અષ્ટાઙ્ગનિઘણ્ટુ · શ્લોક 161-180

સમઙ્ગા શતપત્ત્રા ચ તથૈવાઞ્જલિકારિકા
નમસ્કારી રક્તમૂલા તથા પુષ્પાવરોધિકા ॥

પુંનાગઃ પુરુષાહ્વશ્ ચ તુઙ્ગાખ્યો રક્તકેસરઃ
નમેરુર્ દેવપુંનાગઃ સ્કન્ધપુષ્પઃ સુરાહ્વયઃ ॥

મદહેતુઃ સિન્ધુપુષ્પી ધાતકી મદયન્તિકા
કુઞ્જરા હરિસારા ચ મદવીર્યા મદપ્રિયા ॥

અમ્બષ્ઠાદૌ સ્મૃતામ્બષ્ઠા સહસ્રી બહુમૂલકઃ
મધુપર્ણી કેકિશિખા મયૂરાહ્વા શિખી તથા ॥

નન્દીવૃક્ષઃ પ્રરોહી ચ જયવૃક્ષેન્દ્રવૃક્ષકૌ
કચ્છુરા પણિહારી ચ તીક્ષ્ણપત્ત્રા મરુદ્ભવા ॥

મુસ્તાવચાગ્નિદ્વિનિશાદ્વિતિક્તા ભલ્લાતપાઠાત્રિફલીવિષાખ્યાઃ
કુષ્ઠં કુટી હૈમવતી ચ યોનિ સ્તન્યામયઘ્ના મલપાચનાશ્ ચ ॥

મુસ્તાદિકે ગણે મુસ્તા પૂર્વમ્ એવ પ્રકીર્તિતા
તિક્તા ચ કટુકા જ્ઞેયા રોહિણી કટુરોહિણી ॥

સ્ફોટશોફક્ષતકરં ભલ્લાતકમ્ અરુષ્કરમ્
પાકલં વારિ ભાવ્યં ચ વાપ્યં કુષ્ઠં ગદાહ્વયમ્ ॥

ન્યાગ્રોધપપ્પલસદાફલરોધ્રયુગ્મં જમ્બુદ્વયાર્જુનકપીતનસોમવલ્કાઃ
પ્લક્ષામ્રવઞ્જુલપિયાલપલાશનન્દી કોલીકદમ્બવિરલામધુકં મધૂકમ્ ॥

ન્યગ્રોધાદિર્ ગણો વ્રણ્યઃ સંગ્રાહી ભગ્નસાધનઃ
મેદઃપિત્તાસ્રતૃડ્દાહ યોનિરોગનિબર્હણઃ ॥

ન્યગ્રોધાદૌ યક્ષવાસો ન્યગ્રોધો બહુપાદ્ વટઃ
અશ્વત્થઃ પિપ્પલો બોધિશ્ ચૈત્યદ્રુશ્ ચલપત્ત્રકઃ ॥

ઉદુમ્બરઃ કૃમિફલઃ સુપ્રતિષ્ઠઃ સદાફલઃ
બૃહત્ફલા રાજજમ્બૂઃ કાકજમ્બ્વલ્પસસ્યકા ॥

ફલશ્રેણી વરઃ પ્રોક્તઃ કપિચૂતઃ કપીતનઃ
પ્લક્ષઃ કુપિપ્પલઃ પ્લાવો ગર્દભાણ્ડઃ કપીતનઃ ॥

આમ્રશ્ ચૂતશ્ ચાવતલઃ કાન્તઃ પિણ્ડફલસ્ તથા
વસન્તદૂતી માકન્દા ભૃઙ્ગેષ્ટા કોકિલપ્રિયા ॥

રસાલદ્રુઃ સહકારઃ સૌરભઃ કોકિલપ્રિયઃ
નાદેયો વઞ્જુલઃ પ્રોક્તો વિદુલો વેતસો ઽપરઃ ॥

પ્રિયાલસ્ તુ ખરસ્કન્ધશ્ ચારો દ્રાક્ષારસપ્રિયઃ
કર્કન્ધૂઃ કાષ્ઠકૃત્ કોલી બદરી યુગ્મકણ્ટકઃ ॥

વિસ્ફૂર્જની વિકરણી તિન્દુકી વિરલા સ્મૃતા
કાલસ્કન્ધો નીલસારો દ્વિતીયઃ કાકતિન્દુકઃ ॥

વક્રશલ્યા કૃષ્ણફલા વિરલા ગૃધ્રનખ્ય્ અપિ
ગન્ધયુક્તા સારવસ્ત્રા દુર્ધર્ષા કુણ્ડલી સ્મૃતા ॥

એલાયુગ્મતુરુષ્કકુષ્ઠફલિનીમાંસીજલધ્યામકં સ્પૃક્કાચોરકચોચપત્ત્રતગરસ્થૌણેયજાતીરસાઃ
શુક્તિવ્યાઘ્રિનખો ઽમરાહ્વમગુરુઃ શ્રીવાસકઃ કુઙ્કુમં ચણ્ડાગુગ્ગુલદેવધૂપખપુરાઃ પુંનાગનાગાહ્વયમ્ ॥

એલાદિકો વાતકફૌ વિષં વિનિયચ્છતિ
વર્ણપ્રસાદનઃ કણ્ડૂ પિટિકાકોઠનાશનઃ ॥