આનન્દકન્દ · અધ્યાય 1.15

આક્, 1, 15
<દિવ્યૌષધિરસાયનાનિ>
શ્રીભૈરવી ।
મલમાયાવિહીનેશ જરાજન્મગદાપહ ।
ત્વત્પ્રસાદેન વિદિતં રસાદીનાં રસાયનમ્

ઇતઃપરમપિ સ્વામિન્ શુશ્રૂષે કિમપિ પ્રભો ।
સુખોપાયોપયોગ્યં ચ દિવ્યૌષધિરસાયનમ્

બ્રૂહિ મે તદ્વિધં દિવ્યં સર્વસિદ્ધિપ્રદાયકમ્ ।
શ્રીભૈરવઃ ।
<1. બ્રહ્મકલ્પઃ; બ્રહ્મવૃક્ષતૈલકલ્પઃ>
વક્ષ્યામિ બ્રહ્મવૃક્ષાદિ દિવ્યૌષધિરસાયનમ્

તત્રાદૌ બ્રહ્મવૃક્ષસ્ય શૃણુ દેવિ રસાયનમ્ ।
બ્રહ્મવૃક્ષસ્ય બીજાનિ વિદધ્યાન્ નિસ્તુષાણિ ચ

પરિશોષ્યાતપે તીવ્રે સૂક્ષ્મચૂર્ણાનિ કારયેત્ ।
ધાત્રીફલેન સપ્તાહં ભાવયેત્પયસાથવા

ચક્રયન્ત્રે ક્ષિપેત્તાનિ તતસ્તત્તૈલમાહરેત્ ।
ઇત્થમુત્થાપિતં તૈલં દોષઘ્નં ચ રસાયનમ્

બ્રહ્મબીજજતૈલસ્ય પ્રસ્થમાજ્યં ચ તત્સમમ્ ।
નિક્ષિપ્તં સ્નિગ્ધભાણ્ડે ચ ધાન્યરાશૌ વિનિક્ષિપેત્

માસાર્ધમાસં દેવેશિ તસ્માત્તૈલં સમાહરેત્ ।
શુદ્ધદેહો વિરેકાદ્યૈરર્ચિતાગ્નિગુરુદ્વિજઃ

દ્વિપલં ચ ગવાં ક્ષીરં તત્તૈલં નિષ્કમાત્રકમ્ ।
સંમિશ્ર્ય ચ પિબેત્પ્રાતઃ પથ્યાશી સ્યાજ્જિતેન્દ્રિયઃ

એવં દ્વિતીયેઽપિ દિને હ્યેકાહાન્તરિતે ક્રમાત્ ।
નિષ્કવૃદ્ધિર્ ભવેદેવં યાવત્ષોડશનિષ્કકમ્

એતત્તૈલસ્ય પરમા માત્રા હ્યસ્યૈવમ્ ઈરિતા ।
પીતમાત્રે ક્ષણં મૂર્ચ્છા જાયતે સિઞ્ચયેન્મુખમ્

પ્રબુદ્ધે સઘૃતં દદ્યાદ્દુગ્ધાન્નં શર્કરાન્વિતમ્ ।
એવં તૈલોપયોગેન માસાજ્જ્ઞાની ભવેન્નરઃ

સકૃદ્ગ્રાહી સુકાન્તશ્ચ ષોડશાબ્દ ઇવ સ્થિતઃ ।
દ્વિતીયે નાગબલવાન્ સર્વવ્યાધિવિવર્જિતઃ

ઇન્દ્રોપમબલો ધીરશ્ચતુર્થે માસિ ચ ક્રમાત્ ।
વજ્રદેહો દિવ્યદૃષ્ટિઃ પઞ્ચમે ખેચરો ભવેત્

અણિમાદિગુણોપેતઃ સર્વગઃ સર્વકાલિકઃ ।
ષષ્ઠે માસિ સ્વયં સ્રષ્ટા ભોક્તા હર્તા ત્રિમૂર્તિવત્

