આર્યભટીય (ટીકા સહિત) · અધ્યાય 39
ન્યાસઃ ã
રવેઃ 330463534120230
472332265467510
ચન્દ્રસ્ય 25707922430400
35330866200000
ગુરોઃ 3691566987755400
5602254071175000
અત્ર એતયોઃ [રવિચન્દ્રા]ગ્રયોઃ અન્તરમ્ વ્યોમાગ્નિવસુનવાષ્ટષડ્રુદ્રરસશરભૂતાદ્રિ-કૃતામ્બરાગ્નયઃ, અઙ્કૈઃ અપિ 304755611689830 ।
[ભાગહારાગ્રા]ણામ્ સૂન્યાઙ્કશરયમવસુદસ્રરસનવેન્દુભિઃ અપવર્તનમ્, અઙ્કૈઃ અપિ 196282590 । અનેન અપવર્તિતે રવેઃ નવાષ્ટાગ્નિરસામ્બરાબ્ધિયમાઃ, અઙ્કૈઃ અપિ 2406389; ચન્દ્રસ્ય શૂન્યામ્બરાકાશવિયદષ્ટેન્દવઃ, અઙ્કૈઃ અપિ 180000; અગ્રાન્તરમ્ અપવર્તિતમ્ 1552637 ।
એતાભ્યામ્ અપવર્તિતભાગહારાભ્યામ્ અપવર્તિતાગ્રાન્તરેણ કુટ્ટાકારઃ લબ્ધઃ સ્વરાઙ્ગાદ્રિરામાઙ્ગરસાદ્રિરસવસુલોકાઃ, અઙ્કૈઃ અપિ 3867663767 । અયમ્ ઊનાગ્રચ્છેદેન અપવર્તિતેન અપહૃતઃ સન્ અવિશિષ્ટઃ સ્વરાઙ્ગાદ્રિદહનાઃ 3767 । અયમ્ અપવર્તિતાધિકાગ્રભાગહારેણ ગુણિતઃ ભૂયઃ ચ અપવર્તિતેન શૂન્યાઙ્કશરયમવસુદસ્રરસનવેન્દુભિઃ [ગુણિતઃ] અધિકાગ્રેણ યુતઃ જાતઃ દ્વિચ્છેદાગ્રરાશિઃ
સૂન્યામ્બરોદધિવિયદગ્નિયમાકાશશરશરાદ્રિશૂન્યેન્દુરસામ્બરાઙ્ગાઙ્કાદ્રિ-સ્વરેન્દવઃ, અઙ્કૈઃ અપિ 1779606107550230400 । અસ્ય દ્વિચ્છેદાગ્રસ્ય તૃતીયચ્છેદાગ્રેણ સહ કુટ્ટાકારે ક્રિયમાણે નિવૃત્તકર્મચ્છેદયોઃ અભ્યાસઃ છેદઃ ભવતિ યમરસેન્દુમુનિશરાશ્વિરસાદ્રિજલધિશર-મુનિરૂપદહનાદ્રિશૂન્યાષ્ટામ્બરનવમુનિવસ્વઙ્ગાષ્ટયઃ, અઙ્કૈઃ અપિ ન્યાસઃ ã 16687908073175476257162000000 । અત્ર ઉપન્યસ્તતૃતીયચ્છેદેન અધિકાગ્રચ્છેદસ્ય ભાગઃ તત્ર શૂન્યમ્
અવશિષ્યતે । તત્ એવ શૂન્યમ્ કુટ્ટાકારઃ ઇતિ પૂર્વનિષ્પન્નમ્ દ્વિચ્છેદાગ્રમ્ ત્ર્યગ્રમ્ તત્ પૂર્વલિખિતમ્ એવમ્ । તસ્ય ખકક્ષ્યોત્પન્નયોજનાનામ્ એવ અઙ્કરાશિનઃ અનેન આકાશોદધિવસુરૂપશિખિશરકૃતમ્ અનુલોકાઙ્કરવિભાગઃ 1293144531840 । લબ્ધમ્ અહર્ગણઃ શરવસુરૂપાઙ્ગાદ્રિવિશ્વાઃ 1376185 ।
એવમ્ અયમ્ કુટ્ટાકારવિધિઃ વિચિન્ત્યમાનઃ મહોદધિજલતરણવદપ્રમેયઃ ઇતિ વિરમ્યતે ।
[ એકાપચયેન કુટ્ટાકારલબ્ધી ]
એતે ગ્રહકુટ્ટાકારાઃ શ્લોકૈઃ અપિ ઉપનિબધ્યન્તે । તત્ યથા ã
ભાસ્કરાદિશરીરાય ભાસ્કરાયુતતેજસે ।
જગદુત્પત્તિસંહારહેતવે શમ્ભવે નમઃ
