8) પ્રતિપ્રસ્થાતોત્તરમ્ ઉદ્ગૃહ્ણીયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.1:132।8-11) અધ્વર્યુર્ ઉપસ્તભ્નુયાદ્ યથાપ્રકૃતિ સ્તમ્ભાનોપમાનૌ (!) <સમ્ અશ્વિનોર્ અવસા નૂતનેન મયોભુવા સુપ્રણીતી ગમેમ । આ નો રયિં વહતમ્ ઓત વીરાન્ આ વિશ્વાન્ય્ અમૃતા સૌભગાનિ [.ર્વ્ 5.42.18 એત્ચ્.]> ।
(અવ્પ્ર્_6.1:132।11-12) <શિરો યજ્ઞસ્ય પ્રતિધીયતામ્ અમૃતં દેવતામયં> ।
(અવ્પ્ર્_6.1:132।12) વૈષ્ણવ્યાઃ ।
(અવ્પ્ર્_6.1:132।12-16) (ક્રિયતાં શિર આશ્વિન્યાઃ પ્રતિહ્રીયતાં અમૃતાં) <દ્યુભિર્ અક્તુભિઃ પરિપાતમ્ અસ્માન્ અરિષ્ટેભિર્ અશ્વિના સૌભગેભિઃ । તન્ નો મિત્રો વરુણો મામહન્તામ્ અદિતિઃ સિન્ધુઃ પૃથિવી ઉત દ્યૌર્ [.ર્વ્ 1.112.25]> ઇત્ય્ આગ્નીધ્રીયે જુહુયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.1:132।16-18) ઔદુમ્બરીં ચેદ્ અપહરેયુર્ યમ્ એવ કાં ચિત્ પ્રછિદ્યાવદધ્યાદ્ અધ્વર્યુર્ ઉદ્ગાતા યજમાનઃ ।
(અવ્પ્ર્_6.1:132।18-19) <ઊર્ગ્ અસ્ય્ ઊર્જં મયિ ધેહિ । શ્રિયાં તિષ્ઠ પ્રતિષ્ઠિતા । દિવં સ્તબ્ધ્વાન્તરિક્ષં ચ પૃથિવ્યાં ચ દૃઢા ભવ [અઅપ્;સ્સ્ 14.33.2]>_ઇતિ ।
(અવ્પ્ર્_6.1:133।1) <ધર્ત્રિ ધરિત્રિ જનિત્રિ યમિત્રિ [અઅપ્;સ્સ્ 14.33.2]>_ઇતિ બ્રહ્મા ।
(અવ્પ્ર્_6.1:133।1-2) અન્તઃસદસો બહિષ્પવમાનેન સ્તૂયુર્ ।
(અવ્પ્ર્_6.1:133।2-5) દીક્ષિતસ્ય ગાર્હપત્યો ઽન્તે ગાર્હપત્યો ઽનુગચ્છેદ્ <અગ્નિં નરો દીધિતિભિર્ અરણ્યોર્ હસ્તચ્યુતી જનયન્ત પ્રશસ્તં । દૂરેદૃશં ગૃહપતિમ્ અથર્યુમ્ [.ર્વ્ 7.1.1, અઅપ્;સ્સ્ 14.16.1]> ઇતિ મથિત્વાવદધ્યાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.1:133।5-6) આશ્વ્ અનુપ્રણીતશ્ ચેદ્ અનુગછેદ્ એતયૈવ મથિત્વાવદધ્યાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.1:133।6-7) અગ્નયશ્ ચેન્ મિથઃ સંસૃજ્યેરન્ન્ <અગ્નિનાગ્નિઃ સંસૃજ્યતે [.ર્વ્ 1.12.6; ચ્f. કૌશ્સ્ 108.1-2]>_ઇત્ય્ એતે જપેત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.1:133।7-9) શાલામુખીયશ્ ચેદ્ અનુગચ્છેદ્ ગાર્હપત્યાત્ પ્રણીય <ભદ્રં કર્ણેભિર્ [સેએ બેલોw]> ઇતિ ચતસ્રો જપેત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.1:133।9-11) <ભદ્રં કર્ણેભિઃ શૃણુયામ દેવા ભદ્રં પશ્યેમાક્ષભિર્ યજત્રાઃ । સ્થિરૈર્ અઙ્ગૈસ્ તુષ્ટુવાંસસ્ તનૂભિર્ વ્યશેમ દેવહિતં યદ્ આયુઃ [.ર્વ્ 1.89.8, અઅપ્;સ્સ્ 14.16.1]> ।
(અવ્પ્ર્_6.1:133।11-13) <સ્વસ્તિ ન ઇન્દ્રો વૃદ્ધશ્રવાઃ સ્વસ્તિ નઃ પૂષા વિશ્વવેદાઃ । સ્વસ્તિ નસ્ તાર્ક્ષ્યો ઽરિષ્ટનેમિઃ સ્વસ્તિ નો બૃહસ્પતિર્ દધાતુ [.ર્વ્ 1.89.6, અઅપ્;સ્સ્ 14.16.1]> ।
