અનિરુદ્ધસંહિતા · અધ્યાય 3

અથ તૃતીયોઽધ્યાયઃ
ભગવાન્---
આચાર્યલક્ષણં વક્ષ્યે સમાસાન્મુનિપુઙ્ગવ।
બ્રાહ્મણં યોનિજં શુદ્ધં નિયર્તબ્રહ્મવાદિનમ્

પઞ્ચરાત્રવિદં દાન્તં સદાચારસમન્વિતમ્।
યુવાનં કોમલં શાન્તં સર્વાવયવશોભિતમ્

વેદદેદાઙ્ગતત્ત્વજ્ઞં શ્રૌતસ્માર્તક્રિયાપરમ્।
મચ્ચિત્તં મદ્ગતપ્રાણં મદારાધનતત્પરમ્

મન્નામકીર્તનપરં મત્કથાલોલુપંમનઃ।
ગુણવન્તં શુચિં દક્ષં સત્યવાદિજિતેન્દ્રિયમ્

શાસ્ત્રજ્ઞં કર્મકુશલં પઞ્ચરાત્રાર્થવેદિનમ્।
પવિત્રપાણિનિરતં પ્રાણાયામપરાયણમ્

પઞ્ચકાલક્રિયાયુક્તં પઞ્ચયજ્ઞસમન્વિતમ્।
મુદ્રામણ્ડલકુણ્ડજ્ઞં મણ્ડલાર્ચનતત્પરમ્

વ્રતોપવાસનિરતં દયાશીલગુણાન્વિતમ્।
સર્વપાપવિનિર્મુક્તં સર્વદોષવિવર્જિતમ્

કર્ષણાદિક્રિયાદક્ષં નિત્યસ્નાનક્રિયાપરમ્।
પવિત્રકર્મકુશલં પ્રતિષ્ઠાકર્મલંપટમ્

ઉત્સવાદિક્રિયાદક્ષં સહસ્રકલશે ક્ષમમ્।
દ્વાદશ્યારાધનપરં દ્વાદશાક્ષરચિન્તકમ્

સ્વતન્ત્રકર્મકુશલં યોગાગ્નિનિરતં શુચિમ્।
શઙ્કચક્રાઙ્કિતભુજં ધૃતપંચાઙ્ગભૂષણમ્

ચિદચિદીશ્વરતત્ત્વજ્ઞં મન્ત્રયન્ત્રક્રિયાપરમ્।
શિલ્પશાસ્ત્રવિચારજ્ઞં શિલ્પનિર્માણકોવિદમ્

સ્મિતપૂર્વાભિભાષં ચ ગુરુપૂજાપરાન્વિતમ્।
સ્વદારનિરતં ભોગસુખિનં પુત્રસંયુતમ્

ક્ષયકુષ્ઠાદિરહિતમનાચારવિવર્જિતમ્।
સમયાચારસંયુક્તં જિતક્રોધં જિતેન્દ્રિયમ્

સર્વભૂતદયાયુક્તં કલ્યાણાવયવાન્વિતમ્।
કલ્યાણકર્મસંયુક્તં કામમોહવિવર્જિતમ્

સાલગ્રામાર્ચનપરં ગીતનૃત્તવિશારદમ્।
વાદ્યવાદનવર્ગજ્ઞં તાલવર્ગવિશારદમ્

એભિર્ગુણૈસ્સમાયુક્તમાચાર્યં વરયેત્સુધીઃ।
શિષ્ય સ્સર્વગુણોપેત સ્સત્યવાદી દયાપરઃ

વિનયાદિગુણૈર્યુક્તઃ ધર્મશ્રુતિપરાયણઃ।
બ્રાહ્મણઃ ક્ષત્રિયશ્ચૈવ વૈશ્યશૂદ્રૌ તથાપરૌ

બ્રહ્મચારી ગૃહસ્થશ્ચ વાનપ્રસ્થોઽથ ભિક્ષુકઃ
એતચ્છાસ્ત્રોક્તમાર્ગેણ દીક્ષયેત્પ્રથમં દ્વિજઃ

ઇતિ શ્રીપાઞ્ચરાત્રે અનિરુદ્ધસંહિતાયાં આચાર્યલક્ષણં નામ
તૃતીયોઽધ્યાયઃ
-------------*************--------------