કુટ્ટાકારઃ ચ લાભઃ ચ દ્વન્દ્વતઃ ભગણાત્ ઇતઃ ।
નિર્દિશ્યતે ક્રમાત્ અત્ર તદ્વિદામ્ પ્રીતયે મયા
[ સૂર્યસ્ય ]
તિગ્માંશોઃ [નયન]નભોરસાબ્ધિનન્દાઃ [94602 ]
તત્ લબ્ધમ્ ભગણભવમ્ નવેષુદસ્રાઃ [259] ।
રાશીનામ્ વસુનગખમ્ ગુણાઃ શિવાઃ ચ [113078]
લાભઃ સ્યાત્ શરશશિનઃ અદ્રિરામસઙ્ખ્યા [3715]
રામાદ્રિનાગનવભૂત[59873]સમાંશકસ્ય
લબ્ધઃ [અત્ર રુદ્ર]વિયદઙ્કશરાઃ [59011] પ્રદિષ્ટાઃ ।
લપ્તઃ અદ્રિવેદરસરૂપમતઙ્ગગજઃ [81647] અધઃ
રૂપાઙ્કદસ્રભુજગદ્વિકનાગવેદાઃ [4828291]
એકાદ્રિરન્ધ્રખરસાઃ તુ [60971] વિલિ[પ્તિકાનામ્
સઞ્જાતમ્ એવ] ગુણકારમ્ અતઃ અત્ર લબ્ધમ્ ।
શીતાંશુરન્ધ્રકૃતબાણગુણાગ્નિષટ્ક-
ચન્દ્રાશ્વિ[216335491]સઙ્ખ્યમ્ અનુ તસ્ય ચ તત્પરાણામ્
દસ્રનાગ[મુનિવેદપયોધિરૂપ 144782 મ્] અત્ર ગુણકારમ્ ઉશન્તિ ।
રૂપનન્દજલધીન્દુનગાઙ્ગદ્વિદ્વિનાગવિયદગ્નિ[30822671491]મ્ અધઃ ચ
ષડ્વિંશતિઃ જલધિરન્ધ્ર[9426]સમાનસઙ્ખ્યઃ
જ્ઞેયઃ [પ્રતત્પરભવઃ] ગુણકારરાશિઃ ।
શીતાંશુરન્ધ્રમનુનન્દશશાઙ્કદસ્ર-
વ્યોમાબ્ધિશૂન્યરવયઃ [120402191491] ખલુ તત્ર લબ્ધમ્
એકઃ એવ સ્મૃતઃ છેદઃ ચક્રાદીનામ્ વિવસ્વતઃ ।
પ્રતત્પરાન્તમા[નાનામ્] ખામ્બરેષુમહીભૃતઃ [7500]
[ ચન્દ્રસ્ય ]
શીતરશ્મિ[ભગણૈઃ] પ્રકુટ્ટિતે
સપ્તરામવસુષટ્સ્વરાદ્રયઃ [776837] ।
લબ્ધરાશિનિચયઃ વ્યવસ્થિતઃ
પુષ્કરાગ્નિકૃતનાગબાહવઃ [28433]
રાશિતઃ અપિ રસદસ્રતાપસા
વ્યોમવેદગગનાશ્વિનઃ [2040726] ગુણઃ ।
તત્ર લબ્ધનિચયઃ વિકથ્યતે
રુદ્રવહ્નિરસનન્દપન્નગાઃ [896311]
ચન્દ્રસૂર્યગગનાબ્ધિપાવકાઃ [340121 ]
ભાગશેષગુણકારસંજ્ઞિતઃ ।
ભૂતબાણશરચન્દ્રકુઞ્જરાઃ
સાગરામ્બુનિવહાઃ ચ [4481555] લબ્ધકઃ
નાગબાણશિવદસ્ર[21158]સમ્મિતઃ
લિપ્તિકાસુ વિગણય્ય કીર્ત્યતે ।
નન્દરુદ્રગિરયઃ અશ્વિભૂધરાઃ
[અષ્ટયઃ અત્ર 16727119] ગણિતેન લભ્યતે
વેદવિશ્વરસરૂપ [16134] સમ્મિતમ્
શીતરશ્મિવિકલાસમુદ્ભવઃ ।
બાણરૂપગુણશક્રપાવકાઃ
ભૂતષટ્કમુનયઃ [765314315] પરઃ સ્મૃતઃ
તત્પરેષુ ધૃતિભૂતષટ્કકાઃ [6518]
નિર્દિશન્તિ ગુણકારસઙ્ખ્યયા ।
ઋક્ષનન્દશશિરામકુઞ્જર-
વ્યોમબાણશરધાર્તવઃ [18550831927] અપરઃ
તત્પરેષુ પરતઃ ચ કીર્તિતાઃ
રામનન્દયમદસ્રકાઃ [2293] ક્રમાત્ ।
રુદ્રબાણગિરિદસ્રસાગરાઃ
ભૂતષટ્કતિથિનન્દવિક્રમાઃ [391565427511]
અંશાત્ આરભ્ય શીતાંશોઃ પઞ્ચ [5] પઞ્ચ [5] ગુણઃ પરઃ ।
છેદઃ કલ્પ્યઃ ક્રમાત્ અત્ર દન્તશૈલ[732]સમન્વિતઃ
[ ચન્દ્રોચ્ચસ્ય ]
નન્દર્ષિનાગાગરસાઃ રસાષ્ટ-
પ્રાલેયરશ્મ્યદ્રિ[718667879]સમાનસઙ્ખ્યઃ ।
ઇન્દૂચ્ચ[કસ્ય ગુણકઃ અત્ર] ભચક્રદૃષ્ટઃ
ચન્દ્રાઙ્ગલોકયમદસ્રયમાઃ ચ [222361] લબ્ધઃ
અબ્ધીશુ[દસ્રાશ્વિનભઃ યમેન્દુ-]
ષટ્ક[61202254]પ્રમાણઃ ગુણકારરાશિઃ ।
લબ્ધઃ અદ્રિલોકાશ્વિનગાશ્વિદસ્રાઃ [227237]
રાશિક્રમાત્ અત્ર વિગણ્યમાણઃ
વેદાષ્ટબાણાઙ્ગરસાઃ નવાષ્ટ-
પ્રાલેયરશ્મિ[18966584]ક્રમસઙ્ખ્યયા ઉક્તઃ ।
અંશક્રમાત્ અગ્નિયમાઙ્ગસૂર્ય-
શીતાંશુદસ્રાઃ [2112623] ગણિતેન લબ્ધઃ
લિપ્તાગતઃ દન્તનભોદ્રિનાગ-
વ્યોમેષવઃ [5087032] અસ્મિન્ ગુણકારરાશિઃ ।
નક્ષત્રષટ્પર્વતનન્દરન્ધ્ર-
લોકાગ્નિ[33997627]સઙ્ખ્યઃ કથિતઃ અત્ર લબ્ધઃ
વિલિપ્તિકાયાઃ શશિસપ્તદન્ત-
ક્ષોણીધરાઃ [73271] સ્યુઃ ગુણકારસઙ્ખ્યા ।
લોકાઙ્ગદિઙ્નાગકૃશાનુનન્દાઃ
દસ્રાન્વિતાઃ [29381063] લાભમ્ ઉશન્તિ તજ્જ્ઞાઃ
અષ્ટાઙ્ગધાત્રીધરરામનન્દ[93768]-
સઙ્ખ્યાસમાનઃ અત્ર હિ તત્પરોત્થમ્ ।
તન્માત્રનન્દાગ્નિશશાઙ્કરૂપ-
વ્યોમાઙ્ગબાણાશ્વિયમાઃ ચ [2256011395] લબ્ધઃ
પ્રતત્પ[રાયાઃ] ક્રમશઃ અબ્ધિશૈલ-
વસ્વઙ્કષટ્કેન્દુ[169874]સમાનસઙ્ખ્યઃ ।
લબ્ધઃ ચ રુદ્રાષ્ટશશાઙ્કલોક-
શૂન્યેષુદસ્રાશ્વિશરાબ્ધિદસ્રાઃ [245225031811]
રાશ્યાદીનામ્ ક્રમાત્ [અત્ર છેદાઃ કલ્પ્યાઃ યથોક્તવત્] ।
દ્વાદશઃ [12] ચ તતઃ પઞ્ચ [5] [પઞ્ચ 5 યાવત્ તુ] તત્પરમ્
[ ચન્દ્રપાતસ્ય ]
સપ્તાદ્રિચન્દ્રાઙ્ગનભોઙ્ગબાણ-
દસ્રાઙ્ગ[625606177]સઙ્ખ્યમ્ ગુણકારમ્ આહુઃ ।
[લાભઃ ચ પાતસ્ય] ગણેષુ સમ્યક્
દસ્રાશ્વશૂન્યાશ્વિનવપ્રમાણઃ [92072]
શીતાંશુશૂન્યાબ્ધિકૃશાનુષટ્ક-
પઞ્ચેષુરુદ્રમ્ [115563401] પ્રવદન્તિ તજ્જ્ઞાઃ ।
ત્રિચ્છિદ્રશૂન્યાબ્ધિનભઃ યમાઃ ચ [204093]
લાભઃ [અત્ર] રાશિક્રમસમ્પ્રભૂતઃ
શીતાંશુસપ્તાઙ્ગકૃશાનુવેદ-
ષટ્લોકદસ્રાઃ [23643671] ગુણકારભૂતાઃ ।
હિમાંશુનન્દાઙ્ગયમેષુસૂર્યાઃ [1252691]
લાભઃ અનુ ભાગક્રમસઙ્ખ્યયોક્તમ્
અષ્ટેષુવસ્વિન્દુષડેકવેદાઃ [4161858]
પ્રોક્તાઃ કલાનામ્ ગુણકારસંખ્યાઃ ।
પઞ્ચાગ્નિદસ્રામ્બરલોકદસ્ર-
