અષ્ટાધ્યાયી (અન્ય આવૃત્તિ) · અધ્યાય 3.02
કર્મણ્-ઇ=અણ્
હ્વા-વા-અમશ્ ચ
આતઃ=અન્-ઉપ-સર્ગે કઃ
સુપ્-ઇ સ્થઃ
તુન્દ-શોકય્-ઓઃ પરિ-મૃજ=અપ-નુદ્-ઓઃ
પ્રે દા-જ્ઞ્-અઃ
સમ્-ઇ ખ્યઃ
ગાપોઃ=ટક્
હર્-અ-તેર્ અન્-ઉદ્-યમને=અચ્
વયસ્-ઇ ચ
આઙ્-ઇ તાચ્-છીલ્યે
અર્હ્-અઃ
સ્તમ્બ-કર્ણય્-ઓઃ રમિ-જપ્-ઓઃ
શમ્-ઇ ધાત્-ઓઃ સંજ્ઞા-ય્-આમ્
અધિકરણે શેતેઃ
ચરેશ્ ટઃ
ભિક્ષા-શેના=આદાયે-ષુ ચ
પુરસ્=અગ્રતસ્=અગ્રે-ષુ સર્ત્-એઃ
પૂર્વ્-એ કર્તર્-ઇ
કૃઞ્-અઃ=હેતુ-તાચ્છીલ્ય-આનુલોમ્યે-ષુ
દિવા-વિબ્ભા-નિશા-પ્રભા-ભાસ્-કાર=અન્ત=અન્-અન્ત=આદિ-બહુ-નાન્દી-કિમ્-લિપિ-લિબિ-બલિ-ભક્તિ-કર્તૃ-ચિત્ર-ક્ષેત્ર-સંખ્યા-જઋઘા-બાહુ-અહન્=યદ્=તદ્= ધનુસ્=અરુષ્-ષુ
કર્મણ્-ઇ ભૃત્-ઔ
ન શબ્દ-સ્લોક-કલહ-ગાથા-વૈર-ચાટુ-સૂત્ર-મન્ત્ર-પદે-ષુ
સ્તમ્બ-શકૃત્-ઓર્ ઇન્
હરતેઃ=દૃતિ-નાથય્-ઓઃ પશૌ
ફલે-ગ્રહ્-ઇર્-આત્મમ્-ભરિશ્ ચ
છન્દસ્-ઇ વન્ઃ-સન્ઃ-રક્ષિ-મથ્-આમ્
એજેઃ ખશ્
નાસિકા-સ્તનય્-ઓઃ=ધ્મા-ધેટ્-ઓઃ
નાડી-મુષ્ટ્ય્-ઓશ્ ચ
ઉદ્-ઇ કૂલ્-એ રુજિ-વહ્-ઓઃ
વહ=અભ્ર્-એ લિહ્-અઃ
પરિમાણ્-એ પચ્-અઃ
મિત-નખ્-એ ચ
વિધુ=અરુષ્-ઓઃ=તુદ્-અઃ
અ-સૂર્ય-લલાટય્-ઓઃ-દૃશિ-તપ્-ઓઃ
ઉગ્ર-મ્-પશ્ય્-અ=ઇર-મ્-મદ્-અ-પાણિ-ં-ધમાઃ
પ્રિય-વશ્-એ વદ્-અઃ ખચ્
દ્વિષત્ત્-પરય્-ઓસ્=તાપેઃ
વાચ્-ઇ યમ-ઃ=વ્રત્-એ
પુર્=સર્વય્-ઓઃ દાર્-ઇ-સહ્-ઓઃ
સર્વ-કૂલ=અભ્ર-કરીષે-ષુ કષ્-અઃ
મેઘ=ઋતિ-ભયે-ષુ કૃઞ્-અઃ
ક્ષેમ-પ્રિય-મદ્રે-એ અણ્ ચ
આશિત્-એ ભુવ્-અઃ કરણ-ભાવય્-ઓઃ
સંજ્ઞા યામ્ ભૃ-તૄ=વૃ-જિ-ધાર્-ઇ-શહિ-તપિ-દમ્-અઃ
ગમ્-અશ્ ચ
અન્ત=અત્ય્-અન્ત=અધ્વ(ન્)-દૂર-પાર-સર્વ-અન્-અન્તે-ષુ ડ-ઃ
