આનન્દકન્દ · અધ્યાય 1.2
આક્, 1, 2
શ્રીભૈરવી ।
રસોપદેશદાતારં તચ્છિષ્યં કાકિનીસ્ત્રિયમ્ ।
રસપૂજાં તુ પૃચ્છામિ યથાવત્ કથયસ્વ મે
શ્રીભૈરવઃ ।
<રસોપદેશકલક્ષણમ્>
શૃણુ ભૈરવિ તત્સર્વમપૂર્વં કથયામિ તે ।
આચાર્યો જ્ઞાનવાન્દક્ષઃ શીલવાન્ ગુણવાન્ શુચિઃ
ધર્મજ્ઞઃ સત્યસંધશ્ચ રસશાસ્ત્રવિશારદઃ ।
વેદવેદાન્તતત્ત્વજ્ઞો નિર્મલઃ શિવવત્સલઃ
દેવીભક્તઃ સદા શાન્તો રસમણ્ડપકોવિદઃ ।
મન્ત્રસિદ્ધો મહાવીરો દેવતાયાગતત્પરઃ
રસદીક્ષાવિધાનજ્ઞો મન્ત્રૌષધમહારસાન્ ।
રાગસંખ્યાં બીજકલ્પં દ્વન્દ્વમેલાપનં બિડમ્
રઞ્જનં સારણાં તૈલં દલાનિ ક્રામણાનિ ચ ।
વર્ણોત્કર્ષં મૃદુત્વં ચ જારણં બાલવૃદ્ધયોઃ
ખેચરીં ભૂચરીં ચૈવ યો વેત્તિ સ ગુરુર્ભવેત્ ।
<શિષ્યલક્ષણમ્>
ગુરુભક્તઃ સદાચારો લોભમાયાવિવર્જિતઃ
નિસ્પૃહો નિરહઙ્કારઃ સત્યવાઙ્નિયમસ્થિતઃ ।
નિરાલસ્યઃ સ્વધર્મજ્ઞઃ ષટ્કર્મનિરતઃ સુધીઃ
દમ્ભહિંસાદિનિર્મુક્તઃ શિવાચારેષુ દીક્ષિતઃ ।
અત્યન્તસાધકઃ શાન્તો મન્ત્રાનુષ્ઠાનતત્પરઃ
દાન્તઃ શિષ્યઃ સ વિજ્ઞેયઃ શક્તિમાન્ ગતમત્સરઃ ।
<કાકિનીલક્ષણમ્>
આકુઞ્ચિતસ્નિગ્ધકેશા પદ્મપત્રાયતેક્ષણા
દીર્ઘોત્તુઙ્ગઘ્રાણકેશા વિદ્રુમાધરશોભિતા ।
દાડિમીબીજદશના કમ્બુગ્રીવોન્નતસ્તની
શિરીષમાલામૃદુલબાહુપાશવિરાજિતા ।
સંકીર્ણોરસ્થલા નિમ્નનાભિઃ સૂક્ષ્મા ચલાઙ્ગકા
તલોદરી રોમરાજિવલિત્રયવિભૂષિતા ।
વિશાલજઘનોપેતા રમ્ભોરુઃ સુભગા પ્રિયા
કાદલોપમજઙ્ઘા ચ પાટલાઙ્ઘ્રિસરોરુહા ।
શોણામલનખોપેતા રાજહંસગતિઃ શુભા
કલકોકિલનિધ્વાનકલકણ્ઠાદિમઞ્જુલા ।
પિપ્પલછદસંકાશસ્મરમન્દિરમણ્ડિતા
યુવતી શ્યામલા સ્નિગ્ધા સુરૂપા શુભલક્ષણા ।
ચુમ્બનસ્પર્શનાશ્લેષરતિકર્મવિચક્ષણા
બહુલે યા પુષ્પવતી પક્ષે સા કાકિની સ્મૃતા ।
સ્વસ્વવર્ણસદ્ભૂતા ગ્રાહ્યા વાપ્યન્યવર્ણજા
રસકર્મણિ દીક્ષાયાં પ્રયોગે ચ રસાયને ।
<કાકિનીત્વાપાદનમ્>
કાકિન્યભાવે તરુણી સુરૂપાન્યાથવા ભવેત્
ગન્ધકં ગોઘૃતોપેતં નિષ્કં ત્રિઃ સપ્તવાસરમ્ ।
પ્રાતર્દદ્યાત્તુ સા નારી કાકિનીસદૃશા ભવેત્
ધાર્મિકઃ પાપભીરુશ્ચ બલવાન્ જ્ઞાનવિત્તમઃ ।
ન્યાયશ્રેષ્ઠઃ સર્વસમો રસાગમવિશારદઃ
ભૂપતિશ્ચાસ્ય મન્ત્રી ચ સર્વશાસ્ત્રવિશારદઃ ।
સર્વધર્મરતઃ શ્રેષ્ઠો ન્યાયમાર્ગપ્રવર્તકઃ
<રસશાલાનિર્માણમ્>
રસશાલાં પ્રવક્ષ્યામિ રસેન્દ્રસ્ય વરાનને ।
નિર્ણયેચ્ચ નિરાતઙ્કે દેશે ચ નિરુપપ્લવે
આસ્તિકપ્રાણિસુભગે ધનધાન્યસમાકુલે ।
સૌરાજ્યે પૂર્ણવિભવે નિરપાયે હ્યનિન્દકે
નગરે સર્વવર્ણાઢ્યે મહામાહેશ્વરાવૃતે ।
તત્રાપિ વિજયે સ્થાને પવિત્રે ચ સુરક્ષિતે
સવ્યાલપશુપક્ષ્યાદિસંબાધપરિવર્જિતે ।
સમસ્થલે ચ પ્રાકારપરિઘાર્ગલભૂષિતે
નારઙ્ગદાડિમડહજમ્બીરફલપૂરકે ।
તાલહિન્તાલવકુલનારિકેલામ્લપાટલે
અશોકજમ્બૂપનસસાલપુંનાગમણ્ડિતે ।
કપિત્થપૂગસરલદેવદારુસુબિલ્વકે
ધાત્રીન્યગ્રોધવરણમધૂકામ્રાતમણ્ડિતે ।
કેતકીમલ્લિકાજાતીયૂથિકામાલતીયુતે
માગધીકુન્દકુરવતિલકે શતપત્રકે ।
કુમુદોત્પલકલ્હારપુણ્ડરીકાંબુજોત્પલૈઃ
હંસસારસકારણ્ડચક્રવાકવિરાજિતૈઃ ।
સરોભિઃ શીતલજલે પરિતઃ પરિવેષ્ટિતે
શીતાનિલાભિલુલિતલલિતપ્રસવાઞ્ચિતે ।
ચિત્રોદ્યાનેઽતિરુચિરે રસશાલાં પ્રકલ્પયેત્
ષોડશસ્તમ્ભરુચિરાં ચતુરશ્રાં સમાયતામ્ ।
મનોજ્ઞાં દેવદેવેશિ મત્તવારણસંયુતામ્
વાતાયનસમોપેતાં કવાટાર્ગલરક્ષિતામ્ ।
કક્ષપતાકાસંયુક્તાં સર્વોપકરણોજ્જ્વલામ્
સમાલિખિતદિક્પાલાં સમર્ચિતવિનાયકામ્ ।
પ્રતિષ્ઠિતોમામાહેશાં દ્વારપાલૈશ્ચ રક્ષિતામ્
ભેરીકાહલઘણ્ટાદિદિવ્યવાદ્યવિનાદિતામ્ ।
વાસ્તુલક્ષણસંયુક્તાં રસશાલાં પ્રકલ્પયેત્
શાલાયાં વેદિકા કાર્યા સુદૃઢા દર્પણોપમા ।
ઇષ્ટકૈઃ ખચિતા રમ્યા સસોપાના સલક્ષણા
કપિલાગોમયાલિપ્તા હિરણ્યકલશાવૃતા ।
<રસેન્દ્રપૂજાવિધિઃ>
વેદિકાયાં રસેન્દ્રસ્ય ભદ્રપીઠં પ્રકલ્પયેત્
ભદ્રપીઠે લિખેત્સમ્યક્ સિન્દૂરેણ દ્વિહસ્તકમ્ ।
ષટ્કોણં વસુપત્રં ચ તદ્બહિશ્ચાષ્ટપત્રકમ્
કમલં ચતુરશ્રં ચ ચતુર્દ્વારોપશોભિતમ્ ।
રસલિઙ્ગં ન્યસેદ્યન્ત્રે પુષ્પાદ્યૈશ્ચ સમર્ચયેત્
<રસસન્ધ્યા>
અથ સન્ધ્યાં પ્રવક્ષ્યામિ રસકર્મફલપ્રદામ્ ।
પ્રવિશેદ્રસશાલાં ચ સ્નાતઃ શુદ્ધોઽનુલેપિતઃ
શુક્લમાલ્યામ્બરધરઃ સંયતાત્મા જિતેન્દ્રિયઃ ।
યતવાગ્ ગુરુભક્તશ્ચ સત્યવાદી દૃઢવ્રતઃ
ઉપવિશ્ય સમાચામેત્ મૃદુલે ચિત્રકમ્બલે ।
વાઙ્માયાશ્રીયુતં તોયમ્ આત્મવિદ્યાશિવાત્મકમ્
તત્ત્વં ચ શોધયામીતિ ત્રિવારં વિધિવત્પિબેત્ ।
ધ્યાયેદ્વરદગાયત્રીં ત્રિવારં પ્રજપેત્પ્રિયે
રસભૈરવગાયત્રીં શૃણુ ભૈરવિ તત્ત્વતઃ ।
ઐં રસેશ્વરાય વિદ્મહે રસાઙ્કુશાય ધીમહિ ।
તન્નઃ સૂતઃ પ્રચોદયાત્ ।
કોટિસૂર્યપ્રતીકાશં દશકોટીન્દુસંનિભમ્
શુભ્રં પઞ્ચમુખં દેવં ત્રિનેત્રં ચન્દ્રશેખરમ્ ।
અષ્ટાદશભુજં શાન્તં પઞ્ચકૃત્યપરાયણમ્
શુક્લમાલ્યાંબરધરં નાગયજ્ઞોપવીતિનમ્ ।
સ્ફટિકસઙ્કાશં પ્રેતારૂઢં રસેશ્વરમ્
નીલકણ્ઠં ચ સર્વજ્ઞં સર્વાભરણભૂષિતમ્ ।
વરદં રસશાસ્ત્રં ચ પારદં ભુજઙ્ગં સુધામ્
શઙ્ખભૈષજ્યકોદણ્ડશૂલખટ્વાઙ્ગસાયકમ્ ।
ડમરું કરવાલં ચ ગદાં પાવકમીશ્વરિ
આરોગ્યં દિવ્યમાલાં ચ હ્યભયં દ્વિનવૈઃ કરૈઃ ।
રસાઙ્કુશીં નિજોત્સઙ્ગે બિભ્રાણં વૃષવાહનમ્
કપર્દભારરુચિરં મન્દહાસાનનં શિવમ્ ।
રસભૈરવમ્ આચિન્ત્ય તસ્યોત્સઙ્ગે રસાઙ્કુશીમ્
અઙ્કુશં ચાક્ષમાલાં ચ દધતીં દક્ષહસ્તયોઃ ।
પાશાભયં ચ બિભ્રાણાં દક્ષિણેતરહસ્તયોઃ
ચતુર્ભુજાં રક્તવર્ણાં ત્રિણેત્રામિન્દુશેખરામ્ ।
રક્તામ્બરધરાં દેવીં કમ્બુગ્રીવાં કૃપામયીમ્
રત્નાલઙ્કારરુચિરાં મન્દહાસવિરાજિતામ્ ।
ધ્યાયેદ્રસાઙ્કુશીં દેવીં દેવસ્યાભિમુખીં શિવામ્
તતો ભસ્મ સમાદાય વામહસ્તેન ધારયેત્ ।
નૈવાધઃપતિતં પાત્રે ગૃહીત્વા ગોમયં સુધીઃ
વિશોષ્ય પ્રદહેત્કુણ્ડે ક્રમેણ ધારયેત્પ્રિયે ।
પુનરુદ્ધારણં ચૈવ સદ્યોજાતાદિભિર્ભવેત્
નિરીક્ષણં પ્રોક્ષણં ચ તાડનાભ્યુક્ષણં તથા ।
સદ્યોજાતાદિભિર્મન્ત્રૈરભિમન્ત્ર્ય ચ તત્પુનઃ
મૂર્ધ્નિ વક્ત્રે ચ હૃદયે ગુહ્યે ચરણયોઃ ક્રમાત્ ।
ઈશાનાદ્યૈઃ પઞ્ચમન્ત્રૈસ્તત્તત્સ્થાનેષુ નિક્ષિપેત્
સર્વાઙ્ગોદ્ધૂલનં કુર્યાત્ ભસ્મના પઞ્ચભિશ્ચ તૈઃ ।
સંકલ્પં વિધિવત્કુર્યાત્ રસાચાર્યો મહેશ્વરઃ
પ્રાણાયામત્રયં કૃત્વા મૂલમન્ત્રેણ પાર્વતિ ।
પ્રોક્ષયેન્મન્ત્રિતં તોયં મૂર્ધ્નિ વામકરસ્થિતમ્
આચમ્ય ચ પુનસ્તોયં મૂલમન્ત્રેણ મન્ત્રિતમ્ ।
ત્રિધા દક્ષિણહસ્તસ્થં પિબેદાચમનં તતઃ
અર્ઘ્યં મૂલેન દત્ત્વા ત્રિઃ પુનરાચમ્ય પાર્વતિ ।
અષ્ટોત્તરશતં જપ્ત્વા મૂલમન્ત્રમુદારધીઃ
સમર્પયેચ્ચ સૂતાય રસસન્ધ્યેયમીશ્વરિ ।
ત્રિકાલમેવં કુર્વીત સન્ધ્યાં સર્વાઘનાશિનીમ્
<રસાંકુશરસાંકુશીમૂલમન્ત્રોદ્ધારઃ>
વક્ષ્યેઽહં મૂલમન્ત્રસ્ય શૃણૂદ્ધારક્રમં પ્રિયે ।
વાઙ્માયા કમલા ચાથ ચતુર્થ્યન્તો રસેશ્વરઃ
તતો મહાકાલપદં મહાબલપદં તતઃ ।
અઘોરભૈરવપદં વજ્રવીરપદં તતઃ
ક્રોધકાલપદં ચૈતત્સર્વં સમ્બુદ્ધિસંયુતમ્ ।
કષષ્ટવર્ગાન્તયુતઃ સાધોદન્તઃ સબિન્દુકઃ
ઇદં પઞ્ચાક્ષરં કૂટં તતઃ કર્ષણસંયુતઃ ।
સવિસર્ગો ઽપ્યયં કૂટશ્ચતુર્વર્ણાત્મકઃ પ્રિયે
રસેન્દ્રભૈરવસ્યાયં મન્ત્રો દ્વાત્રિંશદર્ણકઃ ।
ગોપિતઃ સર્વતન્ત્રેષુ રહસ્યોઽત્યન્તદુર્લભઃ
રસાઙ્કુશામન્ત્રમહં વક્ષ્યામિ શૃણુ ભૈરવિ ।
વાઙ્માયા ભુવનેશી ચ રમા મકરકેતનઃ
રસાઙ્કુશા ચતુર્થ્યાં ચ નમોઽન્તો દ્વાદશાર્ણકઃ ।
મન્ત્રો રસાઙ્કુશાયાશ્ચ તવ દેવ્યાઃ પ્રકીર્તિતઃ
રસભૈરવસ્ય છન્દો ઽનુષ્ઠુપ્ પ્રકીર્તિતઃ ।
નન્દિકેશ ઋષિઃ પ્રોક્તો દેવઃ શ્રીરસભૈરવઃ
રં બીજં લં ભવેત્ કીલમ્ અન્ત્યાર્ણઃ શક્તિરીરિતઃ ।
રસાંકુશાયાઃ સ્કન્દસ્યાર્દ્રં બીજં કીલકં રસઃ
નમઃ શક્તિરિતિ ખ્યાતં રહસ્યં મન્ત્રમુત્તમમ્ ।
<રસલિઙ્ગાર્ચના>
રસલિઙ્ગાર્ચનં વક્ષ્યે ભૈરવિ શૃણુ તત્ત્વતઃ
વામપાદં પુરસ્કૃત્ય પ્રવિશેદ્યાગમન્દિરમ્ ।
આસને મૃદુલે સ્થિત્વા શુચિઃ સંયતમાનસઃ
પ્રાણાનાયમ્ય સંકલ્પ્ય શ્રીગુરું શિરસિ સ્થિતમ્ ।
શુદ્ધસ્ફટિકસંકાશં પ્રશાન્તં વરદાભયમ્
સ્મરેત્તન્નામ પૂર્વં ચ તદનુજ્ઞામવાપ્ય ચ ।
દિવિ સ્થિતાશ્ચ યે ભૂતા ભૂમિસ્થા વિઘ્નકારિણઃ
પાતાલે યે મહાભૂતાઃ તે નશ્યન્તુ શિવાજ્ઞયા ।
અનેનૈવ ચ મન્ત્રેણ દિગ્વિદિક્ષ્વ્ અક્ષતાન્ ક્ષિપેત્
પુષ્પમસ્ત્રાય ફડિતિ નિક્ષિપેદ્ અન્તરિક્ષકે ।
સર્વશત્રુપ્રમથની ચેતિ દક્ષિણપાર્ષ્ણિકામ્
ત્રિવારં ઘાતયેદ્ભૂમૌ પ્રાણાયામો ભવેત્પુનઃ ।
રસેન્દ્રભદ્રપીઠસ્ય દક્ષિણે ચતુરશ્રકમ્
મણ્ડલં હસ્તમાત્રં ચ સાર્ધં કુર્યાત્સુશોભનમ્ ।
ત્રિકોણવૃત્તષટ્કોણચતુરશ્રં ભવેત્ક્રમાત્
ઇન્દ્રાદિલોકપાલાંશ્ચ તત્તન્નામપુરઃસરમ્ ।
પ્રણવાદિનમોઽન્તૈશ્ચ પૂજયેત્કુસુમાક્ષતૈઃ
વાઙ્માયાકમલાબીજૈર્ હૃદયાદીન્ પ્રપૂજયેત્ ।
પ્રાચ્યામવાચ્યાં ક્રમશઃ પ્રતીચ્યોત્તરયોઃ શિવે
ઈશાનલાસુરમરુત્કોણે નેત્રે પ્રપૂજયેત્ ।
અસ્ત્રં સર્વાસુ કાષ્ઠાસુ ચતુર્થ્યન્તં ફડન્તકમ્
છોટિકા દર્શયેદષ્ટ પશ્ચાદાધારમાહરેત્ ।
તત્રૈવાવાહયેદગ્નિમણ્ડલં બીજમૂલકમ્
અગ્નેર્દશ કલાસ્તત્ર યા ગન્ધાક્ષતૈઃ ક્રમાત્ ।
તતઃ પાત્રં સમાદાય ભાવયેત્સૂર્યમણ્ડલમ્
માર્તણ્ડદ્વાદશકલાસ્તત્રાર્ચ્યાશ્ચન્દનાક્ષતૈઃ ।
ગન્ધોત્તમાન્વિતં તોયં પૂરયેદ્ અર્ઘ્યપાત્રકમ્
ચિન્તયેદૈન્દવં બિમ્બં તાસ્તત્ર પૂજયેત્ ।
મધ્યે ત્રિકોણમાલિખ્ય શક્તિબીજં સમુલ્લિખેત્
તત્ર ક્ષિપેત્ ગન્ધપુષ્પં મૂલમન્ત્રં ત્રિધા જપેત્ ।
પૂર્વાદિદિક્ષુ ચતસૃષુ ચતુઃપાત્રાણિ ધારયેત્
પૂરયેત્પૂર્વવત્તાનિ ગન્ધપુષ્પાક્ષતૈર્યજેત્ ।
પ્રોક્ષયેન્મૂલમન્ત્રેણ મધ્યપાત્રોદકેન ચ
પાત્રાણિ નિજગાત્રાણિ પૂજાદ્રવ્યાણિ સર્વતઃ ।
સ્વાગતશ્ચતુરશ્રં ચ મણ્ડલં પરિકલ્પયેત્
પૂર્વવત્પઞ્ચપાત્રાણિ પૂરયેચ્છુદ્ધવારિણા ।
નિક્ષિપેન્મધ્યગે સૂતં રત્નં દક્ષિણકે ક્ષિપેત્
સ્વર્ણં તદ્વામપાત્રે ચ તત્સમીપે કુશં ન્યસેત્ ।
રત્નપાત્રસમીપસ્થે પાત્રે સ્યાદષ્ટગન્ધકમ્
પ્રતિપાત્રે ત્રિકોણં ચ લિખેન્માયાસમન્વિતમ્ ।
ન્યસેદ્ગન્ધાક્ષતં પુષ્પં ત્રિધા મૂલેન મન્ત્રયેત્
સપ્તધા રસપાત્રં ચ મૂલમન્ત્રેણ મન્ત્રયેત્ ।
રસપાત્રોદકેનૈવ પૂજાદ્રવ્યાણિ ચાત્મનઃ
શરીરમુત્તમાઙ્ગં ચ પ્રોક્ષયેત્પીઠદીપકમ્ ।
આસનસ્ય ઋષિર્મેરુઃ સુતલં છન્દ ઈરિતમ્
કૂર્મરૂપી તુ ભગવાન્ દેવતા પરિકીર્તિતા ।
પૃથ્વિ ત્વયા ધૃતા લોકા દેવિ ત્વં વિષ્ણુના ધૃતા ।
ત્વં ચ ધારય માં દેવિ પવિત્રં કુરુ ચાસનમ્ ।
અનેનૈવ તુ મન્ત્રેણ ચાસને કુસુમં ક્ષિપેત્
<ભૂતશુદ્ધિઃ>
ભૂતશુદ્ધિં પ્રવક્ષ્યામિ પૃથ્વી પીતા સવજ્રકા ।
કઠિના લંબીજયુતા જાન્વન્તાઙ્ગુષ્ઠમૂલતઃ
ધ્યેયા જાન્વાદિકટ્યન્તમ્ ઉપર્યસ્યાર્ધચન્દ્રકા ।
શુભ્રા વં બીજસહિતા વિચિન્ત્યા દ્રવરૂપિકા
કટ્યાદિ હૃદયાન્તં ચ બહિર્ધ્યેયસ્ત્રિકોણગઃ ।
રં બીજં રક્તવર્ણશ્ચ સ્વસ્તિકેન વિભૂષિતઃ
હૃદાદિકણ્ઠપર્યન્તં વાયુઃ સ્મર્યો ઽઞ્જનપ્રભઃ ।
યંબીજસહિતો દેવિ ષડ્બિન્દુપરિભૂષિતઃ
ષટ્કોણઃ કર્ણદેશાચ્ચ બ્રહ્મરન્ધ્રાન્તમીશ્વરિ ।
વર્તુલં હંબીજયુતં મહાકૃષ્ણં વિયત્સ્મરેત્
પૃથિવીમ્ અપ્સુ ચ તાસ્ત્વગ્નૌ સ ચ વાયૌ સ સોઽમ્બરે ।
મેલયિત્વા દ્વાદશાન્તે સ્થાપયેત્પરમેશ્વરિ
યંબીજેનાત્મનો દેહં મૂલાધારાદ્વિશોષયેત્ ।
ષડાધારાણિ નિર્ભિદ્ય યાવત્ બ્રહ્મબિલં પ્રિયે
રં બીજેન દહેદ્દેહં સર્વમાપ્લાવયેત્તતઃ ।
વંબીજેન દ્રવીભૂતં બ્રહ્મરન્ધ્રેન્દુમણ્ડલાત્
સ્યન્દમાનામૃતેનૈવ તનુમાપ્લાવયેચ્છિવે ।
આકાશાદ્વાયુમાદદ્યાત્તસ્માદ્વહ્નિં સમાહરેત્
વહ્નેરાપઃ સમાદેયાસ્તાભ્યો ભૂમિં સમાહરેત્ ।
એવં પઞ્ચ ચ ભૂતાનિ સ્વસ્વસ્થાને નિયોજયેત્
વામકુક્ષિસ્થિતં પાપપુરુષં કૃષ્ણરૂપિણમ્ ।
ધ્યાયેત્તં નિર્ગતં દેવિ ખડ્ગચર્મધરં પરમ્
ન્યાસં રસાઙ્કુશેનૈવ કૃત્વાઙ્ગુલિહૃદાદિષુ ।
ઐં હ્રીં શ્રીં ક્ષ્મૌં ક્ષ્મં હ્રાં હ્રીં હ્રૂં હ્રૈં હ્રૌં હ્રઃ ફટ્ રસેશ્વરાય મહાકાલભૈરવાય શિખાયૈ વષટ્ ।
રૌદ્રરૂપાય કૃષ્ણપિઙ્ગલલોચનાય અવતર 2 અવતારય 2 જલ્પ 2 જલ્પય 2 શુભાશુભં કથય 2 કથાપય 2 મમ મહારક્ષાં કુરુ કુરુ કારય 2 મમ રસસિદ્ધિં દેહિ દેહિ 1888 ।
મહાકાલભૈરવાય હૃદયાય નમઃ ।
પૂર્વવન્મહાબલભૈરવાય શિરસે સ્વાહા ।
પૂર્વવત્ અઘોરભૈરવાય શિખાયૈ વષટ્ ।
પૂર્વવત્ વજ્રવીરભૈરવાય કવચાય હું ।
પૂર્વવત્ ક્રોધભૈરવાય નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ।
પૂર્વવત્ કાલભૈરવાય અસ્ત્રાય ફટ્ ।
એવમઙ્ગુલિન્યાસઃ ।
પ્રતિબીજૈઃ સમુચ્ચાર્ય ચતુર્થં રસાંકુશમ્
હૃદાદિપઞ્ચસ્થાનેષુ વિન્યસેદ્બીજપઞ્ચકમ્ ।
તતશ્ચાસ્ત્રાય ફડિતિ ચોટિકાં દિક્ષુ દર્શયેત્
માતૃકાં ચ કલાન્યાસં પાજ્યોન્યાસં ચ કોલકમ્ ।
પ્રકુર્વીત તતો દેવિ ચાન્તર્યજનમ્ આચરેત્
કુમ્ભકેન હૃદમ્ભોજે સમ્ફુલ્લં વિદધાતિ હિ ।
હૃત્પદ્મકર્ણિકાયાં ચ રસમૂર્તિં ચ ચિન્તયેત્
માનસૈર્ગન્ધપુષ્પાદ્યૈરુપચારૈઃ પ્રપૂજયેત્ ।
સ્વદેહં ગન્ધપુષ્પાદ્યૈર્ અલંકુર્યાદ્ યથાસુખમ્
અન્તર્યજનમેવં સ્યાદ્ બહિર્યજનમ્ આચરેત્ ।
અસ્ત્રેણ લિઙ્ગં સમ્પ્રોક્ષ્ય લિઙ્ગશુદ્ધિં વિધાય ચ
વસ્ત્રેન તોયેન પૂરિતાં વર્ધનીં પ્રિયે ।
દક્ષપાર્શ્વે સંનિવેશ્ય પૂજયેત્તાં વિધાનતઃ
પીઠે સિન્દૂરરજસા વિદધ્યાચ્ચતુરશ્રકમ્ ।
ષટ્કોણં વિલિખેત્તસ્મિન્ ઋજું સ્વર્ણશલાકયા
વસુપત્રં ચાષ્ટપત્રં સચતુર્દ્વારભૂગૃહમ્ ।
ચતુરશ્રં બહિર્ભાગે દિક્પાલાન્પૂજયેત્પ્રિયે
નન્દિનં ચ મહાકાલં ભૃઙ્ગિં રિટિં મહાબલમ્ ।
કુમ્ભકર્ણં ચ સુગ્રીવં ભૃઙ્ગકં ચ દૃઢાયુધમ્
ચતુર્દ્વારે તુ વિન્યસ્ય દ્વૌ દ્વૌ પ્રાગાદિપૂજિતૌ ।
રુક્મં રૌપ્યં તામ્રસીસં વઙ્ગકાન્તશઠં હ્યયઃ
પ્રાગાદિદ્વાર્ષુ સમ્પૂજ્ય ક્રમાદ્દ્વે દ્વે મહેશ્વરિ ।
ભૂગૃહાભ્યન્તરે પ્રાચ્યાં શુક્રમગ્નૌ ગ્રહં યજેત્
દક્ષિણસ્યાં યજેદ્રુદ્રમાસુરે ચ સમીરણમ્ ।
પશ્ચિમસ્યાં શિવં વહ્નિં વાયવ્યામ્ ઉત્તરે હ્યુમામ્
યજેત્પાવકમૈશાન્યાં તતશ્ચાષ્ટદલાગ્રકે ।
પ્રાગાદૌ ગન્ધકં તાલં કાસીસં ચ મનઃશિલામ્
કંકુષ્ઠં માક્ષિકં ચૈવ નૃપાવર્તં ચ ગૈરિકમ્ ।
લેપિકા ક્ષેપિકા ચૈવ ક્રામિકા રઞ્જિકા તથા
લોહટી બન્ધકારી ચ ભૂચરી મૃત્યુનાશિની ।
વિભૂતિઃ ખેચરી ચૈવ દશ દૂત્યઃ ક્રમેણ ચ
પૂજ્યાસ્ત્વષ્ટદલે પદ્મે હ્યૂર્ધ્વાધસ્તાદ્દલેષુ ચ ।
માણિક્યમુક્તાવૈડૂર્યનીલગારુડવિદ્રુમાઃ
ગોમેદઃ પુષ્પરાગશ્ચ મણયઃ સર્વસિદ્ધિદાઃ ।
દ્વિતીયવસુપત્રસ્ય દલાગ્રેષુ પ્રપૂજયેત્
અષ્ટાદશભુજા રુદ્રાઃ પઞ્ચવક્ત્રાસ્ ત્રિયમ્બકાઃ ।
ચન્દ્રાર્ધશોભિમકુટાઃ નીલગ્રીવા વૃષધ્વજાઃ
સ્વસ્વવર્ણધરાઃ સર્વે ત્વષ્ટવિદ્યેશ્વરાસ્તુ તે ।
પૂજનીયા મહેશાનિ દ્વિતીયેઽષ્ટદલામ્બુજે
રસકં વિમલં તાપ્યં ચપલં તુત્થમઞ્જનમ્ ।
ષટ્કોણસ્ય દલાગ્રેષુ સખ્યઃ સ્યુઃ સર્વસિદ્ધિદાઃ
વજ્રવૈક્રાન્તવજ્રાભ્રકાન્તપાષાણટઙ્કણમ્ ।
ભૂનાગઃ શક્તયશ્ચૈતાઃ ષડસ્રેષુ પ્રપૂજયેત્
હિંગુલં સસ્યકં ચૈવ શિલાજત્વગ્નિજારકમ્ ।
તત્કર્ણિકાયાં પૂર્વાદૌ પરાશક્તિચતુષ્ટયમ્
હિંગુલં માલિની શક્તિઃ પરા શક્તિશ્ચ સસ્યકમ્ ।
શિલાજત્વપરા શક્તિરગ્નિજારઃ પરાપરા
પ્રણવાદિનમોઽન્તૈશ્ચ તત્તન્નામપુરઃસરમ્ ।
સચતુર્થ્યા યજેદેતાન્રસાવરણસંસ્થિતાન્
મધ્યે તુ દિવ્યશક્તીનાં પૂજયેદ્રસભૈરવમ્ ।
સપ્તવિંશતિનિષ્કે તુ દ્રાવિતે શુદ્ધહાટકે
નવનિષ્કં સૂતરાજં વિન્યસેચ્ચૈકમાનસઃ ।
મધૂચ્છિષ્ટકૃતે યન્ત્રે લિઙ્ગાકારે સુલક્ષણે
નિષ્ટપ્તે હાટકે સૂતં પ્રતપ્તે પ્રક્ષિપેચ્છિવે ।
મુહૂર્તાત્સ્વાઙ્ગશીતં તં રસલિઙ્ગં પયોઽન્તરે
સ્થાપયેત્ પુનરાદાય હ્યુપરિસ્થં મલં હરેત્ ।
સંઘૃષ્ય ચ સમીકૃત્ય લિઙ્ગં સંપ્રોક્ષયેત્તતઃ
એવં રૌપ્યાદિલોહૈર્વા વ્યસ્તૈર્ વાથ સમસ્તકૈઃ ।
અભ્રકાદિમસત્ત્વૈર્વા લિઙ્ગં કુર્યાત્સ્વશક્તિતઃ
રસલિઙ્ગં દ્વિધા પ્રોક્તં સકલં નિષ્કલં પ્રિયે ।
પૂર્વોક્તં સકલં લિઙ્ગં નિષ્કલં કેવલો રસઃ
બુભુક્ષૂણાં હિ સકલં નિષ્કલં મોક્ષમિચ્છતામ્ ।
રસલિઙ્ગં હેમબદ્ધં બ્રહ્મવિષ્ણ્વીશવહ્નયઃ
અપૂજયન્ રૂપ્યબદ્ધં ગણેશસ્કન્દનન્દિનઃ ।
ત્વયાભ્રસત્વસમ્બદ્ધં રસલિઙ્ગં પ્રપૂજિતમ્
તામ્રબદ્ધં રમાવાણીકુબેરેન્દ્રજલાધિપાઃ ।
કાન્તબદ્ધં યમમરુન્નૈરૃતાઃ સમપૂજયન્
વઙ્ગબદ્ધં સિદ્ધસાધ્યવિદ્યાધરમહર્ષયઃ ।
નાગબદ્ધં નાગવસુગન્ધર્વોરગકિન્નરાઃ
તીક્ષ્ણબદ્ધં ભદ્રકાલીયક્ષભૂતપિશાચકાઃ ।
મુણ્ડબદ્ધં ચ દુર્ગામ્બા ચાપ્સરોગુહ્યકાસુરાઃ
નિષ્કલં રસલિઙ્ગં તુ ભૃઙ્ગ્યાદ્યા યોગિનોઽર્ચયન્ ।
ઉક્તાનિ રસલિઙ્ગાનિ માનવાઃ ફલકાઙ્ક્ષિણઃ