વર્ષૈકસેવનાદ્દેવિ ભવેત્સાક્ષાત્સદાશિવઃ ।
યાવત્તૈલોપજીવી સ્યાત્ તાવત્ ક્ષીરૌદનાશનઃ

વમનાદિવિશુદ્ધાઙ્ગઃ કૃત્વા વૈદ્યદ્વિજાર્ચનમ્ ।
પ્રાતર્ગોક્ષીરકુડુબં તૈલં કિંશુકબીજજમ્

કુડુબં પૂર્વવજ્જાતમેકીકૃત્ય દ્વયં પિબેત્ ।
તત્પાનમાત્રે મૂર્છા સ્યાત્કુર્યાત્તં ભસ્મશાયિનમ્

સપ્તરાત્રે પ્રબુદ્ધઃ સ્યાદ્બદ્ધવચ્છયને સ્થિતઃ ।
નાઙ્ગાનિ ચાલયેદેષ જાયતે વિચલેક્ષણઃ

તૈલે જીર્ણે સમાપન્ને સંજ્ઞા ભવતિ ભૈરવિ ।
ગોક્ષીરં તસ્ય દાતવ્યં પ્રત્યહં દશવાસરમ્

સ ત્વચં ચ ત્યજેદ્દેહાત્ કઞ્ચુકં ભુજગો યથા ।
ક્ષીરાહારી ભવેન્નિત્યમેકવિંશતિવાસરમ્

વાચાં પતિર્ભવેદ્ધીરઃ શ્રુતં ધારયતે ક્ષણાત્ ।
દૂરશ્રાવી દિવ્યદૃષ્ટિર્ જીવેદ્બ્રહ્મદિનં સુધીઃ

<બ્રહ્મવૃક્ષપલ્લવકલ્પઃ>
પુણ્યર્ક્ષે બ્રહ્મવૃક્ષસ્ય પલ્લવાનિ સમાહરેત્ ।
ક્રિમિકીટવિહીનાનિ કોમલાનિ શુભાનિ ચ

આતપે શોષયેત્તીવ્રે ચૂર્ણિતં વસ્ત્રગાલિતમ્ ।
કુર્યાન્નૂતનભાણ્ડે ચ નિક્ષિપેચ્ચ પ્રયત્નતઃ

વમનાદ્યૈર્વિશુદ્ધાઙ્ગો બ્રહ્મચારી જિતેન્દ્રિયઃ ।
ક્ષારામ્લવર્જિતાહારઃ ક્ષીરશાલ્યન્નભોજનઃ

કોષ્ણં જલં પિબેન્નિત્યં નિવાતે શયનં ભજેત્ ।
કર્ષમાત્રં ચ સેવેત માસં ગોતક્રસંયુતમ્

દ્વિતીયે ચ તૃતીયે ચ વૃદ્ધિઃ કર્ષાધિકા ક્રમાત્ ।
એવં ષોડશમાસાન્તં સતક્રં કુડુબં પિબેત્

એવં નિત્યોપસેવી યઃ કુઞ્ચિતસ્નિગ્ધકુન્તલઃ ।
મત્તમાતઙ્ગબલવાન્ જીવેદ્બ્રહ્મદિનં નરઃ

<બ્રહ્મવૃક્ષપુષ્પકલ્પઃ>
બ્રહ્મવૃક્ષસ્ય પુષ્પાણિ છાયાયાં શોષયેત્સુધીઃ ।
ચૂર્ણયેદ્ગાલયેદ્વસ્ત્રે નવભાણ્ડે વિનિક્ષિપેત્

વિંશત્પલં પુષ્પચૂર્ણં ચતુર્વિંશતિગોઘૃતમ્ ।
પલમેકત્ર સંમિશ્રં ધાન્યરાશૌ નિવેશયેત્

તદુદ્ધરેચ્ચ માસાન્તે કૃત્વા ભાગાંશ્ચતુર્દશ ।
એકૈકં પ્રત્યેકં સેવ્યમેવં માસત્રયં ભવેત્

