ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 04.3

04.3.01

દૈવાન્ય્ અષ્ટૌ મહા.ભયાનિ - અગ્નિર્ ઉદકં વ્યાધિર્ દુર્ભિક્ષં મૂષિકા વ્યાલાઃ સર્પા રક્ષાંસિ^ઇતિ ॥

04.3.02

તેભ્યો જન.પદં રક્ષેત્ ॥

04.3.03

ગ્રીષ્મે બહિર્.અધિશ્રયણં ગ્રામાઃ કુર્યુઃ, દશ.મૂલી.સંગ્રહેણ^અધિષ્ઠિતા વા ॥

04.3.04

નાગરિક.પ્રણિધાવ્ અગ્નિ.પ્રતિષેધો વ્યાખ્યાતઃ, નિશાન્ત.પ્રણિધૌ રાજ.પરિગ્રહે ચ ॥

04.3.05

બલિ.હોમ.સ્વસ્તિ.વાચનૈઃ પર્વસુ ચ^અગ્નિ.પૂજાઃ કારયેત્ ॥

04.3.06

વર્ષા.રાત્રમ્ આનૂપ.ગ્રામાઃ પૂર.વેલામ્ ઉત્સૃજ્ય વસેયુઃ ॥

04.3.07

કાષ્ઠ.વેણુ.નાવશ્ ચ^ઉપગૃહ્ણીયુઃ ॥

04.3.08

ઉહ્યમાનમ્ અલાબુ.દૃતિ.પ્લવ.ગણ્ડિકા.વેણિકાભિસ્ તારયેયુઃ ॥

04.3.09

અનભિસરતાં દ્વાદશ.પણો દણ્ડઃ, અન્યત્ર પ્લવ.હીનેભ્યઃ ॥

04.3.10

પર્વસુ ચ નદી.પૂજાઃ કારયેત્ ॥

04.3.11

માયા.યોગવિદો વેદવિદો વા વર્ષમ્ અભિચરેયુઃ ॥

04.3.12

વર્ષ.અવગ્રહે શચી.નાથ.ગઙ્ગા.પર્વત.મહા.કચ્છ.પૂજાઃ કારયેત્ ॥

04.3.13

વ્યાધિ.ભયમ્ ઔપનિષદિકૈઃ પ્રતીકારૈઃ પ્રતિકુર્યુઃ, ઔષધૈશ્ ચિકિત્સકાઃ શાન્તિ.પ્રાયશ્ચિત્તૈર્ વા સિદ્ધ.તાપસાઃ ॥

04.3.14

તેન મરકો વ્યાખ્યાતઃ ॥

04.3.15

તીર્થ.અભિષેચનં મહા.કચ્છ.વર્ધનં ગવાં શ્મશાન.અવદોહનં કબન્ધ.દહનં દેવ.રાત્રિં ચ કારયેત્ ॥

04.3.16

પશુ.વ્યાધિ.મરકે સ્થાન.અર્થ.નીરાજનં સ્વ.દૈવત.પૂજનં ચ કારયેત્ ॥

04.3.17

દુર્ભિક્ષે રાજા બીજ.ભક્ત.ઉપગ્રહં કૃત્વા^અનુગ્રહં કુર્યાત્, દુર્ગ.સેતુ.કર્મ વા ભક્ત.અનુગ્રહેણ, ભક્ત.સંવિભાગં વા, દેશ.નિક્ષેપં વા ॥

04.3.18

મિત્રાણિ વા વ્યપાશ્રયેત, કર્શનં વમનં વા કુર્યાત્ ॥

04.3.19

નિષ્પન્ન.સસ્યમ્ અન્ય.વિષયં વા સજન.પદો યાયાત્, સમુદ્ર.સરસ્.તટાકાનિ વા સંશ્રયેત ॥

04.3.20

ધાન્ય.શાક.મૂલ.ફલ.આવાપાન્ વા સેતુષુ કુર્વીત, મૃગ.પશુ.પક્ષિ.વ્યાલ.મત્સ્ય.આરમ્ભાન્ વા ॥