(અવ્પ્ર્_6.1:133।13-16) <પૃષદશ્વા મરુતઃ પૃશ્નિમાતરઃ શુભંયાવાનો વિદથેષુ જગ્મયઃ । અગ્નિજિહ્વા મનવઃ સૂરચક્ષસો વિશ્વે નો દેવા અવસા ગમન્ન્ ઇહ [.ર્વ્ 1.89.7, અઅપ્;સ્સ્ 14.16.1]> ।
(અવ્પ્ર્_6.1:133।16-18) <શતમ્ ઇન્ નુ શરદો અન્તિ દેવા યત્ર નશ્ ચક્રા જરસં તનૂનાં । પુત્રાસો યત્ર પિતરો ભવન્તિ મા નો મધ્યા રીરિષતાયુર્ ગન્તોઃ [.ર્વ્ 1.89.9, અઅપ્;સ્સ્ 14.16.1]> । ઇતિ ।
(અવ્પ્ર્_6.1:133।18-19) <પ્રેદ્ધો અગ્ને [સેએ બેલોw]> ઇતિ ચતસૃભિર્ જુહુયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.1:133।19-20) <પ્રેદ્ધો અગ્ને દીદિહિ પુરો નો જસ્રયા સૂર્મ્યા યવિષ્ઠ । ત્વાં શશ્વન્ત ઉપ યન્તિ વાજાઃ [.ર્વ્ 7.1.3]> ।
(અવ્પ્ર્_6.1:133।20-23) <સપ્ત તે અગ્ને સમિધઃ સપ્ત જિહ્વાઃ સપ્ત ર્ષયઃ સપ્ત ધામ પ્રિયાણિ । સપ્ત હોત્રાઃ સપ્તધા ત્વા યજન્તિ સપ્ત યોનીર્ આપૃણસ્વ ઘૃતેન સ્વાહા [ત્સ્ 1.5.3.2 એત્ચ્.]> ।
(અવ્પ્ર્_6.1:133।23-25) <યન્ મે મનસશ્ છિદ્રં યદ્ વાચો યચ્ ચ મે હૃદઃ । અયં દેવો બૃહસ્પતિઃ સં તત્ સિઞ્ચતુ રાધસા [અઅપ્;સ્સ્ 14.16.1]> ।
(અવ્પ્ર્_6.1:133।25) <મમાગ્ને વર્ચઃ [પ્સ્ 5.4.1, ;સ્સ્ 5.3.1]>_ઇતિ ।
(અવ્પ્ર્_6.1:133-134।25-1) એકાગ્નિધ્રીયશ્ ચેદ્ અનુગચ્છેદ્ ગાર્હપત્યાત્ પ્રણીય <મમાગ્ને વર્ચઃ [સેએ અબોવે]> ઇતિ ષડ્ભિર્ જુહુયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.1:134।1-2) ઔત્તરવેદિકશ્ ચેદ્ અનુગચ્છેચ્ છાલામુખીયાત્ પ્રણીય_<ઇમો અગ્ને [સેએ બેલોw]>_ઇતિ ત્રયોદશભિર્ જુહુયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.1:134।2-4) <ઇમો અગ્ને વીતતમાનિ હવ્યાજસ્રો વક્ષિ દેવતાતિમ્ અછા પ્રતિ ન ઈં સુરભીણિ વ્યન્તુ [.ર્વ્ 7.18.1]> ।
(અવ્પ્ર્_6.1:134।4-5) <સપ્ત તે અગ્ને સમિધઃ [સેએ અબોવે]> । <યન્ મે મનસશ્ છિદ્રં [સેએ અબોવે]> । <મમાગ્ને વર્ચ [સેએ અબોવે]> ઇતિ જુહુયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.1:134।5-7) પશુશ્રપણશ્ ચેદ્ અનુગચ્છેદ્ ઔત્તરવેદિકાત્ પ્રણીય <ત્વં નો અગ્ને [સેએ અબોવે]> <સ ત્વં ન [સેએ અબોવે]> ઇતિ સર્વપ્રાયશ્ચિત્તં હુત્વા ।
(અવ્પ્ર્_6.1:134।7-8) યદ્ય્ ઉખ્યો ઽનુગચ્છેત્ પુનઃ પુનઃ પ્રજ્વાલ્ય
(અવ્પ્ર્_6.2:134।8-10) <કાયમાનો વના ત્વં યન્ માતૄર્ અજગન્ન્ અપઃ । ન તત્ તે અગ્ને પ્રમૃષે નિવર્તનં યદ્ દૂરે સણ્ન્ ઇહાભવઃ [.ર્વ્ 3.9.2]> ।
(અવ્પ્ર્_6.2:134-135।10-2) <યાસ્ તે અગ્ન આર્દ્રા યોનયો યાઃ કુલાયિનીઃ । યે તે અગ્ન ઇન્દવો યા ઉ નાભયઃ । યાસ્ તે અગ્ને તન્વ ઊર્જો નામ તાભિષ્ ટ્વમ્ ઉભયીભિઃ સંવિદાનઃ શતં ચિન્વાનસ્ તન્વા નિષીદત [ચ્f. ક્સ્ 39.3:121.4]> ।
(અવ્પ્ર્_6.2:135।2-4) <સાકં હિ શુચિના શુચિઃ પ્રશસ્તા ક્રતુનાજનિ । વિદ્વા"ન્ અસ્ય વ્રતા ધ્રુવા વયા ઇવાનુ રોહતે [.ર્વ્ 2.5.4]>_ઇત્ય્ આધાય સમિધં કૃષ્ણાં દદ્યાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.2:135।4-5) વાસોયુગં ધેનું વા ।
(અવ્પ્ર્_6.2:135।5-8) યદ્ય્ ઉખા વા ભિદ્યેત તૈર્ એવ કપાલૈઃ સંચિત્યાન્યાં કૃત્વા <સ્યૂતા દેવેભિર્ અમૃતેનાગાઃ [પ્સ્ 19.44.1, અઅપ્;સ્સ્ 16.26.6]> <ઉખાં સ્વસારમ્ અધિ વેદિમ્ અસ્થાત્ સત્યં પૂર્વૈર્ ઋષિભિશ્ ચાકુપાનો અગ્નિઃ પ્રવિદ્વાન્ ઇહ તત્ કરોતુ [અઅપ્;સ્સ્ 16.26.6]> ।
(અવ્પ્ર્_6.2:135।8) <સ્તવાદેજરુધરનમદ્રિર્ [?]> ઇત્ય્ અનુમન્ત્રયેત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.2:135।9-11) વસતીવરીશ્ ચેત્ સ્કન્દેયુઃ <પૃથિવી વિભૂવરી સિનીવાલ્ય્ ઉરુંધેત્ય્ આવૃત્તે । નમસ્ તે ભુવો વિશ્વ[ં] તદ્ [ચ્f. ક્સ્ 35.3:51.16।અઅપ્;સ્સ્ 14.17.3. સેએ અપ્પરતુસ્ નોતે 964, અન્દ્ ચ્f. રેઅદિન્ગ્ ઓf દ્ wઇથ્ ક્સ્।અઅપ્;સ્સ્. ઓન્ થિસ્ બસિસ્, અ fઇર્સ્ત્ સ્તેપ્ તોwઅર્દ્સ્ ઇમ્પ્રોવિન્ગ્ થે એદિતિઓન્ હસ્ બેએન્ તકેન્]> ગૃહીત્વા <માન્દા વાશા [સેએ બેલોw]> ઇતિ ચતસૃભિર્ આગ્નીધ્રીયે જુહુયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.2:135।11-13) <માન્દા વાશાઃ શુન્ધ્યૂર્ અજિરાઃ । ઉન્દતીઃ સુફેનાઃ જ્યોતિષ્મતીસ્ તમસ્વતીર્ । મિત્રભૃતઃ ક્ષત્રભૃતઃ સ્વરાષ્ટ્રા ઇહ માવત [ત્સ્ 2.4.7.2] ।
(અવ્પ્ર્_6.2:135।13-14) <વૃષ્ણો અશ્વસ્ય સંદાનમ્ અસિ વૃષ્ટ્યૈ ત્વોપ નહ્યામિ [ત્સ્ 2.4.7.2]> ।
(અવ્પ્ર્_6.2:135-136।14-1) <દેવા વસવા અગ્ને ઇન્દ્ર સૂર્ય । દેવા ઉદ્નો દત્તોદધિં ભિન્ત્ત દિવસ્ પર્જન્યાદ્ અન્તરિક્ષાત્ સમુદ્રાત્ તતો નો વૃષ્ટ્યાવત [ચ્f. ત્સ્ 2.4.8.1]> ।
(અવ્પ્ર્_6.2:136।1-4) <દેવા યુજો મિત્રાવરુણાર્યમા યુક્તં દેવાઃ સપીતયો અપાં નપાત્ તનૂનપાન્ નરાશંસ ઉદ્નો દત્તો ઽદધિં ભિન્ત્ત દિવસ્ પર્જન્યાદ્ અન્તરિક્ષાત્ સમુદ્રાત્ તતો નો વૃષ્ટ્યાવત [ચ્f. ત્સ્ 2.4.8.1]>_ઇતિ ।
(અવ્પ્ર્_6.2:136।4-5) પ્રવૃત્તાશ્ ચેત્ સ્યુઃ <સં મા સિઞ્ચન્તુ [પ્સ્ 6.18-19, ;સ્સ્ 7.33.1]>_ઇતિ સંસિઞ્ચેત્ । [એમ્., એદ્. સમા-]
(અવ્પ્ર્_6.2:136।5-6) નિવૃત્તાશ્ ચેત્ સ્યુર્ <અપામ્ ઊર્મી [;સ્સ્ 20.28.4?]>_ઇતિ ગૃહીત્વા ષડ્ભિર્ આહવનીયે જુહુયાત્ ।
% નોતે મન્ત્ર નોત્ ઇન્ પ્સ્
(અવ્પ્ર્_6.2:136।6-8) <ઇન્દ્રિયાવાન્ મદિન્તમસ્ તં વો માવ ક્રમિષમ્ । અછિન્નં તન્તું પૃથિવ્યા અનુ ગેષમ્ [ત્સ્ 1.2.3.3]> ઇતિ હુત્વા
(અવ્પ્ર્_6.3:136।8-10) અભિવૃષ્ટે સોમે <દ્યૌશ્ ચ ત્વા પૃથિવી ચ શૃણીતામ્ અન્તરિક્ષં ચ [ચ્f. ક્સ્ 35.11:58.9]> । <ઇન્દુર્ ઇન્દુમ્ અવાગાદ્ ઇન્દોર્ ઇન્દ્રો ઽપાત્ [ત્બ્ 3.7.10.6, અઅપ્;સ્સ્ 14.29.2, ચ્f. ક્સ્ 35.11:58.14]> ।
(અવ્પ્ર્_6.3:136।10-13) <યજ્ઞશ્ ચ ત્વા વાયુશ્ ચ શૃણીતામ્ [ચ્f. ક્સ્ 35.11:58.12]> <અહશ્ ચ ત્વા રાત્રીશ્ ચ શૃણીતાં [ક્સ્ 35.11:58.9]> <દર્શશ્ ચ ત્વા પૌર્ણમાસશ્ ચ શૃણીતાં [ચ્f. ક્સ્ 35.11:58.13]> <યજ્ઞશ્ ચ ત્વા દક્ષિણા ચ શૃણીતાં [ચ્f. ક્સ્ 35.11:58.12]> <દક્ષશ્ ચ ત્વા માનસશ્ ચ શૃણીતામ્ [ચ્f. પ્સ્ 20.37.5અ]> <અર્કશ્ ચ ત્વાશ્વમેધશ્ ચ શૃણીતામ્ [ક્સ્ 35.11:58.14]> ।
(અવ્પ્ર્_6.3:136।13-16) <.... શ્ ચ ત્વા .... ઇન્દુર્ ઇન્દુમ્ ઉપાગાત્ સાયામે સો મ ભૂત્ સર્વ તસ્ય ત ઇન્દવ્ । ઇન્દ્રપીતસ્યોપહૂતસ્યોપહૂતો ભક્ષયામિ [;સાઙ્ખ્;સ્સ્ 13.12.10, ત્બ્ 3.7.10.6, અઅપ્;સ્સ્ 14.29.2]>_ઇત્ય્ અભિમૃષ્ટસ્ય ભક્ષયેત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.3:136।16-18) સસોમં ચેચ્ ચમસં સદસિ સ્તોત્રેણાભ્યુપાકુર્યાત્_<હિરણ્યગર્ભસ્ [સેએ અબોવે, નોતે ઇન્ ચોમ્બિનતિઓન્ wઇથ્ નેxત્ મન્ત્ર અલ્સો તઅ 1.13.3]> <તદ્ ઇત્ પદમ્ [ત્બ્ 3.7.10.6]> ઇતિ દ્વાભ્યાં જુહુયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.3:136।19-20) <તદ્ ઇત્ પદં ન વિચિકેત વિદ્વાન્ યન્ મૃતઃ પુનર્ અપ્ય્ એતિ જીવાન્ [ત્બ્ 3.7.10.6]> ।
(અવ્પ્ર્_6.3:136।20-21) પ્રવૃત્તા ચ સ્થલી સ્યાત્ <ત્રિવૃદ્ યદ્ ભુવનસ્ય રથવૃજ્ જીવો ગર્ભો ન મૃતસ્ય જીવાત્ સ્વાહા [ત્બ્ 3.7.10.6]>_ઇતિ ।
(અવ્પ્ર્_6.3:136-137।21-1) અન્યશ્ ચેદ્ આગ્રાયણાદ્ ગૃહ્ણીયાદ્ આગ્રાયણશ્ ચેદ્ ઉપદસ્યેદ્ આગ્રયણાદ્ ગૃહ્ણીયાદ્ ગ્રહેભ્યો વાહૃત્ય શુક્રધ્રુવૌ વર્જમ્ ।
(અવ્પ્ર્_6.3:137।1) <આત્મા યજ્ઞસ્ય [.ર્વ્ 9.6.8]>_ઇતિ ચતસૃભિર્ જુહુયાત્ । [એદ્. આ ત્વા યજ્ઞસ્ય]
(અવ્પ્ર્_6.3:137।1-3) <આત્મા યજ્ઞસ્ય રંહ્યા[ત્] સુષ્વાણઃ પવતે સુતઃ । પ્રત્નાનિ પાતિ કાવ્યઃ [.ર્વ્ 9.6.8, ક્સ્ 35.6:54.14]> । [એદ્. આ ત્વા યજ્ઞસ્ય]
(અવ્પ્ર્_6.3:137।3-4) <ગોષા ઇન્દો નૃષા અસ્ય્ અશ્વસા વાજસા ઉત । પ્રત્નાનિ પાતિ કાવ્યઃ [.ર્વ્ 9.2.10, ક્સ્ 35.6:54.16]> ।
(અવ્પ્ર્_6.3:137।4) <દેવાનાં દેવઃ [પ્સ્ 15.9.5-6? મ્સ્ 4.14.12:236.3, ત્બ્ 2.4.8.3? કૌશ્સ્ 74.12?]> ઇતિ દ્વે ।
% ઇf થે ઇદેન્તિfઇચતિઓન્ wઇથ્ પ્સ્ 15.9.5-6 ઇસ્ ચોર્રેચ્ત્ (અન્દ્ થે ઇતિ દ્વે તેન્દ્સ્ તો ચોર્રોબોરતે થિસ્, બેચૌસે થોસે ત્wઓ મન્ત્રસ્ સ્તન્દ્ અત્ થે એન્દ્ ઓf પ્સ્ 15.9), થેન્ દેવ નેએદ્સ્ તો બે એમેન્દેદ્ તો દેવા, અન્દ્ wએ હવે હેરે અ પ્સ્ મન્ત્ર wઇથોઉત્ સકલપાઠ.