વિશ્વૈઃ [13230235] સમાનમ્ પ્રવદન્તિ લબ્ધમ્
વેદાઙ્કભૂભૃદ્યમસપ્તનાગાઃ [872794]
રાશિવિલિપ્તાગુણકારયુક્ત્યા ।
લબ્ધઃ ક્રમેણ અત્ર નગામ્બરાષ્ટ-
દસ્રાદ્રિવેદાઙ્ગરસેન્દવઃ [166472807] સ્યુઃ
યઃ તત્પરેભ્યઃ ગુણકારરાશિઃ
વસ્વઙ્ગષટ્સપ્તકૃશાનવઃ [37668] અત્ર ।
લબ્ધઃ અપિ સપ્તામ્બરબાણ[સપ્ત]-
સપ્તામ્બરેન્દ્વગ્નિકૃત[431077507]પ્રમાણઃ
નન્દાગ્નિનન્દવસુષટ્કશશાઙ્ક[168939]સઙ્ખ્યમ્
પ્રતત્પરાણામ્ પ્રવદન્તિ ગુણ્યમ્ ।
એકાદ્રિબાણાદ્રિનવેષુચન્દ્ર-
શૂન્યામ્બરાષ્ટી શશિનઃ ચ [116001597571] લબ્ધઃ
ભગણાનામ્ દ્વિક[2]ચ્છેદઃ રાશીનામ્ દ્વાદશ [12] ઉચ્યતે ।
અંશાદિનિચયાનામ્ તુ પઞ્ચકઃ [5] કથ્યતે બુધૈઃ
[ભૌમસ્ય]
ભૌમસ્ય વિશ્વાર્કદિગષ્ટયઃ [16101213] સ્યુઃ
ભપર્યયાણામ્ ગુણકારજાતઃ ।
લબ્ધઃ અત્ર સપ્તાગ્નિસમુદ્રલોક-
દસ્ર[23437] પ્રમાણમ્ કથિતમ્ ક્રમેણ
નન્દાબ્ધિશૂન્યેષુશશાઙ્કદસ્ર-
વેદાગ્નયઃ [34215049] અસ્મિન્ ગુણકારમાનમ્ ।
રાશિક્રમાત્ લોકકૃતાઙ્ગસપ્ત-
નન્દેષવઃ [597643] લબ્ધિચયમ્ નિરુક્તમ્
ભાગપ્રમાણમ્ કૃતશૂન્યવેદ-
નન્દેન્દુવિશ્વમ્ [1319404] પ્રવદન્તિ ગુણ્યમ્ ।
લબ્ધસ્ય ચન્દ્રાઙ્કકૃશાનુચન્દ્ર-
ચ્છિદ્રાઙ્ગ[691391]તુલ્યા વિહિતા અત્ર સઙ્ખ્યા
[લૈપ્તઃ તુ] દસ્રાઙ્કશશાઙ્કલોક-
ષણ્ણાગરૂપાણિ [1863192] ગુણઃ ગુણજ્ઞૈઃ ।
દૃષ્ટા અત્ર લબ્ધિઃ તુ શશાઙ્કલોક-
[સપ્તામ્બરાષ્ટેષુ] ગજેષુ [58580731] તુલ્યમ્
વિલિપ્તિકાનામ્ રસષટ્કદસ્ર-
પઞ્ચેષુરૂપાણિ [155266] ગુણઃ પ્રતીતઃ ।
લાભઃ શરાર્થાઙ્ગકૃશાનુશૂન્ય-
રન્ધ્રાશ્વિનન્દદ્વિક[292903655]તુલ્યમ્ આહુઃ
લોકાઙ્ગદસ્રાષ્ટધૃતિ[188263]પ્રમાણમ્
ગુણ્યમ્ ક્રમાત્ તત્પરસઙ્ખ્યયા અસ્મિન્ ।
બાણાગ્નિષટ્સપ્તનગામ્બરાઙ્ક-
બાણાગ્નિષટ્સપ્તનગામ્બરાઙ્ક-
શૂન્યાગ્નિશીતાંશુયમાઃ ચ [21309077635] લબ્ધઃ
દસ્રાશ્વિસપ્તાષ્ટકૃત[48722]પ્રમાણમ્
પ્રતત્પરાણામ્ નિચયઃ ગુણસ્ય ।
રૂપેષુષટ્કાગ્નિનભોશ્વિવેદ-
વસ્વષ્ટશૂન્યાગ્નિગુણાઃ ચ [330884203651] લબ્ધઃ
મણ્ડલાનામ્ ગૃહાણામ્ ચ છેદઃ દ્વાદશકઃ [12] સ્મૃતઃ ।
પઞ્ચ [5] પઞ્ચ [5] પરેષામ્ તુ ભાગાદીનામ્ ઇતિ સ્થિતિઃ
[બુધશીઘ્રોચ્ચસ્ય ]
અઙ્ગાદ્રિદસ્રક્ષિતિ[ભૃદ્ગજેષુ-
લોકાશ્વિ 23587276 સઙ્ખ્યમ્ શશિ]જસ્ય ગુણ્યઃ ।