પૂજયેયુઃ પ્રયત્નેન નિત્યં સર્વાર્થસિદ્ધયે ।
ઉક્તાનાં રસલિઙ્ગાનાં પ્રાણસંસ્થાપનં શૃણુ
પ્રાણાનાયમ્ય વિધિવત્ પ્રાણશક્તિં સ્મરેચ્છિવે ।
શોણિતામ્ભોધિમધ્યસ્થરક્તામ્ભોજાસનાં પરામ્
રક્તાંબરધરાં રક્તાં નાનારત્નકિરીટિનીમ્ ।
વિમલેન્દુકલાજૂટાં રવિવહ્નીન્દુલોચનામ્
કર્ણતાટઙ્કકિરણારુણીકૃતકપોલકામ્ ।
શ્રીપર્ણીકુસુમાકારનાસાવંશવિરાજિતામ્
પ્રવાલપદ્મરાગાભબિમ્બાધરવિરાજિતામ્ ।
કુરુવિન્દદલાકારશ્લક્ષ્ણદન્તાભિશોભિતામ્
શઙ્ખાભિરામકણ્ઠસ્થમુક્તાહારવિરાજિતામ્ ।
અઙ્ગુલીયકકેયૂરકટકાદિવિભૂષિતામ્
પાશાઙ્કુશેક્ષુકોદણ્ડપુષ્પબાણાભયપ્રદામ્ ।
રુધિરાપૂર્ણપાત્રેણ શોભમાનકરામ્બુજામ્
પીનસ્તનતટોદ્ભાસિહારકુઙ્કુમમણ્ડિતામ્ ।
કાઞ્ચીમઞ્જીરકટકપાદાઙ્ગુલિવિભૂષિતામ્
પ્રાણપ્રતિષ્ઠાં લિઙ્ગસ્ય કુર્વીતૈકાગ્રમાનસઃ ।
સૃણિં મઞ્ચ પાશશ્ચ હંસઃ સોઽહમિતિ પ્રિયે ।
અમુષ્ય લિઙ્ગસ્ય પ્રાણ ઇહ પ્રાણઃ ।
અમુષ્ય લિઙ્ગસ્ય જીવ ઇહ સ્થિતઃ ।
અમુષ્ય લિઙ્ગસ્ય સર્વેન્દ્રિયાણિ વાઙ્મનશ્ચક્ષુઃશ્રોત્રજિહ્વાઘ્રાણા ઇહાગત્ય સુખં ચિરં તિષ્ઠન્તુ સોઽહં હંસઃ સ્વાહા ।
યરલવશષસહોં ।
ક્રોં હ્રીં આં ।
એતન્મન્ત્રં સમુચ્ચાર્ય પ્રાણાનાવાહયેત્પ્રિયે ।
અસ્ય શ્રીપ્રાણપ્રતિષ્ઠામન્ત્રસ્ય બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશ્વરા ઋષયઃ ।
ઋગ્યજુઃસામાનિ છન્દાંસિ ।
શ્રીપરાશક્તિર્દેવતા ।
આં બીજમ્ ।
હ્રીં શક્તિઃ ક્રોં કીલકમ્ ।
અમુષ્ય લિઙ્ગસ્ય પ્રાણપ્રતિષ્ઠાયાં વિનિયોગઃ ।
આસનં પૂજયેત્પૂર્વં ગન્ધપુષ્પાક્ષતાદિભિઃ
હાં આધારશક્ત્યૈ નમઃ ।
હ્રીં કૂર્માય નમઃ ।
હ્રૂં અનન્તાય નમઃ ।
હ્રૈં પૃથિવ્યૈ નમઃ ।
હ્રૌં કન્દાય નમઃ ।
અઙ્કુરાય નાલાય કર્ણિકેભ્યઃ દલેભ્યઃ કેસરેભ્યઃ કર્ણિકાયૈ તન્મધ્યે ધર્માય જ્ઞાનાય વૈરાગ્યાય ઐશ્વર્યાય અધર્માય અજ્ઞાનાય અવૈરાગ્યાય અનૈશ્વર્યાય નમઃ ।
હૃદમ્ભોજસ્થિતં દેવં સહ દેવ્યા મહેશ્વરિ ।
આવાહયેત્સાવરણં સ્વાઙ્ગશક્તિસમન્વિતમ્
પીઠે સંસ્થાપયેલ્લિઙ્ગં મૂલેનાર્ઘ્યં કુશોદકૈઃ ।
પાદ્યં ગન્ધોદકૈર્દદ્યાત્ હૈમેનાચમનં ભવેત્
રત્નોદકૈર્ભવેત્સ્નાનં સર્વં મૂલેન શામ્ભવિ ।
એકાદશેન રુદ્રેણ પવમાનેન પાર્વતિ
ચમકૈઃ પુરુષસૂક્તૈશ્ચ ફલૈઃ પઞ્ચામૃતૈરપિ ।
નાલિકેરેક્ષુસલિલૈઃ સુગન્ધોદકવારિણા
સંસ્નાપ્ય ચ તતો લિઙ્ગં પીઠે સંસ્થાપયેચ્છિવે ।
લિઙ્ગસ્ય પરિતઃ ઓં વામદેવાય નમઃ જ્યેષ્ઠાય રુદ્રાય કાલાય કલવિકરણાય બલાય બલવિકરણાય બલપ્રમથનાય સર્વભૂતદમનાય ઇત્યષ્ટાસુ દિક્ષુ મનોન્મનાય ઇતિ શિવસન્નિધૌ પુષ્પૈરભ્યર્ચ્ય ।
ઓં હ્રાં હૃદયાય નમઃ ।
ઓં હ્રીં શિરસે સ્વાહા ।
ઓં હ્રૂં શિખાયૈ વષટ્ ।
ઓં હ્રૈં કવચાય હું ।
ઓં હ્રૌં નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ।
ઓં હ્રઃ અસ્ત્રાય ફટ્ ।
હ્રાં ઈશાનાય નમઃ ।
હ્રીં તત્પુરુષાય નમઃ ।
હ્રૂં અઘોરાય નમઃ ।
હ્રૈં વામદેવાય નમઃ ।
હ્રૌં સદ્યોજાતાય નમઃ ।
મૂલમન્ત્રેણ દેવાય દદ્યાત્પુષ્પાઞ્જલિં પ્રિયે
મૂલમન્ત્રષડઙ્ગેન ન્યાસં કુર્યાચ્છિવસ્ય ચ ।
લિઙ્ગસ્ય દક્ષિણે ભાગે ઋગાદીન્નિગમાનપિ
બ્રહ્માણં પૃથિવીં તોયં વિષ્ણું રુદ્રં હુતાશનમ્ ।
ઈશ્વરં પવનં ચૈવમાકાશં ચ સદાશિવમ્
શ્રીકણ્ઠમમૃતાંશું ચ ભૈરવં ભાસ્કરં તથા ।
પરં શિવં પરાત્માનં પૂજયેન્મતિમાન્ ક્રમાત્
લિઙ્ગસ્ય વામપાર્શ્વે તુ બ્રાહ્મ્યાદીઃ સપ્ત માતરઃ ।
મહાલક્ષ્મીં મહાકાલીં દુર્ગાં સ્કન્દવિનાયકૌ
યોગિન્યઃ ક્ષેત્રપાલાશ્ચ શક્તયશ્ચાદિપીઠકાઃ ।
ઓડ્યાણશક્તિર્ જાલંધ્રી તથા પૂર્ણા ગિરિઃ પ્રિયે
કામેશ્વરીતિ સંપૂજ્યા રુદ્રશક્તિઃ સુરાર્ચિતે ।
લોપામુદ્રા કુબ્જિકા ચ કાલસંકર્ષણી તથા
મધુરાદિરસા ગન્ધાઃ સર્વધાન્યાનિ પાર્વતિ ।
દિવ્યૌષધ્યઃ સુધા હાલા વિષં ચર્માદિધાતવઃ
ઇન્દ્રિયાણિ મનો બુદ્ધિરહઙ્કારશ્ચ ચેતનઃ ।
શબ્દાદ્યા વિષયાઃ પૂજ્યા દેહાઙ્ગાનિ ચ શામ્ભવિ
લિઙ્ગસ્ય પશ્ચિમે ભાગે સમુદ્રાઃ સરિતો નદાઃ ।
પર્વતા મેરુમુખ્યાશ્ચ ભાસ્કરાદ્યા નવ ગ્રહાઃ
જ્યોતિશ્ચક્રં ધ્રુવશ્ચૈવ શિશુમારઃ પ્રજાપતિઃ ।
કલાઃ કાષ્ઠાશ્ચ ઘટિકા મુહૂર્તાઃ પ્રહરા દિનમ્
રાત્રિઃ પક્ષશ્ચ માસશ્ચ ઋતુકાલાયનાનિ ચ ।
સંવત્સરા યુગાઃ કલ્પા દિશસ્તારાસ્તિથિઃ શિવે
પાતાલાનિ ચ નાગેન્દ્રાસ્તથા કાલાગ્નિરુદ્રકાઃ ।
યક્ષાઃ પિશાચભૂતાશ્ચ રાક્ષસા દનુજાસ્તથા
ગુહ્યકા દુષ્ટવેતાલા રાજયક્ષ્માદયો ગદાઃ ।
મન્ત્રાઃ શસ્ત્રાણિ ચાસ્ત્રાણિ સમ્પૂજ્ય ક્રમશઃ પ્રિયે
લિઙ્ગસ્ય પૂર્વભાગે તુ સંપૂજ્યા ગુરુપઙ્ક્તયઃ ।
સિદ્ધાઃ સાધ્યાશ્ચ મુનયો યોગિનો બ્રહ્મવાદિનઃ
વિદ્યાધરાઃ કિન્નરાશ્ચ ગન્ધર્વશ્ચાશ્વિનૌ તથા ।
વસવોઽપ્સરસાં મુખ્યા શૃઙ્ગારાદિરસા નવ
ગીતં નૃત્તાનિ તદ્ભેદાઃ કાશ્યપાદ્યાસ્તથા દશ ।
રુદ્રાઃ સમનવઃ પૂજ્યા ભાસ્કરા વહ્નયસ્ત્રયઃ
વિશ્વે દેવાશ્ચ પિતરો માતરઃ પિતૃદેવતાઃ ।
કુલાચાર્યા રસાચાર્યાઃ પૂર્વાચાર્યાઃ શિવાર્ચકાઃ
મત્સ્યાદિદશજન્માનિ જિનો લોકાયતસ્તથા ।
નરકાદ્યાઃ સર્વલોકા ગરુડા ગરુડાણ્ડકાઃ
બ્રહ્માણ્ડાઃ ખેચરાઃ સર્વે ભૂચરાશ્ચ જલેચરાઃ ।
સમ્પૂજ્ય દેવતાઃ સર્વાઃ પ્રણવાદિનમોઽન્તકૈઃ
તત્તન્નામચતુર્થ્યન્તૈઃ પુષ્પગન્ધાક્ષતૈઃ પ્રિયે ।
દેવાય વસ્ત્રયુગલમ્ ઉપવીતદ્વયં તથા
મધુપર્કં દિવ્યગન્ધમક્ષતાન્ કુસુમાનિ ચ ।
સદા કૈતકવર્જ્યાનિ દિવ્યાનિ વિદલાનિ ચ
તત્પુષ્પાણિ ચ કહ્લારકમલોત્પલકૈરવમ્ ।
જાતીચમ્પકપુન્નાગપૂગનારઙ્ગકૈઃ
માગધીમાધવીમલ્લીયૂથિકાપ્રભૃતીનિ ચ ।
દમની મરુવં ચૈવ રસેન્દ્રાય સમર્પયેત્
ધૂપં દશાઙ્ગં દીપં ચાપૂપાન્નં ઘૃતપાયસમ્ ।
સષડ્રસાનિ શાકાનિ શુદ્ધગન્ધોત્તમાન્વિતમ્
લેહ્યં ચોષ્યાદિ નૈવેદ્યં પારદેન્દ્રાય દર્શયેત્ ।
હસ્તપ્રક્ષાલનં દેવિ દદ્યાદ્ગન્ધોદકેન ચ
સુવાસિતાનિ પૂગાનિ ઘનસારયુતાનિ ચ ।
અવદાતાનિ સાગ્રાણિ નાગવલ્લીદલાનિ ચ
મુક્તાફલોદ્ભવં ચૂર્ણં તામ્બૂલં ચ સમર્પયેત્ ।
દર્પણં ચામરદ્વન્દ્વં છત્રં નૃત્તં ચ ગીતકમ્
ઉપચારેષુ સર્વેષુ દદ્યાદાચમનં પ્રિયે ।
સર્વોપચારાન્મૂલેન દદ્યાત્સ્તોત્રં જપેચ્છિવે
રસેન્દ્રભૈરવં દેવં ધ્યાત્વા દેવીં રસાંકુશામ્ ।
માહેશ્વરાંશ્ચ વિનતાં ગન્ધપુષ્પાદિભિર્યજેત્
અઙ્ગુષ્ઠાનામિકાભ્યાં ચ દદ્યાદ્ગન્ધોત્તમાન્વિતમ્ ।
બિન્દુમૂલેન દેવાય દેવ્યૈ ચ ગુરુપઙ્ક્તયે
ક્રમાદાવરણસ્થેભ્યો દેવીભ્યોઽપિ ચ તર્પયેત્ ।
હ્રીં આનન્દશિવમૂર્તિમારાધયામિ ।
હ્રીં પરાનન્દશિવમૂર્તિમારાધયામિ ।
હ્રીં પરાપરાનન્દશિવમૂર્તિમારાધયામિ ।
હ્રીં આનન્દસિદ્ધમૂર્તિમારાધયામિ ।
હ્રીં પરાનન્દસિદ્ધમૂર્તિમારાધયામિ ।
હ્રીં પરાપરાનન્દસિદ્ધમૂર્તિમારાધયામિ ।
ક્લીં આનન્દગુરુમૂર્તિમારાધયામિ ।
ક્લીં પરાનન્દગુરુમૂર્તિમારાધયામિ ।
ક્લીં પરાપરાનન્દગુરુમૂર્તિમારાધયામિ ।
તેભ્યો દત્ત્વા પ્રસાદં ચ તૈરનુજ્ઞાપિતઃ સ્વયમ્
કુણ્ડલ્યામ્ આત્મતત્ત્વં ચ વિદ્યાતત્ત્વં ચ નાભિગમ્ ।
હૃદયે શિવતત્ત્વં ચ સર્વતત્ત્વં હિ તાલુગમ્
ત્રિતત્ત્વમ્ એવં સંચિન્ત્ય પ્રસાદં ચ સમન્ત્રકમ્ ।
તતઃ પ્રજ્વલિતં સ્મૃત્વા જ્યોતિરન્તર્ગતં પ્રિયે
સ્વીકુર્વીત પ્રસાદં ચ યથેષ્ટં સુરસેવિતે ।
પ્રીણન્તિ પિતરો હર્ષાન્મૂર્છયા સર્વદેવતાઃ
અજ્ઞાના [... ઔ3 zએઇછેન્ઝ્] વપ્રીતિઃ સ એવાહં ન સંશયઃ ।
<રસેન્દ્રબલિક્રમઃ>
ગન્ધોત્તમૌદનં શુદ્ધક્ષતજં ચ ઘૃતં મધુ
સંયોજ્ય પઞ્ચખણ્ડં ચ કૃત્વા દદ્યાત્ક્રમેણ ચ ।
દક્ષિણોત્તરપૂર્વાસુ પશ્ચિમાયાં ચ મધ્યમે
તાંસ્તાન્મન્ત્રાન્સમુચ્ચાર્ય બલિં દદ્યાત્તતો નરઃ ।
પ્રણવં માયાં કમલાં દેવીં પુત્રપ્રદં તતઃ
તતો વટુકનાથાખ્યં કપિલં જટાભારભાસુરં ચ તતઃ પિઙ્ગલ ત્રિણેત્ર ઇમાં બલિં પૂજાં ગૃહ્ણ ગૃહ્ણ સ્વાહા ।
ઓં હ્રીં શ્રીં સિદ્ધયોગિનીભ્યઃ સર્વમાતૃભ્યો નમઃ ।
ઓં હ્રીં શ્રીં સર્વભૂતેભ્યઃ સર્વભૂતપતિભ્યો નમઃ ।
ઓં હ્રીં શ્રીં સ્થાનક્ષેત્રપાલ ઇમાં બલિં પૂજાં ગૃહ્ણ ગૃહ્ણ સ્વાહા ।
ઓં હ્રીં શ્રીં રસેન્દ્ર ક્ષેત્રપાલ રાજરાજેશ્વર ઇમાં બલિં પૂજાં ગૃહ્ણ ગૃહ્ણ સ્વાહા ।
બલિં દદ્યાદિતિ શિવે સર્વવિઘ્નોપશાન્તયે ।
તતશ્ચાષ્ટોત્તરશતં જપેન્મૂલં રસાગ્રતઃ
તતઃ સ્તોત્રં જપેદ્દેવિ રસભૈરવતુષ્ટયે ।
સંતુષ્ટાઃ સર્વદેવાઃ સ્યુઃ તુષ્ટે તુ રસભૈરવે
અયં નિત્યાર્ચનવિધિઃ પ્રોક્તઃ સર્વત્ર દુર્લભઃ ।
<પારદપૂજાફલમ્>
વિદ્ધિ માં પારદં દેવિ તત્સ્મર્તા મત્સમઃ પ્રિયે
પારદસ્ત્વધિકો મત્તો મદીયત્વાચ્ચ સારતઃ ।
રસસ્ય સ્મરણં પુણ્યં દર્શનં સ્પર્શનં તથા
પૂજનં ભક્ષણં દાનં ષોઢા પુણ્યમુદીરિતમ્ ।
સાત્ત્વિકં રાજસં ચૈવ તામસં ત્રિવિધં વપુઃ
સાત્ત્વિકં મુક્તિદં શુભ્રં બાલં દ્વિભુજમણ્ડિતમ્ ।
પૂર્ણપાત્રં સૂક્ષ્મદણ્ડં દ્વિનેત્રં કિઙ્કિણીસ્રજમ્
રાજસં ભુક્તિદં રક્તં કિરીટશશિશેખરમ્ ।
ચતુર્ભુજં ચ તરુણં નીલકણ્ઠં ત્રિલોચનમ્
સર્વૈશ્વર્યપ્રદં ધ્યાયેત્ શૂલપાત્રવરાભયમ્ ।
તામસં કૃષ્ણવર્ણં ચ જ્વલદૂર્ધ્વશિરોરુહમ્
અષ્ટાદશભુજં ત્ર્યક્ષં પૂર્વોક્તં ચિન્તયેદ્રસમ્ ।
સર્વસિદ્ધિપ્રદં દેવિ સર્વકામફલપ્રદમ્
સ્મરણં રસરાજસ્ય સર્વોપદ્રવનાશનમ્ ।
હૃદમ્ભોજસ્થિતં ધ્યાયેન્નશ્યન્ત્યેનાંસિ ભૈરવિ
દર્શનં પારદેન્દ્રસ્ય હન્તિ પાપં ત્રિકાલજમ્ ।
સેતુકેદારપર્યન્તદિવ્યલિઙ્ગૌઘદર્શને
યત્પુણ્યં લભતે મર્ત્યઃ તત્કોટિગુણિતં ભવેત્ ।
પૃથિવ્યાં સર્વતીર્થેષુ સાગરાન્તેષુ દર્શનાત્
સ્નાનપાનાદિભિઃ પુણ્યં તત્કોટિગુણિતં ભવેત્ ।
ગોહત્યાનિયુતં દેવિ ભ્રૂણહત્યાશતાનિ ચ
બ્રહ્મહત્યાસહસ્રાણિ નશ્યન્તિ રસદર્શનાત્ ।
ગવાં કોટિપ્રદાનેન સ્વર્ણકોટિશતેન ચ
અશ્વમેધસહસ્રેણ યત્પુણ્યં તચ્ચ દર્શનાત્ ।
રસસ્ય સ્પર્શનં હન્યાદગમ્યાગમનં પ્રિયે
પરદ્રવ્યાપહારં ચ પાપં પ્રાણિવધાર્જિતમ્ ।
સપ્તદ્વીપે ધરણ્યાં ચ પાતાલે ગગને દિવિ
યાન્યર્ચયતિ લિઙ્ગાનિ તત્પુણ્યં રસપૂજયા ।
સ્વાયંભુવેષુ લિઙ્ગેષુ દિવ્યેષુ કૃતપૂજયા
યત્પુણ્યં રસલિઙ્ગસ્ય પૂજયા તત્ફલં ભવેત્ ।
યોગિનોઽષ્ટાઙ્ગનિરતા યત્પદં બ્રહ્મવાદિનઃ
તત્પદં સમવાપ્નોતિ રસલિઙ્ગસ્ય પૂજયા ।
કુંકુમાગરુકસ્તૂરીકર્પૂરાન્તર્ગતં રસમ્
મૂર્છિતં રસલિઙ્ગાય દદ્યાદિષ્ટાર્થસિદ્ધયે ।
ભક્ષણાદ્રસરાજસ્ય સર્વપાપં વિનશ્યતિ
અનાદિમાયામલિનમાત્માનં ચ વિશોષયેત્ ।
ભવરોગં હરેચ્છીઘ્રં ત્રિતાપં ચ વિનાશયેત્
રસરાજસ્ય દાનેન ચતુરબ્ધ્યન્તમેદિનીમ્ ।
મહામેરુસમં સ્વર્ણં દત્ત્વા યત્તત્ ફલં ભવેત્
બ્રહ્મરૂપી શુદ્ધરસો વિષ્ણુરૂપી સ મૂર્છિતઃ ।
ભસ્મીકૃતો રુદ્રરૂપી બદ્ધઃ સૂતઃ સદાશિવઃ
કામરૂપી જલૂકાભઃ કાલરૂપી ચ દોષવાન્ ।
મૂર્છિતો ભસ્મિતો બદ્ધઃ પારદેન્દ્રો મહેશ્વરિ
વ્યાધિમૃત્યુદરિદ્રત્વં હરતેઽસૌ કૃપાકરઃ ।
<રસેન્દ્રસ્તોત્રમ્>
દદાસિ ત્વં રસેન્દ્રાશુ શબ્દસ્પર્શનધૂમતઃ
સ્વર્ણમર્બુદકોટ્યન્તં ત્રાહિ ખેચરસિદ્ધિદ ।
નમસ્તે કાલકાલાય નમઃ સર્વગુણાત્મને
વલીપલિતનાશાય મહાવીર્યપ્રદાયિને ।
નમઃ શસ્ત્રાસ્ત્રહન્ત્રે ચ માયામ્ભોનિધિપારદ
પારદેન્દ્ર નમસ્તુભ્યં કામિનીકેલિમન્મથ ।
સુધારૂપ ત્રિદોષઘ્ન નમસ્તે ષડ્રસાત્મને
ઘનત્વાત્પૃથિવીરૂપ દ્રવત્વાજ્જલરૂપિણે ।
તેજોઽધિકત્વાત્તેજસ્વિન્ ચાઞ્ચલ્યાદ્વાયુરૂપિણે
સૂક્ષ્મત્વાદ્રસરૂપાય નમસ્તે ભૂતરૂપિણે ।
નમસ્તે યોગયોગ્યાય પ્રસીદામરવન્દિત
વેદગોદ્વિજરાજેન્દ્રગુરુવીરાદિહિંસયા ।
સમ્ભૂતક્ષયકુષ્ઠાદીન્રોગાન્હરસિ પાવન
નષ્ટેન્દ્રિયાર્થાનજ્ઞાનાન્ ત્રાતા ત્વમસિ પારદ ।
સર્વૌષધીભ્યોઽપ્યધિકો હ્યણુમાત્રોપયોગતઃ
એકોઽપિ સર્વદોષઘ્નોઽરુચિનાશન તે નમઃ ।
ત્વયા સૃષ્ટા મહેન્દ્રાદ્યાઃ સુરા બ્રહ્માદયઃ કલાઃ
ચન્દ્રાર્કગ્રહનક્ષત્રશિવભૈરવશક્તયઃ ।
જ્ઞાનાજ્ઞાનગુણા લોકા ગન્ધર્વોરગરાક્ષસાઃ
દિવ્યૌષધાનિ સર્વાણિ સર્વસિદ્ધિકરાણ્યપિ ।
સૂતેન્દ્ર ભવતઃ શ્રીમન્ કલાં નાર્હન્તિ ષોડશીમ્
પ્રત્યક્ષશમ્ભો સૂતેન્દ્ર કિમન્યૈર્ભવતિ સ્થિતે ।
અણિમાદિગુણોપેતે નાનાસિદ્ધિપ્રદાયકે
યોગિનો હેમમુખ્યાનિ લોહાન્યક્ષયતાં સદા ।
અમૃતત્વં પ્રાપ્નુવન્તિ સેવયા તત્ર કોજ્વલ
દૃશ્યાદૃશ્યસ્વરૂપં ત્વાં ભોગમોક્ષપ્રદં પરમ્ ।
યો ન જાનાતિ સૂતેન્દ્ર સ માં વેત્તિ કથં નરઃ
ગુરુર્માતા પિતા ભ્રાતા ધનં વિદ્યા ગતિઃ સુહૃત્ ।
રસ ત્વમેવ ભૂતાનાં ત્વત્તઃ કોઽન્યો હિતંકરઃ
રસેન્દ્ર તવ યોગે ચ શાસ્ત્રે સ્તોત્રે રસાયને ।
યસ્તુ ભક્તિયુતો લોકે સ એવાહં ન સંશયઃ
