અષ્ટાધ્યાયી (અન્ય આવૃત્તિ) · અધ્યાય 3.04

ધાતુ-સમ્-બન્ધ્-એ પ્રત્ય્-અયાઃ

ક્રિયા-સમ્-અભિ-હાર્-એ લોટ્, લોટ્-અઃ=હિ-સ્વ્-ઔ વા ચ ત-ધ્વમ્-ઓઃ

સમ્-ઉચ્-ચય્-એ=અન્ય-તર-સ્યામ્

યથા-વિધિ=અનુ-પ્ર-યોગ્-અ-ઃ પૂર્વ-સ્મિન્

સમ્=ઉત્=ચય્-એ સામાન્ય-વચન-સ્ય

છન્દસ્-ઇ લુઙ્-લઙ્-લિટ્-અઃ

લિઙ્=અર્થ્-એ લેટ્

ઉપ-સં-વાદ=આ-શઋકય્-ઓસ્=ચ

તુમ્=અર્થ્-એ સે-સેન્-અસે=અસેન્-ક્સે-કસેન્+અધ્યૈ=અધ્યૈન્-કધ્યૈ-કધ્યૈન્-શધ્યૈ-શધ્યૈન્-તવૈ-તવેઙ્-તવેન્-અઃ

પ્રયૈ રોહિષ્યૈ અ-વ્યથિષ્યૈ

દૃશે વિખ્યે ચ

શક્-ઇ ણમુલ્-કમુલ્-ઔ

ઈશ્વર્-એ તોસુન્-કસુન્-ઔ

કૃત્ય=અર્થ્-એ તવૈ-કેન્-કેન્ય-ત્વન્-અઃ

અવ-ચક્ષ્-એ ચ

ભાવ-લક્સણ્-એ સ્થા=ઇણ્-કૃ-વદિ-ચરિ-હુ-તમિ-જનિ-ભ્યસ્ તોસુન્

સૃપિ-તૃદ્-ઓઃ કસુન્

અલમ્=ખલ્વ્-ઓઃ પ્રતિ-ષેધય્-ઓઃ પ્રાચામ્ ક્ત્વા

ઉદીચ્-આમ્ માઙ્-અઃ=વ્ય્-અતીહાર્-એ

પર=અવર-યોગ્-એ ચ

સમાન-કર્તૃકય્-ઓઃ પૂર્વ-કાલ્-એ

આભીક્ષ્ણ્ય્-એ ણમુલ્ ચ

ન યદ્-ઇ=અન્-આ-કાઋક્ષ્-એ

વિભાષા=અગ્ર્-એ=પ્રથમ-પૂર્વે-ષુ

કર્મણ્-ઇ=આ-ક્રોશ્-એ કૃઞ્-અઃ ખમુઞ્

સ્વાદુમ્-ઇ ણમુલ્

અન્યથા=એવમ્=કથમ્=ઇત્થમ્-સુ સિદ્ધ=અ=રયોગ-સ્=ચેત્

યથા-તથય્-ઓર્ અસૂયા-પ્રતિ-વચન્-એ

કર્મન્-ઇ દૃશિ-વિદ્-ઓઃ સાકલ્ય્-એ

યા-વત્-ઇ વિન્દ-જીવ્-ઓઃ

ચર્મ(ન્)=ઉદરય્-ઓઃ પૂર્-એ-ઃ

વર્ષ-પ્ર-માણ્-એ=ઊ-લ્પ-સ્=ચ=સ્ય=ન્યતરાસ્યમ્

ચેલ્-એ ક્નોપ્-એ-ઃ

નિ-મૂલ-સ-મૂલય્-ઓઃ કષ્-અઃ

શુષ્-ક-ચૂર્ણ-રૂક્ષે-ષુ પિષ્-અઃ

સ-મૂલ=અ-કૃત-જીવે-ષુ હન્-કૃઞ્-ગ્રહ્-ઃ

કર્-અણ્-એ હન્-અઃ

સ્નેહ્-અન્-એ પિષ્-અઃ

હસ્ત્-એ વર્ત્-ઇ-ગ્રહ્-ઓઃ

સ્વ્-એ પુષ્-અઃ

અધિ-કર્-અણ્-એ બન્ધ્-અઃ

સંજ્ઞા-યામ્

કર્ત્ર્-ઓર્ જીવ-પુરુષય્-ઓર્ નશિ-વહ્-ઓઃ

ઊર્ધ્વ્-એ શુષિ-પૂર્-ઓઃ

ઉપ-માન્-એ કર્મણ્-ઇ ચ

કષ્-આદિ-ષુ યથા-વિધિ=નુ-પ્ર-યોગ-ઃ

ઉપ-દંશ્-અસ્ તૃતીયા-યામ્

હિંસા=અર્થાનાં ચ સ-માન-અર્તૃકા-ણામ્

સપ્તમ્ય્-આમ્ ચ=ઉપ-પીડ-રુધ-કર્ષ્-અઃ

સમ્-આ-સત્ત્-ઔ

પ્ર-માણ્-એ ચ

અપ=આ-દાન્-એ પરીપ્સા-યામ્

દ્વિતીયા-યાં ચ

સ્વ=અઋગ્-એ=અ-ધ્રુવ્-એ