ભપર્યયાણામ્ નવસૂર્યનાગ-
ષડ્દસ્ર[268129]સઙ્ખ્યમ્ ક્રમશઃ ચ લબ્ધઃ
રાશિક્રમે[ણ અઙ્ક]શશાઙ્કનાગ-
ષણ્ણન્દનાગેષુસમઃ [5896819] ગુણઃ સ્યાત્ ।
સપ્તાષ્ટલોકાબ્ધિનભસ્સનાગ[804387]-
નિર્દિષ્ટસંખ્યઃ વિધિવત્ ચ લબ્ધઃ
ભાગેષુ વેદાશ્વિસમુદ્રનન્દ-
બાણાષ્ટચન્દ્રાન્ [1859424] ગુણકારમ્ આહુઃ ।
છિદ્રાગ્નિલોકાઙ્કનભઃ અઙ્ગશૈલ[7609339]-
સંખ્યાપ્રમાણમ્ ખલુ તત્ર લબ્ધમ્
સિદ્ધમ્ કલાનામ્ યમબાણનન્દ-
વેદેષુચન્દ્રાન્ [154952] ગુણકારમ્ આહુઃ ।
લાભઃ શરાઙ્કાઙ્ગરસાબ્ધિશૂન્ય-
વસ્વગ્નિ[38046695]સઙ્ખ્યઃ ગણકૈઃ નિરુક્તઃ
રાશિઃ વિલિપ્તાગુણકારસંજ્ઞઃ
દસ્રાદ્રિચન્દ્રાગ્નિતિથિ[153172]પ્રમાણમ્ ।
નન્દાદ્રિચન્દ્રાષ્ટગિરીષુષટ્ક-
ભૂતાશ્વિદસ્રા [2256578179] વિધિના અત્ર લબ્ધઃ
ઉક્તઃ ગુણઃ તત્પરસઙ્ખ્યયા અત્ર
પૂર્ણાઙ્કસંસ્કારધૃતિમ્ [184890] વદન્તિ ।
ચન્દ્રાઙ્કશૂન્યેષુરસાબ્ધિચન્દ્ર-
લોકાબ્ધિલોકાષ્ટિ[163431465091]સમઃ ચ લાભઃ
ષટ્સપ્તદસ્રાષ્ટનભઃ સરૂપમ્ [108276]
પ્રતત્પરાણામ્ ગુણના અથ લબ્ધમ્ ।
ચન્દ્રાઙ્કવસ્વેષુષડેકદસ્ર-
ષટ્પઞ્ચદસ્રાબ્ધિશિલોચ્ચયા અર્થાન્ [5742562165891]
વિંશતિઃ [20] ચ તથા ષષ્તિઃ [60] છેદઃ મણ્ડલરાશિજઃ ।
ભાગાદીનામ્ ક્રમાત્ પઞ્ચ [5] પ્રવદન્તિ મનીષિણઃ
[ ગુરોઃ ]
અષ્ટૌ ગુણવ્યોમકૃશાનુભૂત-
શૂન્યાઙ્ગશૈલા [76053038] ગુણજઃ સમૂહઃ ।
પઞ્ચેષુભૂતાદ્રિસુધામયૂખાઃ [17555]
લબ્ધઃ ગુરોઃ સ્યાત્ ભગણક્રમેણ
વેદાદ્રિદસ્રાગ્નિશરાશ્વિનાગ-
દસ્રા [28253274] ગુણઃ રાશિવિધાનદૃષ્ટઃ ।
લબ્ધઃ અઙ્કતત્ત્વાષ્ટનગ[78259]પ્રમાણઃ
નિરુચ્યતે અસ્મિન્ ગણિતત્પ્રસિદ્ધેઃ
નન્દાદ્રિવસ્વષ્ટનભઃ અદ્રિવેદા [4708879]
રાશિઃ ગુણાખ્યઃ ખલુ ભાગજાતઃ ।
ભૂતાઙ્કતિગ્માંશુનવાગ્નિ[391295]તુલ્યમ્
લાભપ્રમાણમ્ પ્રવદન્તિ તજ્જ્ઞાઃ
સપ્તેન્દુશૈલામ્બરલોકનાગાન્ [830717]
લિપ્તાક્રમાત્ ગુણ્યમ્ ઉશન્તિ તજ્જ્ઞાઃ ।
નન્દેન્દુધૃત્યબ્ધિશશાઙ્કવેદા [4141819]
લાભઃ કલાનામ્ કથિતઃ વિગણ્ય
વિલિપ્તિકાનામ્ શશિષટ્કનાગા
દસ્રાષ્ટષડ્ભિઃ [682861] ગુણકારજાતમ્ ।
રૂપાઙ્કનન્દાદ્રિનગાશ્વિવેદ-
શૂન્યાશ્વિનઃ [204277991] અસ્મિન્ પ્રવદન્તિ લબ્ધમ્
દન્તાઙ્ગનન્દાદ્રિસુધામયૂખ[179632]-
સઙ્ખ્યઃ ગુણઃ ચ અત્ર હિ તત્પરાણામ્ ।
