આશ્વલાયનગૃહ્યસૂત્ર · અધ્યાય 1
ઉક્તાનિ.વૈતાનિકાનિ.ગૃહ્યાનિ.વક્ષ્યામઃ.।
ત્રયઃ.પાક.યજ્ઞાઃ.હુતા.અગ્નૌ.હૂયમાના.અનગ્નૌ.પ્રહુતા.બ્રાહ્મણ.ભોજને.બ્રહ્મણિ.હુતાઃ.।
અથ.અપ્ય્.ઋચ.ઉદાહરન્તિ.।.યઃ.સમિધ.ય.આહુતી.યો.વેદેન.ઇતિ.।
સમિધમ્.એવ.અપિ.શ્રદ્દધાન.આદધન્.મન્યેત.યજ.ઇદમ્.ઇતિ.નમસ્.તસ્મૈ.ય.આહુત્યા.યો.વેદેન.ઇતિ.વિદ્યયા.એવ.અપ્ય્.અસ્તિ.પ્રીતિસ્.તદ્.એતત્.પશ્યન્ન્.ઋષિર્.ઉવાચ.।
અગો.રુધાય.ગવિષે.દ્યુક્ષાય.દસ્મ્યમ્.વચઃ.।.ઘૃતાત્.સ્વાદીયો.મધુનશ્.ચ.વોચત.ઇતિ.।.વચ.એવ.મ.ઇદમ્.ઘૃતાચ્.ચ.મહ્દુનશ્.ચ.સ્વાદીયો.અસ્તિ.પ્રીતિઃ.સ્વાદીયો.અસ્ત્વ્.ઇત્ય્.એવ.તદ્.આહ.।
.આ.તે.અગ્ન.>.ઋચા.હવિર્હૃદા.તષ્ટમ્.ભરામસિ.।.તે.તે.ભવન્તુ.ઉક્ષણ.ઋષભાસો.વશા.ઉત.ઇતિ.।.એત.એવ.મ.ઉક્ષાણશ્.ચ.ઋષભાશ્.ચ.વશાશ્.ચ.ભવન્તિ.ય.ઇમમ્.સ્વાધ્યાયમ્.અધીયત.ઇતિ.।
.યો.નમસા.સ્વધ્વર.ઇતિ.નમસ્.કારેણ.વૈ.ખલ્વ્.અપિ.ન.વૈ.દેવા.નમસ્.કારમતિ.યજ્ઞો.વૈ.નમ.ઇતિ.હિ.બ્રાહ્મણમ્.ભવતિ.।
અથ.સાયમ્.પ્રાતઃ.સિદ્ધસ્ય.હવિષ્યસ્ય.જુહુયાત્.।
અગ્નિહોત્ર.દેવતેભ્યઃ.સોમાય.વનસ્પતયે.અગ્નીષોમાભ્યામ્.ઇન્ર.અગ્નિભ્યામ્.દ્યાવા.પૃથિવીભ્યામ્.ધન્વન્તરય.ઇન્દ્રાય.વિશ્વેભ્યો.દેવેભ્યો.બ્રહ્મણે.।
સ્વાહા.ઇત્ય્.અથ.બલિ.હરણમ્.।
એતાભ્યશ્.ચ.એવ.દેવતાભ્યો.અદ્ભ્ય.ઓષધિ.વનસ્પતિભ્યો.ગૃહાય.ગૃહ.દેવતાભ્યો.વાસ્તુ.દેવતાભ્યઃ.।
ઇન્દ્રાય.ઇન્દ્ર.પુરુષેભ્યો.યમાય.યમ.પુરુષેભ્યો.વરુણાય.વરુણ.પુરુષેભ્યઃ.સોમાય.સોમ.પુરુષેભ્ય.ઇતિ.પ્રદિતિશમ્.।
બ્રહ્મણે.બ્રહ્મ.પુરુષેભ્ય.ઇતિ.મધ્યે.।
વિશ્વેભ્યો.દેવેભ્યઃ.સર્વેભ્યો.ભૂતેભ્યો.દિવા.ચારિભ્ય.ઇતિ.દિવા.।
નક્તમ્.ચારિભ્ય.ઇતિ.નક્તમ્.।
રક્ષોભ્ય.ઇત્ય્.ઉત્તરતઃ.।
સ્વધા.પિતૃભ્ય.ઇતિ.પ્રાચીન.આવીતી.શેષમ્.દક્ષિણા.નિનયેત્.।
અથ.ખલુ.યત્ર.ક્વ.ચ.હોષ્યન્ત્.સ્યાદ્.ઇષુ.માત્ર.અવરમ્.સર્વતઃ.સ્થણ્ડિલમ્.ઉપલિપ્ય.ઉલ્લિખ્ય.ષટ્.લેખા.ઉદગાયતામ્.પશ્ચાત્.પ્રાગ્.આયતે.નાના.અન્તયોસ્.તિસ્રો.મધ્યે.તદ્.અભ્યુક્ષ્ય.અગ્નિમ્.પ્રતિષ્ઠાપ્ય.અન્વાધાય.પરિસમુહ્ય.પરિસ્તીર્ય.પુરસ્તાદ્.દક્ષિણતઃ.પશ્ચાદ્.ઉત્તરત.ઇત્ય્.ઉદક્.સંસ્થમ્.તૂષ્ણીમ્.પર્યુક્ષણમ્.।
પવિત્રાભ્યામ્.આજ્યસ્ય.ઉત્પવનમ્.।
અપ્રચ્છિન્ન.અગ્રાવ્.અનન્તર્.ગર્ભૌ.પ્રાદેશ.માત્રૌ.કુશૌ.નાના.અન્તયોર્.ગૃહીત્વા.અઙ્ગુષ્ઠ.ઉપકનિષ્ઠિકાભ્યામ્.ઉત્તાનાભ્યામ્.પાણિભ્યામ્.સવિતુષ્ટ્વા.પ્રસવ.ઉત્પુનામ્ય્.અછિદ્રેણ.પવિત્રેણ.વસોઃ.સૂર્યસ્ય.રશ્મિભિર્.ઇતિ.પ્રાગ્.ઉત્પુનાતિ.સકૃન્.મન્ત્રેણ.દ્વિસ્.તૂષ્ણીમ્.।
કૃત.અકૃતમ્.આજ્ય.હોમેષુ.પરિસ્તરણમ્.।
તથા.આજ્ય.ભાગૌ.પાક.યજ્ઞેષુ.।
બ્રહ્મા.ચ.ધન્વન્તરિ.યજ્ઞ.શૂલગવ.વર્જમ્.।
અમુષ્મૈ.સ્વાહા.ઇતિ.જુહુયાત્.।
અગ્નિર્.ઇન્દ્રઃ.પ્રજાપતિર્.વિશ્વે.દેવા.બ્રહ્મા.ઇત્ય્.અનાદેશે.।
એક.બર્હિર્.ઇધ્મ.આજ્ય.સ્વિષ્ટકૃતઃ.સ્યુસ્.તુલ્ય.કાલાઃ.।
તદ્.એષા.અભિયજ્ઞ.ગાથા.ગીયતે.।.પાક.યજ્ઞાન્ત્.સમાસાદ્ય.એક.આજ્યાન્.એક.બર્હિષઃ.।.એક.સ્વિષ્ટકૃતઃ.કુર્યાન્.નાના.અપિ.સતિ.દૈવત.ઇતિ.।
ઉદગ્.અયન.આપૂર્યમાણ.પક્ષે.કલ્યાણે.નક્ષત્રે.ચૌલ.કર્મ.ઉપનયન.ગોદાન.વિવાહાઃ.।:(.ચૌડ.કર્મ.)