04.3.21

મૂષિક.ભયે માર્જાર.નકુલ.ઉત્સર્ગઃ ॥

04.3.22

તેષાં ગ્રહણ.હિંસાયાં દ્વાદશ.પણો દણ્ડઃ, શુનામ્ અનિગ્રહે ચ^અન્યત્ર^અરણ્ય.ચરેભ્યઃ ॥

04.3.23

સ્નુહિ.ક્ષીર.લિપ્તાનિ ધાન્યાનિ વિસૃજેદ્, ઉપનિષદ્.યોગ.યુક્તાનિ વા ॥

04.3.24

મૂષિક.કરં વા પ્રયુઞ્જીત ॥

04.3.25

શાન્તિં વા સિદ્ધ.તાપસાઃ કુર્યુઃ ॥

04.3.26

પર્વસુ ચ મૂષિક.પૂજાઃ કારયેત્ ॥

04.3.27

તેન શલભ.પક્ષિ.ક્રિમિ.ભય.પ્રતીકારા વ્યાખ્યાતાઃ ॥

04.3.28

વ્યાલ.ભયે મદન.રસ.યુક્તાનિ પશુ.શવાનિ પ્રસૃજેત્, મદન.કોદ્રવ.પૂર્ણાન્ય્ ઔદર્યાણિ વા ॥

04.3.29

લુબ્ધકાઃ શ્વ.ગણિનો વા કૂટ.પઞ્જર.અવપાતૈશ્ ચરેયુઃ ॥

04.3.30

આવરણિનઃ શસ્ત્ર.પાણયો વ્યાલાન્ અભિહન્યુઃ ॥

04.3.31

અનભિસર્તુર્ દ્વાદશ.પણો દણ્ડઃ ॥

04.3.32

સ એવ લાભો વ્યાલ.ઘાતિનઃ ॥

04.3.33

પર્વસુ ચ પર્વત.પૂજાઃ કારયેત્ ॥

04.3.34

તેન મૃગ.પશુ.પક્ષિ.સંઘ.ગ્રાહ.પ્રતીકારા વ્યાખ્યાતાઃ ॥

04.3.35

સર્પ.ભયે મન્ત્રૈર્ ઓષધિભિશ્ ચ જાઙ્ગુલીવિદશ્ ચરેયુઃ ॥

04.3.36

સમ્ભૂય વા^અપિ સર્પાન્ હન્યુઃ ॥

04.3.37

અથર્વ.વેદવિદો વા^અભિચરેયુઃ ॥

04.3.38

પર્વસુ ચ નાગ.પૂજાઃ કારયેત્ ॥

04.3.39

તેન^ઉદક.પ્રાણિ.ભય.પ્રતીકારા વ્યાખ્યાતાઃ ॥

04.3.40

રક્ષો.ભયે રક્ષો.ઘ્નાન્ય્ અથર્વ.વેદવિદો માયા.યોગવિદો વા કર્માણિ કુર્યુઃ ॥

04.3.41

પર્વસુ ચ વિતર્દિચ્.છત્ર.ઉલ્લોપિકા.હસ્ત.પતાકાચ્.છાગ.ઉપહારૈશ્ ચૈત્ય.પૂજાઃ કારયેત્ ॥

04.3.42

"ચરું વશ્ ચરામઃ" ઇત્ય્ એવં સર્વ.ભયેષ્વ્ અહો.રાત્રં ચરેયુઃ ॥

04.3.43

સર્વત્ર ચ^ઉપહતાન્ પિતા^ઇવ^અનુગૃહ્ણીયાત્ ॥
કz04.3.44અબ્। માયા.યોગવિદસ્ તસ્માદ્ વિષયે સિદ્ધ.તાપસાઃ ।
કz04.3.44ચ્દ્। વસેયુઃ પૂજિતા રાજ્ઞા દૈવ.આપત્.પ્રતિકારિણઃ ॥એ
(ઙુઅર્દિન્ગ્ અગૈન્સ્ત્ પેર્સોન્સ્ wઇથ્ સેચ્રેત્ મેઅન્સ્ ઓf ઇન્ચોમે)

મૂળ પાઠ: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc