અષ્ટાધ્યાયી (અન્ય આવૃત્તિ) · અધ્યાય 2.03

અનભિહિતે

કર્મણિ દ્વિતીયા

તૃતીયા ચ હોસ્ છન્દસિ

અન્તરા=અન્તરેણ યુક્તે

કાલ=અધ્વનોર્ અત્યન્ત-સંયોગે

અપવર્ગે તૃતીયા

સપ્તમી-પઞ્ચમ્યૌ કારક-મધ્યે

કર્મપ્રવચનીય-યુક્તે દ્વિતીયા

યસ્માદ્ અધિકમ્ યસ્ય ચ=ઈશ્વર-વચનમ્ તત્ર સપ્તમી

પઞ્ચમી=અપ-આઙ્-પરિ-ભિઃ

પ્રતિનિધિ-પ્રતિદાને ચ યસ્માત્

ગત્ય્-અર્થ-કર્મણિ દ્વિતીયા-ચતુર્થ્યૌ ચેષ્ટાયામ્ અન્-અધ્વનિ

ચતુર્થી સમ્પ્રદાને

ક્રિયા=અર્થા=ઉપપદસ્ય ચ કર્મણિ સ્તાનિનઃ

તુમ્-અર્થાત્=ચ ભાવ-વચનાત્

નમસ્-સ્વસ્તિ-સ્વાહા-સ્વધા=અલમ્=વષટ્=ઓગાત્=ચ

મન્ય-કર્મણિ=અન્-આદરે વિભાષા=અ-પ્રાણિષુ

કર્તૃ-કરણયોસ્ તૃતીયા

સહ-યુક્તે=અ-પ્રધાને

યેન=અઋગ-વિકારઃ

ઇત્થમ્-ભૂત-લક્સણે

સં-જ્ઞઃ=અન્યતરસ્યામ્ કર્મણિ

હેતૌ

અ-કર્તરિ=ઋણે પઞ્ચમી

વિભાષા ગુણે=અ-સ્ત્રિયામ્

ષષ્ઠી હેતુ-પ્રયોગે

સર્વનામ્નસ્ તૃતીયા ચ

અપાદાને પઞ્ચમી

અન્ય=આરત્=ઇતર=ઋતે-દિક્-શબ્દ=અન્ચ્ઃ=ઉત્તરપદ=આચ્=આહિ-ઉક્તે

ષષ્ઠી=અતસ્-અર્થ-પ્રત્યયેન

એનપા દ્વિતીયા

પૃથક્-વિના-નાના-ઊભિસ્ તૃતીયા=ન્યતરસ્યામ્

કરણે ચ સ્તોક=અલ્પ-કૃચ્છ્ર-અતિપયસ્ય અ-સત્ત્વ-વચનસ્ય

દૂર=અન્તિક=અર્થૈઃ ષષ્ઠી=ન્યતરસ્યામ્

દૂર=અન્તિક=અર્થેભ્યો દ્વિતીયા ચ

સપ્તમી=અધિકરણે

યસ્ય ચ ભાવેન ભાવ-લક્ષણમ્

ષષ્ઠી ચ=અન્-આદરે

સ્વામિ(ન્)=ઈશ્વર=અધિપતિ-દાયાદ-સાક્ષિ(ન્)-પ્રતિભૂ-પ્રસુતૈશ્ ચ

આયુક્ત-કુશલાભ્યામ્ ચ=આસેવાયામ્

યતસ્ ચ નિર્ધારણમ્

પઞ્ચમી વિભક્તે

સાધુ-નિપુણાભ્યામ્ અર્ચાયાં સપ્તમી અ-પ્રતેઃ

પ્રસિત=ઉત્સુકાભ્યામ્ તૃતીયા ચ

નક્ષત્રે ચ લુપિ

પ્રાતિપદિક=અર્થ-લિઋગ-પરિમાણ-વચન-માત્રે પ્રથમા

સમ્બોધને ચ

સા=આમન્ત્રિતમ્

એકવચનમ્ સંબુદ્ધિઃ

ષષ્ઠી શેષે

જ્નઃ=અ-વિદ્-અર્થસ્ય કરણે

અધિ=ઇક્=અર્થ-દય=ઈશામ્ કર્મણિ

કૃઞઃ પ્રતિયત્ને

રુજા=અર્થાનામ્ ભાવ-વચનાનામ્ અ-જ્વરેઃ

આશિષિ નાથઃ

જાસિ-નિ-પ્ર-હણ્ઃ-નાટ-ક્રાથ-પિષાં હિંસાયામ્

વ્ય્-અવ-હૃ-પણોઃ સમ્-અર્થયોઃ

દિવસ્ તદ્-અર્થસ્ય

વિભાષા=ઉપસર્ગે

દ્વિતીયા બ્રાહ્મણે

પ્રેષ્ય-બ્રુવોર્ હવિષો દેવતા-સમ્પ્રદાને

ચતુર્થ્ય્-અર્થે બહુલમ્ છન્દસિ

યજેશ્ ચ કરણે

કૃત્વસ્=અર્થ-પ્રયોગે કાલે=અધિકરણે

કર્તૃ-કર્મણોઃ કૃત્-ઇ

ઉભય-પ્રાપ્તૌ કર્મણિ

ક્તસ્ય ચ વર્તમાને

અધિકરન-વાચિનશ્ ચ

ન લ=ઉ=ઉક-અવ્યય-નિષ્ઠા-ખલ્-ર્થ-તૃનામ્

અક=ઇનોર્ ભવિષ્યદ્=આધમર્ણ્યયોઃ

કૃત્યાનાં કર્તરિ વા

તુલ્ય=અર્થૈર્ અ-તુલા=ઉપમાભ્યાં તૃતીયા=અન્યતરસ્યામ્

ચતુર્થી ચ=આશિષિ=આયુષ્ય-મદ્ર-ભદ્ર-કુશલ-સુખ=અર્થ-હિતૈઃ

પૂર્વવત્=અશ્વ-વડવૌ