આનન્દકન્દ · અધ્યાય 2.9
આક્, 2, 9
શ્રીભૈરવી ।
કીદૃશી ઓષધી નાથ રસકર્મકરી શુભા ।
કેન વા ભસ્મ સૂતશ્ચ કેન વા ખોટબન્ધનમ્
નિર્જીવત્વં ગતઃ સૂતઃ કથં જીવં દદાતિ સઃ ।
નિર્જીવેન તુ જીવત્વં કથં જીવતિ શઙ્કર
એતન્મે સંશયં બ્રૂહિ યથા જાનામ્યહં શિવ ।
શ્રીભૈરવઃ ।
શૃણુ ભૈરવિ તત્સર્વમપૂર્વં કથયામિ તે
બ્રહ્મવિષ્ણુસુરેન્દ્રાદ્યૈર્ન જ્ઞાતં વીરવન્દિતે ।
વલીપલિતરોગઘ્ના મૃત્યુદારિદ્ર્યભઞ્જનાઃ
રસકર્મકરા દિવ્યાઃ કુલૌષધ્યઃ સુસિદ્ધિદાઃ ।
ભ્રમન્તિ પશવો મૂઢાઃ કુલૌષધિવિવર્જિતાઃ
તૃણૌષધિરસાનાં ચ નૈવ સિદ્ધિઃ પ્રજાયતે ।
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન જ્ઞાતવ્યા તુ કુલૌષધિઃ
દિવ્યૌષધ્યશ્ચતુઃષષ્ટિઃ કુલમધ્યે વ્યવસ્થિતાઃ ।
નૈવ જાનન્તિ મૂઢાસ્તાઃ શિવમોહેન મોહિતાઃ
અદિવ્યાસ્તુ તૃણૌષધ્યો જાયન્તે ગિરિગહ્વરે ।
તૃણૌષધ્યા રસે સૂતં નૈવ બન્ધં કદાચન
અક્ષયં નૈવ તિષ્ઠેત્તુ કુલૌષધિવિવર્જિતમ્ ।
કુલૌષધ્યા વિહીનાસ્તુ ગગનં ચ ન હન્તિ તે
સ રસસ્તુ વરારોહે વહ્નિમધ્યે ન તિષ્ઠતિ ।
ન ખોટો ન ચ વા ભસ્મ નૈવ દ્રવ્યં કરોતિ સઃ
કિંચિદ્દ્રવ્યં પ્રકુર્વન્તિ ધામ્યમાનં ન તિષ્ઠતિ ।
પત્રે પાકે કષે છેદે નૈવ તિષ્ઠતિ કાઞ્ચનમ્
નૈવ વેધં શતાદૂર્ધ્વં કરોતિ સ રસઃ પ્રિયે ।
યાવન્ન ચાબ્દમેકં તુ વિક્રીતં તત્તુ કાઞ્ચનમ્
ધર્માર્થકામમોક્ષેષુ નૈવ દદ્યાત્તુ તત્પ્રિયે ।
દિવ્યૌષધ્યા યદા દેવિ રસેન્દ્રો મર્દિતો ભવેત્
કાલિકારહિતઃ સૂતઃ સદા ભવતિ પાર્વતિ ।
પરસ્ય હરતે કાલં કાલિકારહિતો રસઃ
અષ્ટાનાં ચૈવ લોહાનાં મલં શમયતિ ક્ષણાત્ ।
મહામૂર્ચ્છાગતં સૂતં કો વાપિ કથયેન્મૃતમ્
દિવ્યૌષધ્યા રસેનૈવ જાયતે નષ્ટચેતનઃ ।
પઞ્ચભૂતાત્મકઃ સૂતસ્તિષ્ઠતે ચ સદાશિવઃ
રસૌષધ્યો મહૌષધ્યઃ સિદ્ધૌષધ્યસ્તથાપરાઃ ।
દિવ્યૌષધ્ય ઇતિ પ્રોક્તા મયા પ્રોક્તાશ્ચતુર્વિધાઃ
દિવ્યૌષધ્યો નિગદ્યન્તે તાસુ તા ગુણવત્તરાઃ ।
વૃક્ષવલ્લીલતાગુલ્મતૃણવન્દાનિકા ઇતિ
રસબન્ધકરૌષધ્યઃ ષડ્વિધાઃ પરિકીર્તિતાઃ ।
<સોમવલ્લી>
સોમવલ્લી મહાગુલ્મા યક્ષશ્રેષ્ઠા ધનુર્લતા
