અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 01.18
વિનીતો રાજ.પુત્રઃ કૃચ્છ્ર.વૃત્તિર્ અસદૃશે કર્મણિ નિયુક્તઃ પિતરમ્ અનુવર્તેત, અન્યત્ર પ્રાણ.આબાધક.પ્રકૃતિ.કોપક.પાતકેભ્યઃ ॥
પુણ્યે કર્મણિ નિયુક્તઃ પુરુષમ્ અધિષ્ઠાતારં યાચેત્ ॥
પુરુષ.અધિષ્ઠિતશ્ ચ સવિશેષમ્ આદેશમ્ અનુતિષ્ઠેત્ ॥
અભિરૂપં ચ કર્મ.ફલમ્ ઔપાયનિકં ચ લાભં પિતુર્ ઉપનાયયેત્ ॥
તથા^અપ્ય્ અતુષ્યન્તમ્ અન્યસ્મિન્ પુત્રે દારેષુ વા સ્નિહ્યન્તમ્ અરણ્યાય^આપૃચ્છેત ॥
બન્ધ.વધ.ભયાદ્ વા યઃ સામન્તો ન્યાય.વૃત્તિર્ ધાર્મિકઃ સત્ય.વાગ્.અવિસંવાદકઃ પ્રતિગ્રહીતા માનયિતા ચ^અભિપન્નાનાં તમ્ આશ્રયેત ॥
તત્રસ્થઃ કોશ.દણ્ડ.સમ્પન્નઃ પ્રવીર.પુરુષ.કન્યા.સમ્બન્ધમ્ અટવી.સમ્બન્ધં કૃત્ય.પક્ષ.ઉપગ્રહં ચ કુર્યાત્ ॥
એક.ચરઃ સુવર્ણ.પાક.મણિ.રાગ.હેમ.રૂપ્ય.પણ્ય.આકર.કર્મ.અન્તાન્ આજીવેત્ ॥
પાષણ્ડ.સંઘ.દ્રવ્યમ્ અશ્રોત્રિય.ઉપભોગ્યં વા દેવ.દ્રવ્યમ્ આઢ્ય.વિધવા.દ્રવ્યં વા ગૂઢમ્ અનુપ્રવિશ્ય સાર્થ.યાન.પાત્રાણિ ચ મદન.રસ.યોગેન^અતિસંધાય^અપહરેત્ ॥
પારગ્રામિકં વા યોગમ્ આતિષ્ઠેત્ ॥
માતુઃ પરિજન.ઉપગ્રહેણ વા ચેષ્ટેત ॥
કારુ.શિલ્પિ.કુશીલવ.ચિકિત્સક.વાગ્.જીવન.પાષણ્ડચ્.છદ્મભિર્ વા નષ્ટ.રૂપસ્ તદ્.વ્યઞ્જન.સખશ્.છિદ્રેષુ પ્રવિશ્ય રાજ્ઞઃ શસ્ત્ર.રસાભ્યાં પ્રહૃત્ય બ્રૂયાત્ - "અહમ્ અસૌ કુમારઃ, સહ.ભોગ્યમ્ ઇદં રાજ્યમ્, એકો ન^અર્હતિ ભોક્તુમ્, યે કામયન્તે માં ભર્તું તાન્ અહં દ્વિગુણેન ભક્ત.વેતનેન^ઉપસ્થાસ્યામિ" ઇતિ ॥ ઇત્ય્ અપરુદ્ધ.વૃત્તમ્ ।
અપરુદ્ધં તુ મુખ્ય.પુત્ર.અપસર્પાઃ પ્રતિપાદ્ય^આનયેયુઃ, માતા વા પ્રતિગૃહીતા ॥
ત્યક્તં ગૂઢ.પુરુષાઃ શસ્ત્ર.રસાભ્યાં હન્યુઃ ॥
અત્યક્તં તુલ્ય.શીલાભિઃ સ્ત્રીભિઃ પાનેન મૃગયયા વા પ્રસઞ્જયિત્વા રાત્રાવ્ ઉપગૃહ્ય^આનયેયુઃ ॥
કz01.18.16અબ્। ઉપસ્થિતં ચ રાજ્યેન મદ્.ઊર્ધ્વમ્ ઇતિ સાન્ત્વયેત્ ।
કz01.18.16ચ્દ્। એકસ્થમ્ અથ સમ્રુન્ધ્યાત્ પુત્રવાંસ્ તુ પ્રવાસયેત્ ॥એ
(ઋઉલેસ્ fઓર્ થે કિન્ગ્)
મૂળ પાઠ: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0