સપ્તામ્બરાદ્ર્યષ્ટિયમાબ્ધિદસ્રાન્
દન્તૈઃ સમેતાન્ [3224216707] કથયન્તિ લબ્ધમ્
એકાગ્નિરામેષુધૃતિ[185331]પ્રમાણમ્
પ્રતત્પરાણામ્ ગુણજા અત્ર લબ્ધમ્ ।
રૂપાદ્રિશીતાંશુનગાષ્ટવેદ-
વ્યોમાઙ્કતન્માત્રનવાઙ્કચન્દ્રાઃ [199590487171]
મણ્ડલાનામ્ ચ રાશીનામ્ છેદઃ દ્વાદશકઃ [12] સ્મૃતઃ ।
ભાગલિપ્તાદિરાશીનામ્ છેદઃ પઞ્ચ એવ [5] કથ્યતે
[ શુક્રશીઘ્રોચ્ચસ્ય ]
નન્દાબ્ધિશૂન્યાઙ્ગકૃતાભ્રશૂન્ય-
શૈલા [70046049] ભૃગૂચ્ચસ્ય ગુણઃ ગણાનામ્ ।
લાભઃ અબ્ધિરામાદ્રિશિવાગ્નિ[311734]તુલ્યઃ
સઙ્ખ્યાવિધાનક્રમસઙ્ખ્યયા ઉક્તમ્
પક્ષેષુવેદામ્બરચન્દ્રશૈલ-
નાગાગ્નયઃ [38710452] રાશિગુણઃ પ્રદિષ્ટઃ ।
લબ્ધઃ નિશાનાથહુતાશાનાગ્નિ-
શૈલાઙ્ગશૂન્યાશ્વિસમઃ [2067331] સમૂહઃ
દસ્રાપગાનાથશિલોચ્ચયેન્દુ-
[શરાબ્ધિષટ્ 6451742 સઙ્ખ્ય]સમઃ અંશગુણ્યઃ ।
તન્માત્રભૂતાઙ્ગરસાગ્નિલોક-
વ્યોમેન્દવઃ [10336655] રાશિઃ અથ અત્ર લબ્ધઃ
અઙ્ગાઙ્ગપક્ષોદધિચન્દ્રશક્રા [1414266]
રાશિઃ કલાનામ્ ગુણકારજાતઃ ।
[શશાઙ્ક]લોકાઙ્કશશાઙ્કબાણ-
ચ્છિદ્રેષુલોકેન્દુ[135951931]સમઃ અત્ર લાભઃ
અષ્ટાશ્વિનાગાગ્નિકૃતાઙ્ગ[643828]તુલ્યમ્
પ્રાહુઃ ગુણાખ્યમ્ વિકલાસુ જાતમ્ ।
લબ્ધઃ ચ રૂપાદ્રિવિવસ્વદગ્નિ-
વેદાગ્નિશીતાંશુનગાગ્નયઃ [3713431271] સ્યુઃ
સઙ્ખ્યાક્રમાત્ તત્પરરાશિગુણ્યઃ
પક્ષાષ્ટભૂભૃદ્દહનાર્ક[123782]સઙ્ખ્યઃ ।
લોકાષ્ટપક્ષાઙ્કયમેષુષટ્ક-
રામાષ્ટપક્ષાબ્ધિ[42836529283]સમઃ અત્ર લાભઃ
પ્રતત્પરાણામ્ ગુણકારરાશિઃ
અઙ્ગક્ષમાભૃદ્ગગનાઙ્ક[9076]સઙ્ખ્યઃ ।
રૂપેષુવસ્વઙ્ગષડદ્રિપક્ષ-
પઞ્ચાબ્ધિનાગાન્ ધૃતિકમ્ ચ [188452766851] લબ્ધઃ
મણ્ડલાનામ્ સરાશીનામ્ છેદઃ દ્વાદશકઃ [12] સ્મૃતઃ ।
શક્રારિપૂજ્યભાગાદેઃ પઞ્ચ [5] પઞ્ચ એવ [5] કથ્યતે
[ શનેઃ ]
રુદ્રાશ્વિ[ભૂતાઙ્ગનભોગ્નિરુદ્રા 113065211]
ગુ[ણઃ પ્રદિ]ષ્ટઃ ભગણેષુ તજ્જ્ઞૈઃ ]
તિગ્મદ્યુતેઃ આત્મજલબ્ધરાશિઃ
દસ્રાભ્રબાણામ્બરરાત્રિનાથાઃ [10502]
વેદાષ્ટભૂતાઙ્કકૃશાનુરૂપ-
ચન્દ્રર્તવઃ [61139584] અસ્મિન્ ગુણકારરાશિઃ ।
રાશિક્રમાત્ લબ્ધસમઃ તુ સઙ્ખ્યઃ
સપ્તાબ્ધિચન્દ્રાષ્ટરસા [68147] નિરુક્તાઃ
છિદ્રાગ્નિચન્દ્રાઙ્ગશરાઙ્કનાગ-
પ્રાલેયરશ્મિ[18956139]પ્રભવઃ ગુણાખ્યઃ ।