સોમાહ્વા ગુલ્મવલ્લી ચ યજ્ઞવલ્લી દ્વિજપ્રિયા ।
સોમક્ષીરા ચ સોમા ચ યજ્ઞા દિવ્યલતા સ્મૃતા
સોમવલ્લી કટુઃ શીતા મધુરા પિત્તદાહનુત્ ।
તૃષ્ણાવિશેષશમની પાચની ચ રસાયની
પઞ્ચાઙ્ગકા પઞ્ચદશચ્છદાઢ્યા સર્પાકૃતિઃ શોણિતપર્વદેશા ।
સા સોમવલ્લી રસબન્ધકર્મ કરોતિ રાકાદિવસોપનીતા
કૃષ્ણે પક્ષે પ્રગલતિ દલં પ્રત્યહં ચૈકમેકં શુક્લે પક્ષે પ્રભવતિ પુનર્ લમ્બમાના લતા સ્યાત્ ।
તસ્યાઃ કન્દઃ કલયતિતરાં પૂર્ણિમાયાં ગૃહીતો બદ્ધ્વા સૂતં કનકસહિતં દેહલોહં વિધત્તે
ઇયં સોમલતા નામ વલ્લી પરમદુર્લભા ।
અનયા બદ્ધસૂતેન્દ્રો લક્ષવેધી પ્રજાયતે
ચતુર્વિંશતિસોમાનાં લક્ષ્મ વ્યક્તં રસાયને ।
<સોમવૃક્ષ>
કરોતિ સોમવૃક્ષોઽપિ રસબન્ધવધાદિકમ્
પૂર્ણિમાદિવસાનીતસ્તયોર્વલ્લી ગુણાધિકા ।
પ્રોક્તા મહિષવલ્લી ચ પ્રતિસોમાન્ત્રવલ્લિકા
અપત્ત્રવલ્લિકા પ્રોક્તા કાણ્ડશાખા પયસ્વિની ।
રસવીર્યવિપાકેષુ સોમવલ્લીસમા સ્મૃતા
<સ્થલપદ્મિની>
અથાતઃ સ્થલપદ્મિન્યા દિવ્યૌષધ્યા વિધિં શૃણુ ।
પદ્મિનીસદૃશા પત્રૈઃ પુષ્પૈરપિ ચ તાદૃશી
ભઙ્ગે ચૈવ સ્રવેત્ક્ષીરં રક્તવર્ણં સુશોભનમ્ ।
આક્રમ્ય વામપાદેન પશ્યેદ્ગગનમણ્ડલમ્
પશ્યેચ્ચ તારકાયુક્તં ગ્રહનક્ષત્રમણ્ડલમ્ ।
લક્ષયોજનતો દેવિ સા જ્ઞેયા સ્થલપદ્મિની
<ગોનસા>
ગોનસાકારવલ્લી સ્યાચ્ચિત્રમણ્ડલમણ્ડિતા ।
જરારુઙ્મૃત્યુશમની રસબન્ધવધક્ષમા
<ઉચ્ચટા>
અથોચ્ચટાં પ્રવક્ષ્યામિ રસબન્ધકરીં પ્રિયે ।
એકમેવ ભવેન્નાલં તસ્યા રોમપ્રવેષ્ટનમ્
તસ્યાગ્રે ચ ભવેત્પુષ્પં શુકતુણ્ડસ્ય સન્નિભમ્ ।
તત્પત્રાણિ ચ દેવેશિ શુકપિચ્છનિભાનિ ચ
તત્કન્દં કૂર્મસંસ્થાનં ક્ષીરં સિન્દૂરસન્નિભમ્ ।
જલં સ્રવેન્મધૂચ્છિષ્ટે તત્સમાદાય પાર્વતિ
વેધયેત્સર્વલોહાનિ કાઞ્ચનાનિ ભવન્તિ ચ ।
<ઈશ્વરી>
ઈશ્વરીત્યુચ્યતે કાચિદીશ્વરીતુલ્યરૂપિણી
ભૂરિક્ષીરપરિસ્રાવા સબીજરસબન્ધિની ।
<ભૂતકેશી>
નિમ્બપત્રસદૃક્પત્રા ભૂતકેશીતિ કથ્યતે
ન વધ્યતે યયા સૂતઃ સૂતોઽસૌ હિ નિબન્ધકઃ ।
<કૃષ્ણલતા>
ભિન્નકજ્જલસઙ્કાશા લતા કૃષ્ણલતેત્યસૌ
નિર્બીજમપિ બધ્નાતિ રસં સર્વવિષાપહા ।
