અષ્ટાઙ્ગનિઘણ્ટુ · શ્લોક 261-280

ઉપોદકમ્ ઉપોદી ચ ક્ષુદ્રકા પોદકી તથા
જીવન્તિકો રક્તશાકઃ કલમ્બી વલ્લ્યુપોદકઃ ॥

તણ્ડુલીયો મેઘનાદઃ ચિલ્લી તુ લોમશા સ્મૃતા
શિતિવારઃ સૂચિપત્ત્રઃ સ્વસ્તિકઃ સુનિષણ્ણકઃ ॥

મત્સ્યાક્ષિકસ્ તુ મત્સીરઃ પત્તૂરઃ પ્રિયસત્ય્ અપિ
શીઘ્રશાખા શાખિની ચ મહાશાકશ્ ચ વાસ્તુકી ॥

શ્રાવણી સ્યાત્ મુણ્ડિતિકા ભિક્ષુઃ શ્રવણશીર્ષકા
સૌમ્યગન્ધા બર્બરિકા તિલપર્ણી ચ સા સ્મૃતા ॥

સર્પશ્ ચિત્રસ્ તુ નીલાભો ભૂશાકો ભૂમિકન્દકઃ
રસોનો લશુનો જ્ઞેયઃ પલાણ્ડુર્ મુખદૂષણઃ ॥

શતપુષ્પા શતચ્છત્ત્રા મિશિઃ ઘોષા શતાહ્વયા
મિશ્રેયા શાલિની શીત શિવારણ્યા મિશિઃ સ્મૃતા ॥

પૃથ્વીકા વારિપત્ત્રા તુ બાષ્પિકા ચ સ્થલોદ્ભવા
કપિત્થો ઽથ દધિત્થશ્ ચ દુર્મદઃ સુરભિચ્છદઃ ॥

તોયક્ષોભકરઃ કુમ્ભી વારુણો વૃક્ષધૂમકઃ
મૂષિકારિશ્ ચિત્રફલઃ કરણ્ડફલકશ્ ચ સઃ ॥

ચોચં ચિષુ નારિકેલઃ તુઙ્ગદ્રુઃ કૂર્ચશેખરઃ
નીરપૂર્ણફલઃ શૃઙ્ગી મોચં તુ કદલીફલમ્ ॥

રમ્ભા તુ કદલી મોચા વૃત્તપુષ્પાંશુમત્ફલા
કરમર્દી ક્ષીરફલા શ્વેતપુષ્પફલેતિ ચ ॥

કૃષ્ણપાકફલાવિગ્ન કરામ્લાઃ કરમર્દકઃ
માતુલુઙ્ગો બીજપૂરો લુઙ્ગશ્ ચ ફલપૂરકઃ ॥

જમ્બીરો જમ્ભલો જમ્ભઃ જમ્બો દન્તશઠઃ સ્મૃતઃ
નારઙ્ગસ્ ત્વક્સુગન્ધાખ્ય ઐરાવતમુખપ્રિયૌ ॥

ભવ્યં ભવિષ્યં ચામ્લં ચ ભવં રોમફલં મતમ્
પારાવતં રૈવતકં લિકુચો લકુચો ડહુઃ ॥

પનસઃ કણ્ટકિફલઃ ચોચો દીર્ઘફલઃ સ્મૃતઃ
નલિકા સુષિરા શૂન્યા કપોતચરણા નટી ॥

સ્નિગ્ધવૃક્ષસ્તુ સક્ષીરઃ પ્લક્ષઃ સ્યાદ્ ગુડબીજકઃ
કાલવૃન્તા કુબેરાક્ષી કુલિઙ્ગાક્ષી ચ યક્ષદૃક્ ॥

ઉગ્રકાણ્ડઃ કારવલ્લી તોયવલ્લી સુકાણ્ડકા
પઞ્ચાઙ્ગુલી લિઙ્ગબીજા રાજિકા પિણ્ડવત્ફલા ॥

તુર્યતુણ્ડી શિલાચ્છેદી પૂતિકા નિત્યપુષ્પિકા
પર્વમઞ્જરિકા કીટ હન્ત્રી વૃશ્ચિકહારિણી ॥

કુમારી વ્યાઘ્રચરણા કન્યા સ્થૂલદલા ચ સા
બન્ધૂકો બન્ધુજીવશ્ ચ પાર્વકો વૃકધૂમકઃ ॥

કૃષ્ણનીલઃ કાલશાખઃ કૈડર્યઃ સુરભિચ્છદઃ
વિશ્વરૂપા રૂપ્યગણ્ડા રૂપ્યો હરિતતુમ્બિલી ॥

અર્શોઘ્નશ્ ચાખુકન્દશ્ ચ વન્યકન્દશ્ ચ શૂરણઃ
રક્તપાદી શમીપત્ત્રા લજ્જા લોહિતયષ્ટિકા ॥