અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 04.10
તીર્થ.ઘાત.ગ્રન્થિ.ભેદ.ઊર્ધ્વ.કરાણાં પ્રથમે^અપરાધે સંદેશચ્.છેદનં ચતુષ્.પઞ્ચાશત્.પણો વા દણ્ડઃ, દ્વિતીયે છેદનં પણસ્ય શત્યો વા દણ્ડઃ, તૃતીયે દક્ષિણ.હસ્ત.વધશ્ ચતુઃ.શતો વા દણ્ડઃ, ચતુર્થે યથા.કામી વધઃ ॥
પઞ્ચ.વિંશતિ.પણ.અવરેષુ કુક્કુટ.નકુલ.માર્જાર.શ્વ.સૂકર.સ્તેયેષુ હિંસાયાં વા ચતુષ્.પઞ્ચાશત્.પણો દણ્ડઃ, નાસ.અગ્રચ્.છેદનં વા^ ચણ્ડાલ.અરણ્ય.ચરાણામ્ અર્ધ.દણ્ડાઃ ॥
પાશ.જાલ.કૂટ.અવપાતેષુ બદ્ધાનાં મૃગ.પશુ.પક્ષિ.વ્યાલ.મત્સ્યાનામ્ આદાને તચ્ ચ તાવચ્ ચ દણ્ડઃ ॥
મૃગ.દ્રવ્ય.વનાન્ મૃગ.દ્રવ્ય.અપહારે શાત્યો દણ્ડઃ ॥
બિંબ.વિહાર.મૃગ.પક્ષિ.સ્તેયે હિંસાયાં વા દ્વિ.ગુણો દણ્ડઃ ॥
કારુ.શિલ્પિ.કુશીલવ.તપસ્વિનાં ક્ષુદ્રક.દ્રવ્ય.અપહારે શત્યો દણ્ડઃ, સ્થૂલક.દ્રવ્ય.અપહારે દ્વિ.શતઃ, કૃષિ.દ્રવ્ય.અપહારે ચ ॥
દુર્ગમ્ અકૃત.પ્રવેશસ્ય પ્રવિશતઃ પ્રાકારચ્.છિદ્રાદ્ વા નિક્ષેપં ગૃહીત્વા^અપસરતઃ કાણ્ડરા.વધો, દ્વિ.શાતો વા દણ્ડઃ ॥
ચક્ર.યુક્તં નાવં ક્ષુદ્ર.પશું વા^અપહરત એક.પાદ.વધઃ, ત્રિ.શતો વા દણ્ડઃ ॥
કૂટ.કાકણ્ય્.અક્ષ.અરાલા.શલાકા.હસ્ત.વિષમ.કારિણ એક.હસ્ત.વધઃ, ચતુઃ.શતો વા દણ્ડઃ ॥
સ્તેન.પારદારિકયોઃ સાચિવ્ય.કર્મણિ સ્ત્રિયાઃ સંગૃહીતાયાશ્ ચ કર્ણ.નાસાચ્.છેદનમ્, પઞ્ચ.શતો વા દણ્ડઃ, પુંષો દ્વિ.ગુણઃ ॥
મહા.પશુમ્ એકં દાસં દાસીં વા^અપહરતઃ પ્રેત.ભાણ્ડં વા વિક્રીણાનસ્ય દ્વિ.પાદ.વધઃ, ષટ્.છતો વા દણ્ડઃ ॥
વર્ણ.ઉત્તમાનાં ગુરૂણાં ચ હસ્ત.પાદ.લઙ્ઘને રાજ.યાન.વાહન.આદ્ય્.આરોહણે ચ^એક.હસ્ત.પાદ.વધઃ, સપ્ત.શતો વા દણ્ડઃ ॥
શૂદ્રસ્ય બ્રાહ્મણ.વાદિનો દેવ.દ્રવ્યમ્ અવસ્તૃણતો રાજ.દ્વિષ્ટમ્ આદિશતો દ્વિ.નેત્ર.ભેદિનશ્ ચ યોગ.અઞ્જનેન^અન્ધત્વમ્, અષ્ટ.શતો વા દણ્ડઃ ॥
ચોરં પારદારિકં વા મોક્ષયતો રાજ.શાસનમ્ ઊનમ્ અતિરિક્તં વા લિખતઃ કન્યાં દાસીં વા સ-હિરણ્યમ્ અપરહતઃ કૂટ.વ્યવહારિણો વિમાંસ.વિક્રયિણશ્ ચ વામ.હસ્ત.દ્વિ.પાદ.વધો, નવ.શતો વા દણ્ડઃ ॥
માનુષ.માંસ.વિક્રયે વધઃ ॥
દેવ.પશુ.પ્રતિમા.મનુષ્ય.ક્ષેત્ર.ગૃહ.હિરણ્ય.સુવર્ણ.રત્ન.સસ્ય.અપહારિણ ઉત્તમો દણ્ડઃ, શુદ્ધ.વધો વા ॥
કz04.10.17અબ્। પુરુષં ચ^અપરાધં ચ કારણં ગુરુ.લાઘવમ્ ।
કz04.10.17ચ્દ્। અનુબન્ધં તદાત્વં ચ દેશ.કાલૌ સમીક્ષ્ય ચ ॥
કz04.10.18અબ્। ઉત્તમ.અવર.મધ્યત્વં પ્રદેષ્ટા દણ્ડ.કર્મણિ ।
કz04.10.18ચ્દ્। રાજ્ઞશ્ ચ પ્રકૃતીનાં ચ કલ્પયેદ્ અન્તરા સ્થિતઃ ॥એ
(ળw ઓf ચપિતલ્ પુનિસ્હ્મેન્ત્, સિમ્પ્લે અન્દ્ wઇથ્ તોર્તુરે)
મૂળ પાઠ: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0