<લશુનવલ્લી>
નામ્ના લશુનવલ્લી ચ તદ્દલૈઃ સદૃશચ્છદા
ક્ષરત્ક્ષીરા સુકન્દા ચ રસં બધ્નાતિ વેગતઃ ।
<રુદન્તી>
ચણપત્રોપમૈઃ પત્રૈઃ પુષ્પૈરપિ ચ તાદૃશી
રુદન્તી નામ વિખ્યાતા હ્યધસ્તાજ્જલવર્ષિણી ।
રુદન્તીવ જનાન્દૃષ્ટ્વા મૃત્યુદૈન્યજરાકુલાન્
ચતુર્વિધા તુ સા જ્ઞેયા પીતા રક્તા સિતાસિતા ।
જારિતાભ્રં રસં હન્યાદ્બધ્નાતિ ચ રસાયની
મુસલીકન્દવત્કન્દા તદ્દલાકારવદ્દલા ।
સુક્ષીરા રોમશા સોક્તા વારાહી રસબન્ધની
<સપ્તપત્ત્રી>
સપ્તપલ્લવસમ્પૂર્ણાં સપ્તપત્ત્રીત્યસૌ મતા ।
રસાયની જરાઘ્ની ચ બધ્યતે પારદસ્તયા
<નાગિની>
નાગિનીત્યુદિતા વલ્લી નાગભોગસમાઙ્ગિકા ।
સર્પાદિકવિષઘ્ની ચ સા સ્વચ્છરસબન્ધિની
<સર્પિણી>
સર્પિણી લતિકા ચાન્યા સર્પવદ્વક્રયષ્ટિકા ।
સક્ષીરા સ્નિગ્ધપત્રા ચ બાલપારદબન્ધિની
<છત્ત્રિણી>
છત્રવદ્દણ્ડપત્રા યા નાતિનીચા ન ચોન્નતા ।
સુક્ષીરા છત્ત્રિણી નામ રસબન્ધકરી મતા
<ગોશૃઙ્ગી>
પર્વતેઽશ્મસમુદ્ભૂતા ગોકન્દાકૃતિકન્દયુક્ ।
ક્ષતા મુઞ્ચતિ સા ક્ષીરં ગોશૃઙ્ગી રસબન્ધિની
<જ્યોતિર્લતા>
જ્યોતિર્નામ્ની ત્રિધા પ્રોક્તા વૃક્ષકન્દતૃણાત્મિકા ।
ગિરૌ જ્વલતિ સા રાત્રૌ લતાપારદબન્ધિની
<રક્તવલ્લી>
રક્તક્ષીરદલાઙ્ગા યા નાતિવિસ્તરવલ્લિકા ।
રક્તવલ્લીત્યસૌ દિવ્યા નિર્દિષ્ટા રસબન્ધિની
<પદ્મવલ્લી>
યા પદ્મપત્રાકૃતિપત્રવલ્લી સા પત્રવલ્લીત્યુદિતા રસજ્ઞૈઃ ।
સક્ષીરકન્દા સલિલોદ્ભવા ચ ક્ષિતૌ ન તિષ્ઠેદ્રસબન્ધની સા
<કાકિની>
સ્થૂલકણ્ટકવર્ણાઢ્યા સા પ્રોક્તા કાકિની લતા ।
રસબન્ધકરી સૈષા જરામૃત્યુવિનાશિની
<ચાન્ડાલી>
ચાણ્ડાલીતિ વિનિર્દિષ્ટા ત્રિચતુઃપત્રધારિણી ।
સા ચ રક્તા ક્ષીરકન્દા તયા સૂતો નિબધ્યતે
પ્રોક્તશ્ ચણ્ડાલકન્દઃ સ્યાદ્ એકપત્રો દ્વિપત્ત્રકઃ ।
ત્રિપત્ત્રોઽથ ચતુષ્પત્ત્રઃ પઞ્ચપત્ત્રશ્ચ ભેદતઃ
<તામ્રવલ્લી>
તામ્રવર્ણલતાપત્રપુષ્પક્ષીરસમન્વિતા ।
સા તામ્રવલ્લિકા પ્રોક્તા રસલોહાદિસાધની
<પીતવલ્લી>
પીતપત્રલતાપુષ્પરસયુક્તાતિદુર્લભા ।
સા પીતવલ્લિકેત્યુક્તા રસબન્ધવિધૌ હિતા
<વિજયા>