આશિષ્-ઇ હન્-અઃ
અપ્-એ ક્લેશ-તમસ્-ઓઃ
કુમાર-શીર્ષય્-ઓહ્=ણિનિ-ઃ
લક્ષણ્-એ જાયા-પત્ય્-ઓઃ=ટક્-
અ-મનુષ્ય-કર્તૃક્-એ ચ
શક્ત્-ઔ હસ્તિ(ન્)=કપાટય્-ઓઃ
પાણિ-ઘ્-અ-તાડ-ઘ્-ઔ શિલ્પિન્-ઇ
આઢ્ય-સુભગ-સ્થૂલ-પલિત-નગ્ન=અન્ધ-પ્રિયે-ષુ ચ્વિ=ર્થે-ષુ=અ-ચ્વૌ કૃઞ્-અઃ કરણ્-એ ખ્યુન્
કર્તર્-ઇ ભુવ્-અઃ ખિષ્ણુચ્-ખુકઞ્-ઔ
સ્પૃશ્-અઃ=અન્-ઉદક્-એ ક્વિન્
ઋત્વ્-ઇજ્=દધૃષ્=સ્રજ્=દિશ્=ઉષ્ણિહ્=અઞ્ચુ=યુજિ-ક્રુઞ્ચ્-આં ચ
ત્યદ્-આદિ-ષુ દૃશ્-અઃ=અન્-આલોચને કઞ્ ચ
સદ્=સૂ-દ્વિષ્ઃ-દ્રુહ્ઃ-દુહ્ઃ-યુજ-વિદ્ઃ-ભિદ-છિદ-જિ-ની-રાજ્-આમ્ ઉપસર્ગે=અપિ ક્વિપ્
ભજ્-અઃ=ણ્વિ-ઃ
છન્દસ્-ઇ સહ્-અઃ
વહ્-અશ્ ચ
કવ્ય-પુરીષ-પુરીષ્યે-ષુ ઞ્યુટ્
હવ્ય્-એ=અન્-અન્તઃ-પાદમ્
જન-સન્ઃ-ખન-ક્રમ-ગમ્-ઓ વિટ્
અદ્-અઃ=અન્=અન્ને
ક્રવ્ય્-એ ચ
દુહ્-અઃ કપ્=ઘ-શ્ ચ
મન્ત્રે શ્વેત-વહ્-અ-ઉક્થ-શસ્=પુરો-ડાશ્-ઓ ણ્વિન્
અવ્-એ યજ્-અઃ
વિચ્=ઉપ્-એ છન્દસ્-ઇ
આત્-અઃ મનિન્=ક્વનિપ્-વનિપ્-અશ્ ચ
અન્યે-ભ્યઃ=અપિ દૃશ્-યન્તે
ક્વિપ્ ચ
સ્થ્-અઃ ક ચ
સુપ્ય્ અ-જાત્-ઔ ણિનિ-સ્ તાચ્છિલ્ય્-એ
કર્તર્-ઇ=ઉપ-માન્-એ
વ્રત્-એ
બહુલમ્ આભીક્ષ્ણ્ય્-એ
મન્-અઃ
આત્મ-માન્-એ ખશ્=ચ
ભૂત્-એ
કરણ્-એ યજ્-અઃ
કર્મણ્-ઇ હન્-અઃ
બ્રહ્મ્(ન્)-ભ્રૂણ-વૃત્રે-ષુ ક્વિપ્
બહુલમ્ છન્દસ્-ઇ
સુ-કર્મ(ન્)-પાપ-મન્ત્ર-પુણ્યે-સુ કૃઞઃ
સોમ્-એ સુઞ્-અઃ
અગ્ન્-ઔ ચે-ઃ
કર્મણ્-ઇ=અગ્નિ=આખ્યા-યામ્
કર્મણ્-ઇ=ઇનિઃ=વિ-ક્રિય્-અઃ
દૃશે-ઃ ક્વનિપ્
રાજન્-ઇ યુધ્-ઇ-કૃઞ્-અઃ
સહ્-એ ચ
સપ્તમ્ય્-આમ્ જને-ર્ ડઃ
પઞ્ચમ્ય્-આમ્ અ-જાત્-ઔ
ઉપ-સર્ગ્-એ ચ સંજ્ઞા-યામ્
અન્-ઔ કર્મણ્-ઇ
અન્યે-ષુ=અપિ દૃશ્-ય-તે