પરિ-ક્લિશ્-ય-મ્-આન્-એ ચ

વિશિ-પતિ-પદિ-સ્કન્દ્-આં વ્ય્-આપ્-ય-મ્-આન-આ-સેવ્-ય-મ્-આનય્-ઓઃ

અસ્-ય-તિ-તૃષ્-અઃ ક્રિયા=અન્તર્-એ કાલે-ષુ

નામ્ન્-ઇ=આ-દિશિ-ગ્રહ્-ઓઃ

અવ્યય્-એ=અ-યથાભિપ્રેત=આખ્યાન્-એ કૃઞ્-અઃ ક્ત્વા-ણમુલ્-ઔ

તિર્યચ્-ઇ=અપ-વર્ગ્-એ

સ્વ=અઋગ્-એ તસ્-પ્રત્યય્-એ કૃ-ભ્વ્-ઓઃ

ના-ધા-અર્થ-પ્રત્યય્-એ ચ્વિ=અર્થ્-એ

તૂષ્ણીમ્-ઇ ભુવ્-અઃ

અન્વ્-અચ્-ઇ આનુ-લોમ્ય્-એ

શક-ધૃષ્ઃ-જ્ઞા-ગ્લાઘટ-રભ-લભ-ક્રમ-સહ-અર્હ્ઃ-અસ્તિ=અર્થે-ષુ તુમુન્

પર્ય્-આપ્-તિ-વચને-ષુ=અલમ્-અર્થે-ષુ

કર્તર્-ઇ કૃત્

ભવ્-ય-ગે-ય-પ્ર-વચ્-અનીય=ઉપ-સ્થાન્-ઈય-જન્-ય=આપ્લાવ્-ય=આ-પાત્-યા વા

લ્-અઃ કર્મણ્-ઇ ચ ભાવ્-એ ચ=અ-કર્મકે-ભ્યઃ

તય્-ઓર્ એવ કૃત્ય-ક્ત-ખલ્-અર્થાઃ

અદિ-કર્મણ્-ઇ ક્ત-ઃ કર્તર્-ઇ ચ

ગત્ય્=અર્થઅ-કર્મ-ક=શ્લિષ્ઃ-શીઙ્=સ્હ્થા=આસ-વસ્ઃ-જન-રુહ્ઃ-જીર્-ય-તિ-ભ્યઃ

દાશ-ગોઘ્ન્-ઔ સમ્-પ્ર-દા-એ

તા-ભ્યામ્ અન્ય-ત્ર=ઉણ્=આદય્-અઃ

ક્ત-ઃ=અધિ-કર્-અણ્-એ ચ ધ્રૌવ્ય-ગતિ-પ્રતિ=અવ-સાન=ર્થે-ભ્યઃ

લ-સ્ય

તિપ્-તસ્-ઝિ=સિપ્-થસ્-થ=મિપ્-વસ્-મસ્=ત=આતામ્=ઝ=થાસ્-આથામ્-ધ્વમ્=ઇટ્-વહિ-મહિઙ્

ટ્-ઇત્-અઃ=આત્મનેપદા-નામ્ ટે-ર્ એ

થા-અઃ=સે

લિટ્-અસ્ ત-ઝય્-ઓર્ એશ્-ઇરેચ્

પર્સ્મૈપદા-નામ્ ણલ્-અતુસ્-ઉસ્-થલ્-અથુસ્-અ-ણલ્-વ-માઃ

વિદ્-અઃ=લટ્-અઃ=વા

બ્રુવ્-અઃ પઞ્ચા-નામ્ આદિ-તઃ=આહ-ઃ=બ્રુવ્-અઃ

લોટ્-અઃ=લઙ્-વત્

એ-ર્ ઉ-ઃ

સે-ર્ હિ=અ-પ્-ઇત્=ચ

વા છન્દસ્-ઇ

મે-ર્ નિ-ઃ

આમ્ એત્-અઃ

સ-વા-ભ્યામ્ વ=અમ્-ઔ

આટ્=ઉત્તમ-સ્ય પ્-ઇત્=ચ

એત્-અઃ=ઐ

લેટ્-અઃ અટ્-આટ્-ઔ

આત્-અઃ=ઐ

વા=એત્-અઃ=અન્ય-ત્ર

ઇત્-અસ્=ચ લોપ-ઃ પરસ્મૈપદે-ષુ

સ્-અઃ=ઉત્તમ-સ્ય

નિત્યં ઙ્-ઇત્-અઃ

ઇત્-અસ્=ચ

તસ્-થસ્-થ-મિપ્-આમ્ તામ્-તમ્-ત=અમ્-અઃ

લિઙ્-અઃ સીયુટ્

યાસુટ્ પરસિપદે-ષુ=દાત્ત-ઃ=ઙ્-ઇત્=ચ

ક્-ઇત્=આશિષ્-ઇ

ઝ-સ્ય રન્

ઇટ્-અઃ=અત્

સુટ્ તિ-થ્-ઓઃ

ઝે-ર્ જુસ્

સીચ્=અભ્યસ્ત-વિદિ-ભ્યસ્=ચ

આત્-અઃ

લઙ્-અઃ શાકટાયન-સ્ય=એવ

દ્વિષ્-અસ્=ચ

તિઙ્-શ્-ઇત્ સાર્વધાતુકમ્

આર્ધધાતુક-મ્ શેષ-ઃ

લિટ્ ચ

લિઙ્ આશિષ્-ઇ