સાર્વકાલમ્.એકે.વિવાહમ્.।
તેષામ્.પુરસ્તાચ્.ચતસ્ર.આજ્ય.આહુતીર્.જુહુયાત્.।
અગ્ન.આયૂંસિ.પવસ.ઇતિ.તિસૃભિઃ.પ્રજાપતે.ન.ત્વદ્.એતાન્ય્.અન્ય.ઇતિ.ચ.।
વ્યાહૃતિભિર્.વા.।
સમુચ્ચયમ્.એકે.।
ન.એકે.કાંચન.।
ત્વમ્.અર્યમા.ભવસિ.યત્.કનીનામ્.ઇતિ.વિવાહે.ચતુર્થીમ્.।
કુલમ્.અગ્રે.પરીક્ષેત.યે.માતૃતઃ.પિતૃતશ્.ચ.ઇતિ.યથા.ઉક્તમ્.પુરસ્તાત્.।
બુદ્ધિમતે.કન્યામ્.પ્રયચ્ચેત્.।
બુદ્ધિ.રૂપ.શીલ.લક્ષણ.સમ્પન્નામ્.અરોગામ્.ઉપયચ્છેત્.।
દુર્વિજ્ઞેયાનિ.લક્ષણાન્ય્.અષ્ટૌ.પિણ્ડાન્.કૃત્વ.ઋતમ્.અગ્રે.પ્રથમમ્.જજ્ઞ.ઋતે.સત્યમ્.પ્રતિષ્ઠિતમ્.।.યદ્.ઇયમ્.કુમાર્ય્.અભિજાતા.તદ્.ઇયમ્.ઇહ.પ્રતિપદ્યતામ્.।.યત્.સત્યમ્.તદ્.દૃશ્યતામ્.ઇતિ.પિણ્ડાન્.અભિમન્ત્ર્ય.કુમારીમ્.બ્રૂયાદ્.એષામ્.એકમ્.ગૃહાણ.ઇતિ.।
ક્ષેત્રાચ્.ચેદ્.ઉભયતઃ.સસ્યાદ્.ગૃહ્ણીયાદ્.અન્નવત્ય્.અસ્યાઃ.પ્રજા.ભવિષ્યતિ.ઇતિ.વિદ્યાદ્.ગોષ્ઠાત્.પશુમતી.વેદિ.પુરીષાદ્.બ્રહ્મ.વર્ચસ્વિન્ય્.અવિદાસિનો.હ્રદાત્.સર્વ.સમ્પન્ના.દેવનાત્.કિતવી.ચતુષ્પથાદ્.દ્વિપ્રવ્રાજિની.ઇરિણાદ્.અધન્યા.શ્મશાનાત્.પતિઘ્ની.।
અલમ્.કૃત્ય.કન્યામ્.ઉદક.પૂર્વામ્.દદ્યાદ્.એષ.બ્રાહ્મો.વિવાહસ્.તસ્યામ્.જાતો.દ્વાદશ.અવરાન્.દ્વાદશ.પરાન્.પુનાત્ય્.ઉભયતઃ.।
ઋત્જિજે.વિતતે.કર્મણિ.દદ્યાદ્.અલમ્.કૃત્ય.સ.દૈવો.દશ.અવરાન્.દશ.પરાન્.પુનાત્ય્.ઉભયતઃ.।
સહ.ધર્મમ્.ચરત.ઇતિ.પ્રાજાપત્યો.અષ્ટ.અવરાન્.અષ્ટ.પરાન્.પુનાત્ય્.ઉભયતઃ.।
ગો.મિથુનમ્.દત્ત્વા.ઉપયચ્છેત.સ.આર્ષઃ.સપ્ત.અવરાન્ત્.સપ્ત.પરાન્.પુનાત્ય્.ઉભયતઃ.।
મિથઃ.સમયમ્.કૃત્વા.ઉપયચ્છેત.સ.ગાન્ધર્વઃ.।
ધનેન.ઉપતોષ્ય.ઉપયચ્છેત.સ.આસુરઃ.।
સુપ્તાનામ્.પ્રમત્તાનામ્.વા.અપહરેત્.સ.પૈશાચઃ.।
હત્વા.ભિત્ત્વા.ચ.શીર્ષાણિ.રુદતીમ્.રુદદ્ભ્યો.હરેત્.સ.રાક્ષસઃ.।
અથ.ખલુ.ઉચ્ચ.અવચા.જન.પદ.ધર્મા.ગ્રામ.ધર્માશ્.ચ.તાન્.વિવાહે.પ્રતીયાત્.।
યત્.તુ.સમાનમ્.તદ્.વક્ષ્યામઃ.।
પશ્ચાદ્.અગ્નેર્.દૃષદમ્.અશ્માનમ્.પ્રતિષ્ઠાપ્ય.ઉત્તર.પુરસ્તાદ્.ઉદ.કુમ્ભમ્.સમન્વારબ્ધાયામ્.હુત્વા.તિષ્ઠન્.પ્રત્યન્.મુખઃ.પ્રાન્.મુખ્યા.આસીનાય.ગૃભ્ણામિ.તે.સૌભગત્વાય.હસ્તમ્.ઇત્ય્.અઙ્ગુષ્ઠમ્.એવ.ગૃહ્ણીયાદ્.યદિ.કામયીત.પુમાંસ.એવ.મે.પુત્રા.જાયેરન્ન્.ઇતિ.।
અઙ્ગુલીર્.એવ.સ્ત્રી.કામઃ.।
રોમ.અન્તે.હસ્તમ્.સાઙ્ગુષ્ઠમ્.ઉભય.કામઃ.।
પ્રદક્ષિણમ્.અગ્નિમ્.ઉદ.કુમ્ભમ્.ચ.ત્રિઃ.પરિણયમ્.જપત્ય્.અમો.અહમ્.અસ્મિ.સા.ત્વમ્.સા.ત્વમ્.અસ્ય્.અમો.અહમ્.।.દ્યૌર્.અહમ્.પૃથિવી.ત્વમ્.સામ.અહમ્.ઋક્.ત્વમ્.।.તાવ્.એહિ.વિવહાવહૈ.પ્રજામ્.પ્રજનયાવહૈ.।.સમ્પ્રિયૌ.રોચિષ્ણૂ.સુમનસ્યમાનૌ.જીવેવ.શરદઃ.શતમ્.ઇતિ.।
પરિણીય.પરિણીય.અશ્માનમ્.આરોહયન્તિ.ઇમમ્.અશ્માનમ્.આરોહ.અશ્મા.ઇવ.ત્વમ્.સ્થિરા.ભવ.।.સહસ્વ.પૃતનાયતો.અભિતિષ્ઠ.પૃતન્યત.ઇતિ.।
વધ્વ્.અઞ્જલા.ઉપસ્તીર્ય.ભ્રાતા.ભ્રાતૃ.સ્થાનો.વા.દ્વિર્.લાજાન્.આવપતિ.।
ત્રિર્.જામદગ્ન્યાનામ્.।
પ્રત્યભિઘાર્ય.હવિઃ.।
અવત્તમ્.ચ.।
એષો.અવદાન.ધર્મઃ.।
અર્યમણમ્.નુ.દેવમ્.કન્યા.અગ્નિમ્.અયક્ષત.।.સ.ઇમામ્.દેવો.અર્યમા.પ્રેતો.મુઞ્ચાતુ.ન.અમુતઃ.સ્વાહા.॥.વરુણમ્.નુ.દેવમ્.કન્યા.અગ્નિમ્.અયક્ષત.।.સ.ઇમામ્.દેવો.વરુણઃ.પ્રેતો.મુઞ્ચાતુ.ન.અમુતઃ.સ્વાહા.॥.પૂષણમ્.નુ.દેવમ્.કન્યા.અગ્નિમ્.અયક્ષત.।.સ.ઇમામ્.દેવઃ.પૂષા.પ્રેતો.મુઞ્ચાતુ.ન.અમુતઃ.સ્વાહા.ઇત્ય્.અવિચ્છિન્દત્ય્.અઞ્જલિમ્.સ્રુચા.ઇવ.જુહુયાત્.।
અપરિણીય.શૂર્પ.પુટેન.અભ્યાત્મમ્.તૂષ્ણીમ્.ચતુર્થમ્.।