નિષ્ઠા
સુ-યજ્-ઓર્ ઙ્વનિપ્
જીર્-ય-તે-ર્ અતૃન્
છન્દસ્-ઇ લિટ્
લિટ્-અઃ કાનચ્=વા
ક્વસુ-સ્=ચ
ભાષા-યામ્ સદ-વસ્ઃ-શ્રુવ્-અઃ
ઉપેય્-ઇ-વાન્=અનાશ્-વાન્=અનૂચાનસ્-સ્=ચ
લુઙ્
અન્-અદ્ય-તને લઙ્
અભિજ્ઞા-વચને લૃટ્
ન યદ્-ઇ
વિભાષા સાકાઋક્ષ્-એ
પરોક્ષ્-એ લિટ્
હ-શશ્વત્-ઓર્ લઙ્ ચ
પ્રશ્ન્-એ ચ=આ-સન્ન-કાલ્-એ
લટ્ સ્મ્-એ
અ-પરોક્ષ્-એ ચ
નન્-ઔ પૃષ્ટ-પ્રતિ-વચન્-એ
ન-ન્વ્-ઓર્ વિભાષા
પુર્-ઇ લુઙ્ ચ=અ-સ્મ્-એ
વર્તમાન્-એ લટ્
લટ્-અઃ શતૃ-શનચ્-ઔ=અ-રથમા-અમાન=ધિ-અરણ્-એ
સમ્-બોધન્-એ ચ
લક્ષણ-હેત્વ્-ઓઃ ક્રિયા-યાઃ
ત્-ઔ સત્
પૂઙ્-યજ્-ઓઃ શાનન્
તાચ્છીલ્ય-વયોવચન-શક્તિ-ષુ ચાનશ્
ઇઙ્=ધાર્ય્-ઓઃ શતૃ=ઋચ્છ્રિણ્-ઇ
દ્વિષ્-અઃ=અ-મિત્ર્-એ
સુઞ્-અઃ=યજ્ઞ-સં-યોગ્-એ
અર્હ્-અઃ પૂજા-યામ્
આ-ક્વે-ઃ તચ્-છીલ-તદ્-ધર્મ-તત્-સાધુ-કારિ-ષુ
તૃન્
અલં-કૃઞ્-નિર્-આ-કૃઞ્-પ્ર-જન=ઉત્-પચ=ઉત્-પત=ઉન્-મદ-રુચિ-અપ-ત્રપ-વૃતુ-વૃધુ-સહ-ચર્ઃ ઇષ્ણુચ્
ણે-શ્ છન્દસ્-ઇ
ભુવ્-અશ્ ચ
ગ્લા-જિ-સ્થશ્ ચ ક્સ્નુ-ઃ
ત્રસિ-ગૃધિ-ધૃષિ-ક્ષિપ્-એઃ ક્નુ-ઃ
શમ્-ઇતિ=અષ્ટા-ભ્યઃ ઘિનુણ્
સં-પૃચ=અનુ-રુધ=આઙ્-યમ્ઃ=આઙ્-યસ-પરિ-સૃ-સં-સૃજ્ઃ-પરિ-દેવિ-સં-જ્વર્ઃ=પરિ-ક્ષિપ્ઃ-પરિ-વદ્ઃ-પરિ-દહ્ઃ-પરિ-મુહ્ઃ-દુષ્ઃ-દ્વિષ્ઃ-દ્રુહ્ઃ-દુહ્ઃ-યુજ-આ-ક્રીડ-વિ-વિચ-ત્યજ્ઃ-રજ્ઃ-ભજ્ઃ=અતિ-ચર્ઃ=અપ-ચર્ઃ=આ-મુષ્ઃ=અભ્ય્-આ-હન્-અશ્ ચ
વ્-ઔ કષ્ઃ-લસ્ઃ-કત્થ-સ્રમ્ભ્-અઃ
અપ્-એ ચ લષ્-અઃ
પ્ર્-એ લપ્ઃ-સૃ-દ્રુ-મથ-વદ્ઃ-વસ્-અઃ
નિન્દ-હિંસ-ક્લિશ-ખાદ-વિ-નાશ-પરિ-ક્લિશ્ઃ-પરિ-રટ્ઃ-પરિ-વાદ્-ઇ-વ્યા-ભાષ=અસૂય્-અઃ વુઞ્
દેવ્-ઇ-ક્રુશ્-ઓસ્=ચ=ઉપસર્ગે
ચલન-શબ્દ=ર્થ્-આત્=અ-કર્મક્-આત્=ઉચ્