ભુઞ્જીત શુલ્બપાત્રે ચ લવણામ્લાદિવર્જિતમ્ ।
પાયસાશી કષાયં તૃષાર્તઃ ખાદિરં પિબેત્

ત્રિમાસાજ્જાયતે ગાત્રં વજ્રવન્ નાત્ર સંશયઃ ।
નાગાયુતબલો ધીરો વાયુવેગગતિર્ભવેત્

અસ્ય વર્ષોપયોગેન પુરીષમપિ મૂત્રકમ્ ।
વેધયેત્સર્વલોહાનિ કાઞ્ચનાનિ ચ કારયેત્

જીવેદ્બ્રહ્મદિનં સાક્ષાદ્દૈવતૈઃ સહ મોદતે ।
<બ્રહ્મવૃક્ષબીજકલ્પઃ>
બ્રહ્મવૃક્ષસ્ય બીજાનિ ચૂર્ણયેન્નિક્ષિપેદ્ઘટે

મધ્વાજ્યશર્કરાયુક્તં ધાન્યરાશૌ વિનિક્ષિપેત્ ।
માસાદૂર્ધ્વં સમાહૃત્ય પ્રત્યહં કર્ષમાત્રકમ્

ઉપયુઞ્જીત શુદ્ધાત્મા ગોક્ષીરં ચ પિબેદનુ ।
યાવત્પલં ભવેદ્વૃદ્ધિસ્તાવદેવાધિકં ન હિ

એવં સંવત્સરાત્સિદ્ધિર્જાયતે મૃત્યુવર્જિતા ।
જીવેદ્બ્રહ્મદિનં શુદ્ધો મતઙ્ગજબલોપમઃ

<બ્રહ્મવૃક્ષવલ્કલકલ્પઃ>
સૂક્ષ્મચૂર્ણં પ્રકુર્વીત બ્રહ્મવૃક્ષસ્ય વલ્કલમ્ ।
ભાવયેદ્ગવ્યપયસા પલં ચાનુદિનં પિબેત્

જિતેન્દ્રિયશ્ચ પથ્યાશી ભવેદ્ આ વત્સરં સુધીઃ ।
દશવર્ષસહસ્રાણિ જીવેત્સિદ્ધો ભવેદ્ધ્રુવમ્

<બ્રહ્મવૃક્ષનિર્યાસકલ્પઃ>
બ્રાહ્મી ચ મધુકં સાજ્યં નિર્યાસં બ્રહ્મવૃક્ષજમ્ ।
સમભાગાનિ સેવેત પલં ચાનુપિબેત્પયઃ

એવમેકાબ્દયોગેન શુભંયુદર્શનઃ શુચિઃ ।
જીવેદ્બ્રહ્મદિનં જ્ઞાની વલીપલિતવર્જિતઃ

<બ્રહ્મવૃક્ષપઞ્ચાઙ્ગકલ્પઃ>
પઞ્ચાઙ્ગં બ્રહ્મવૃક્ષસ્ય વિધિવત્તત્સમાહરેત્ ।
છાયાશુષ્કં પ્રકુર્વીત ચૂર્ણિતં પટશોધિતમ્

કર્ષમાત્રં લિહેચ્છુદ્ધઃ ક્ષૌદ્રાજ્યાભ્યાં દિનોદયે ।
વલીપલિતનિર્મુક્તો વત્સરાજ્જાયતે નરઃ

<બ્રહ્મવૃક્ષમૂલગુપ્તધાત્રીકલ્પઃ>
અતિસ્થૂલતરં દીર્ઘં ભેદયેદ્બ્રહ્મભૂરુહમ્ ।
મૂલે ત્રિહસ્તશેષં ચ તદગ્રે ગર્તમ્ આરચેત્