સિતક્ષીરાઢકીપત્રછદના નાતિવિસ્તૃતા ।
વિખ્યાતા વિજયેત્યેષા રસબન્ધવિધૌ હિતા
<મહૌષધી>
ત્રિકોણકન્દસંયુક્તા ચિત્રકચ્છદનચ્છદા ।
મહૌષધીતિ સા પ્રોક્તા રસબન્ધે પરં હિતા
<દેવદાલી>
શિખિકણ્ઠાભપત્રાઢ્યા ચન્દનામોદમેદુરા ।
દેવદાલીત્યસૌ દિવ્યા રસં બધ્નાતિ સા ક્ષણાત્
<નવનીતકગન્ધી>
નવનીતકગન્ધીતિ તિક્તા મ્રક્ષણગન્ધિની ।
સક્ષીરા રક્તપુષ્પા ચ રસેન્દ્રો બધ્યતે તયા
<ગરુડવલ્લી>
સક્ષીરા રક્તપુષ્પા ચ બદરીદલવદ્દલા ।
ઉક્તા ગારુડવલ્લીતિ શીઘ્રં બધ્નાતિ પારદમ્
<તુમ્બિની>
તુમ્બિનીત્યુદિતા વલ્લી તત્પત્રકુસુમાન્વિતા ।
તિક્તરક્તપયોયુક્તા તત્ફલા રસબન્ધિની
<ભૂતુમ્બિની>
યા તુમ્બિનીપત્રસમાનપત્રા ભૂતુમ્બિની નાતિવિસર્પિણી સા ।
નિમ્બૂસમાનૈશ્ચ ફલૈરુપેતા સર્વામયઘ્ની રસબન્ધની ચ
<ગન્ધર્વા>
એરણ્ડપત્રવત્પત્રા સક્ષીરા નાતિવિસ્તૃતા ।
ગન્ધર્વેત્યુદિતા સા હિ તયા બન્ધં રસો વ્રજેત્
<વ્યાઘ્રપાદી>
વ્યાઘ્રાઙ્ઘ્રિસમપત્રા યા રક્તપુષ્પા પયસ્વિની ।
વ્યાઘ્રપાદીતિ નિર્દિષ્ટા રસં બધ્નાતિ નિશ્ચિતમ્
<મહૌષધી>
સપ્તચ્છદસદૃક્પત્રા કૃશાઙ્ગી નાતિવિસ્તૃતા ।
મહૌષધીત્યસૌ પ્રોક્તા રસં બધ્નાતિ હન્તિ ચ
<ગોમારી>
ગોમારીનામિકા વલ્લી વેણુપત્રસમચ્છદા ।
તસ્યા મૂલં સમાસાદ્ય શસ્તઃ સૂતો નિબધ્યતે
<ત્રિશૂલી>
ત્રિશૂલાકારપત્રા યા શમ્યાકફલવત્ફલા ।
ત્રિશૂલીતિ સમાખ્યાતા વિખ્યાતા રસબન્ધને
<રુતસી>
રુતસીપત્રવત્પત્રફલા સા ક્ષીરકન્દયુક્ ।
રુતસી વલ્લિકેત્યુક્તા ગિરિજા રસબન્ધની
<ત્રિદણ્ડી>
સુપુષ્પા તિલકોપેતા રક્તત્યત્રિફલાન્વિતા ।
રસબન્ધવિધૌ પ્રોક્તા ત્રિદણ્ડીતિ કૃતાભિધા
<ભૃઙ્ગવલ્લી>
ભૃઙ્ગવદ્વર્ણપત્રાઢ્યા ક્ષીરિણી પીતપુષ્પિકા ।
ભૃઙ્ગવલ્લીતિ સા પ્રોક્તા પ્રયુક્તા રસબન્ધને
<ચમરિકા>
ચમરાકારપત્રાઢ્યા ક્ષીરયુક્ચન્દ્રધારિણી ।
લતા ચમરિકા નામ સા ચ બધ્નાતિ પારદમ્
<કરવીરલતા>
હયમારસમાકારદલપુષ્પવતી લતા ।
કરવીરલતેત્યુક્તા નિતરાં સૂતબન્ધિની
<વજ્રવલ્લી>
કોરણ્ડપત્રછદનોપમાનપ્રસૂનપત્રા ચ સદુગ્ધકન્દા ।
સા વજ્રવલ્લી કટુતિક્તસારા વજ્રાઙ્કપત્રા રસબન્ધિની ચ
