આનન્દકન્દ · અધ્યાય 1.16

આક્, 1, 16
<1. અઙ્કોલકલ્પઃ>
અથ બ્રવીમ્યહં દેવિ કલ્પમઙ્કોલબીજકમ્ ।
ચતુર્ભિઃ સાધકૈર્ ધીરૈર્વિશુદ્ધૈઃ શુદ્ધિકાઙ્ક્ષિભિઃ

સમવેતઃ સાધકેન્દ્રૈઃ પુણ્યર્ક્ષેષ્વારભેચ્ચ તત્ ।
અઙ્કોલમૂલં વિતૃણં કૃત્વા સંમાર્જ્ય શોધનમ્

તત્ર લિઙ્ગં ચ સંસ્થાપ્ય તદગ્રે સ્થાપયેદ્ઘટમ્ ।
એકસૂત્રેણ બધ્નીયાલ્લિઙ્ગાઙ્કોલઘટાન્ પ્રિયે

ગન્ધપુષ્પાદિભિઃ પૂજામઘોરેણ પ્રકલ્પયેત્ ।
પ્રતિમાસં દિવા નક્તં પુષ્પાદિ ફલિતાવધિ

ગૃહીત્વા તત્ફલં પક્વં પૂરયેત્તદ્ઘટં ફલૈઃ ।
યોગિનીભૈરવીપ્રીત્યૈ મહાપૂજાં વિધાય ચ

આનીય તદ્ઘટં ગેહે શોષયેદાતપે ફલમ્ ।
વિતુષાણિ ચ બીજાનિ કુર્યાત્ તન્મુખઘર્ષણમ્

કુર્યાત્તતો વિશાલાસ્યે પાત્રે મૃચ્ચૂર્ણલેપનમ્ ।
એકૈકશશ્ચોર્ધ્વમુખં રોપયેદ્ભુજગાકૃતિ

તતસ્તુ ટઙ્કણં તદ્વત્ તત્તદ્વક્ત્રેષુ લેપયેત્ ।
તત્પાત્રં કાંસ્યપાત્રે ચ સ્થાપયેત્ તદધોમુખમ્

આતપે ધારયેદ્ધીમાન્પલલૈશ્ચ તિરોદધેત્ ।
દિને દિને ચ્યુતં તૈલં ગૃહ્ણીયાદ્દિનપઞ્ચકમ્

તત્તૈલં કાચકૂપ્યન્તઃ સ્થાપયેચ્ચ સમન્ત્રકમ્ ।
અર્ધમાત્રાઙ્કોલતૈલં દ્વિગુણં તિલતૈલકમ્

નાસારન્ધ્રદ્વયે નસ્યં જરામૃત્યુવિનાશનમ્ ।
સ જીવેત્ત્રિશતં વર્ષં સર્વામયવિવર્જિતઃ

રોગાદિજલપાશાદ્યૈર્ ભ્રમાદ્યૈશ્ચ વિષેણ ચ ।
ગતાસૂનાં નૃણાં નસ્યં કુર્યાત્પુંશુક્લમિશ્રિતમ્

મૃતસૂતં ચ તૈલં તે જીવન્તિ ચ ન સંશયઃ ।
મૃતસંજીવની વિદ્યા પૂર્વોક્તા કથિતાનઘે

<અન્યે રસાયનકલ્પાઃ>
એલાભયા વચા કાકતુણ્ડીફલમરુષ્કરઃ ।
સહદેવી નિમ્બપત્રં લાઙ્ગલીકન્દમેવ ચ

સમાંશં શોષયેદ્યન્ત્રે પાતાલે તૈલમાહરેત્ ।
તત્તૈલં નસ્યમાદદ્યાત્સપ્તાહાન્તરિતં પ્રિયે

એવં વર્ષે કૃતે નસ્યે સહસ્રાયુર્ભવેન્નરઃ ।
નીલિકામૂલસંયુક્તં તૈલં ચાર્ધપલં પિબેત્

વત્સરાજ્જાયતે સિદ્ધો વલીપલિતવર્જિતઃ ।
જીવેદ્બ્રહ્મદિનં ત્ર્યબ્દાદ્વાયુવેગો મહાબલઃ

ભૃઙ્ગીરસં કૃષ્ણજીરં પ્રસ્થં પ્રસ્થં પ્રકલ્પયેત્ ।
નીલોત્પલં ચ મધુકં પ્રસ્થાર્ધં ચ પૃથગ્ભવેત્

તિલતૈલં પઞ્ચપલં પાચયેત્સર્વમેકતઃ ।
તૈલાવશિષ્ટં તત્તૈલં જરા મૃત્યુશ્ચ નશ્યતિ

અર્ધનિષ્કં ચૈકનિષ્કં સાર્ધનિષ્કં ક્રમેણ ચ ।
તૈલપ્રમાણમિત્યુક્તમ્ અબ્દાઞ્જીવેચ્છતત્રયમ્

ઇષ્ટિકાક્ષિપલં ક્ષિપ્ત્વા કર્ષૈકમુદકૈઃ પિબેત્ ।
વત્સરાત્પલિતં હન્તિ સહસ્રાયુર્ભવેન્નરઃ

સર્પાક્ષી કાકમાચી ચ સહદેવી ચ ભૃઙ્ગરાટ્ ।
કાકતુણ્ડીફલં નિમ્બં પર્ણં વાકુચિબીજકમ્

સમૂલાં દેવદાલીં ચ બ્રાહ્મીમૂલં ફલત્રયમ્ ।
મૂલં ચ વાજિગન્ધાયા નીલકોરણ્ડપત્રકમ્

સમં સમં કન્યકાયા દ્રવૈશ્ચ પરિભાવયેત્ ।
સપ્તાહં શોષયેચ્ચૂર્ણં છાયાયાં ત્રિમધુપ્લુતમ્

દ્વિકર્ષં પ્રત્યહં સેવ્યં વત્સરેણ જરાં જયેત્ ।
આ ચન્દ્રતારકં જીવેન્મહાબલયુતઃ સુખમ્

<મહાકામેશ્વરકલ્પઃ>
ચાતુર્જાતકચોરચન્દનજલદ્રાક્ષાતુગારેણુકં કસ્તૂરીતગરેન્દુકુઙ્કુમજટાકુષ્ઠાશ્વગન્ધાબ્દકમ્ ।
કઙ્કોલામરદારુચિત્રકવિષં દ્વે જીરકે સૈન્ધવં ભાર્ઙ્ગીગોક્ષુરદેવપુષ્પમુસલીયષ્ટીબલાફેનકમ્

રંભાકન્દફલત્રયં ત્રિકટુકં જાતીફલં વાશકં તાલીશં કટુકીફલં ગજકણા માષામૃતાશર્કરા ।
પિચ્છાભૃઙ્ગવિદારિકામદનકં બીજં ચ કચ્છૂદ્ભવં શાલ્મલ્યઙ્ઘ્રિપુનર્નવાગરુશતાવર્યપ્યથો દીપ્યકમ્

પાદાંશં મૃતમભ્રકં ચ વિજયા તુલ્યૌષધાનાં સમા સર્વેષાં સદૃશા સિતા ચ મધુના ચાજ્યેન સંયોજિતા ।
જાતીચમ્પકકેતકાદિકુસુમૈઃ સેવેત સંવાસિતં કર્ષાર્ધં નિશિ દેહસિદ્ધિદમહાકામેશ્વરઃ કામદઃ

પુંસાં શુક્રવિવૃદ્ધિદાર્ઢ્યકરણે ક્ષીરાનુપાનં હિતં શાલ્મલ્યઙ્ઘ્રિજલાનુપાનમ્ અથવાપ્યન્યચ્ચ યચ્છુક્રલમ્ ।
પ્રૌઢાનાં સુદૃશાં સુખાતિસુખદો વશ્યો મહાદ્રાવકઃ સઙ્ગે ભઙ્ગુરકામકૌતુકરસઃ ક્રીડાકલામોદદઃ

સંભોગે સ્થવિરાગ્નિયોષિતિ મદે યૂનાં સ્મરે દર્પહા નિત્યાનન્દનિદાનમ્ આદિપુરુષૈર્ અપ્યાહિતાસ્વાદનઃ ।
વાચાં સિદ્ધિકરઃ પ્રકૃષ્ટકવિતાસંદર્ભસંપાદનઃ સૌખ્યારોગ્યવિશેષયૌવનકલાસામગ્ર્યસંધાયકઃ

વૃદ્ધત્વં હરતે બલં ચ કુરુતે મૃત્યું નિરસ્યેત્પરં વ્યાધિવ્રાતમ્ અપાકરોતિ કુરુતે કાન્તિં નયત્યાર્જવમ્ ।
યોગાભ્યાસવિધૌ રતસ્ય સુલભા સિદ્ધિં વિધત્તેતરામ્ અંહઃ સંતતિસંહૃતિં કલયતે સ્ત્રીણામ્ અપત્યપ્રદઃ

રોગાણાં નિચયં ક્ષયં ક્ષપયતિ ક્ષિપ્રં મહારુદ્ગણં વ્યાહન્તિ શ્વસનં લયં ગમયતે છિન્તે ચ કાસોદયમ્ ।
દુર્નામાનિ ચ ષડ્ભિનત્તિ હરતે સર્વાર્તિરોગોલ્બણં મેહૌઘં ચ લુનાતિ શોણિતદરં વિધ્વંસતે સેવનાત્

ક્ષીણે પોષમુપાદધાતિ વિપુલં પૂર્ણાતિજીર્ણોજ્જ્વલં મન્દાગ્નિં ગ્રહણીં નિકૃન્તતિતરાં દોષાનશેષાનપિ ।
શ્રેષ્ઠઃ સર્વરસાયનેષુ વિદુષાં ભોગાર્થિનાં યોગિનાં સિદ્ધિં સમ્યગિહાતનોતિ વપુષઃ સંસેવનાદ્ અન્વહમ્

<મૂલિકાકલ્પેષુ રસાભ્રકાદિમેલનાતિદેશઃ>
મહાવૃક્ષાદિકલ્પેષુ પ્રોક્તેષ્વેતેષુ સાધકૈઃ ।
એષ સાધારણો યોગઃ કર્તવ્યઃ સિદ્ધિકાઙ્ક્ષિભિઃ

ગુઞ્જામાત્રં શુદ્ધસૂતં વાભ્રકં વા પણદ્વયમ્ ।
કાન્તલોહં તથૈવોપયોજયેદ્ ભક્ષયેન્નરઃ

રસાભ્રલોહયોગેન સદ્યઃ સિદ્ધિમવાપ્નુયાત્ ।
જીવહીનો યથા દેહો ગન્ધહીનં પ્રસૂનકમ્

તથૈવ મૂલિકાકલ્પા રસહીના ન સિદ્ધિદાઃ ।
તસ્માદ્રસેન સહિતાઃ સદ્યઃ સિદ્ધિપ્રદાયકાઃ

<અભ્યઙ્ગરસાયનમ્; મહાનીલીતૈલમ્>
મહાનીલીરસં પ્રસ્થં પ્રસ્થં ભૃઙ્ગરસં પ્રિયે ।
ધાત્રીફલરસં પ્રસ્થં કાકતુણ્ડીફલોદ્ભવમ્

પ્રસ્થં કષાયતિલજં તૈલપ્રસ્થં ચ ગોપયઃ ।
આઢકં યોજયેત્સર્વં કાકતુણ્ડીફલં પલમ્

ત્રિપલં ચામલં ભૃઙ્ગનીલીપત્રરજઃ પલમ્ ।
પિષ્ટ્વા તસ્મિન્ ક્ષિપેત્ સર્વં પચેન્મન્દાગ્નિના પ્રિયે

તૈલાવશિષ્ટં વિપચેત્તતો વસ્ત્રેણ શોધયેત્ ।
તૈલેનાનેન ચાભ્યજ્ય શિરોઽભ્યઙ્ગં સમાચરેત્

પ્રત્યહં કર્ણપૂરં ચ એવં કુર્યાદ્રસાયનમ્ ।
કેશા ભ્રમરસઙ્કાશાઃ શ્રોત્રં દિગન્તપાટવમ્

જત્રૂર્ધ્વરોગા નશ્યન્તિ તથા પાદહિતં ભવેત્ ।
<ચન્દનાદ્યં તૈલમ્>
ચન્દનાગરુકર્પૂરકસ્તૂરીકુઙ્કુમં તથા

ઉશીરદ્વયકઙ્કોલજાતીફલલવઙ્ગકમ્ ।
નલિકાનલદાસ્પૃક્કાતુરુષ્કસ્થાણુલોચનમ્

હરેણુસ્તગરં લાક્ષા નખં સ્થૌણેયકં મુરા ।
નલદામલકં કુષ્ઠં ચોરકં કટુકીફલમ્

પ્રપૌણ્ડરીકં ખર્જૂરં પદ્મકં જાતિપત્ત્રિકા ।
શૈલેયં ધાતકીપુષ્પં સરલં ચૈલવાલુકમ્

પૂગીફલં સપ્તપર્ણં તથા તામલકં પ્રિયે ।
એકૈકં કર્ષમાત્રં સ્યાત્પ્રસ્થં તૈલં ચ ગોપયઃ

આઢકં તત્પચેત્સર્વં તૈલશેષં સમાહરેત્ ।
તસ્મિન્ મૃગાણ્ડં કસ્તૂરીં કર્પૂરં કુઙ્કુમં ક્ષિપેત્

પૃથક્કર્ષં ચ જાત્યાદિકુસુમૈર્ વાસયેદ્બુધઃ ।
તેનાભ્યઙ્ગમ્ અધઃકાયે કુર્યાદ્ દૌર્ગન્ધ્યનાશનમ્

અશીતિવર્ષદેશીયો ઽપ્યસૌ સ્યાત્ ષોડશાબ્દકઃ ।
કામિનીલોકકન્દદર્પઃ સુભગઃ શુક્લવૃદ્ધિમાન્

યોષિચ્છતં ચ રમતે સ જીવેચ્છરદઃ શતમ્ ।
<ઉદ્વર્તનરસાયનમ્>
અથોદ્વર્તનમાખ્યામિ વલીપલિતભઞ્જનમ્

સૂતં ગન્ધં સમં મર્દ્યં સ્તનદુગ્ધેન યોષિતઃ ।
મુણ્ડિકા મેઘનાદશ્ચ વિષ્ણુક્રાન્તા મુનિસ્તથા

સર્પાક્ષી ચ દ્રવૈરાસાં દિનમેકં વિમર્દયેત્ ।
એતદ્દશગુણં ક્ષારસ્તિલસ્ય ચ યવસ્ય ચ

એતત્સર્વં સમધ્વાજ્યમનેનોદ્વર્તનં વપુઃ ।
વલીપલિતનાશઃ સ્યાદ્ વર્ષાત્ ત્રિશતવત્સરઃ

જીવેદ્દિવ્યવપુર્ ભૂત્વા સાધકો નાત્ર સંશયઃ ।
સનાલમુત્પલં સૂતં સપ્તાહં પરિમર્દયેત્

આત્મીયશિવતોયેન તતશ્ચાઙ્ગં વિમર્દયેત્ ।
વત્સરાજ્જાયતે સિદ્ધિઃ પૂર્વવદ્ દિવ્યવિગ્રહઃ

શિવાંભસા ચ સૂતેન્દ્રં બ્રહ્મદણ્ડીયમૂલકમ્ ।
મર્દયેત્સપ્તદિવસં સમ્યગ્દેવિ વિમર્દયેત્

વત્સરાજ્જાયતે સિદ્ધિઃ પૂર્વવદ્દિવ્યવિગ્રહઃ ।
કટુતૈલેન સુરભિં ભાવયેદ્દિનસપ્તકમ્

પલાર્ધં ભક્ષયેન્નિત્યં વર્ષાદ્ વજ્રવપુર્ ભવેત્ ।
ત્રિશતાયુઃસ્વર્ણવર્ણો વલીપલિતવર્જિતઃ

સમધ્વાજ્યં કુષ્ઠચૂર્ણં કર્ષં પ્રાતર્લિહેન્નરઃ ।
શતપુષ્પસુગન્ધાઙ્ગો જીવેદ્વલિવિવર્જિતઃ

<કેશરઞ્જનકલ્પાઃ>
કાકતુણ્ડીફલં કાન્તચૂર્ણમામ્રાણ્ડતૈલકમ્ ।
આલોડ્ય ભાણ્ડે નિક્ષિપ્ય માસં ધાન્યમયે ક્ષિપેત્

ઉદ્ધૃત્ય લેપયેચ્છીર્ષં નસ્યકર્મામુના ભવેત્ ।
ત્ર્યહાત્ કેશાઃ સુનીલાઃ સ્યુઃ ષણ્માસાત્ કેશરઞ્જનમ્

હરીતકી નિષ્કમેકં દ્વિપલં કાન્તચૂર્ણકમ્ ।
પલમેકં નાગચૂર્ણમમ્લદધ્ના પ્રમર્દયેત્

અભ્યક્તો નિક્ષિપેન્મૂર્ધ્નિ મર્દયેન્નાડિકાર્ધકમ્ ।
એરણ્ડપત્રૈઃ સંવેષ્ટ્ય પુનર્વસ્ત્રેણ બન્ધયેત્

સ્નાયાત્પુનશ્ચ ત્રિદિનં પૂર્વવત્કેશરઞ્જનમ્ ।
સમૂલૌ નીલિકાભૃઙ્ગાવયશ્ચૂર્ણં વરાસમમ્

ચૂર્ણમેડકમૂત્રેણ દિનમેકં ચ ભાવયેત્ ।
સ્નાનાદિ પૂર્વવત્કૃત્વા પૂર્વવત્કેશરઞ્જનમ્

નિસ્ત્વગ્ગુઞ્જાફલં ચૈલા દેવદારુ ચ કુષ્ઠકમ્ ।
સમં ચૂર્ણં ભૃઙ્ગરસૈર્ ભાવ્યમ્ એકદિનં પ્રિયે

અન્યચ્ચૂર્ણં તૈલં પચેન્મૃદ્વગ્નિના બુધઃ ।
યસ્ય તૈલઘૃતાભ્યઙ્ગાત્કેશા ભ્રમરસન્નિભાઃ

હસ્તિદન્તસ્ય દગ્ધસ્ય સમભાગં રસાઞ્જનમ્ ।
છાગીદુગ્ધેન સંપેષ્ય લેપનાત્કેશરઞ્જનમ્

કૃષ્ણમૃત્ત્રિફલાભૃઙ્ગરસાયશ્ચૂર્ણકં સમમ્ ।
આલોડ્યૈનં સમં ભાણ્ડે માસમેકં નિરોધયેત્

તલ્લેપાચ્ચિકુરાઃ કૃષ્ણા ભવેયુઃ પઞ્ચમાસતઃ ।
ધાત્રીફલં જપાપુષ્પં કિટ્ટં પિષ્ટ્વા ચ મૂર્ધનિ

લેપયેત્ત્રિદિનં તેન કેશાઃ સ્યુર્ ભ્રમરોપમાઃ ।
ચૂર્ણં સિન્દૂરસદૃશં તયોસ્તુલ્યા ચ સાંબ્રણિઃ

પિષ્ટ્વાંભસા પ્રલેપેન તત્ક્ષણાત્ કેશરઞ્જનમ્ ।
ગોરોચનં કૃષ્ણતિલાન્ શતપુષ્પાં શિવાંબુના

કાકમાચીમિદં સર્વમયઃપાત્રે વિમર્દયેત્ ।
તેનૈવ દિવસાદૂર્ધ્વં કેશરઞ્જનમુત્તમમ્

ચૂર્ણં સિદ્ધાર્થકં સર્જો યવક્ષારં ચ કાઞ્જિકૈઃ ।
નાગપુષ્પરસૈઃ પેષ્યં લેપનં કેશરઞ્જનમ્

કદલીકન્દચૂર્ણં ચ સિન્દૂરાઙ્ગારકૌ તથા ।
રસૈર્જમ્બીરજૈર્ લોહમુષ્ટ્યાયઃપાત્રકે પિષેત્

દિનૈકલેપનાત્તેન કેશાનાં રઞ્જનં ભવેત્ ।
કાસીસં નીલિકાપત્રં દધિભૃઙ્ગરસસ્તથા

સમાંશં લોહચૂર્ણં ચ લેપનાત્કેશરઞ્જનમ્ ।
નાગદણ્ડેન પત્રાણિ કોરણ્ટસ્ય ચ મર્દયેત્

દિનત્રયં ચ તલ્લેપાત્ કેશાઃ સ્યુર્ ભ્રમરોપમાઃ ।
વરા ભૃઙ્ગી ચૂતબીજં મૃણાલં ચ પ્રિયઙ્ગુકમ્

નીલી નિશા લોહનાગૌ ચૂર્ણિતા નિંબતૈલકૈઃ ।
કાન્તપાત્રે લોડયિત્વા માસમેકં વિભાવયેત્

તેન લિપ્તાઃ કચાઃ કૃષ્ણા રઞ્જિતા ભ્રમરોપમાઃ ।
તિલાઃ કૃષ્ણાઃ કાકમાચીબીજાનિ સમભાગતઃ

તત્તૈલયન્ત્રતો ગ્રાહ્યં તેન સ્યાત્કેશરઞ્જનમ્ ।
કર્ષં જપારસઃ ક્ષૌદ્રં સપ્તાહં નસ્યમાચરેત્

તદૂર્ધ્વં રઞ્જયેત્ કેશાન્ સર્વનસ્યોત્તમો હ્યયમ્ ।
ભૃઙ્ગરાજરસૈઃ પિષ્ટ્વા ત્રિફલાં લોહચૂર્ણકમ્

તૈલમ્ એતત્સમં યોજ્યં તથા ભૃઙ્ગરસૈઃ પુનઃ ।
મૃદ્વગ્નિના પચેત્સર્વં તૈલશેષં યથા ભવેત્

સ્નિગ્ધભાણ્ડે ચ તત્તૈલં માસં ભૂમૌ વિનિક્ષિપેત્ ।
તૈલેન લેપયેચ્છીર્ષં કારવલ્લીદલૈઃ પુરા

વેષ્ટયેત્તત્તુ વસ્ત્રેણ નિવાતે ક્ષીરભોજનમ્ ।
ક્ષાલયેત્ ત્રિફલાક્વાથૈઃ કુર્યાત્ સપ્તદિનં પ્રિયે

કપાલરઞ્જનં કુર્યાદ્ યાવજ્જીવં ન સંશયઃ ।
શ્રિયાલીકાકતુણ્ડ્યાશ્ચ બીજં નિર્ગુણ્ડિકારસૈઃ

જપાપુષ્પરસૈર્ ભાવ્યં પૃથક્ દિનચતુષ્ટયમ્ ।
પાતાલયન્ત્રે તત્તૈલં પાતયેત્તેન લેપનમ્

કુર્યાન્મૂર્ધ્નિ ચ ગન્ધર્વપત્ત્રૈશ્ચ પરિવેષ્ટયેત્ ।
વસ્ત્રેણ ચ તતો વાતશૂન્યદેશે વસન્સુધીઃ

ક્ષીરાશી કાઞ્જિકે સ્નાનં કુર્યાત્સપ્તદિનં ત્વિતિ ।
કેશા ભ્રમરસઙ્કાશા યાવજ્જીવં ન સંશયઃ

જલમણ્ડનિકાકાકમાચીભૃઙ્ગાઃ સમાઃ સમાઃ ।
પિષ્ટ્વા તૈલં પચેત્સૂપં પુનસ્તૈલેન લેપયેત્

મૂર્ધાનં લેપયેત્તેન સપ્તાહં કેશરઞ્જનમ્ ।
સ્નાનભોજનશય્યાં ચ પૂર્વવત્પરિકલ્પયેત્

વરાભૃઙ્ગરસૈઃ પિષ્ટ્વા કાન્તપાત્રે વિલેપયેત્ ।
અવાઙ્મુખં વિનિષ્ઠાપ્ય પ્રાતસ્તં ભૃઙ્ગરાડ્રસૈઃ

પુનઃ પિષ્ટ્વા લિહેચ્છીર્ષં ક્ષાલયેત્ ત્રિફલાંબુના ।
એકવિંશદ્દિનં કુર્યાત્ પૂર્વવત્ ફલમ્ આપ્નુયાત્

ગરલં કૃષ્ણજીરં ચ પિષ્ટ્વા રુદ્ધ્વા ચ તન્મુખમ્ ।
ગૃહાઙ્ગણે પઙ્કિલે ચ ખનિત્વા સ્થાપયેત્ સુધીઃ

ષણ્માસાત્ તદ્દ્રવીભૂતં કૃષ્ણં સાધુ સમુદ્ધરેત્ ।
શિરોમધ્યે ક્ષિપેત્ કર્ષં પૂર્વવદ્ વેષ્ટનાદિકમ્

આ જન્મ રઞ્જયેત્કેશાંસ્તચ્ચ કાપાલરઞ્જનમ્ ।
ભૃઙ્ગી નીલી વરા કૃષ્ણાયસં મદનબીજકમ્

કોરણ્ટકુસુમં ચૂર્ણમર્જુનસ્ય ત્વચોદ્ભવમ્ ।
અમ્ભોજમૂલં જમ્બ્વાશ્ચ તત્સર્વં ચ સમાંશકમ્

લોહભાણ્ડગતં કુર્યાત્પક્ષં ભૂમૌ વિનિક્ષિપેત્ ।
હરેદ્ભાણ્ડગતં કલ્કં કલ્કાત્તૈલં ચતુર્ગુણમ્

તૈલાચ્ચતુર્ગુણં ભૃઙ્ગરસસ્ તસ્માચ્ચતુર્ગુણઃ ।
વરાક્વાથઃ સર્વમિદં મન્દવહ્નૌ વિપાચયેત્

તૈલાવશિષ્ટં વિપચેત્ તત્પિષ્ટ્વાયસપાત્રકે ।
નિક્ષિપેચ્ચ પરીક્ષાર્થં કાકપક્ષં વિલેપયેત્

તૈલેન યદિ કૃષ્ણં તદૌષધં સિદ્ધિદં ભવેત્ ।
સાધકો માસમ્ એકં તુ તસ્મિન્પાત્રે વિપાચિતમ્

તેન લિપ્તાઃ કચાસ્તસ્ય ષણ્માસાદ્ભ્રમરોપમાઃ ।
ચિઞ્ચાશ્વત્થપલાશાનાં વાસાયાશ્ચ દ્રવૈર્મુહુઃ

દ્રુતં પાત્રગતં નાગં ચાલયેદ્ ભસ્મતાં વ્રજેત્ ।
તાવત્ પચેન્નાગભસ્મ પલં લોહસ્ય ચૂર્ણકમ્

દ્વિપલં ચ વરાચૂર્ણં ત્રિપલં દાડિમત્વચઃ ।
પલં ચૈતત્સર્વસમં કાઞ્જિકં લોહભાજને

લોડયેત્ પાચયેત્ કિંચિત્ ક્ષણં તલ્લોહપાત્રકે ।
આતપે ધારયેદ્ ભૃઙ્ગકોરણ્ટરસભાવિતમ્

એકવિંશદ્દિનં ભાવ્યં ભૂયો ભૂયો દ્રવં દ્રવમ્ ।
તેનૈવ લિપ્તાશ્ચિકુરાઃ પિઞ્છતાપિઞ્છસન્નિભાઃ

કચરઞ્જનયોગેષુ કથિતાકથિતેષુ ચ ।
નિશિ લેપં તથૈરણ્ડપત્રૈશ્ચ પરિવેષ્ટનમ્

પ્રાતઃ સ્નાનમિદં કર્મ સર્વસાધારણં સ્મૃતમ્ ।
<દિવ્યૌષધિગ્રહણયોગ્યસ્થલનિર્દેશઃ>
શ્મશાને સલિલે માર્ગે ગૃહે દેવાલયે તથા

મલમૂત્રયુતસ્થાને ગ્રામે ગોષ્ઠે તરોરધઃ ।
છાયાયાં ચ વિષપ્રાયે કુશીતે ચાન્યબાધિતે

એવંપ્રાયેષુ દેશેષુ ન ગ્રાહ્યા સિદ્ધમૂલિકા ।
અરણ્યે પર્વતે તીરે નદ્યા તપવને શુચૌ

શિલાસઙ્ગિશુચિક્ષેત્રે સિદ્ધક્ષેત્રે ઽબ્ધિરોધસિ ।
શ્રીપર્વતે હિમગિરૌ તટાકે વિજને હ્રદે

ગૃહ્ણીયાન્મૂલિકા જાતા દેહસિદ્ધિપ્રદાયિકાઃ ।
<દિવ્યૌષધિગ્રહણવિધિઃ>
સર્વેષાં સિદ્ધમૂલાનાં રક્ષાબન્ધનકર્મણિ

ખનનેષૂત્પાટનેષુ ગ્રહણેષુ ક્રમેણ વૈ ।
કથ્યન્તે મનવો દિવ્યાઃ સર્વસાધારણાઃ સ્મૃતાઃ

પૂર્વેદ્યુરેવ સુસ્નાતઃ કૃતદન્તવિશોધનઃ ।
અનુલિપ્તઃ શુદ્ધવસ્ત્રો હૃષ્ટઃ સંયતમાનસઃ

મૌની ગન્ધાક્ષતોપેતો રક્ષાબન્ધનસૂત્રિતામ્ ।
પૂર્વમ્ અન્વેષિતાં ગત્વા મૂલિકાં સ્વેષ્ટદાયિકામ્

વિતૃણં પરિતઃ કૃત્વા ખાત્વામ્બુ પરિષેચયેત્ ।
ગન્ધપુષ્પાક્ષતૈઃ પૂજાં કૃત્વા સૂત્રેણ બન્ધયેત્

સમન્ત્રકં સાધકેન્દ્રઃ સોપવાસો જિતેન્દ્રિયઃ ।
અત્રૈવ તિષ્ઠ કલ્યાણિ મમ કાર્યકરી ભવ

મમ કાર્યકરી સિદ્ધા તતઃ સ્વર્ગં ગમિષ્યસિ ।
ઓં હ્રીં નમસ્તે ઽમૃતસમ્ભૂતે બલવીર્યવિવર્ધિનિ બલમાયુશ્ચ મે દેહિ પાપં મે જહિ દૂરતઃ ।
હ્રીં ફટ્ ।
અનેનૈવ તુ મન્ત્રેણ ત્રિધા સૂત્રેણ વેષ્ટિતમ્

રક્ષાં બધ્નીત તાં સ્પૃષ્ટ્વા જપેદષ્ટોત્તરં શતમ્ ।
તતઃ પ્રાતઃ સમુત્થાય કૃત્વા નિત્યવિધિં શુચિઃ

મૂલિકાં તાં સમાસાદ્ય ગન્ધપુષ્પાક્ષતાદિભિઃ ।
સર્વોપચારૈઃ સમ્પૂજ્ય બલિં દદ્યાત્ સહેતુકામ્

સમન્ત્રકં ખનેદ્ધીમાન્મન્ત્રો ઽયમપિ કથ્યતે ।
યેન ત્વાં ખનતે બ્રહ્મા યેન ત્વાં ખનતે ભૃગુઃ

યેનેન્દ્રો વરુણો વિષ્ણુસ્તેન ત્વામુપચક્રમે ।
ત્વામેવાહં ખનિષ્યામિ મન્ત્રપૂતેન પાણિના

એવં સમ્પ્રાર્થયિત્વાદૌ પશ્ચાન્મન્ત્રં સમુચ્ચરેત્ ।
ઓં શ્રીં હ્રીં તં અમૃતેશ્વરિ એહિ એહિ મમ સકલસિદ્ધિં કુરુ હું ફટ્ ।
અનેનૈવ તુ મન્ત્રેણ નિખનેત્ સિદ્ધિમૂલિકામ્

અથ તૂત્પાટયેત્તાં તુ પ્રાઞ્જલિઃ પ્રાર્થયેદિતિ ।
મા ઉત્પતે મા નિપતે મા ચ તે ચાન્યથા ભવેત્ ।
ઓં હ્રીં ચણ્ડ હું ફટ્ સ્વાહા ।
ઉત્પાટયેદનેનૈવ મન્ત્રેણ પરમેશ્વરિ ।
અચ્છિન્નમૂલામાદાય શુદ્ધવસ્ત્રાભિવેષ્ટિતામ્

ક્ષિપ્ત્વા પટલિકાયાં ચ સ્વવેશ્મનિ શુચિસ્થલે ।
નિચયે હૃષ્ટમનસા નિદધ્યાત્ પારણં તતઃ

ઓં નમો ભૈરવાય મહાસિદ્ધિપ્રદાયકાય આપદુત્તરણાય હું ફટ્ ।
અનેનૈવ તુ મન્ત્રેણ ગૃહીત્વા ગૃહમાનયેત્