અષ્ટાઙ્ગનિઘણ્ટુ · શ્લોક 201-220

ઘનભૂરિરસસ્ ત્વ્ ઇક્ષુઃ ગુડમૂલો ઽસિપત્ત્રકઃ
તીક્ષ્ણવૃક્ષઃ શણઃ પીલુઃ પ્રોક્તો ઽન્યઃ સ્થાણુકસ્ તથા ॥

ગણેષુ યાનિ દ્રવ્યાણિ સંગ્રહે વાલ્પસંગ્રહે
તાન્ય્ ઉક્તાન્ય્ અભિધીયન્તે વિપ્રકીર્ણાન્ય્ અતઃ પરમ્ ॥

પવિત્રપત્ત્રા મઙ્ગલ્યા શમી લક્ષ્મી ચ કેશનુત્
સોહલા રુદતી તન્વી સૂક્ષ્મમૂલાપરાજિતા ॥

પાનીયો બીજવૃક્ષસ્ તુ જીવવૃક્ષસ્ તુ પાશિકઃ
શુક્લપુષ્પા ભૂમિલગ્ના હ્રસ્વાઙ્ગા શઙ્ખપુષ્પિકા ॥

સૂક્ષ્મપત્ત્રા સર્પગન્ધા સર્પાક્ષી રક્તપુષ્પિકા
અન્યા તુ સુમહાકન્દા નાકુલી નકુલપ્રિયા ॥

વિષ્ણુક્રાન્તા નીલપુષ્પી સતીના છર્દિકા તથા
વાટ્યાલકઃ પીતપુષ્પો વાટ્યા ભદ્રૌદની બલા ॥

મહાબલા વર્ષપુષ્પી શીતપાકી સુબીજકઃ
વાટ્યાયની ત્વ્ અતિબલા ભારદ્વાજી સુપર્ણિકા ॥

રામાન્યાચ્છાદનફલા વાટ્યા કાર્પાસસંજ્ઞકા
અજટા બહુપત્ત્રા ચ ભૂધાત્રી તામલક્ય્ અપિ ॥

શીતવીર્યઃ પર્પટકઃ તૃષ્ણાઘ્નઃ સૂક્ષ્મપત્ત્રકઃ
ત્રાયન્તી ત્રાયમાણા ચ પાલિની ભયનાશિની ॥

દુરાલભા ધન્વયાસો યાસો દુઃસ્પર્શકસ્ તથા
કલ્યાણલોચનો જ્ઞેયો નાદેયો જલજમ્બુકઃ ॥

મહાકદમ્બો નિચુલો ઽનપાયી જલનૂપુરઃ
કિઙ્કિરાતઃ કર્ણિકારો ગૌરઃ કનકપુષ્પકઃ ॥

મન્દારઃ પારિભદ્રાહ્વો જ્ઞેયઃ કણ્ટકીકિંશુકઃ
પારિજાતશ્ ચ રોહીતઃ પ્લીહઘ્નો રક્તપુષ્પકઃ ॥

શુકનાસા તુ નલિકા શુકઘ્રાણો ઽલ્પનાલિકા
શાકરાજો ભૂતવાસો ગોજિહ્વા કર્કશચ્છદા ॥

અજાક્ષી વ્રણનાશિની કુષ્ઠઘ્ની ફલ્ગુવાટિકા
સિંહાસ્યઃ કર્કટશ્ ચૈવ વૃષો વાસાટરૂષકઃ ॥

અશ્મન્તકો ઽમ્લયોનિશ્ ચ જ્ઞેયો યમલપત્ત્રકઃ
વંશો વેણુર્ યવફલઃ સુપર્વા ચ તૃણધ્વજઃ ॥

કરીરઃ કીચકો મૃત્યુ ફલાઙ્કુર ઇતિ સ્મૃતઃ
વારણસ્ તરલી કુમ્ભિ કરઞ્જસ્ તીરવૃક્ષકઃ ॥

સિન્ધુરઃ સિન્ધુવારશ્ ચ શ્વેતપુષ્પાવરોહિતઃ
કાકોદુમ્બરિકા ફલ્ગુઃ ભદ્રોદુમ્બરવાયસી ॥

કાલાન્ત્રદારી કન્થારી ફણી ખદિરવલ્લ્ય્ અપિ
સિતા કુમારિકા મલ્લી મોહિની વટપત્ત્રિકા ॥

ફેનિલો હસ્તિકર્કોટઃ કાણ્ડો બાણઃ શણઃ સ્મૃતઃ
શ્લેષ્માન્તકો બહુફલઃ શૈલૂષઃ કાન્તવૃક્ષકઃ ॥

કુદ્દાલકઃ કોવિદારસ્ તામ્રપુષ્પો યુગચ્છદઃ
કાલકર્ણી ભૂતવલ્લી બલ્યા ગન્ધાશ્વગન્ધિકા ॥