<વારવલ્લી>
રક્તક્ષીરવતી બિલ્વદલોપમદલાન્વિતા ।
વારવલ્લીતિ સા સૂતબન્ધની રોગનાશિની
<રોહિણી>
શણપુષ્પદલાકારદશપુષ્પા ચ દુગ્ધયુક્ ।
સા રોહિણીતિ નિર્દિષ્ટા રસરાજસ્ય બન્ધની
<બિલ્વિની>
જ્યોતિષ્મતીદલાકારવર્ણપર્ણા યશસ્વિની ।
રસબન્ધવિધૌ પ્રોક્તા બિલ્વિનીતિ નિગદ્યતે
<ગોરોચનલતા>
ગોરોચનપ્રભાયુક્તદલવલ્લીસમન્વિતા ।
ગોરોચનલતા ભૂતમોચની રસબન્ધની
<કરીરી>
શ્રીશૈલશિખરોદ્ભૂતા માર્કણ્ડીસદૃશૌષધી ।
રક્તં ક્ષીરં ક્ષતા મુઞ્ચેત્કરીરી રસબન્ધિની
<અક્ષરા>
પત્ત્રસીસા પત્ત્રવત્પત્રા ત્રિવર્ષાત્ફલદાયિની ।
અક્ષરેતિ સમાખ્યાતા રસસ્યાતિનિબન્ધિની
<અપત્ત્રા>
સોમવલ્લીવ નિષ્પત્રા કજ્જલાભરસાન્વિતા ।
અપત્ત્રાસૌ ભવેદ્ વિન્ધ્યે નાત્યુચ્ચા રસબન્ધિની
આદ્યે વર્ષે ભવેદમ્લા ભવેત્તિક્તા દ્વિતીયકે ।
તૃતીયેઽબ્દે ચ મધુરૈઃ ફલૈર્યુક્તા પ્રજાયતે
પિત્તજ્વરહરા સદ્યઃ સુપત્રફલસંયુતા ।
<કુટજવલ્લી>
લતા કુટજવલ્લીતિ તત્ફલા તદ્દલાન્વિતા
મધુરા રુધિરગ્રન્થિઃ સૂતરાજનિબન્ધિની ।
<મૂલકન્દા>
મૂલકન્દેતિ વિખ્યાતા મૂલવત્ફલપત્ત્રિણી
લતા ક્ષીરાન્વિતા સૂતબન્ધનં કુરુતે ધ્રુવમ્ ।
<બ્રાહ્મણી>
પારિજાતાદ્રિજા વલ્લી શતપુષ્પદલચ્છદા
કૃષ્ણક્ષીરફલા પ્રોક્તા બ્રાહ્મણી રસબન્ધિની ।
<મુનિવલ્લી>
અગસ્તિપત્રતત્પત્રા તદ્રૂપારુણપુષ્પિણી
ઘૃતગન્ધા રસઘ્ની સા મુનિવલ્લીતિ કથ્યતે ।
<નિમ્બકા>
દલૈઃ પુષ્પૈઃ ફલૈર્વલ્લી નિંબવૃક્ષસ્ય સન્નિભા
તન્મૂલૈર્બધ્યતે સૂતઃ સા પ્રોક્તા નિમ્બકા લતા ।
<તિલકન્દા>
તિલકન્દેતિ વિખ્યાતા મૂલવત્ફલપત્ત્રિણી
લતા ક્ષીરવતી સૂતં નિબધ્નાત્યાતપે ખરે ।
<અતસીવલ્લિકા>
અતસ્ય ઇવ પુષ્પાણિ ફલાનિ ચ દલાનિ ચ
અતસીવલ્લિકા સા હિ પારદસ્ય નિબન્ધિની ।
<બોધિલતા>
ઉક્તા બોધિલતા બોધિપત્ત્રદુગ્ધેન સંયુતા
બધ્નાતિ રસરાજં સા દાનવેન્દ્રમિવાચ્યુતઃ ।
<મદ્યગન્ધા>
મદ્યગન્ધેતિ વિખ્યાતા નિષ્પત્રા ફલપત્રયુક્
તસ્યાઃ કન્દો રસં શીઘ્રં બન્ધનં નયતિ ધ્રુવમ્ ।
<કૂર્મલતા>
ઉક્તા કૂર્મલતા કૂર્મરૂપકન્દા પયોઽન્વિતા