અંશાવધેઃ અગ્નિરસાષ્ટલોક-
રામર્તવઃ [633863] લાભભવઃ સમૂહઃ
સપ્તાબ્ધિશૈલોદધિષટ્કદસ્રાન્ [264747]
દૃષ્ટઃ સમૂહઃ ગુણકારજન્મા ।
લિપ્તાક્રમાત્ અત્ર વિગણ્યમાનઃ
રામાઙ્ગરુદ્રાગ્નિશરાઃ [531163] ચ લાભઃ
શીટાંશુદસ્રામ્બરરુદ્રનાગા [811021]
રાશિઃ વિલિપ્તાપ્રભવઃ ગુણસ્ય ।
સપ્તાષ્ટનેત્રાઙ્કયમાઙ્ગસપ્ત-
નન્દ[97629287]પ્રમાણા વિહિતા અત્ર લબ્ધિઃ
નિર્દિશ્યતે તત્પરરાશિગુણ્યઃ
સૂર્યાગ્નિશૂન્યાઙ્ક[નિશાધિનાથાઃ 190312] ।
લાભઃ અદ્રિશૂન્યેષુ[શરાઙ્ગ]ભૂત-
વેદાદ્રિરામામૃતસન્મયૂખાઃ [1374565507]
પ્રતત્પરાણામ્ નવશૂન્યબાણ-
ભૂતાષ્ટચન્દ્રા [185509] ગુણના અથ લાભઃ ।
રુદ્રાશ્વિવેદાઙ્કસમુદ્રપક્ષ-
ચ્છિદ્રાગ્નિશૂન્યમ્ ફણિભૃત્સમેતમ્ [80392494211]
ચતુષ્કઃ [4] ભગણચ્છેદઃ રાશીનામ્ દ્વાદશ એવ [12] ચ ।
છેદઃ ક્રમેણ પઞ્ચ [5] ઉક્તઃ સૌરસ્ય લવતઃ સ્ફુટઃ
[ ચન્દ્રકેન્દ્રસ્ય ]
અગ્નીષુનન્દાગ્નિશશાઙ્કસૂર્ય-
વેદાગ્નયઃ [341213953] સ્યુઃ ભગણોત્થગુણ્યઃ ।
શીતાંશુકેન્દ્રસ્ય ગુણાઙ્કરૂપ-
રામાષ્ટલોકાર્ક[12383193]સમઃ ચ લબ્ધઃ
તદ્રાશિતઃ રામનભઃ અદ્રિસપ્ત-
દસ્રાશ્વિવસ્વદ્રિ[78227703]સમઃ ગુણઃ સ્યાત્ ।
લબ્ધઃ અશ્વિનાગામ્બરપન્નગાઙ્ગ-
શૂન્યાબ્ધિરામા [34068082] ગણકૈઃ નિરુક્તઃ
રામાઙ્ગદસ્રાદ્રિભુજઙ્ગચન્દ્ર-
ષટ્કાશ્વિ[26187263]સઙ્ખ્યઃ અંશકજઃ ગુણઃ સ્યાત્ ।
રૂપાઙ્ગસપ્તેષુગુણેન્દુદસ્ર-
વેદાગ્નિ[342135761]સઙ્ખ્યમ્ પ્રવદન્તિ લબ્ધમ્
લિપ્તાગતઃ અસ્મિન્ ગુણકારરાશિઃ
વેદાશ્વિનાગાગ્નિનગાગ્નિવેદાઃ [4373824[ ।
પઞ્ચેન્દુરામાશ્વિગુણા[ઙ્ગનાગ-
નેત્રાબ્ધિ]લોકાઃ [3428632315] ખલુ તત્ર લબ્ધઃ
વિલિપ્તિકાનામ્ ગુણકારરાશિઃ
સપ્તાગ્નિનાગાગ્નિશશાઙ્ક[13837]તુલ્યઃ ।
નન્દાદ્રિનાગસ્વરશૂન્યનાગ-
શૂન્યેષુષટ્[650807879]તુલ્યકમ્ અત્ર લબ્ધમ્
દૃષ્ટઃ ગુણઃ તત્પરરાશિલબ્ધઃ
શૂન્યાષ્ટનાગાગ્નિરવિ[123880]પ્રમાણમ્ ।
રુદ્રામ્બરાદ્ર્યઙ્ગકૃતાગ્નિરન્ધ્ર-
બાણાઙ્કવેદાઃ સગુણાઃ ચ [34959346011] લબ્ધઃ
પ્રતત્પરાણામ્ જિનવહ્નિદસ્ર-
શક્રા [142324] ગુણઃ તત્ર [તુ] લબ્ધરાશિઃ ।
રૂપેષુદસ્રાઙ્કવસુસ્વરાશ્વિ-
નાગેષુનાગાઙ્કનભઃ જિનાઃ ચ [24098582789251]
છેદઃ અપવર્તકઃ જ્ઞેયઃ રાશીનામ્ દ્વાદશાત્મકઃ [12] ।