ધાત્રીફલાનિ પક્વાનિ તત્ર સમ્પૂરયેત્પ્રિયે ।
તચ્છિન્નકાષ્ઠશેષેણ તદ્ગર્તં ચ નિરોધયેત્

કુશૈઃ સંવેષ્ટયેત્સમ્યગ્ આ મૂલાગ્રં ચ લેપયેત્ ।
મૃદ્ગોમયાભ્યાં મતિમાંસ્તતો વસ્ત્રેણ વેષ્ટયેત્

પુનર્મૃદ્ગોમયાભ્યાં ચ લેપયેચ્છોષયેત્સુધીઃ ।
સમ્યક્ શુષ્કે ચ પરિતઃ કરીષૈઃ પરિપૂરયેત્

દહેત્તં શીતલીભૂતે સાન્દ્રં તત્ફલમાહરેત્ ।
ભાણ્ડે ક્ષૌદ્રાજ્યભરિતે ક્ષિપેદ્ધાત્રીફલં ચ તત્

ભૂગૃહે વા નિવાતે વા પ્રદેશે ચ વસન્સુખી ।
યથેષ્ટં ભક્ષયેન્નિત્યં ક્ષીરાહારી જિતેન્દ્રિયઃ

ષણ્માસાત્પશ્યતિ છિદ્રં નિધાનાનિ ચ ભૂતલે ।
ત્યજેત્ત્વચં સર્પ ઇવ જીવેદ્બ્રહ્મયુગં નરઃ

<2. શ્વેતબ્રહ્મવૃક્ષકલ્પઃ; શ્વેતબ્રહ્મવૃક્ષપઞ્ચાઙ્ગકલ્પઃ>
ચૂર્ણયેચ્છ્વેતપાલાશપઞ્ચાઙ્ગં શોષયેત્પ્રિયે ।
છાયાયાં વસ્ત્રગલિતં મધુના ચ લિહેત્પ્રિયે

કર્ષમાત્રં ત્રિમાસાન્તર્ જરામૃત્યું જયેન્નરઃ ।
સંવત્સરાચ્ચ બ્રહ્માયુઃ સિદ્ધઃ સર્વગતો ભવેત્

<શ્વેતબ્રહ્મબીજકલ્પઃ>
શ્વેતપાલાશબીજાનિ ચૈકૈકાનિ સમાહરેત્ ।
અજાઘૃતેનાનુદિનં માસાન્મૃત્યું જરાં જયેત્

સંવત્સરાદ્ બ્રહ્મયુગં જીવેત્ સિદ્ધિપુરોગમઃ ।
યે પ્રોક્તા રક્તપાલાશતૈલત્વક્પર્ણકાદિષુ

તે ગુણાઃ શ્વેતપાલાશે સન્તિ સાધકસિદ્ધિદાઃ ।
<બ્રહ્મવૃક્ષકલ્પસિદ્ધિઃ>
વક્ષ્યામિ બ્રહ્મવૃક્ષસ્ય કલ્પસિદ્ધિં મનુમ્

ઓં હ્રીં અમૃતં કુરુ કુરુ અમૃતમાલિન્યૈ નમઃ ।
પૂર્વં વિંશતિસાહસ્રં પુરશ્ચરણમાચરેત્ ।
સુધાકુમ્ભવરાક્ષસ્રગ્જ્ઞાનમુદ્રાં કરાંબુજૈઃ

બિભ્રાણાં મૌક્તિકં પાશં ધ્યાયેદમૃતમાલિનીમ્ ।
ગ્રહણેઽષ્ટોત્તરશતં ભક્ષયેત્સપ્તવારકમ્

ચન્દ્રસૂર્યોપરાગાદિકાલેષ્વષ્ટસહસ્રકમ્ ।
મન્ત્રં વિના ન સિદ્ધિઃ સ્યાત્કલ્પકોટિશતૈરપિ