મલ્લિકોપમતત્પત્રપ્રસવા રસબન્ધિની ।
<માધવી>
માધવીમૂલવન્મૂલા નાગવલ્લીદલાન્વિતા
માધવીત્યુદિતા વલ્લી તન્મૂલૈર્બધ્યતે રસઃ ।
<વિશાલા>
શ્વેતપત્રતયા વલ્લી શ્વેતપુષ્પફલા તથા
વિશાલેતિ વિનિર્દિષ્ટા સાપિ પારદબન્ધિની ।
<મહાનાગા>
નાગકુણ્ડલવત્કન્દા તત્ફણાસદૃશચ્છદા
મહાનાગેત્યસૌ વલ્લી વિનિબધ્નાતિ પારદમ્ ।
<મણ્ડૂકલતિકા>
મણ્ડૂકાકારવત્કન્દા મણ્ડૂકીદલવદ્દલા
મણ્ડૂકલતિકેત્યેષા તન્મૂલૈર્બધ્યતે રસઃ ।
<ઉદુમ્બરલતા>
ઉદુમ્બરફલાકારફલવદ્દલવદ્દલા
સોદુમ્બરલતેત્યુક્તા સૂતરાજસ્ય બન્ધિની ।
<ચિત્રવલ્લી>
યા દુગ્ધકન્દા વટપત્રપત્રા વિચિત્રપર્ણોરુફલા સુદીર્ઘા ।
સા ચિત્રવલ્લીત્યુદિતા રસેન્દ્રો નિબધ્યતે તત્ફલમધ્યસંસ્થઃ
ચતુઃષષ્ટિરિતિ પ્રોક્તા દિવ્યૌષધ્યો મહાબલાઃ
આભિર્બદ્ધો રસો ન્ઃણાં દેહલોહાર્થસાધકઃ ।
સોમવલ્લી સોમવૃક્ષઃ સ્થલપદ્મિનિકા તતઃ
ગોનસા કારવલ્લી ચ ઉચ્ચટા ઈશ્વરી તતઃ ।
ભૂતકેશી કૃષ્ણલતા જ્ઞેયા લશુનવલ્લરી
રુદન્તી ચૈવ વારાહી સપ્તપત્ત્રી ચ નાગિની ।
સર્પિણી છત્ત્રિણી ચૈવ ગોશૃઙ્ગી સર્વસિદ્ધિદા
જ્યોતિર્નામ્ની ત્રિધા રક્તવલ્લરી પત્રવલ્લરી ।
કાકિની ચૈવ ચાણ્ડાલી વલ્લરી તામ્રવલ્લરી
પીતવલ્લી ચ વિજયા વિજ્ઞેયા ચ મહૌષધી ।
જ્ઞાતવ્યા દેવદાલી ચ સ્યાન્નવાનીતગન્ધિની
જ્ઞેયા ગરુડવલ્લી ચ તુમ્બિની ભૂમિતુંબિની ।
ગન્ધર્વા વ્યાઘ્રપાદી ચ વિજ્ઞેયા ચ મહૌષધી
ગોમારી ચ ત્રિશૂલી ચ રુતસી ચ ત્રિદણ્ડિકા ।
ભૃઙ્ગવલ્લી ચમરિકા કરવીરલતા તતઃ
વજ્રવલ્લી વારવલ્લી રોહિણી બિલ્વિની તથા ।
ગોરોચનલતા ચૈવ કરીરી ચાક્ષરા તથા
અપત્ત્રી કુટજા વલ્લી મૂલકન્દા ચ બ્રાહ્મણી ।
ઘૃતગન્ધા નિમ્બવલ્લી તિલકન્દાતસી તથા
બોધિવલ્લી મદ્યગન્ધા કૂર્મવલ્લી ચ માધવી ।
વિશાલા ચ મહાનાગા જ્ઞેયા મણ્ડૂકવલ્લી
ઉદુમ્બરલતા ચિત્રવલ્લી ચૈવ સુરાર્ચિતે ।
ચતુઃષષ્ટિરિતિ પ્રોક્તા દિવ્યૌષધ્યો મહાબલાઃ
મૂળ પાઠ: Ānandakanda · Edition: S.V. Radhakrishna Sastri, Srirangam: Sri Vilasam Press, 1952. · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0