બ્રહ્મજ્ઞાનેઽપિ નિષ્ણાતો યસ્ત્વાં નિન્દતિ પારદ ।
ત્યાજ્યોઽસૌ સર્વલોકેષુ નૈવાહં રક્ષિતું ક્ષમઃ
યસ્ત્વાં નાસ્તીતિ ચ વદેત્ તસ્ય સિદ્ધિર્ન કુત્રચિત્ ।
યસ્ત્વામસ્તીતિ ચ વદેત્તસ્ય સિદ્ધિર્ભવેત્સદા
રસેન્દ્રં યસ્તુ લોકેઽસ્મિન્કુલીનો વાધમાન્વયઃ ।
સંસ્કૃતં કુરુતે સૂત ત્વામષ્ટાદશકર્મભિઃ
સ પુણ્યઃ સ વ્રતી ધન્યઃ સ શ્લાઘ્યઃ સ ચ બુદ્ધિમાન્ ।
સ પુમાન્સ ચ સર્વજ્ઞઃ સ સિદ્ધઃ સ ચ દૈવતમ્
તત્કુલં પાવનં ભૂમિઃ પુણ્યા રાજા જયાન્વિતઃ ।
તત્પુરં સોત્સવં નિત્યં કૃતાર્થા ચ તદમ્બિકા
તસ્ય સંદર્શનં પુણ્યં સ્પર્શનં ભાષણં તથા ।
પ્રત્યક્ષાદિપ્રમાણેન પારદ ત્વં સદાશિવઃ
ત્વત્તો દેહાદિ લોહાનિ વજ્રત્વં યાન્તિ હેમતામ્ ।
રસેન્દ્ર ત્વત્પ્રસાદેન માનિન્યો મૃગલોચનાઃ
ચક્રવાકસમોત્તુઙ્ગપીનવૃત્તસ્તનોજ્જ્વલાઃ ।
ચઞ્ચલા મન્મથાસક્તા વિદ્રુમાધરશોભિતાઃ
શુકતુણ્ડપ્રતીકાશવક્રતીક્ષ્ણનખાઙ્કુરાઃ ।
શિરીષમાલાસુભુજાઃ ચમ્પકસ્રક્સમપ્રભાઃ
નિમ્નનાભિસમુદ્ભૂતરોમરાજિવિરાજિતાઃ ।
સર્વાઙ્ગસૌષ્ઠવાઃ કાન્તાઃ સ્નિગ્ધા વશ્યા ભવન્તિ ચ
સૂતેન્દ્ર શુષ્કકાષ્ઠાનાં રાશિમગ્નિર્યથા દહેત્ ।
તથૈવ જન્મદારિદ્ર્યમૃત્યુદુઃખમહામયાન્
જારણાર્થેઽગ્નિમધ્યે ત્વાં ધારયેત્કતિ વાસરાન્ ।
તાવત્કલ્યસહસ્રાણિ શિવલોકે સુખં વસેત્
તવ કાર્યેષુ સૂતેન્દ્ર કિંચિદ્દ્રવ્યં વ્યયેન્નરઃ ।
તેષાં દદાસિ તદ્વિત્તં કોટિકોટિગુણાધિકમ્
પરમા પારદી વિદ્યા સર્વલોકેષુ દુર્લભા ।
ભોગમોક્ષપ્રદા પુણ્યા પુત્રારોગ્યપ્રવર્ધની
યે ત્વાં નિન્દન્તિ સૂતેન્દ્ર માર્જાલખરવાયસાઃ ।
જમ્બૂકા ઋષભાઃ શ્વાનઃ ક્લીબાન્ધબધિરા જડાઃ
મૂકાઃ કુબ્જાઃ પઙ્ગવશ્ચ વ્યઙ્ગા વન્ધ્યાશ્ચ રોગિણઃ ।
કૈવર્તાઃ પાપકર્માણો જાયન્તેઽનેકજન્મસુ
ભવતો નિન્દકૈઃ સાર્ધં ભાણ્ડપક્વાન્નમિશ્રણમ્ ।
યઃ કુર્યાદાસનં શય્યાં ભોજનાલાપસંગતિમ્
સ પાપિષ્ઠો ભવેત્ત્યાજ્યઃ સર્વધર્મબહિષ્કૃતઃ ।
ઇતિ સ્તોત્રં મયા પ્રોક્તં પારદેન્દ્રસ્ય ભૈરવિ
યઃ પઠેત્ શૃણુયાદ્ભક્ત્યા ત્રિસન્ધ્યં રસસિદ્ધયે ।
બ્રહ્મહત્યાદિપાપૈશ્ચ પાતકૈરુપપાતકૈઃ
ત્રિકર્મકલિભિર્દેવિ મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ ।
ઘોરે યુદ્ધે મહારણ્યે દિગ્ભ્રમે શત્રુસંકટે
નદીપ્રતરણે દેવિ ચોરવ્યાઘ્રાદિસઙ્કટે ।
જપેત્સ્તોત્રમિદં દેવિ ધ્યાત્વા શ્રીરસભૈરવમ્
ઇતિ સ્તુત્વા સૂતરાજં સર્વં કર્મ સમર્પયેત્ ।
રસો દાતા રસો ભોક્તા રસઃ કર્તા ચ કારણમ્
રસો હોતા ચ હવ્યં ચ સર્વવ્યાપી રસઃ સદા ।
અનેનૈવ ચ મન્ત્રેણ રસેન્દ્રાય સમર્પયેત્
તતો ન્યાસં ચ મૂલેન કુર્યાદ્ધ્યાત્વા ચ પૂર્વવત્ ।
સંહારમુદ્રાં કૃત્વાથ વહેન્નદ્યાં રસેશ્વરમ્
હૃત્પદ્મે સ્થાપયેદ્દેવં સાઙ્ગાવરણશક્તિકમ્ ।
શિવોઽહમિતિ સદ્ભાવં ચિન્તયેદ્રસદેશિકઃ
પૂજાસ્થાનં ચ સંમાર્જ્ય પ્રોક્ષયેદુદકેન ચ ।
તતો હોમાલયં પ્રાપ્ય સમાચમ્ય ચ દેશિકઃ
શાલાયામગ્નિદિગ્ભાગે યોનિકુણ્ડે ત્રિમેખલમ્ ।
દર્ભૈઃ પ્રાગુદગગ્રૈશ્ચ પરિસ્તીર્ણં યથાવિધિ
ન્યાસં મૂલેન સંકલ્પ્ય પ્રાણાયામં વિધાય ચ ।
પઞ્ચભૂસંસ્કૃતં કૃત્વા સ્વસ્ત્રિયા વા દ્વિજેન વા
આનીય વહ્નિં નિક્ષિપ્ય કુણ્ડે પ્રજ્વાલયેત્તતઃ ।
વહ્નિં પિઙ્ગજટાજૂટં ત્રિનેત્રં શુક્લવાસસમ્
રક્તામ્ભોજસ્થિતં દેવં માલ્યાભરણભૂષિતમ્ ।
સપ્તહસ્તં ચતુઃશૃઙ્ગં દ્વિશીર્ષં ચ ત્રિપાદકમ્
ત્રિધા બદ્ધં ચ ઋષભં શક્ત્યાદ્યાયુધધારિણમ્ ।
ધ્યાત્વા તસ્યાર્ઘ્યપાદ્યાદિ કુર્યાત્સર્વોપચારકમ્
ગન્ધાક્ષતસુપુષ્પૈશ્ચ પૂજયેજ્જાતવેદસમ્ ।
તસ્મિન્નાવાહયેદ્દેવં સંચિન્ત્ય રસભૈરવમ્
ન્યાસં દેવસ્ય કુર્વીત મૂલમન્ત્રેણ હોમયેત્ ।
તિલાજ્યવ્રીહિભિર્મન્ત્રં શતમષ્ટોત્તરં પ્રિયે
અષ્ટાવિંશતિ વા કુર્યાત્ મૂલાત્પૂર્વાહુતિં હુનેત્ ।
પ્રાણાયામં તતો ન્યાસં કૃત્વા ચ હૃદિ ધારણમ્ ।
એવં નિત્યાર્ચનવિધિઃ પ્રોક્તસ્તવ સુરાર્ચિતે
મૂળ પાઠ: Ānandakanda · Edition: S.V. Radhakrishna Sastri, Srirangam: Sri Vilasam Press, 1952. · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0