સમન્ત્રે શીઘ્રસિદ્ધિઃ સ્યાચ્ચરેન્મન્ત્રપુરઃસરઃ ।
<3. મુણ્ડીકલ્પઃ>
અથ મુણ્ડીં પ્રવક્ષ્યામિ સાધકેષ્ટાર્થદાયિનીમ્

ચતુર્વિધા ભવેત્ ચ રક્તા પીતા સિતાસિતા ।
પુષ્યાર્કે પૂર્ણમાસ્યાં વા રેવત્યાં શ્રવણેઽપિ વા

ઉપરાગાદિકાલે વા સિદ્ધયોગેષુ વા હરેત્ ।
કૈદારીં મુણ્ડિનીં તાં ચ બલિપૂજનપૂર્વકમ્

સમાહરેત્કૃતસ્નાનો મૌની મન્ત્રં સમુચ્ચરન્ ।
ઓં અમૃતોદ્ભવાય અમૃતં કુરુ કુરુ સ્વાહા હ્રીં સઃ ।
મન્ત્રં દ્વાદશસાહસ્રં પુરશ્ચર્યાં સમાચરેત્

મૂલં નાલં ફલં પુષ્પં પત્રં પઞ્ચાઙ્ગમ્ ઈરિતમ્ ।
સ પઞ્ચાઙ્ગં હરેન્મુણ્ડીં સમ્યક્ શીતેન વારિણા

પ્રક્ષાલ્ય શોષયેત્તાં ચ છાયાયાં ચૂર્ણયેત્તતઃ ।
વસ્ત્રેણ શોધયેત્કુમ્ભે નૂતને સ્થાપયેત્ક્રમાત્

વિશુદ્ધદેહસ્તચ્ચૂર્ણં કર્ષં ગોપયસા સહ ।
પિબેજ્જીર્ણે ચ ભૈષજ્યે ઘૃતમાદૌ પિબેન્નરઃ

તતો ભુઞ્જીત લવણતૈલામ્લાદિવિવર્જિતમ્ ।
ઘૃતપક્વં સમધુરં ષષ્ટિકાન્નં પયોઽધિકમ્

ષણ્માસાજ્જાયતે સિદ્ધિસ્ત્વચં સર્પ ઇવ ત્યજેત્ ।
પલિતાદિવિનિર્મુક્તો દિવ્યદૃષ્ટિર્દૃઢં વપુઃ

મત્તનાગબલો ધીરો યુવા દર્પવિગ્રહઃ ।
સંવત્સરાત્ સર્વસિદ્ધિર્ ભવેદ્બ્રહ્માયુષો નરઃ

ઘૃતોપયુક્તા સા મુણ્ડી પૂર્વફલદા ભવેત્ ।
<4. દેવદાલીકલ્પઃ>
અથ વક્ષ્યામ્યહં દેવિ દેવદાલીરસાયનમ્

શ્વેતા કૃષ્ણા ચ પીતા ચ દેવદાલી ત્રિધા મતા ।
શ્વેતા રોગપ્રશમની કૃષ્ણા પીતા વિશેષતઃ

રસાયને ચ ફલદા લોહકર્મણિ પાર્વતિ ।
ચન્દ્રસૂર્યોપરાગેષુ પૂર્ણિમાયાં સુરાર્ચિતે

ત્રયોદશ્યાં કૃષ્ણપક્ષે પઞ્ચમ્યાં વા યથાવિધિ ।
શુભાહે શુભનક્ષત્રે ચાહરેન્મન્ત્રપૂર્વકમ્

ઓં અમૃતગણરુદ્રગણાન્તાય સ્વાહા ।
અષ્ટોત્તરશતં જપ્ત્વા બલિપૂર્વં સમાહરેત્ ।
ઓં નમો ભગવતે રુદ્રાય ફટ્ સ્વાહા ।
સાધકસ્ય શિખાબન્ધનમન્ત્રઃ ।
દેવદાલ્યાશ્ચ પઞ્ચાઙ્ગં છાયાયાં શોષયેત્સુધીઃ