અનુદાત્ત=ઇત્-અસ્=ચ હલ્-આદે-ઃ
જુ-ચઋ-ક્રમ્-ય-દન્-દ્રમ્-ય-સૃ-ગૃધિ-જ્વલ્ઃ-શુચ્ઃ-લષ-પત-પદ્-અઃ
ક્રુધ્ઃ-મણ્ડ=અર્થે-ભ્યસ્=ચ
ન ય્-અઃ
સૂદ-દીપ-દીક્ષ્-અસ્=ચ
લષ-પત-પદ-સ્થા-ભૂ-વૃષ-હન્ઃ-કમ-ગમ-શૄ-ભ્યઃ=ઉકઞ્
જલ્પ્ઃ-ભિક્ષ-કુટ્ટ્ઃ-લુણ્ટ્ઃ-વૃઙ્-હ્ય્ઃ=ષાકન્
પ્ર-જો-ર્ ઇનિ-ઃ
જિ-દૃ-ક્ષિ-વિ-શ્રિ=ઇણ્-વમ્ઃ=અ-વ્યથ=અભ્ઃ-અમ-પરિ-ભૂ-પ્ર-સૂ-ભ્યસ્=ચ
સ્પૃહ્-ઇ-ગૃહ્-ઇ-પત્-ઇ-દયિ-નિ-દ્રા-તન્દ્રા-શ્રદ્-ધા-ભ્યઃ=આલુચ્
દા-ધેટ્-સિ-શદ-સદ્-અઃ=ઉ-ઃ
સૃ-ઘસિ=અદ્-અઃ ક્મરચ્
ભન્જ-ભાસ-મિદ્-અઃ=ઘુરચ્
વિદિ-ભિદિ-ચ્છિદે-ઃ કુરચ્
ઇણ્-નશ્-જિ-સર્-તિ-ભ્યઃ ક્વરપ્
ગ-ત્-વર-સ્=ચ
જાગુ-ર્ ઊક-ઃ
યજ્ઃ-જપ્ઃ-દશ્-આમ્ યઙ્-અઃ
નમિ-કમ્પિ-સ્મિ=અ-જસ-કમ-હિંસ-દીપ્-અઃ=ર-ઃ
સન્=આ-શંસ-ભિક્ષ્-અઃ=ઉ-ઃ
વિન્દ્-ઉ-ર્ ઇચ્છ્-ઉ-ઃ
ક્યાત્=છન્દસ્-ઇ
આટ્=ઋ-ગમ-હન્ઃ-જન્-અઃ કિ-કિન્-ઔ=લિટ્ ચ
સ્વપિ-તૃષ્-ઓઃ=નજિઙ્
શૄ-વન્દ્ય્-ઓર્ આરુ-ઃ
ભિય્-અઃ ક્રુ-ક્લુકન્-ઔ
સ્થા-ઈશ-ભાસ-પિસ-કસ્-અઃ=વરચ્
ય્-અસ્=ચ યઙ્-અઃ
ભ્રાજ-ભાસ-ધુર્વિ-દ્યુત=ઊર્જિ-પૄ-જુ-ગ્રાવ-સ્તુવ્-અઃ ક્વિપ્
અન્યે-ભ્યઃ=અપિ દૃશ્-ય-તે
ભુવ્-અઃ સંજ્ઞા=અન્તરય્-ઓઃ
વિ-પ્ર-સમ્-ભ્યઃ=ડુ=અ-સંજ્ઞા-યામ્
ધ્-અઃ કર્મણ્-ઇ ષ્ટ્રન્
દાપ્-ની-શસ-યુ-યુજ-સ્તુ-તુદ્ઃ-સિ-સિચ-મિહ્ઃ-પત-દશ્ઃ-નહ્-અઃ કરણે
હલ-સૂકરય્-ઓઃ પુવ્-અઃ
અર્-તિ-લૂ-ધૂ-સૂ-ખન-શહ-ચર્-અઃ=ઇત્ર-ઃ
પુવ્-અઃ સંજ્ઞા-યામ્
કર્તર્-ઇ ચ=ઋષિ-દેવતય્-ઓઃ
ઞિ=ઇત્-અઃ ક્ત-ઃ
મતિ-બુદ્ધિ-પૂજા=અર્થે-ભ્યસ્=ચ
મૂળ પાઠ: Aṣṭādhyāyī · Data entry W. P. Lehmann · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0