અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 02.27
ગણિકા.અધ્યક્ષો ગણિકા.અન્વયામ્ અગણિકા.અન્વયાં વા રૂપ.યૌવન.શિલ્પ.સમ્પન્નાં સહસ્રેણ ગણિકાં કારયેત્, કુટુમ્બ.અર્ધેન પ્રતિગણિકામ્ ॥
નિષ્પતિતા.પ્રેતયોર્ દુહિતા ભગિની વા કુટુમ્બં ભરેત, માતા વા પ્રતિગણિકાં સ્થાપયેત્ ॥
તાસામ્ અભાવે રાજા હરેત્ ॥
સૌભાગ્ય.અલંકાર.વૃદ્ધ્યા સહસ્રેણ વારં કનિષ્ઠં મધ્યમમ્ ઉત્તમં વા^આરોપયેત્ છત્ર.ભૃઙ્ગાર.વ્યજન.શિબિકા.પીઠિકા.રથેષુ ચ વિશેષ.અર્થમ્ ॥
સૌભાગ્ય.ભઙ્ગે માતૃકાં કુર્યાત્ ॥
નિષ્ક્રયશ્ ચતુર્.વિંશતિ.સાહસ્રો ગણિકાયાઃ, દ્વાદશ.સાહસ્રો ગણિકા.પુત્રસ્ય ॥
અષ્ટ.વર્ષાત્ પ્રભૃતિ રાજ્ઞઃ કુશીલવ.કર્મ કુર્યાત્ ॥
ગણિકા.દાસી ભગ્ન.ભોગા કોષ્ઠ.અગારે મહાનસે વા કર્મ કુર્યાત્ ॥
અવિશન્તી સપાદ.પણમ્ અવરુદ્ધા માસ.વેતનં દદ્યાત્ ॥
ભોગં દાયમાયં વ્યયમ્ આયતિં ચ ગણિકાયા નિબન્ધયેત્, અતિ.વ્યય.કર્મ ચ વારયેત્ ॥
માતૃ.હસ્તાદ્ અન્યત્ર અભરણ.ન્યાસે સ.પાદ.ચતુષ્.પણો દણ્ડઃ ॥
સ્વાપતેયં વિક્રયમ્ આધાનં વા નયન્ત્યાઃ સ.પાદ.પઞ્ચાશત્.પણઃ પણો^અર્ધ.પણ.ચ્છેદને ॥
અકામાયાઃ કુમાર્યા વા સાહસે ઉત્તમો દણ્ડઃ, સ.કામાયાઃ પૂર્વઃ સાહસ.દણ્ડઃ ॥
ગણિકામ્ અકામાં રુન્ધતો નિષ્પાતયતો વા વ્રણ.વિદારણેન વા રૂપં.ઉપઘ્નતઃ સહસ્રં દણ્ડઃ ॥
સ્થાન્.વિશેષેણ વા દણ્ડ.વૃદ્ધિઃ આ.નિષ્ક્રય.દ્વિ.ગુણાત્ ॥
પ્રાપ્ત.અધિકારં ગણિકાં ઘતયતો નિષ્ક્રય.ત્રિ.ગુણો દણ્ડઃ ॥
માતૃકા.દુહિતૃકા.રૂપ.દાસીનાં ઘાતે ઉત્તમઃ સાહસ.દણ્ડઃ ॥
સર્વત્ર પ્રથમે^અપરાધે પ્રથમઃ, દ્વિતીયે દ્વિ.ગુણઃ, તૃતીયે ત્રિ.ગુણઃ, ચતુર્થે યથા.કામી સ્યાત્ ॥
રાજ.આજ્ઞયા પુરુષમ્ અનભિગચ્છન્તી ગણિકા શિફા.સહસ્રં લભેએત, પઞ્ચ.સહસ્રં વા દણ્ડઃ ॥
ભોગં ગૃહીત્વા દ્વિષત્યા ભોગ.દ્વિ.ગુણો દણ્ડઃ ॥
વસતિ.ભોગ.અપહારે ભોગમ્ અષ્ટ.ગુણં દદ્યાદ્ અન્યત્ર વ્યાધિ.પુરુષ.દોષેભ્યઃ ॥
પુરુષં ઘ્નત્યાશ્ ચિતા.પ્રતાપે^અપ્સુ પ્રવેશનં વા ॥
ગણિકા.ભરણમ્ અર્થં ભોગં વા^અપહરતો^અષ્ટ.ગુણો દણ્ડઃ ॥
ગણિકા ભોગમ્ આયતિં પુરુષં ચ નિવેદયેત્ ॥
એતેન નટ.નર્તક.ગાયન.વાદક.વાગ્.જીવન.કુશીલવ.પ્લવક.સૌભિક.ચારણાનાં સ્ત્રી.વ્યવહારિણાં સ્ત્રિયો ગૂઢ.આજીવાશ્ ચ વ્યાખ્યાતાઃ ॥
તેષાં તૂર્યમ્ આગન્તુકં પઞ્ચ.પણં પ્રેક્ષા.વેતનં દદ્યાત્ ॥
રૂપ.આજીવા ભોગ.દ્વય.ગુણં માસં દદ્યુઃ ॥
ગીત.વાદ્ય.પાઠ્ય.નૃત્ય.નાટ્ય.અક્ષર.ચિત્ર.વીણા.વેણુ.મૃદઙ્ગ.પર.ચિત્ત.જ્ઞાન.ગન્ધ.માલ્ય.સમ્યૂહન.સંવાદન.સંવાહન.વૈશિક.કલા.જ્ઞાનાનિ ગણિકા દાસી રઙ્ગ.ઉપજીવિનીશ્ ચ ગ્રાહયતો રાજ.મણ્ડલાદ્ આજીવં કુર્યાત્ ॥
ગણિકા.પુત્રાન્ રઙ્ગ.ઉપજીવિનાં ચ મુખ્યાન્ નિષ્પાદયેયુઃ, સર્વ.તાલ.અવચરાણાં ચ ॥
કz02.27.30અબ્। સંજ્ઞા.ભાષા.અન્તરજ્ઞાશ્ ચ સ્ત્રિયસ્ તેષામ્ અનાત્મસુ ।
કz02.27.30ચ્દ્। ચાર.ઘાત.પ્રમાદ.અર્થં પ્રયોજ્યા બન્ધુ.વાહનાઃ ॥એ
(ચોન્ત્રોલ્લેર્ ઓf સ્હિપ્પિન્ગ્)
મૂળ પાઠ: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0