ઓપ્ય.ઓપ્ય.હ.એકે.લાજાન્.પરિણયન્તિ.તથા.ઉત્તમે.આહુતી.ન.સમ્નિપતતઃ.।
અથ.અસ્યૈ.શિખે.વિમુઞ્ચતિ.યદિ.કૃતે.ભવત.ઊર્ણાસ્તુકે.કેશ.પક્ષયોર્.બદ્ધે.ભવતઃ.।
પ્ર.ત્વા.મુઞ્ચામિ.વરુણસ્ય.પાશાદ્.ઇતિ.।
ઉત્તરામ્.ઉત્તરયા.।
અથ.એનામ્.અપરાજિતાયામ્.દિશિ.સપ્ત.પદાન્ય્.અભ્યુત્ક્રામયતિ.ઇષ.એક.પદ્ય્.ઊર્જે.દ્વિપદી.રાયસ્.પોષાય.ત્રિપદી.માયોભવ્યાય.ચતુષ્પદી.પ્રજાભ્યઃ.પઞ્ચપદ્ય્.ઋતુભ્ય.ષટ્પદી.સખા.સપ્તપદી.ભવ.સા.મામ્.અનુવ્રતા.ભવ.।.પુત્રાન્.વિન્દાવહૈ.બહૂંસ્.તે.સન્તુ.જરદ્.અષ્ટય.ઇતિ.।
ઉભયોઃ.સમ્નિધાય.શિરસી.ઉદ.કુમ્ભેન.અવસિચ્ય.।
બ્રાહ્મણ્યાશ્.ચ.વૃદ્ધાયા.જીવ.પત્યા.જીવ.પ્રજાયા.અગાર.એતામ્.રાત્રિમ્.વસેત્.।
ધ્રુવમ્.અરુન્ધતીમ્.સપ્ત.ઋષીન્.ઇતિ.દૃષ્ટ્વા.વાચમ્.વિસૃજેત.જીવ.પત્ની.પ્રજામ્.વિન્દેત.ઇતિ.।
પ્રયાણ.ઉપપદ્યમાને.પૂષા.ત્વા.ઇતો.નયતુ.હસ્ત.ગૃહ્ય.ઇતિ.યાનમ્.આરોહયેત્.।
અશ્મન્વતી.રીયતે.સંરભધ્વમ્.ઇય્.અર્ધર્ચેન.નાવમ્.આરોહયેત્.।
ઉત્તરેણ.ઉત્ક્રમેત્.।
જીવમ્.રુદન્તિ.ઇતિ.રુદત્યામ્.।
વિવાહ.અગ્નિમ્.અગ્રતો.અજસ્રમ્.નયન્તિ.।
કલ્યાણેષુ.દેશ.વૃક્ષ.ચતુષ્પથેષુ.મા.વિદન્.પરિપન્થિન.ઇતિ.જપેત્.।
વાસે.વાસે.સુમઙ્ગલીર્.ઇયમ્.વધૂર્.ઇતિ.ઈક્ષકાન્.ઈક્ષેત.।
ઇહ.પ્રિયમ્.પ્રજયા.તે.સમૃધ્યતામ્.ઇતિ.ગૃહમ્.પ્રવેશયેત્.।
વિવાહ.અગ્નિમ્.ઉપસમાધાય.પશ્ચાદ્.અસ્ય.અનડુહમ્.ચર્મ.આસ્તીર્ય.પ્રાગ્.ગ્રીવમ્.ઉત્તર.લોમ.તસ્મિન્ન્.ઉપવિષ્ટાયામ્.મનન્વારબ્ધાયામ્.આ.નઃ.પ્રજામ્.જનયતુ.પ્રજાપતિર્.ઇતિ.ચતસૃભિઃ.પ્રત્યૃચમ્.હુત્વા.સમ્.અઞ્જન્તુ.વિશ્વે.દેવા.ઇતિ.દધ્નઃ.પ્રાશ્ય.પ્રતિપ્રયચ્છેદ્.આજ્ય.શેષેણ.વા.અનક્તિ.હૃદયે.।
અત.ઊર્ધ્વમ્.અક્ષાર.અલવણ.અશિનૌ.બ્રહ્મચારિણાવ્.અલમ્.કુર્વાણાવ્.અધઃ.શાયિનૌ.સ્યાતામ્.ત્રિરાત્રમ્.દ્વાદશ.રાત્રમ્.।
સંવત્સરમ્.વા.એક.ઋષિર્.જાયત.ઇતિ.।
ચરિત.વ્રતઃ.સૂર્યાવિદે.વધૂ.વસ્ત્રમ્.દદ્યાત્.।
અન્નમ્.બ્રાહ્મણેભ્યઃ.।
અથ.સ્વસ્ત્યયનમ્.વાચયીત.।
પાણિ.ગ્રહણ.આદિ.ગૃહ્યમ્.પરિચરેત્.સ્વયમ્.પત્ન્ય્.અપિ.વા.પુત્રઃ.કુમાર્ય્.અન્તેવાસી.વા.।
નિત્ય.અનુગૃહીતઃ.સ્યાત્.।
યદિ.તુ.ઉપશામ્યેત્.પત્ન્ય્.ઉપવસેદ્.ઇત્ય્.એકે.।
તસ્ય.અગ્નિહોત્રેણ.પ્રાદુષ્.કરણ.હોમ.કાલૌ.વ્યાખ્યાતૌ.।
હૌમ્યમ્.ચ.માંસ.વર્જમ્.।
કામમ્.તુ.વ્રીહિ.યવ.તિલૈઃ.।
અગ્નયે.સ્વાહા.ઇતિ.સાયમ્.જુહુયાત્.સૂર્યાય.સ્વાહા.ઇતિ.પ્રાતસ્.તૂષ્ણીમ્.દ્વિતીયે.ઉભયત્ર.।
અથ.પાર્વણ.સ્થાલી.પાકઃ.।
તસ્ય.દર્શ.પૂર્ણ.માસાભ્યામ્.ઉપવાસઃ.।
ઇધ્મા.બર્હિષોશ્.ચ.સમ્નહનમ્.।
દેવતાશ્.ચ.ઉપાંશુ.જાય.ઇન્દ્ર.મહા.ઇન્દ્ર.વર્જમ્.।
કામ્યા.ઇતરાઃ.।
તસ્યૈ.તસ્યૈ.દેવતાયૈ.ચતુરશ્.ચતુરો.મુષ્ટીન્.નિર્વપતિ.પવિત્રે.અન્તર્ધાય.અમુષ્મૈ.ત્વા.જુષ્ટમ્.નિર્વપામિ.ઇતિ.।
અથ.એનાન્.પ્રોક્ષતિ.યથા.નિરુપ્તમ્.અમુષ્મૈ.ત્વા.જુષ્ટમ્.પ્રોક્ષામિ.ઇતિ.।
અવહતાંસ્.ત્રિઃ.ફલી.કૃતાન્.નાના.શ્રપયેત્.।
સમોપ્ય.વા.।
યદિ.નાના.શ્રપયેદ્.વિભજ્ય.તણ્ડુલાન્.અભિમૃશેદ્.ઇદમ્.અમુષ્મા.ઇદમ્.અમુષ્મા.ઇતિ.।
યદ્ય્.ઉ.વૈ.સમોપ્ય.વ્યુદ્ધારમ્.જુહુયાત્.।
શૃતાનિ.હવીંષ્ય્.ભિઘાર્ય.ઉદગ્.ઉદ્વાસ્ય.બર્હિષ્ય્.આસાદ્ય.ઇધ્મમ્.અભિઘાર્ય.અયમ્.ત.ઇધ્મ.આત્મા.જાત.વેદસ્.તેન.ઇધ્યસ્વ.વર્ધસ્વ.ચ.ઇદ્ધ.(.ચેદ્ધ.).વર્ધય.ચ.અસ્માન્.પ્રજયા.પશુભિર્.બ્રહ્મ.વર્ચસેન.અન્ન.અદ્યેન.સમેધય.સ્વાહા.ઇતિ.।
તૂષ્ણીમ્.આઘારાવ્.આઘાર્ય.આજ્ય.ભાગૌ.જુહુયાદ્.અગ્નયે.સ્વાહા.સોમાય.સ્વાહા.ઇતિ.।
ઉત્તરમ્.આગ્નેયમ્.દક્ષિણમ્.સૌમ્યમ્.।
વિજ્ઞાયતે.ચક્ષુષી.વા.એતે.યજ્ઞસ્ય.યદ્.આજ્ય.ભાગૌ.।
તસ્માત્.પુરુષસ્ય.પ્રત્યન્.મુખસ્ય.આસીનસ્ય.દક્ષિણમ્.અક્ષ્ય્.ઉત્તરમ્.ભવત્ય્.ઉત્તરમ્.દક્ષિણમ્.।
મધ્યે.હવીંષિ.પ્રત્યક્તરમ્.વા.પ્રાક્.સંસ્થાન્ય્.ઉદક્.સંસ્થાનિ.વા.।
ઉત્તર.પુરસ્તાત્.સૌવિષ્ટકૃતમ્.।
મધ્યાત્.પૂર્વ.અર્ધાચ્.ચ.હવિષો.અવદ્યતિ.।
મધ્યાત્.પૂર્વ.અર્ધાત્.પશ્ચાર્ધાદ્.ઇતિ.પઞ્ચ.અવત્તિનામ્.।
ઉત્તર.અર્ધાત્.સૌવિષ્ટકૃતમ્.।
ન.અત્ર.હવીંષિ.પ્રત્યભિઘારયતિ.।
યદ્.અસ્ય.કર્મણો.અત્યરીરિચમ્.યદ્.વા.ન્યૂનમ્.ઇહ.અકરમ્.।.અગ્નિષ્.ટત્.સ્વિષ્ટકૃદ્.વિદ્વાંત્.સર્વમ્.સ્વિષ્ટમ્.સુહુતમ્.કરોતુ.મે.।.અગ્નયે.સ્વિષ્ટકૃતે.સુહુતહુતે.સર્વ.પ્રાયશ્.ચિત્ત.આહુતીનામ્.કામાનામ્.સમર્ધયિત્રે.સર્વ.અન્નઃ.કામાંત્.સમર્ધય.સ્વાહા.ઇતિ.।
બર્હિષિ.પૂર્ણ.પાત્રમ્.નિનયેત્.।
એષો.અવભૃથઃ.।
પાક.યજ્ઞાનામ્.એતત્.તન્ત્રમ્.।
હવિર્.ઉચ્છિષ્ટમ્.દક્ષિણા.।
અથ.પશુ.કલ્પઃ.।
ઉત્તરતો.અગ્નેઃ.શામિત્રસ્ય.આયતનમ્.કૃત્વા.પાયયિત્વા.પશુમ્.આપ્લાવ્ય.પુરસ્તાત્.પ્રત્યન્.મુખમ્.અવસ્થાપ્ય.અગ્નિમ્.દૂતમ્.ઇતિ.દ્વાભ્યામ્.હુત્વા.સપલાશ્શ્યા.આર્દ્ર.શાખયા.પશ્ચાદ્.ઉપસ્પૃશેદ્.અમુષ્મૈ.ત્વા.જુષ્ટમ્.ઉપાકરોમિ.ઇતિ.।
વ્રીહિ.યવમતીભિર્.અદ્ભિઃ.પુરસ્તાત્.પ્રોક્ષત્ય્.અમુષ્મૈ.ત્વા.જુષ્ટમ્.પ્રોક્ષામિ.ઇતિ.।
તાસામ્.પાયયિત્વા.દક્ષિણમ્.અનુ.બાહુમ્.શેષમ્.નિનયેત્.।
આવૃતા.એવ.પર્યગ્નિ.કૃત્વા.ઉદઞ્ચમ્.નયન્તિ.।
તસ્ય.પુરસ્તાદ્.ઉલ્મુકમ્.હરન્તિ.।
શામિત્ર.એષ.ભવતિ.।
વપા.શ્રપણીભ્યામ્.કર્તા.પશુમ્.અન્વારભતે.।
કર્તારમ્.યજમાનઃ.।
પશ્ચાત્.શામિત્રસ્ય.પ્રાક્.શિરસમ્.પ્રત્યક્.શિરસમ્.વા.ઉદક્.પાદમ્.સંજ્ઞપ્ય.પુરા.નાભેસ્.તૃણમ્.અન્તર્ધાય.વપામ્.ઉત્ખિદ્ય.વપામ્.અવદાય.વપા.શ્રવણીભ્યામ્.પરિગૃહ્ય.અદ્ભિર્.અભિષિચ્ય.શામિત્રે.પ્રતાપ્ય.અગ્રેણ.એનમ્.અગ્નિમ્.હૃત્વા.દક્ષિણત.આસીનઃ.શ્રપયિત્વા.પરીત્ય.જુહુયાત્.।
એતસ્મિન્ન્.એવ.અગ્નૌ.સ્થાલી.પાકમ્.શ્રપયન્તિ.।
એકાદશ.પશોર્.અવદાનાનિ.સર્વ.અઙ્ગેભ્યો.અવદાય.શામિત્રે.શ્રપયિત્વા.હૃદયમ્.શૂલે.પ્રતાપ્ય.સ્થાલી.પાકસ્ય.અગ્રતો.જુહુયાત્.।
અવદાનૈર્.વા.સહ.।
એક.એકસ્ય.અવદાનસ્ય.દ્વિર્.દ્વિર્.અવદ્યતિ.।
આવૃતા.એવ.હૃદય.શૂલેન.ચરન્તિ.।
ચૈત્ય.યજ્ઞે.પ્રાક્.સ્વિષ્ટકૃતશ્.ચૈત્યાય.બલિમ્.હરેત્.।
યદ્ય્.ઉ.વૈ.વિદેશસ્થમ્.પલાશ.દૂતેન.।
યત્ર.વેત્થ.વનસ્પત.ઇત્ય્.એતયા.ઋચા.દ્વૌ.પિણ્ડૌ.કૃત્વા.વીવધે.અભ્યાધાય.દૂતાય.પ્રયચ્ચેદ્.ઇમમ્.તસ્મૈ.બલિમ્.હર.ઇતિ.ચ.એનમ્.બ્રૂયાત્.।
અયમ્.તુભ્યમ્.ઇતિ.યો.દૂતાય.।
પ્રતિભયમ્.ચેદ્.અન્તરા.શસ્ત્રમ્.અપિ.કિંચિત્.।
નાવ્યા.ચેન્.નદ્ય્.અન્તરા.પ્લવ.રૂપમ્.અપિ.કિંચિદ્.અનેન.તરિતવ્યમ્.ઇતિ.।
ધન્વન્તરિ.યજ્ઞે.બ્રાહ્મણમ્.અગ્નિમ્.ચ.અન્તરા.પુરોહિતાય.અગ્ને.બલિમ્.હરેત્.।
ઉપનિષદિ.ગર્ભ.લમ્ભનમ્.પુંસવનમ્.અનવલોભનમ્.ચ.।
યદ્ય્.ન.અધીયાત્.તૃતીયે.ગર્ભ.માસે.તિષ્યેણ.ઉપોષિતાયાઃ.સરૂપ.વત્સાયા.ગોર્.દધનિ.દ્વૌ.દ્વૌ.તુ.માષૌ.યવમ્.ચ.દધિ.પ્રસૃતેન.પ્રાશયેત્.।
કિમ્.પિબસિ.કિમ્.પિબસિ.ઇતિ.પૃષ્ટા.પુંસવનમ્.પુંસવનમ્.ઇતિ.ત્રિઃ.પ્રતિજાનીયાત્.।
એવમ્.ત્રીન્.પ્રસૃતાન્.।
અથ.અસ્યૈ.મણ્ડલ.અગારચ્.છાયાયામ્.દક્ષિણસ્યામ્.નાસિકાયામ્.અજીતામ્.ઓષધીમ્.નસ્તઃ.કરોતિ.।
પ્રાજાવત્.જીવ.પુત્રાભ્યામ્.હ.એકે.।
પ્રાજાપત્યસ્ય.યત્.તે.સુસીમે.હૃદયે.હિતમ્.અન્તઃ.પ્રજાપતૌ.।.મન્યે.અહમ્.મામ્.તદ્.વિદ્વાંસમ્.મા.અહમ્.પૌત્રમ્.અઘમ્.નિયામ્.ઇતિ.।
ચતુર્થે.ગર્ભ.માસે.સીમન્ત.ઉન્નયનમ્.।
આપૂર્યમાણ.પક્ષે.યદા.પુંસા.નક્ષત્રેણ.ચન્દ્રમા.યુક્તઃ.સ્યાત્.।
અથ.અગ્નિમ્.ઉપસમાધાય.પશ્ચાદ્.અસ્ય.અનડુહમ્.ચર્મ.આસ્તીર્ય.પ્રાગ્.ગ્રીવમ્.ઉત્તર.લોમ.તસ્મિન્ન્.ઉપવિષ્ટાયામ્.સમન્વારબ્ધાયામ્.ધાતા.દદાતુ.દાશુષ.ઇતિ.દ્વાભ્યામ્.રાકામ્.અહમ્.ઇતિ.દ્વાભ્યામ્.નેજમેષ.પ્રજાપતે.ન.ત્વદ્.એતાન્ય્.અન્ય.ઇતિ.ચ.।
અથ.અસ્યૈ.યુગ્મેન.શલાટુ.ગ્રપ્સેન.ત્રેણ્યા.ચ.શલલ્યા.ત્રિભિશ્.ચ.કુશ.પિઞ્જૂલૈર્.ઊર્ધ્વમ્.સીમન્તમ્.વ્યૂહતિ.ભૂર્.ભુવઃ.સ્વર્.ઓમ્.ઇતિ.ત્રિઃ.।
ચતુર્.વા.।
વિના.ગાથિનૌ.સંશાસ્તિ.સોમમ્.રાજાનમ્.સંગાયેતામ્.ઇતિ.।
સોમો.નો.રાજા.અવતુ.માનુષીઃ.પ્રજા.નિવિષ્ટ.ચક્ર.અસાવ્.(?).ઇતિ.યામ્.નદીમ્.ઉપવસિતા.ભવન્તિ.।
બ્રાહ્મણ્યશ્.ચ.વૃદ્ધા.જીવ.પત્યો.જીવ.પ્રજા.યદ્.યદ્.ઉપદિશેયુસ્.તત્.તત્.કુર્યુઃ.।
ઋષભો.દક્ષિણા.।
કુમારમ્.જાતમ્.પુરા.અન્યૈર્.આલમ્ભાત્.સર્પિર્.મધુની.હિરણ્ય.નિકાષમ્.હિરણ્યેન.પ્રાશયેત્.પ્ર.તે.દદામિ.મધુનો.ઘૃતસ્ય.વેદમ્.સવિત્રા.પ્રસૂતમ્.મઘોનામ્.।.આયુષ્માન્.ગુપ્તો.દેવતાભિઃ.શતમ્.જીવ.શરદો.લોકે.અસન્ન્.ઇતિ.।
કર્ણયોર્.ઉપનિધાય.મેધા.જનનમ્.જપતિ.મેધામ્.તે.દેવઃ.સવિતા.મેધામ્.દેવી.સરસ્વતી.।.મેધામ્.તે.અશ્વિનૌ.દેવાવ્.આધત્તામ્.પુષ્કર.સ્રજાવ્.ઇતિ.।
અંસાવ્.અભિમૃશત્ય્.અશ્મા.ભવ.પરશુર્.ભવ.હિરણ્યમ્.અસ્તૃતમ્.ભવ.।.વેદો.વૈ.પુત્ર.નામા.અસિ.સ.જીવ.શરદઃ.શતમ્.ઇતિ.ઇન્દ્રમ્.શ્રેષ્ઠાનિ.દ્રવિણાનિ.ધેહ્ય્.અસ્મે.પ્રયન્ધિ.મઘવન્ન્.ઋજીષિન્ન્.ઇતિ.ચ.।
નામ.ચ.અસ્મૈ.દદ્યુર્.ઘોષવદ્.આદ્ય્.અન્તર્.અન્તસ્થમ્.અભિનિષ્ટાન.અન્તમ્.દ્વ્ય્.અક્ષરમ્.।
ચતુર્.અક્ષરમ્.વા.।
દ્વ્ય્.અક્ષરમ્.પ્રતિષ્ઠા.કામશ્.ચતુર્.અક્ષરમ્.બ્રહ્મ.વર્ચસ.કામઃ.।
યુગ્માનિ.ત્વ્.એવ.પુંસામ્.અયુજાનિ.સ્ત્રીણામ્.।
અભિવાદનીયમ્.ચ.સમીક્ષેત.તન્.માતા.પિતરૌ.વિદ્યાતામ્.આ.ઉપનયનાત્.।
પ્રવાસાદ્.એત્ય.પુત્રસ્ય.શિરઃ.પરિગૃહ્ય.જપત્ય્.અઙ્ગાદ્.અઙ્ગાત્.સમ્ભવસિ.હૃદયાદ્.અધિ.જાયસે.।.આત્મા.વૈ.પુત્ર.નામા.અસિ.સ.જીવ.શરદઃ.શતમ્.ઇતિ.મૂર્ધનિ.ત્રિર્.અવઘ્રાય.।
આવૃતા.એવ.કુમાર્યૈ.।
ષષ્ઠે.માસ્ય્.અન્ન.પ્રાશનમ્.।
આજમ્.અન્ન.અદ્ય.કામઃ.।
તૈત્તિરમ્.બ્રહ્મ.વર્ચસ.કામઃ.।
ઘૃત.ઓદનમ્.તેજસ્.કામઃ.।
દહ્દિ.મધુ.ઘૃત.મિશ્રમ્.અન્નમ્.પ્રાશયેદ્.અન્ન.પતે.અન્નસ્ય.નો.દેહ્ય્.અનમીવસ્ય.શુષ્મિણઃ.।.પ્ર.પ્રદાતારમ્.તારિષ.ઊર્જમ્.નો.ધેહિ.દ્વિપદે.ચતુષ્પદ.ઇતિ.।
આવૃતા.એવ.કુમાર્યૈ.।
તૃજીયે.વર્ષે.ચૌલમ્.યથા.કુલ.ધર્મમ્.વા.।
ઉત્તરતો.અગ્નેર્.વ્રીહિ.યવ.માષ.તિલાનામ્.પૃથક્.પૂર્ણ.શરાવાણિ.નિદધાતિ.।
પશ્ચાત્.કારયિષ્યમાણો.માતુર્.ઉપસ્થ.આનડુહમ્.ગોમયમ્.નવે.શરાવે.શમી.પર્ણાનિ.ચ.ઉપનિહિતાનિ.ભવન્તિ.।
માતુઃ.પિતા.દક્ષિણત.એકવિંશતિ.કુશ.પિઞ્જૂલાન્ય્.આદાય.।
બ્રહ્મા.વા.એતાનિ.ધારયેત્.।
પશ્ચાત્.કારયિષ્યમાણસ્ય.અવસ્થાય.શીત.ઉષ્ણા.અપઃ.સમનીય.ઉષ્ણેન.વાય.ઉદકેન.ઇહિ.ઇતિ.।
તાસામ્.ગૃહીત્વા.નવ.નીતમ્.દધિ.દ્રપ્સાન્.વા.પ્રદક્ષિણમ્.શિરસ્.ત્રિર્.ઉન્દત્ય્.અદિતિઃ.કેશાન્.વપત્વ્.આપ.ઉન્દન્તુ.વર્ચસ.ઇતિ.।
દક્ષિણેન.કેશ.પક્ષે.ત્રીણિ.ત્રીણિ.કુશ.પિઞ્જૂલાન્ય્.અભ્યાત્મ.અગ્રાણિ.નિદધાત્ય્.ઓષધે.ત્રાયસ્વ.એનમ્.ઇતિ.।
સ્વધિતે.મા.એનમ્.હિંસીર્.ઇતિ.નિષ્પીડ્ય.લૌહેન.ક્ષુરેણ.।
પ્રચ્છિનત્તિ.યેન.આવપત્.સવિતા.ક્ષુરેણ.સોમસ્ય.રાજ્ઞો.વરુણસ્ય.વિદ્વાન્.।.તેન.બ્રહ્માણો.વપત.ઇદમ્.અસ્ય.આય્ષ્માન્.જરદ્.અષ્ટિર્.યથા.અસદ્.ઇતિ.।
પ્રચ્છિદ્ય.પ્રચ્છિદ્ય.પ્રાગ્.અગ્રામ્.શમી.પર્ણૈઃ.સહ.માત્રે.પ્રયચ્છતિ.તાન્.આનડુહે.ગોમયે.નિદધાતિ.।
યેન.ધાતા.બૃહસ્પતેર્.અગ્નેર્.ઇન્દ્રસ્ય.ચ.આયુષે.અવપત્.।.તેન.ત.આયુષે.વપામિ.સુશ્લોક્યાય.સ્વસ્તય.ઇતિ.દ્વિતીયમ્.।
યેન.ભૂયશ્.ચ.રાત્ર્યામ્.જ્યોક્.ચ.પશ્યાતિ.સૂર્યમ્.।તેન.ત.આયુષે.વપામિ.સુશ્લોક્યાય.સ્વસ્તય.ઇતિ.તૃતીયમ્.।
સર્વૈર્.મન્ત્રૈશ્.ચતુર્થમ્.।
એવમ્.ઉત્તરતસ્.ત્રિઃ.।
ક્ષુર.તેજો.નિમૃજેદ્.યત્.ક્ષુરેણ.મર્ચયતા.(?).સુપેશસા.વપ્તા.વપસિ.કેશાન્.।.શુદ્ધિમ્.શિરો.મા.અસ્ય.આયુઃ.પ્રમોષીર્.ઇતિ.।
નાપિતમ્.શિષ્યાત્.શીત.ઉષ્ણાભિર્.અદ્ભિર્.અબ્.અર્થમ્.કુર્વાણો.અક્ષણ્વન્.કુશલી.કુર્વ્.ઇતિ.।
યથા.કુલ.ધર્મમ્.કેશ.વેશાન્.કારયેત્.।
આવૃતા.એવ.કુમાર્યૈ.।
એતેન.ગો.દાનમ્.।
ષોડશે.વર્ષે.।
કેશ.શબ્દે.તુ.શ્મશ્રુ.શબ્દાન્.કારયેત્.।
શ્મશ્રૂણિ.ઇહ.ઉન્દતિ.।
શુદ્ધિમ્.શિરો.મુખમ્.મા.અસ્ય.આયુઃ.પ્રમોષીર્.ઇતિ.।
કેશ.શ્મશ્રુ.લોમ.નખાન્ય્.ઉદક્.સંસ્થાનિ.કુર્વ્.ઇતિ.સમ્પ્રેષ્યતિ.।
આપ્લુત્ય.વાગ્.યતઃ.સ્થિત્વા.અહઃ.શેષમ્.આચાર્ય.સકાશે.વાચમ્.વિસૃજેત.વરમ્.દદામિ.ઇતિ.।
ગોમિથુનમ્.દક્ષિણા.।
સંવત્સરમ્.આદિશેત્.।
અષ્ટમે.વર્ષે.બ્રાહ્મણમ્.ઉપનયેત્.।
ગર્ભ.અષ્ટમે.વા.।
એકાદશે.ક્ષત્રિયમ્.।
દ્વાદશે.વૈશ્યમ્.।
આ.ષોડશાદ્.બ્રાહ્મણસ્ય.અનતીતઃ.કાલઃ.।
આ.દ્વાવિંશાત્.ક્ષત્રિયસ્ય.।
આ.ચતુર્વિંશાદ્.વૈષ્યસ્ય.।
અત.ઊર્ધ્વમ્.પતિત.સાવિત્રીકા.ભવન્તિ.।
ન.એનાન્.ઉપનયેન્.ન.અધ્યાપયેન્.ન.યાજયેન્.ન.એભિ.વ્યવહરેયુઃ.।
અલમ્.કૃતમ્.કુમારમ્.કુશલી.કૃત.શિરસમ્.અહતેન.વાસસા.સંવીતમ્.ઐણેયેન.વાજિનેન.બ્રાહ્મણમ્.રૌરવેણ.ક્ષત્રિયમ્.આજેન.વૈશ્યમ્.।
યદિ.વાસાંસિ.વસીરન્.રક્તાનિ.વસીરન્.કાષાયમ્.બ્રાહ્મણો.માંજિષ્ઠમ્.ક્ષત્રિયો.હારિદ્રમ્.વૈશ્યઃ.।
તેષામ્.મેખલા.મૌઞ્જી.બ્રાહ્મણસ્ય.ધનુર્.જ્યા.ક્ષત્રિયસ્ય.આવી.વૈશ્યસ્ય.।
તેષામ્.દણ્ડાઃ.પાલાશો.બ્રાહ્મણસ્ય.ઔદુમ્બરઃ.ક્ષત્રિયઃ.બૈલ્વો.વૈશ્યસ્ય.।
સર્વે.વા.સર્વેષામ્.।
સમન્વારબ્ધે.હુત્વા.ઉત્તરતો.અગ્નેઃ.પ્રાન્.મુખ.આચાર્યો.અવતિષ્ઠતે.।
પુરસ્તાત્.પ્રત્યન્.મુખ.ઇતરઃ.।
અપામ્.અઞ્જલી.પૂરયિત્વા.તત્.સવિતુર્.વૃણીમહ.ઇતિ.પૂર્ણેન.અસ્ય.પૂર્ણમ્.અવક્ષારયત્ય્.આસિચ્ય.દેવસ્ય.ત્વા.સવિતુઃ.પ્રસવે.અશ્વિનોર્.બાહુભ્યામ્.પૂષ્ણો.હસ્તાભ્યામ્.હસ્તમ્.ગૃહ્ણામ્ય્.અસાવ્.ઇતિ.તસ્ય.પાણિના.પાણિમ્.સાઙ્ગુષ્ઠમ્.ગૃહ્ણીયાત્.।
સવિતા.તે.હસ્તમ્.અગ્રભીદ્.અસાવ્.ઇતિ.દ્વિતીયમ્.।
અગ્નિર્.આચાર્યસ્.તવ.અસાવ્.ઇતિ.તૃતીયમ્.।
આદિત્યમ્.ઈક્ષયેદ્.દેવ.સવિતર્.એષ.તે.બ્રહ્મ.ચારી.તમ્.ગોપાય.સ.મા.મૃત.ઇત્ય્.આચાર્યઃ.।
કસ્ય.બ્રહ્મ.ચાર્ય્.અસિ.પ્રાણસ્ય.બ્રહ્મ.ચાર્ય્.અસિ.કસ્.ત્વા.કમ્.ઉપનયતે.કાય.ત્વા.પરિદદામિ.ઇતિ.।
યુવા.સુવાસાઃ.પરિવીત.આગાદ્.ઇત્ય્.અર્ધર્ચેન.એનમ્.પ્રદક્ષિણમ્.આવર્તયેત્.।
તસ્ય.અધ્યંસૌ.પાણી.કૃત્વા.હૃદય.દેશમ્.આલભેત.ઉત્તરેણ.।
અગ્નિમ્.પરિસમુહ્ય.બ્રહ્મ.ચારી.તૂષ્ણીમ્.સમિધમ્.આદધ્યાત્.તૂષ્ણીમ્.વૈ.પ્રાજાપત્યમ્.પ્રાજાપત્યો.બ્રહ્મ.ચારી.ભવતિ.ઇતિ.વિજ્ઞાયતે.।
મન્ત્રેણ.હ.એકે.અગ્નયે.સમિધમ્.આહાર્ષમ્.બૃહતે.જાતવેદસે.।.તયા.ત્વમ્.અગ્ને.વર્ધસ્વ.સમિધા.બ્રહ્મણા.વયમ્.સ્વાહા.ઇતિ.।