વસ્ત્રેણ શોધયેત્સમ્યગ્ગવ્યક્ષીરેણ ભક્ષયેત્ ।
પચેત્તાં લૌહપાત્રેણ તતો મન્દાગ્નિના સુધીઃ

મધ્વાજ્યાભ્યાં લિહેત્કર્ષં શુદ્ધાત્મા સપ્તવાસરમ્ ।
તસ્ય દિવ્યા ભવેત્પ્રજ્ઞા રોગહૃન્માસસેવયા

દ્વિમાસભક્ષણેનૈવ નિધ્યાદિં પશ્યતિ ધ્રુવમ્ ।
ધાત્રીફલરસં ક્ષૌદ્રં દેવદાલીરસં ઘૃતમ્

પ્રત્યેકં કર્ષમાત્રં સ્યાત્પ્રત્યહં ચ પિબેલ્લઘુ ।
એકવિંશદ્દિનાદૂર્ધ્વં મેધાવી શ્રુતધારકઃ

પઞ્ચાઙ્ગં ચૂર્ણયેદ્દેવદાલ્યા વસ્ત્રેણ શોધયેત્ ।
શિવામ્બુના વા પયસા ગોમૂત્રૈર્વા પિબેત્સદા

પૂર્વવત્સિદ્ધિદા સા સ્યાત્સર્વકુષ્ઠાપહારિણી ।
કામિલાપ્લીહપવનશૂલં હન્તિ ભગન્દરાન્

તદ્રસો ગન્ધકોપેતઃ સર્વલોહં વિલાપયેત્ ।
બધ્નાતિ ચ રસં સમ્યક્ સમં મૂર્છતિ તત્ક્ષણાત્

ગન્ધર્વલજ્જાગાન્ધારીદેવદાલીરસસ્તથા ।
લેપનં મેષતૈલેન સ્તમ્ભયેદગ્નિમુજ્જ્વલમ્

બીજાનિ દેવદાલ્યાશ્ચ સગુડાનિ ચ મર્દયેત્ ।
તેન વર્તિં પ્રકુર્વીત અર્શોઘ્ની સ્યાદ્ગુદાઙ્કુરે

રસેન દેવદાલ્યાશ્ચ નયનં ત્વઞ્જયેન્નરઃ ।
પશ્યત્યસૌ ભૂતજાલં તસ્મૈ સર્વં પ્રયચ્છતિ

ઘૃતં ધાત્રીફલરસં દેવદાલીરસં મધુ ।
રસં ચ લક્ષ્મણાયાશ્ચ સર્વમેકપલં પિબેત્

ત્રિદિનમ્ ઋતુકાલે તુ સ્ત્રીણાં પુત્રપ્રદાયકમ્ ।
દેવદાલીરસં ક્ષીરં મધ્વાજ્યાભ્યાં સમં લિહેત્

પુંસઃ કોમલબીજાનાં બીજં ગર્ભપ્રદં ભવેત્ ।
ભૃઙ્ગરાડ્ વાકુચી વહ્નિઃ સર્પાક્ષી દેવદાલિકમ્

શિવામ્બુના ચાનુદિનં પિબેત્કર્ષં મહેશ્વરિ ।
ધરિત્ર્યાઃ પશ્યતિ છિદ્રં વર્ષાન્મૃત્યું જરાં જયેત્

પુનર્નવાદેવદાલ્યોઃ પલં ક્ષીરયુતં પિબેત્ ।
શિવામ્બુના દેવદાલીં સસર્પાક્ષીપલં પિબેત્

પૂર્વવજ્જાયતે સિદ્ધિઃ શીઘ્રમેવ વરાનને ।
શિવાંબુના દેવદાલ્યા નિર્ગુણ્ડ્યાશ્ચ પલં પિબેત્

સંવત્સરાજ્જરાં હન્યાજ્જીવેદાચન્દ્રતારકમ્ ।
ઓં અમૃતં કુરુ કુરુ અમૃતેશ્વરાય સ્વાહા ।
એતન્મન્ત્રં જપેદાદૌ દેવદાલ્યુપયોગકે

<5. શ્વેતાર્કકલ્પઃ; શ્વેતાર્કમૂલકલ્પઃ>
અથ શ્વેતાર્કમૂલસ્ય કલ્પં વક્ષ્યામ્યહં શૃણુ ।
શ્વેતાર્કમૂલં પુષ્યર્ક્ષે ગૃહીત્વા કાષ્ઠવર્જિતમ્

શુદ્ધાં ત્વચં ચ છાયાયાં શોષયેત્પટશોધિતમ્ ।
ચૂર્ણં કૃત્વા કર્ષમેકં સેવ્યં ગોપયસા સહ

પલદ્વયેન ષણ્માસાત્સર્વવ્યાધીઞ્જરાં હરેત્ ।
સંવત્સરાદ્બ્રહ્મદિનત્રયં જીવેન્ન સંશયઃ

<શ્વેતાર્કપર્ણકલ્પઃ>
શ્વેતાર્કપર્ણસ્વરસં ભૃઙ્ગરાજરસં સમમ્ ।
એકીકૃત્યાતપે શોષ્યં યાવચ્ચૂર્ણત્વમાપ્નુયાત્

ચતુર્ગુણે ગવાં ક્ષીરે તત્પચેન્મૃદુવહ્નિના ।
યાવત્પિણ્ડં ભવેત્તાવત્સેવ્યં તત્કર્ષમાત્રકમ્

ગવાં ક્ષીરં પલં પેયં પૂર્વવત્ફલમાપ્નુયાત્ ।
ઓં આં હંસમાલિનિ સ્વાહા અયં ભક્ષણમન્ત્રઃ ।
<6. હસ્તિકર્ણીકલ્પઃ; હસ્તિકર્ણીપત્રકલ્પઃ>
અથેન્દુવારસંયુક્તત્રયોદશ્યાં સમાહરેત્

હસ્તિકર્ણીપલાશાનિ છાયાશુષ્કાણિ ચૂર્ણયેત્ ।
પલં સેવ્યં ગવાં ક્ષીરં વર્ષાન્મૃત્યું જરાં જયેત્

જીવેદ્બ્રહ્માયુષં મર્ત્યઃ સિદ્ધસાધ્યાદિસેવિતઃ ।
<હસ્તિકર્ણીપઞ્ચાઙ્ગકલ્પઃ>
પઞ્ચાઙ્ગં હસ્તિકર્ણ્યાશ્ચ કુર્યાચ્છાયાવિશોષિતમ્

માસૈકમુદકૈઃ સાર્ધં કર્ષં પ્રત્યહમશ્નુયાત્ ।
સૌવીરદધિદુગ્ધાજ્યતક્રક્ષૌદ્રૈર્યથાક્રમમ્

એકૈકં પ્રતિમાસં ચ સેવ્યં વર્ષાચ્ચ સિધ્યતિ ।
જીવેદ્બ્રહ્મદિનં સિદ્ધો વજ્રકાયો મહાબલઃ

ઓં અમૃતાય અમૃતં ગૃહ્ણામિ સ્વાહા ।
અયં ગ્રહણમન્ત્રઃ ।
અમૃતકુટીજાતાનામ્ અમૃતં કુરુ કુરુ સ્વાહા ।
અનેન મન્ત્રેણ પૂજયેત્ ।
ઓં અમૃતોદ્ભવાય અમૃતં કુરુ કુરુ નિત્યં નમો નમઃ ।
અયં ભક્ષણમન્ત્રઃ ।
<7. રુદન્તીકલ્પઃ>
અથ વક્ષ્યામ્યહં દિવ્યં રુદન્તીકલ્પમુત્તમમ્ ।
ચણપત્રોપમૈઃ પત્રૈઃ પુષ્પૈરપિ ચ તાદૃશૈઃ

