અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 02.23
સૂત્ર.અધ્યક્ષઃ સૂત્ર.વર્મ.વસ્ત્ર.રજ્જુ.વ્યવહારં તજ્.જાત.પુરુષૈઃ કારયેત્ ॥
ઊર્ણા.વલ્ક.કાર્પાસ.તૂલ.શણ.ક્ષૌમાણિ ચ વિધવા.ન્યઙ્ગા.કન્યા.પ્રવ્રજિતા.દણ્ડ.પ્રતિકારિણીભી રૂપ.આજીવા.માતૃકાભિર્ વૃદ્ધ.રાજ.દાસીભિર્ વ્યુપરત.ઉપસ્થાન.દેવ.દાસીભિશ્ ચ કર્તયેત્ ॥
શ્લક્ષ્ણ.સ્થૂલ.મધ્યતાં ચ સૂત્રસ્ય વિદિત્વા વેતનં કલ્પયેત્, બહ્વ્.અલ્પતાં ચ ॥
સૂત્ર.પ્રમાણ જ્ઞાત્વા તૈલ.આમલક.ઉદ્વર્તનૈર્ એતા અનુગૃહ્ણીયાત્ ॥
તિથિષુ પ્રતિમાન.દાનૈશ્ ચ કર્મ કારયિતવ્યાઃ ॥
સૂત્ર.હ્રાસે વેતન.હ્રાસો દ્રવ્ય.સારાત્ ॥
કૃત.કર્મ.પ્રમાણ.કાલ.વેતન.ફલ.નિષ્પત્તિભિઃ કારુભિશ્ ચ કર્મ કારયેત્, પ્રતિસંસર્ગં ચ ગચ્છેત્ ॥
ક્ષૌમ.દુકૂલ.ક્રિમિ.તાન.રાઙ્કવ.કાર્પાસ.સૂત્ર.વાન.કર્મ.અન્તાંશ્ ચ પ્રયુઞ્જાનો ગન્ધ.માલ્ય.દાનૈર્ અન્યૈશ્ ચ^ઔપગ્રાહિકૈર્ આરાધયેત્ ॥
વસ્ત્ર.આસ્તરણ.પ્રાવરણ.વિકલ્પાન્ ઉત્થાપયેત્ ॥
કઙ્કટ.કર્મ.અન્તાંશ્ ચ તજ્.જાત.કારુ.શિલ્પિભિઃ કારયેત્ ॥
યાશ્ ચ^અનિષ્કાસિન્યઃ પ્રોષિતા વિધવા ન્યઙ્ગાઃ કન્યકા વા^આત્માનં બિભૃયુઃ તાઃ સ્વ.દાસીભિર્ અનુસાર્ય સ-ઉપગ્રહં કર્મ કારયિતવ્યાઃ ॥
સ્વયમ્ આગચ્છન્તીનાં વા સૂત્ર.શાલાં પ્રત્યુષસિ ભાણ્ડ.વેતન.વિનિમયં કારયેત્ ॥
સૂત્ર.પરીક્ષા.અર્થ.માત્રઃ પ્રદીપઃ ॥
સ્ત્રિયા મુખ.સંદર્શને^અન્ય.કાર્ય.સમ્ભાષાયાં વા પૂર્વઃ સાહસ.દણ્ડઃ, વેતન.કાલ.અતિપાતને મધ્યમઃ, અકૃત.કર્મ.વેતન.પ્રદાને ચ ॥
ગૃહીત્વા વેતનં કર્મ.અકુર્વત્યા અઙ્ગુષ્ઠ.સંદંશં દાપયેત્, ભક્ષિત.અપહૃત.અવસ્કન્દિતાનાં ચ ॥
વેતનેષુ ચ કર્મ.કરાણામ્ અપરાધતો દણ્ડઃ ॥
રજ્જુ.વર્તકૈર્ વર્મ.કારૈશ્ ચ સ્વયં સંસૃજ્યેત ॥
ભાણ્ડાનિ ચ વરત્ર.આદીનિ વર્તયેત્ ॥
કz02.23.19અબ્। સૂત્ર.વલ્કમયી રજ્જુર્ વરત્રા વૈત્ર.વૈણવીઃ ।
કz02.23.19ચ્દ્। સામ્નાહ્યા બન્ધ.નીયાશ્ ચ યાન.યુગ્યસ્ય કરયેત્ ॥એ
(ડિરેચ્તોર્ ઓf અગ્રિચુલ્તુરે)
મૂળ પાઠ: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0