સમિધમ્.આધાય.અગ્નિમ્.ઉપસ્પૃશ્ય.મુખમ્.નિમાર્ષ્ટિ.ત્રિસ્.તેજસા.મા.સમનજ્મિ.ઇતિ.।
તેજસા.હ્ય્.એવ.આત્માનમ્.સમનક્તિ.ઇતિ.વિજ્ઞાયતે.।
મયિ.મેધામ્.મયિ.પ્રજામ્.મય્ય્.અગ્નિસ્.તેજો.દધાતુ.।.મયિ.મેધામ્.મય્.પ્રજામ્.મયિ.ઇન્દ્ર.ઇન્દ્રિયમ્.દધાતુ.।.મયિ.મેધામ્.મયિ.પ્રજામ્.મયિ.સૂર્યો.ભ્રાજો.દધાતુ.।.યત્.તે.અગ્ને.તેજસ્.તેન.અહમ્.તેજસ્વી.ભૂયાસમ્.।.યત્.તે.અગ્ને.વર્ચસ્.તેન.અહમ્.વર્ચસ્વી.ભૂયાસમ્.।.યત્.તે.અગ્ને.હરસ્.તેન.અહમ્.હરસ્વતી.ભૂયાસમ્.ઇત્ય્.ઉપસ્થાય.જાન્વ્.આચ્ય.ઉપસંગૃહ્ય.બ્રૂયાદ્.અધીહિ.ભો.સાવિત્રીમ્.ભો.અનુબ્રૂહિ.ઇતિ.।
તસ્ય.વાસસા.પાણિભ્યામ્.ચ.પાણી.સંગૃહ્ય.સાવિત્રીમ્.અન્વાહ.પચ્છો.અર્ધર્ચશઃ.સર્વામ્.।
યથા.શક્તિ.વાચયીત.।
હૃદય.દેશે.અસ્ય.ઊર્ધ્વ.અઙ્ગુલિમ્.પાણિમ્.ઉપદધાતિ.મમ.વ્રતે.હૃદયમ્.તે.દધામિ.મમ.ચિત્તમ્.અનુ.ચિત્તમ્.તે.અસ્તુ.।.મમ.વાચમ્.એક.વ્રતો.જુષસ્વ.બૃહસ્પતિષ્.ટ્વા.નિયુનક્તુ.મહ્યમ્.ઇતિ.।
મેખલામ્.આબધ્ય.દણ્ડમ્.પ્રદાય.બ્રહ્મચર્યમ્.આદિશેત્.।
બ્રહ્મ.ચાર્ય્.અસ્ય્.અપો.અશાન.કર્મ.કુરુ.દિવા.મા.સ્વાપ્સીર્.આચાર્ય.અધીનો.વેદમ્.અધીષ્વ.ઇતિ.।
દ્વાદશ.વર્ષાણિ.વેદ.બ્રહ્મ.ચર્યમ્.ગ્રહણ.અન્તમ્.વા.।
સાયમ્.પ્રાતર્.ભિક્ષેત.।
સાયમ્.પ્રાતઃ.સમિધમ્.આદધ્યાત્.।
અપ્રત્યાખ્યાયિનમ્.અગ્રે.ભિક્ષેત.।
અપ્રત્યાખ્યાયિનીમ્.વા.।
ભવાન્.ભિક્ષામ્.દદાત્વ્.ઇતિ.।
અનુપ્રવચનીયમ્.ઇતિ.વા.।
તદ્.આચાર્યાય.વેદયીત.।
તિષ્ઠેદ્.અહઃ.શેષમ્.।
અસ્તમિતે.બ્રહ્મ.ઓદનમ્.અનુપ્રવચનીયમ્.શ્રપયિત્વા.આચાર્યાય.વેદયીત.।
આચાર્યઃ.સમન્વારબ્ધે.જુહુયાત્.સદસસ્પતિમ્.અદ્ભુતમ્.ઇતિ.।
સાવિત્ર્યા.દ્વિતીયમ્.।
યદ્.યત્.કિમ્.ચ.અત.ઊર્ધ્વમ્.અનૂક્તમ્.સ્યાત્.।
ઋષિભ્યસ્.તૃતીયમ્.।
સૌવિષ્ટકૃતમ્.ચતુર્થમ્.।
બ્રાહ્મણાન્.ભોજયિત્વા.વેદ.સમાપ્તિમ્.વાચયીત.।
અત.ઊર્ધ્વમ્.અક્ષાર.અલવણ.આશી.બ્રહ્મ.ચાર્ય્.અદઃ.શાયી.ત્રિરાત્રમ્.દ્વાદશ.રાત્રમ્.સંવત્સર્મ.વા.।
ચરિત.વ્રતાય.મેધા.જનનમ્.કરોતિ.।
અનિન્દિતાયામ્.દિશ્ય્.એક.મૂલમ્.પલાશમ્.કુશ.સ્તમ્બમ્.વા.પલાશ.અપચારે.પ્રદક્ષિણમ્.ઉદ.કુમ્ભેન.ત્રિઃ.પરિષિંચન્તમ્.વાચયતિ.સુશ્રવઃ.સુશ્રવા.અસિ.યથા.ત્વમ્.સુશ્રવઃ.સુશ્રવા.અસ્ય્.એવમ્.મામ્.સુશ્રવઃ.સૌશ્રવસમ્.કુરુ.।.યથા.ત્વમ્.દેવાનામ્.યજ્ઞસ્ય.નિધિપો.અસ્ય્.એવમ્.અહમ્.મનુષ્યાણમ.વેદસ્ય.નિધિપો.ભૂયાસમ્.ઇતિ.।
એતેન.વાપન.આદિ.પરિદાન.અન્તમ્.વ્રત.આદેશનમ્.વ્યાખ્યાતમ્.।
ઇત્ય્.અનુપેત.પૂર્વસ્ય.।
અથ.ઉપેત.પૂર્વસ્ય.।
કૃત.અકૃતમ્.કેશ.વપનમ્.।
મેધા.જનનમ્.ચ.।
અનિરુક્તમ્.પરિદાનમ્.।
કાલશ્.ચ.।
તત્.સવિતુર્.વૃણીમહ.ઇતિ.સાવિત્રીમ્.।
ઋત્વિજો.વૃણીતે.અન્યૂન.અનતિરિક્ત.અઙ્ગાન્.યે.માતૃતઃ.પિતૃતશ્.ચ.ઇત્.યથા.ઉક્તમ્.પુરસ્તાત્.।
યૂન.ઋત્વિજો.વૃણીત.ઇત્ય્.એકે.।
બ્રહ્માણમ્.એવ.પ્રથમમ્.વૃણીતે.અથ.હોતારમ્.અથ.અધ્વર્યુમ્.અથ.ઉદ્ગાતારમ્.।
સર્વાન્.વા.યે.અહીન.એકાહૈર્.યાજયન્તિ.।
સદસ્યમ્.સપ્તદશમ્.કૌષીતકિનઃ.સમામનન્તિ.સ.કર્મણામ્.ઉપદ્રષ્ટા.ભવતિ.ઇતિ.।
તદ્.ઉક્તમ્.ઋભ્યામ્.યમ્.ઋત્વિજો.બહુધા.કલ્પયન્ત.ઇતિ.।
હોતારમ્.એવ.પ્રથમમ્.વૃણીતે.।
અગ્નિર્.મે.હોતા.સ.મે.હોતા.હોતારમ્.ત્વા.અમુમ્.વૃણ.ઇતિ.હોતારમ્.।
ચન્દ્રમા.મે.બ્રહ્મા.સ.મે.બ્રહ્મા.બ્રહ્માણમ્.ત્વા.અમુમ્.વૃણ.ઇતિ.બ્રાહ્મણમ્.।.આદિત્યો.મે.અધ્વર્યુર્.ઇત્ય્.અધ્વર્યુમ્.।
પર્જન્યો.મ.ઉદ્ગાતા.ઇત્ય્.ઉદ્ગાતારમ્.।
આપો.મે.હોત્ર.આશંસિન્ય.ઇત્.હોત્રકાન્.।