(અવ્પ્ર્_6.3:137।4-8) ધ્રુવશ્ ચેદ્ ઉપદસ્યેત્ પ્રવૃત્તા ચેત્ સ્થાલી સ્યાદ્ <વસવસ્ ત્વાદીસ્ તર્પયન્તુ રુદ્રાસ્ ત્વા તર્પયન્તુ । આદિત્યાસ્ ત્વા તર્પયન્તુ [?]>_ઇત્ય્ ઉત્સૃજ્ય <ધ્રુવા દ્યૌર્ [પ્સ્ 19.6.9, ;સ્સ્ 6.88.1]> ઇત્ય્ અભિમન્ત્ર્ય <ધ્રુવં ધ્રુવેણ [પ્સ્ 19.6.4, ;સ્સ્ 7.94.1]>_ઇતિ ગૃહીત્વા_<આયુર્દા અસિ ધ્રુવઃ>_ઇતિ ચતસૃભિર્ આગ્નીધ્રીયે જુહુયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.3:137।8-11) <આયુર્દા અસિ ધ્રુવ આયુર્ મે દાઃ સ્વાહા । વર્ચોદા અસિ ધ્રુવો વર્ચો મે દાઃ સ્વાહા । તેજોદા અસિ ધ્રુવસ્ તેજો મે દાઃ સ્વાહા । સહોદા અસિ ધ્રુવઃ સહો મે દાઃ સ્વાહા> ।
(અવ્પ્ર્_6.3:137।11-13) ગ્રાવ્ણિ શીર્ણે દ્યોતાનસ્ય મારુતસ્ય બ્રહ્મસામેન સ્તુવીરન્ન્ ઇત્ય્ એકે ભક્ષણીયમ્ ઉપરવેષ્વ્ અપિનયેત્
(અવ્પ્ર્_6.4:137।13-14) અપિદગ્ધે સોમે કૃતાંત્વાદ્ ઉપક્રમેરણ્યં વચનાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.4:137।14-15) જપ્ત્વા પુરા દ્વાદશ્યા પુનર્ દીક્ષાવાંતાદ્વિતિ ।
(અવ્પ્ર્_6.4:137।15-16) તત્ર તા દદ્યાદ્ યાઃ કસ્યૈ ત્વા દાસ્ય ભવતિ ।
(અવ્પ્ર્_6.4:137।16-17) તથૈવૈનામ્ ઋત્વિજો યાજયેયુર્ ।
(અવ્પ્ર્_6.4:137।17-18) યદ્ય્ અક્રીતસોમમ્ અપહરેયુર્ અન્યઃ ક્રીતવ્યઃ ।
(અવ્પ્ર્_6.4:137।18-19) યદિ ક્રીતો નષ્ટઃ સ્યાત્ સા નિત્યાભિષિચ્યઃ ।
(અવ્પ્ર્_6.4:137।19) રાજાહાર ઇતિ કિંચિદ્ દેયં ।
(અવ્પ્ર્_6.4:137-138।19-1) તેનાસ્ય સ પરિક્રીતો ભવતિ ।
(અવ્પ્ર્_6.4:138।1-2) યદિ સોમં ન વિન્દેયુઃ પૂતીકાન્ અભિષુણુયુર્ ।
(અવ્પ્ર્_6.4:138।2-3) યદિ ન પૂતીકાન્ અર્જુનાન્ય્ અથ યા એવ કાશ્ ચૌષધીર્ આહૃત્યાભિષુણુયુઃ ।
(અવ્પ્ર્_6.4:138।3-4) પઞ્ચદક્સિણં ક્રતું સંસ્થાપયેયુર્ એકદક્ષિણં વા ।
(અવ્પ્ર્_6.4:138।4-5) યેન યજ્ઞેન કામયેત તેન યજેત ।
(અવ્પ્ર્_6.4:138।5) [અ]ત્ર યત્ કામયેત તત્ર તદ્ દદ્યાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.4:138।5-7) પ્રાતઃસવનાચ્ ચેત્ કલશો વિદીર્યેત વૈષ્ણવીષુ શિપિવિષ્ટવતીષુ તૃચા સ્તૂયુર્ ।
(અવ્પ્ર્_6.4:138।7-10) (માધ્યંદિનશ્ ચેત્ પવમાને સમાધ્યંદિનાત્ પવમાના) યદિ માધ્યંદિનાર્ભવસ્ય પવમાનસ્ય પુરસ્તાદ્ વષટ્કારનિધનં સામ કુર્યાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.4:138।10) યદિ તૃતીયસવન એતદ્ એવ
(અવ્પ્ર્_6.5:138।10-12) <ભૂમિર્ ભૂમિમ્ અગાન્ માતા માતરમ્ અપ્ય્ અગાત્ । ઋધ્યાસ્મ પુત્રૈઃ પશુભિર્ યો નો દ્વેષ્ટિ સ ભિદ્યતામ્ [કૌશ્સ્ 136.2]> ઇતિ ।
(અવ્પ્ર્_6.5:138।12-14) યન્ માર્ત્તિકં ભિદ્યેત તદાપો ગમયેત્ તથૈવ દારુમયં <ય ઋતે ચિદ્ અભિશ્રિષઃ [પ્સ્ 18.11.7, ;સ્સ્ 14.2.47]>_ઇત્ય્ એતયાલભ્યાભિમન્ત્રયતે ।
(અવ્પ્ર્_6.5:139।1-2) સર્વત્ર શીર્ણે ભિન્ને નષ્ટે ઽન્યં કૃત્વા <પુનર્ મૈત્વ્ ઇન્દ્રિયમ્ [પ્સ્ 3.13.6, ;સ્સ્ 7.67.1]> ઇત્ય્ આદદીત ।
(અવ્પ્ર્_6.5:139।2-4) બહિષ્પવમાનં ચેત્ સર્પતાં પ્રસ્તોતા વિછિદ્યેત બ્રહ્મણે વરં દત્ત્વા તતસ્ તમ્ એવ પુનર્ વ્ર્ણીયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.5:139।4-5) યદ્ ઉદ્ગાતા વિછિદ્યેત સર્વવેદસદક્ષિણેન યજ્ઞેન યજેત ।
(અવ્પ્ર્_6.5:139।5-6) એવં સર્વેષાં વિછિન્નાનાં સર્પતામ્ એકૈકસ્મિન્ કુર્યાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.5:139।6-7) <દ્યૌશ્ ચ મ ઇન્દ્રશ્ ચ મે [ત્સ્ 4.7.6.2]> । <તન્તું તન્વન્ [.ર્વ્ 10.53.6, ત્સ્ 3.4.2.2]> । <મા પ્ર ગામ પથો વયમ્ [પ્સ્ 17.25.2 । ;સ્સ્ 13.1.59, .ર્વ્ 10.57.1]> ઇતિ ।
(અવ્પ્ર્_6.5:139।7-9) શસ્ત્રાચ્ ચેચ્ છસ્ત્રમ્ અનુશંસન્ વ્યાપદ્યેત <મા પ્રગામ પથો વયમ્ [સેએ અબોવે]> ઇતિ પઞ્ચભિર્ જુહુયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.5:139।9-11) રાથંતરં ચેત્ સ્તૂયમાનં વ્યાપદ્યેત <સમ્યગ્ દિગ્ભ્યઃ [વોન્ નેગેલેઇન્ નો દોઉબ્ત્ ચોર્રેચ્ત્લ્ય્ રેfએર્સ્ તો પ્સ્ 15.1.1: સમ્યન્ દિગ્ભ્યઃ]> ઇતિ દ્વાભ્યાં જુહુયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.5:139।11-12) યવાદીનામ્ અવપન્નાનાં વ્યાવૃત્તાનામ્ ઉત્તરાસાં યથાલિઙ્ગં દ્વાભ્યાં જુહુયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.5:139।12-14) નારાશંસા(દ્) ઉન્નેતાદ્ ઉપદસ્યેરન્ન્ <અયં નો અગ્નિર્ અધ્યક્ષઃ [પ્સ્ 20.61.5-6, સકલ અત્ કૌશ્સ્ 89.13]> ઇતિ દ્વાભ્યાં ।
(અવ્પ્ર્_6.5:139।14) પાન્નેજન્યાશ્ ચેદ્ ઉપદસ્યેત્ <સં મા સિઞ્ચન્તુ [સેએ અબોવે]>_ઇતિ સંસિઞ્ચેત્
(અવ્પ્ર્_6.6:139।15-18) અથ ચેદ્ ધુતાહુતૌ સોમૌ પીતાપીતૌ વા સંસૃજ્યેયાતાં <યજ્ઞસ્ય હિ સ્થ ઋત્વિજા [.ર્વ્ 8.38.1]> <ગવીન્દ્રાગ્ની કલ્પતા યુવં હુતાહુતસ્ય ચાસ્યા યસ્યેન્દ્રાગ્નીવીતં પિબત ઘૃતમ્ ઇમાં ઘૃતમ્ [?]> ઇતિ દ્વાભ્યાં જુહુયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.6:139।18-20) પ્રાતઃસવનાચ્ ચેત્ કલશો વિદીર્યેત વૈષ્ણવતીષુ શિપિવિષ્ટવતીષુ ગૌરીવિતેન સ્તૂયુઃ ।
(અવ્પ્ર્_6.6:139-140।20-1) સમાનજનપદૌ ચેત્ સોમૌ સંસવૌ સ્યાતાં પૂર્વો ઽગ્નિં પરિગૃહ્ણીયાત્ પૂર્વો દેવતાઃ પરિગૃહ્ણીયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.6:140।1-2) નાતિરાત્ર્યા પ્રાતરનુવાકમ્ ઉપાકુર્યાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.6:140।2-4) <અભિષ્ટાવ્યાથ સંવેશાયોપવેશાય ગાયત્ર્યૈ છન્દસે ઽભિભૂત્યૈ સ્વાહા [અઅપ્;સ્સ્ 14.26.2]>_ઇતિ પુરસ્તાત્ પ્રાતરનુવાકસ્ય જુહુયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.6:140।4-5) <ત્રિષ્ટુભઃ>_ઇતિ માધ્યંદિને વિદ્વિષાણયોઃ સંસવાવ્ ઇતિ વિજ્ઞાયતે ।
