અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 01.13

કૃત.મહા.માત્ર.અપસર્પઃ પૌર.જાનપદાન્ અપસર્પયેત્ ॥

સત્ત્રિણો દ્વન્દ્વિનસ્ તીર્થ.સભા.પૂગ.જન.સમવાયેષુ વિવાદં કુર્યુઃ ॥

"સર્વ.ગુણ.સમ્પન્નશ્ ચ^અયં રાજા શ્રૂયતે, ન ચ^અસ્ય કશ્ચિદ્ ગુણો દૃશ્યતે યઃ પૌર.જાનપદાન્ દણ્ડ.કરાભ્યાં પીડયતિ" ઇતિ ॥

તત્ર યે^અનુપ્રશંસેયુસ્ તાન્ ઇતરસ્ તં ચ પ્રતિષેધયેત્ ॥

"માત્સ્ય.ન્યાય.અભિભૂતાઃ પ્રજા મનું વૈવસ્વતં રાજાનં ચક્રિરે ॥

ધાન્ય.ષડ્.ભાગં પણ્ય.દશ.ભાગં હિરણ્યં ચ^અસ્ય ભાગ.ધેયં પ્રકલ્પયામ્-આસુઃ ॥

તેન ભૃતા રાજાનઃ પ્રજાનાં યોગ.ક્ષેમ.આવહાઃ ॥

તેષાં કિલ્બિષમ્ અદણ્ડ.કરા હરન્ત્ય્ અયોગ.ક્ષેમ.આવહાશ્ ચ પ્રજાનામ્ ॥

તસ્માદ્ ઉઞ્છ.ષડ્.ભાગમ્ આરણ્યકા^અપિ નિર્વપન્તિ - "તસ્ય^એતદ્ ભાગ.ધેયં યો^અસ્માન્ ગોપાયતિ" ઇતિ ॥

ઇન્દ્ર.યમ.સ્થાનમ્ એતદ્ રાજાનઃ પ્રત્યક્ષ.હેડ.પ્રસાદાઃ ॥

તાન્ અવમન્યમાનાન્ દૈવો^અપિ દણ્ડઃ સ્પૃશતિ ॥

તસ્માદ્ રાજાનો ન^અવમન્તવ્યાઃ ॥

ઇત્ય્ એવં ક્ષુદ્રકાન્ પ્રતિષેધયેત્ ॥

કિં.વદન્તીં ચ વિદ્યુઃ ॥

યે ચ^અસ્ય ધાન્ય.પશુ.હિરણ્યાન્ય્ આજીવન્તિ, તૈર્ ઉપકુર્વન્તિ વ્યસને^અભ્યુદયે વા, કુપિતં બન્ધું રાષ્ટ્રં વા વ્યાવર્તયન્તિ, અમિત્રમ્ આટવિકં વા પ્રતિષેધયન્તિ, તેષાં મુણ્ડ.જટિલ.વ્યઞ્જનાસ્ તુષ્ટ.અતુષ્ટત્વં વિદ્યુઃ ॥

તુષ્ટાન્ ભૂયો^અર્થ.માનાભ્યાં પૂજયેત્ ॥

અતુષ્ટાંસ્ તુષ્ટિ.હેતોસ્ ત્યાગેન સામ્ના ચ પ્રસાદયેત્ ॥

પરસ્પરાદ્ વા ભેદયેદ્ એનાન્, સામન્ત.આટવિક.તત્.કુલીન.અપરુદ્ધેભ્યશ્ ચ ॥

તથા^અપ્ય્ અતુષ્યતો દણ્ડ.કર.સાધન.અધિકારેણ જનપદ.વિદ્વેષં ગ્રાહયેત્ ॥

વિવિષ્ટાન્ ઉપાંશુ.દણ્ડેન જનપદ.કોપેન વા સાધયેત્ ॥

ગુપ્ત.પુત્ર.દારાન્ આકર.કર્મ.અન્તેષુ વા વાસયેત્ પરેષામ્ આસ્પદ.ભયાત્ ॥

ક્રુદ્ધ.લુબ્ધ.ભીત.માનિનસ્ તુ પરેષાં કૃત્યાઃ ॥

તેષાં કાર્તાન્તિક.નૈમિત્તિક.મૌહૂર્તિક.વ્યઞ્જનાઃ પરસ્પર.અભિસમ્બન્ધમ્ અમિત્ર.આટવિક.સમ્બન્ધં વા વિદ્યુઃ ॥

તુષ્ટાન્ અર્થ.માનાભ્યાં પૂજયેત્ ।

અતુષ્ટાન્ સામ.દાન.ભેદ.દણ્ડૈઃ સાધયેત્ ॥
કz01.13.26અબ્। એવં સ્વ.વિષયે કૃત્યાન્ અકૃત્યાંશ્ ચ વિચક્ષણઃ ।
કz01.13.26ચ્દ્। પર.ઉપજાપાત્ સમ્રક્ષેત્ પ્રધાનાન્ ક્ષુદ્રકાન્ અપિ ॥એ
(wઇન્નિન્ગ્ ઓવેર્ થે સેદુચિબ્લે અન્દ્ નોન્-સેદુચિબ્લે પર્તિએસ્ ઇન્ થે એનેમ્ય્"સ્ તેર્રિતોર્ય્)