રશ્મયો.મે.ચમસ.અધ્વર્યવ.ઇતિ.ચમસ.અધ્વર્યૂન્.।
આકાશો.મે.સદસ્ય.ઇતિ.સદસ્યમ્.।
સ.વૃતો.જપેન્.મહન્.મે.અવોચો.ભર્ગો.મે.અવોચો.ભગો.મે.અવોચો.યશો.મે.અવોચઃ.સ્તોમમ્.મે.અવોચઃ.ક્લૃપ્તમ્.મે.અવોચો.ભુક્તિમ્.મે.અવોચસ્.તૃપ્તિમ્.મે.અવોચઃ.સર્વમ્.મે.અવોચ.ઇતિ.।
જપિત્વા.અગ્નિષ્.ટે.હોતા.સ.તે.હોતા.હોતા.અહમ્.તે.માનુષ.ઇતિ.હોતા.પ્રતિજાનીતે.।
ચન્દ્રમાસ્.તે.બ્રહ્મા.સ.તે.બ્રહ્મા.બ્રહ્મા.।
એવમ્.ઇતરે.યથા.આદેશમ્.।
તન્.મામ્.અવતુ.તન્.મા.આવિશતુ.તેન.ભુક્ષિષીય.ઇતિ.ચ.યાજયિષ્યન્.।
ન્યસ્તમ્.આર્ત્વિજ્યમ્.અકાર્યમ્.અહીનસ્ય.નીચ.દક્ષિણસ્ય.વ્યાધિતસ્ય.આતુરસ્ય.યક્ષ્મ.ગૃહીતસ્ય.અનુદેશ્ય્.અભિશસ્તસ્ય.ક્ષિપ્ત.યોનિર્.ઇતિ.ચ.એતેષામ્.।
સોમ.પ્રવાકમ્.પરિપૃચ્છેત્.કો.યજ્ઞઃ.ક.ઋત્વિજઃ.કા.દક્ષિણા.ઇતિ.।
કલ્યાણૈઃ.સહ.સમ્પ્રયોગઃ.।
ન.માંસમ્.અશ્નીયુર્.ન.સ્ત્રિયમ્.ઉપેયુ.આ.ક્રતોર્.અપવર્ગાત્.।
એતેન.અગ્ને.બ્રહ્મણા.વાવૃધસ્વ.ઇતિ.દક્ષિણ.અગ્નાવ્.આજ્ય.આહુતિમ્.હુત્વા.યથા.અર્થમ્.પ્રવ્રજેત્.।
એવમ્.અનાહિત.અગ્નિર્.ગૃહ્ય.ઇમામ્.અગ્ને.શરણિમ્.મીમૃષો.ન.ઇત્ય્.એતયા.ઋચા.।
ઋત્વિજો.વૃત્વા.મધુ.પર્કમ્.આહરેત્.।
સ્નાતકાય.ઉપસ્થિતાય.।
રાજ્ઞે.ચ.।
આચાર્ય.શ્વશુર.પિતૃવ્ય.માતુલાનામ્.ચ.।
દધનિ.મધ્વ્.આનીય.।
સર્પિર્.વા.મધ્વ્.અલાભે.।
વિષ્ટરઃ.પાદ્યમ્.અર્ઘ્યમ્.આચમનીયમ્.મધુ.પર્કો.ગૌર્.ઇત્ય્.એતેષામ્.ત્રિસ્.ત્રિર્.એક.એકમ્.વેદયન્તે.।
અહમ્.વર્ષ્મ.સજાતાનામ્.વિદ્યુતામ્.ઇવ.સૂર્યઃ.।.ઇદમ્.તમ્.અધિતિષ્ઠામિ.યો.મા.કશ્ચ.અભિદાસતિ.ઇત્ય્.ઉદગ્.અગ્રે.વિષ્ટર.ઉપવિશેત્.।
આક્રમ્ય.વા.।
પાદૌ.પ્રક્ષાલાપયીત.।
દક્ષિણમ્.અગ્રે.બ્રહ્મણાય.પ્રયચ્છેત્.।
સવ્યમ્.શૂદ્રાય.।
પ્રક્ષાલિત.પાદો.અર્ઘ્યમ્.અઞ્જલિના.પ્રતિગૃહ્ય.અથ.આચમનીયેન.આચામત્ય્.અમૃત.ઉપસ્તરણમ્.અસિ.ઇતિ.।
મધુ.પર્કમ્.આહ્રિયમાણમ્.ઈક્ષતે.મિત્રસ્ય.ત્વા.ચક્ષુષા.પ્રતીક્ષ.ઇતિ.।
દેવસ્ય.ત્વા.સવિતુઃ.પ્રસવે.અશ્વિનોર્.બાહુભ્યામ્.પૂષ્ણો.હસ્તાભ્યામ્.પ્રતિગૃહ્ણામિ.ઇતિ.તદ્.અઞ્જલિના.પ્રતિગૃહ્ય.સવ્યે.પાણૌ.કૃત્વા.મધુ.વાતા.ઋતાયત.ઇતિ.તૃચેન.અવેક્ષ્ય.અનામિકયા.ચ.અઙ્ગુષ્ઠેન.ચ.ત્રિઃ.પ્રદક્ષિણમ્.આલોડ્ય.વસવસ્.ત્વા.ગાયત્રેણ.છન્દસા.ભક્ષયન્ત્વ્.ઇતિ.પુરસ્તાન્.નિમાર્ષ્ટિ.।
રુદ્રાસ્.ત્વા.ત્રૈષ્ટુભેન.છન્દસા.ભક્ષયન્ત્વ્.ઇતિ.દક્ષિણતઃ.।
આદિત્યાસ્.ત્વા.જાગતેન.છન્દસા.ભક્ષયન્ત્વ્.ઇતિ.પશ્ચાત્.।
વિશ્વે.ત્વા.દેવા.આનુષ્ટુભેન.છન્દસા.ભક્ષયન્ત્વ્.ઇત્ય્.ઉત્તરતઃ.।
ભૂતેભ્યસ્.ત્વા.ઇતિ.મધ્યાત્.ત્રિર્.ઉદ્ગૃહ્ય.।
વિરાજો.દોહો.અસિ.ઇતિ.પ્રથમમ્.પ્રાશ્નીયાત્.।
વિરાજો.દોહમ્.અશીય.ઇતિ.દ્વિતીયમ્.।
મયિ.દોહઃ.પદ્યાયૈ.વિરાજ.ઇતિ.તૃતીયમ્.।
ન.સર્વમ્.।
ન.તૃપ્તિમ્.ગચ્છેત્.।
બ્રાહ્મણાય.ઉદન્.ઉચ્છિષ્ટમ્.પ્રયચ્છેત્.।
અલાભે.અપ્સુ.।
સર્વમ્.વા.।
અથ.આચમનીયેન.અન્વાચામત્ય્.અમૃત.અપિધાનમ્.અસિ.ઇતિ.।
સત્યમ્.યશઃ.શ્રીર્.મયિ.શ્રીઃ.શ્રયતામ્.ઇતિ.દ્વિતીયમ્.।
આચાન્ત.ઉદકાય.ગામ્.વેદયન્તે.।
હતો.મે.પાપ્મા.પાપ્મા.મે.હત.ઇત્.જપિત્વીમ્.કૃરુત.(.કૃણુત.?).ઇતિ.કારયિષ્યન્.।
માતા.રુદ્રાણામ્.દુહિતા.વસૂનામ્.ઇતિ.જપિત્વોમ્.(?).ઉત્સૃજત.ઇત્ય્.ઉત્સ્રક્ષ્યન્.।
ન.અમાંસો.મધુ.પર્કો.ભવતિ.ભવતિ.।
મૂળ પાઠ: Āśvalāyanagṛhyasūtra · Edition: A.F. Stenzler, Abhandlungen für die Kunde des Morgenlandes, 3,4 (1864) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0