(અવ્પ્ર્_6.6:140।5-7) સવનીયાનન્તરમ્ અગ્નયે યવિષ્ઠાયાષ્ટાકપાલમ્ ઇત્ય્ આહવનીયે મહદ્ અભ્યાદધ્યાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.6:140।7-8) સંભારાણાં ચતુર્ભિશ્ ચતુર્ભિઃ પ્રતિદિશં જુહુયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.6:140।8-9) ઉત્તમમ્ આગ્નીધ્રીયે સોમભાગ[ં] બ્રાહ્મણેષુ શંસે[ત્] ।
(અવ્પ્ર્_6.6:140।9-10) વજ્રાણાં શ્યેનવિષમસ્ય ચ ફટ્કારપ્રભૃત્ય્ અનુજાનીયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.6:140।10-12) સર્વેષુ ચાભિચારિકેષુ સંદીક્ષિતાનાં ચ વ્યાવર્ત્તેતાગ્નેરન્ બ્રાહ્મણઃ પ્રોચ્ય <જીવા નામ સ્થા તા ઇમં જીવેત્(વ્)અ [મ્સ્ 4.8.7:115.5]> ।
(અવ્પ્ર્_6.6:140।12) <ઉપજીવા નામ સ્થા તા ઇમં જીવેત [?]> ।
(અવ્પ્ર્_6.6:140।13) <જીવિકા નામ સ્થા તા ઇમં જીવેત સંજીવેત [મ્સ્ 4.8.7:115.5]> ।
(અવ્પ્ર્_6.6:140।13-14) <જીવલા નામ સ્થા તા ઇમં જિવેત સંજીવેત [?]> ।
(અવ્પ્ર્_6.6:140।14-15) <સંજીવિકા નામ સ્થા તા ઇમં જીવે(સ્)ત્(વ્)અ [અઅપ્;સ્સ્ 14.20.8]> । ઇત્ય્ અપઃ પરિબ્રૂયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.6:140।15-16) તાસામ્ ઉદગર્વાક્ કુર્યાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.6:140-141।16-1) <ઉપાંશ્વન્તર્યામૌ ચ ચેત્ તે પ્રાણાપાનૌ પાતામ્ । ઉપાંશુસવનસ્ તે વ્યાનં પાતુ । શ્રોત્રં ચાશ્વિનૌ પાતાં । દક્ષક્રતૂ તે મિત્રાવરુણૌ પાતાં । સ્તન ઇત્ય્ ઋતુપાત્રે । આત્માનં ત આગ્રયણઃ પાતુ । અઙ્ગાનિ ચ ત ઉક્થ્યઃ પાતુ । આયુષ્ ટે ધ્રુવઃ પાતુ । વીર્યં તે લક્ષ્મીઃ પાત્વ્ [અઅપ્;સ્સ્ 14.21.4]> ઇતિ જુહુયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.6:141।1-3) <પુષ્ટિના પુષ્ટિં પ્રાણેન પ્રાણં તેજસા તેજશ્ ચક્ષુષા ચક્ષુઃ શ્રોત્રેણ શ્રોત્રમ્ આયુષાયુઃ પુનર્ દેહિ [?]>_ઇતિ સકૃદ્ એતાનિ જુહુયાદ્ બ્રહ્માણિ સૂક્તાનિ
(અવ્પ્ર્_6.7:141।3-4) બ્રહ્મા બ્રાહ્મણાચ્છંસી વૈન્દ્રવાયવાદ્ ગ્રહં ગૃહ્ણીયાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.7:141।4-7) સ ચેન્ મ્રિયેતાગ્નિભ્ય એવ ત્રીન્ અઙ્ગારાન્ ઉદ્ધૃત્ય દક્ષિણં પાણિં શ્રોણિં પ્રતિ દગ્ધ્વાસ્થીન્ય્ ઉપનિદધ્યુસ્ ।
(અવ્પ્ર્_6.7:141।7-8) તસ્ય પુત્રં ભ્રાતરં વોપદીક્ષાં સમાપ્નુયુઃ ।
(અવ્પ્ર્_6.7:141।8-12) સ ચેન્ મ્રિયેતાગ્નિભ્ય એવ ત્રીન્ અઙ્ગારાન્ ઉદ્ધૃત્ય દક્ષિણં પાણિં શ્રોણિં પ્રતિતપ્યૈવ દગ્ધ્વા હોતુઃ પ્રમુખા ઋત્વિજઃ પ્રાચીનાવીતં કૃત્વા દક્ષિણાન્ ઊરૂન્ આઘ્નાનાઃ સર્પરાજ્ઞીનમ્ (ઊર્ત્ત્યા) કીર્ત્તયન્તઃ સ્તોત્રે સ્તોત્રે ઽસ્થિપુટમ્ ઉપનિદધ્યુઃ ।
(અવ્પ્ર્_6.7:141।13) સંવત્સરે ઽસ્થિપુટં નિદધ્યુઃ ।
