અષ્ટાઙ્ગનિઘણ્ટુ · શ્લોક 221-240

તિન્તિડીકસ્ તુ વૃક્ષામ્લો બદરી કોલસંજ્ઞકઃ
કર્કન્ધૂઃ હ્રસ્વબદરી વસુવૃક્ષસ્ તુ ધન્વનઃ ॥

સહસ્રવીર્યસ્ તીક્ષ્ણામ્લો વરામ્લસ્ ત્વ્ અમ્લવેતસઃ
ગોધાપદી ગોધવલ્લી પટ્વમ્લાદિત્યનામિકા ॥

પત્ત્રભઙ્ગો મહાશ્યામા ખરાશ્વા વૃદ્ધદારુકઃ
દાવાગ્નિદમની માતા ક્ષુદ્રકણ્ટરિકા તથા ॥

બર્હિશિખાહ્વયા ગુઞ્જા રક્તિકા કાકણન્તિકા
શ્વેતકામ્ભોજિકા ધ્વાઙ્ક્ષી શ્વેતપાકી શિખણ્ડિકા ॥

તૃતીયા કૃષ્ણકામ્ભોજી કુણપોકઃ સુસાદની
જ્યોતિષ્મતી કઙ્ગુણિકા પારાવતપદી ચ સા ॥

ઈશ્વરી નાગદમની કીટારિઃ સર્પગન્ધિકા
અધોમુખા ત્વ્ અવાક્પુષ્પી વારાહી વનમાલિકા ॥

આરામશીતલો દેવો ગન્ધાઢ્યઃ કુરુમર્દકઃ
નાગજિહ્વા શ્વેતફલા ક્ષીરિણી ચાર્કપુષ્પિકા ॥

નિમ્બચ્છદેન્દ્રવલ્લી ચ કરભી રુચિરા સ્મૃતા
લિખિકા ભક્તિકા ભૂરી નવનીતા પ્રકીર્તિતા ॥

જ્ઞેયા બદરિકાપર્ણી પર્ણકઃ પૂતિકર્ણકઃ
મલયૂઃ વાકુચી ચૈવ ચન્દ્રરેખા ત્વ્ અવલ્ગુજઃ ॥

ચક્ષુષ્યા ચારટી જ્ઞેયા તથારણ્યકુલત્થિકા
અહિમારો ઽરિમેદસ્ તુ પીતદારુર્ હરિદ્રુમઃ ॥

શ્વેતત્વક્ તીક્ષ્ણસારશ્ ચ વિબુધસ્ તીક્ષ્ણસારકઃ
વાપ્યાહ્વં પૌષ્કરં શૂલ હરં બીજાહ્વયં મતમ્ ॥

શરી તુ સુવ્રતા જ્ઞેયા ગન્ધાહ્વા સોમસમ્ભવા
સહસ્રવીર્યા ગોલોમી સિતા દૂર્વા ચ શાદ્વલઃ ॥

ક્ષુદ્રવારી દુગ્ધયુતા ઘટિકા છત્રપત્ત્રકા
આઘોટકો બ્રહ્મફલો રક્તબિન્દુસ્ તિલચ્છદઃ ॥

અજાક્ષી લોમપર્ણી ચ જ્ઞેયો મેષવિલોચનઃ
મહાવૃક્ષો મહાનીલો ભૃઙ્ગાહ્વો માર્કવઃ સ્મૃતઃ ॥

કેશરઞ્જનકો જ્ઞેયો ભૃઙ્ગરાડ્ ભૃઙ્ગરેણુકઃ
રામાહ્વાર્કલતારામા તરુણી પુષ્પવત્ય્ અપિ ॥

સૂર્યભક્તા સુખોદ્ભાવા સૂર્યાવર્તા રવિપ્રિયા
હિરણ્યપુષ્પી ખર્જૂરી તાડપત્ત્રી મુસલ્ય્ અપિ ॥

ઇક્ષ્વાલિકા તુ કાકેક્ષુઃ કાણ્ડેક્ષુર્ વાયસેક્ષુકઃ
શ્વેતચામરકઃ કાશસ્ તથેક્ષુકુસુમશ્ ચ સઃ ॥

અધ્યણ્ડેક્ષુરકઃ સ્થૂલ કણ્ટકઃ કોકિલાક્ષકઃ
ઉચ્ચટા ચટકા જ્ઞેયા શિખણ્ડ્ય્ આસ્ફોતકઃ સ્મૃતઃ ॥

ઉન્મત્તકો માતુલકો ધુત્તૂરો હેમનામકઃ
ત્રિપુષ્પઃ કૃષ્ણધુત્તૂરઃ કૃષ્ણપુષ્પી ચ મોહિની ॥

દેવદાલી ચ કર્કોટી વેણી જીમૂતકઃ સ્મૃતઃ
ધામાર્ગવઃ કોશફલો રાજકોશાતકી સ્મૃતા ॥