ભાગાદીનામ્ ક્રમાત્ છેદાઃ પઞ્ચ [5] દૃષ્ટાઃ ક્રમાત્ બુધૈઃ
[ અધિદિવસસ્ય ]
રન્ધ્રશૂન્યેષુદસ્રાદ્રિષટ્ક[672509]તુલ્યઃ અધિકઃ ગુણઃ ।
લબ્ધરાશિઃ ક્રમાત્ વ્યોમ્[સપ્તાઙ]આમ્બરદસ્રકાઃ [20670]
[ અવમદિવસસ્ય ]
ચન્દ્રાગ્ન્યમ્બરસપ્તાબ્ધિયમષટ્કઃ [6247031] અવમઃ ગુણઃ ।
લબ્ધઃ અપિ નવવેદાદ્રિશૈલરન્ધ્રાણિ [97749] કીર્ત્યતે
[સૂર્યાપક્રમસ્ય ]
અપક્રમસ્ય સપ્તાબ્ધિપુષ્કરાણિ [347] ગુણઃ ક્રમાત્ ।
લબ્ધરાશિઃ ક્રમાત્ દૃષ્ટઃ [રૂપવેદ]નિશાકરઃ [141]
[ અધિમાસસ્ય ]
યુગાધિમાસૈઃ મુનિચન્દ્રલોક-
વ્યોમામ્બરાઙ્કઃ ધૃતયઃ ચ [18900317] દૃષ્ટઃ ।
ગુણ્યઃ અત્ર લબ્ધઃ અપિ શરાષ્ટશૂન્ય-
નવેન્દવઃ [19085] અસ્મિન્ ભગણેષુ નિત્યમ્
શીતાંશુરન્ધ્રાગ્નિનભઃશિવાશ્વિ-
સૂર્યૈઃ [122110391] સમાનઃ ગુણકારરાશિઃ ।
લોકાબ્ધિષણ્ણન્દમુનીન્દ્ર[1479643]સઙ્ખ્યઃ
લબ્ધઃ અત્ર રાશિઃ ખલુ રાશિજાતઃ
રસાગ્નિવસ્વબ્ધિકૃશાનુસપ્ત-
વેદાશ્વિનઃ [24734836] સ્યુઃ ગુણકારરાશિઃ ।
રૂપેષુભૂતૈકનવાઙ્કનાગા [8991551]
લબ્ધઃ ક્રમેણ અંશકકર્મસિદ્ધઃ
વસ્વદ્રિવેદેન્દ્રગજાગ્નિ[3814478]સઙ્ખ્યઃ
લિપ્તાસુ દૃષ્ટઃ ગુણકારરાશિઃ ।
નન્દેન્દુનાગાદ્રિનવૈકલોક-
નાગ[83197819]પ્રમાણમ્ પ્રવદન્તિ લબ્ધમ્
નન્દાબ્ધિપઞ્ચાશ્વિમનુ[142549]પ્રમાણમ્
દૃષ્ટઃ વિલિપ્તાગુણકારસિદ્ધિઃ ।
રુદ્રાદ્રિસંસ્કારશરાઙ્ગનાગ-
પ્રાલેયરશ્મિમ્ [186548711] પ્રવદન્તિ લાભમ્
સઙ્ખ્યા [ગુણસ્ય] અપિ ચ તત્પરાણામ્
રસા નભઃ અઙ્ગાબ્ધિકૃશાનુચન્દ્રાઃ [134606] ।
લોકાષ્ટષણ્ણન્દકૃશાનુદસ્ર-
ચ્છિદ્રાઙ્ગબાણાઃ સદિશઃ ચ [10569239683] લબ્ધઃ
પ્રતત્પરેભ્યઃ અર્કકૃતાગ્નિનન્દ[93412]-
રાશિઃ નિરુક્તઃ ગુણકારજાતઃ ।
એકાગ્નિભૂતાષ્ટ[ત્રિભૂપ]નાગ-
વ્યોમાભ્રવેદાબ્ધિ[440081638531]સમઃ અત્ર લાભઃ
ભગણાનામ્ સરાશીનામ્ દ્વાદશ [12] એવ અપવર્તકઃ ।
પઞ્ચ [5] પઞ્ચ એવ [5] શેષાણામ્ છેદઃ અસ્મિન્ અપવર્તને
મૂળ પાઠ: Āryabhaṭīya with the Commentary of Bhāskara I and Someśvara · Edition: Critical edition with Introduction and Appendices by Kripa Shankar Shukla. New Delhi: Indian National Science Academy, 1976. · Data entry Danielle Feller · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0