(અવ્પ્ર્_6.7:141।13-14) સંવત્સરે ઽસ્થીનિ યાજયેત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.7:141।14-15) સમાપ્તે સંવત્સરે દીક્ષિતાનાં ચેદ્ ઉપદીક્ષેત સોમં વિભજ્ય વિશ્વજિતાતિરાત્રેણ ।
(અવ્પ્ર્_6.7:141-142।15-2) યદ્ય્ આશ્વિની[ષુ] શસ્યમાનાસ્વ્ આદિત્યં પુરસ્તાન્ ન પશ્યેયુર્ અશ્વં શ્વેતં રુક્મપ્રતિહિતં પુરસ્તાદ્ અવસ્થાપ્ય સૌર્યં શ્વેતં (ગ્)અજમ્ ઉપાલંભ્યમ્ આલભેત તસ્ય તાન્ય્ એવ તન્ત્રાણિ યાનિ સવનીયસ્યુઃ પુરસ્તાત્ સંધિ ચમસાસવાનામ્ અનુપ્રદાનં સ્યાત્ ।
(અવ્પ્ર્_6.7:142।2-4) અશ્વમેધે ચેદ્ અશ્વો નાગચ્છેદ્ આગ્નેયો ઽષ્ટાકપાલ ઇતિ મૃગાખરે ષડ્ઢવિષ્કામ્ ઇષ્ટિં નિર્વપેદ્ દશહવિષમ્ ઇત્ય્ એકે ।
(અવ્પ્ર્_6.7:142।4-6) વડવાં ચેદ્ અશ્વો ઽભીયાદ્ અગ્નયે ઽંહોમુચે ઽષ્ટાકપાલં સૌર્યં પયો વાયવ્યાવ્ આજ્યભાગૌ
(અવ્પ્ર્_6.8:142।6) સોમરૂપેષૂક્ત આચાર્યકલ્પો ।
(અવ્પ્ર્_6.8:142।6-7) બ્રાહ્મણં તુ ભવતિ ।
(અવ્પ્ર્_6.8:142।7-9) ત્રયસ્ત્રિંશદ્ વૈ યજ્ઞસ્ય તન્વઃ । ઇત્ય્ એકાન્નત્રિંશો પાકનગ્નિમ્ અશ્વણામ્ ઇત્ય્ અર્થલોપાન્ નિવૃત્તિસ્ ।
(અવ્પ્ર્_6.8:142।9-17) ત્રીણિ વા ચતુર્ગૃહીતાન્ય્ અનુવાકસ્યેત્ય્ આચાર્યા એતે નિત્યકલ્પાયાર્ત્વિજ્યેતરૂપયસાં તન્વામ્ આર્ત્તિમ્ આર્છતાં ચોત્તરાં વા સંધિં સંધાય જુહુયાદ્ ઇતિ તૈત્તિરીયબ્રાહ્મણમ્ ઇષ્ટ્વા તદ્દૈવત્યામેધિકીયતામર્ત્તિર્ વિદ્યાજ્ જામિં પુરુષવિધિં માયયા વા યજ્ઞસંબન્ધિનીં વાઙ્મનશ્ચિન્તાયાં પ્રાગ્ વિહરણાદ્ આર્તાય પ્રજાપતિર્ મનસિ સારસ્વતો વાચિ વિસૃષ્ટાયાં વિધાનં દીક્ષાયાં બ્રહ્મવ્રતે સ્વાહેત્ય્ એતેન ન્યાયેન વાજસનેયીબ્રાહ્મણમોઘેન મન્ત્રાઃ ક્;લ્પ્તાઃ ।
(અવ્પ્ર્_6.8:142।17-18) પ્રજાપતયે સ્વાહા ધાત્રે સ્વાહા પૂષ્ણે સ્વાહેત્ય્ ।
(અવ્પ્ર્_6.8:142।18-20) અપરાહ્ણિકશ્ ચેત્ પ્રવર્ગ્યો ઽભ્યસ્તમ્ ઇયાત્_<શુક્રો ઽસિ [પ્સ્ 1.57.5।18.56.4।19.44.21, ;સ્સ્ 2.11.5।17.1.20]> <દિવો ઽછત [?]> ઇતિ જુહુયાદ્ વ્યાહૃતિભિશ્ ચ ।
(અવ્પ્ર્_6.8:142।20-22) શ્વઃસુત્યાં ચેદ્ અહુતાયાં તદહર્તાવ્ અપાગછેદ્ <ઇન્દ્રાય હરિવતે [અઅપ્;સ્સ્ 13.17.2, માન્;સ્સ્ 2.5.4.4]> ઇતિ બ્રૂયાદ્ ઇહાન્વીચમતિભિર્ ઇતિ તિસ્ર્ભિઃ ।
(અવ્પ્ર્_6.8:142।22-23) પ્રાતરનુવાકં ચેદ્ દુરિતમ્ ઉપાકુર્યાત્ <પ્ર વાં દંસાંસ્ય્ અશ્વિનાવ્ અવોચમ્ [સેએ બેલોw]> ઇતિ પઞ્ચભિર્ જુહુયાત્
મૂળ પાઠ: Atharvaprāyaścittāni · Edition: Atharvaprāyaścittāni, Text mit Anmerkungen von Prof. Julius von Negelein, University of Koenigsberg, Germany. Published in JAOS 33 [1913], 71-144 (text); 217-253 (indices and corrigenda); 34 [1914], 229-277 (preface and introduction). · Data entry Arlo Griffiths Reinhold Grünendahl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0