રુદન્તી નામ વિખ્યાતા હ્યધસ્તાજ્જલવર્ષિણી ।
રોદિતીવ જનાન્દૃષ્ટ્વા મ્રિયમાણાન્ગદાકુલાન્

ચતુર્વિધા ચ સા જ્ઞેયા પીતા રક્તા સિતાસિતા ।
શુક્લપક્ષે શુભદિને રુદન્તીં તાં સમાહરેત્

સમૂલાં શોષયેદ્ધીમાન્ છાયાયાં વસ્ત્રશોધિતામ્ ।
વિશુદ્ધદેહઃ સેવેત બિડાલપદમાત્રકમ્

ક્ષૌદ્રાજ્યાભ્યામનુદિનં ભુક્તિઃ ક્ષીરાજ્યસંયુતા ।
જીર્ણાયાં સંયમી ભૂત્વા વર્ષાત્તેજોબલાન્વિતઃ

પરમાયુર્ભવેન્મર્ત્યો જરાવ્યાધિવિવર્જિતઃ ।
તૈલં કતકમૂલોત્થં કુર્યાત્પાતાલયન્ત્રકે

ગર્ભયન્ત્રેઽથવા ક્ષાલ્યં પઞ્ચાશદ્વારમમ્બુના ।
નાલિકેરામ્બુના વાથ કૃત્વેત્થં તૈલશોધનમ્

પઞ્ચાઙ્ગં ચ રુદન્ત્યાશ્ચ છાયાશુષ્કં વિચૂર્ણયેત્ ।
તદર્ધં મુસલીચૂર્ણં મુસલ્યર્ધપલત્રયમ્

એતત્ત્રિચૂર્ણં સંમિશ્રં કર્ષં કતકતૈલતઃ ।
લિહેદનુદિનં શુદ્ધસ્તદ્વૃદ્ધિઃ સ્યાત્પલાવધિ

સંવત્સરાદ્વજ્રકાયઃ સ જીવેદ્બ્રહ્મણો દિનમ્ ।
<8. નિર્ગુણ્ડીકલ્પઃ; નિર્ગુણ્ડીમૂલકલ્પઃ>
અથ વચ્મિ શુભં દિવ્યં નિર્ગુણ્ડીકલ્પમુત્તમમ્

પ્રાતઃ પુષ્યરવૌ ગ્રાહ્યા નિર્ગુણ્ડીમૂલસંભવા ।
ત્વક્ શોષણીયા છાયાયાં તચ્ચૂર્ણં કર્ષમાત્રકમ્

પલમાત્રાજમૂત્રેણ પિબેચ્છુદ્ધો ઽનુવાસરમ્ ।
ષણ્માસાદ્ દિવ્યદેહઃ સ્યાન્મત્તનાગબલાન્વિતઃ

મધ્વાજ્યક્ષીરલુલિતં તચ્ચૂર્ણં સ્નિગ્ધભાણ્ડકે ।
પિધાય ધાન્યરાશૌ તુ માસમેકં તુ નિક્ષિપેત્

માસાન્તે તત્સમુદ્ધૃત્ય શુદ્ધાઙ્ગો દ્વિપલં સદા ।
સેવેત વર્ષપર્યન્તં જીવેદાચન્દ્રતારકમ્

અથવાર્ધપલં ચૂર્ણં તદીયં સઘૃતં પિબેત્ ।
પૂર્વવજ્જાયતે સિદ્ધિર્જરારોગવિવર્જિતઃ

વચામુણ્ડીનિમ્બવરાગુડૂચીભૃઙ્ગરાટ્ સમાઃ ।
એષાં સમાંશં સંયોજ્ય નિર્ગુણ્ડીમૂલચૂર્ણતઃ

ક્ષૌદ્રાજ્યાભ્યાં લિહેદ્ધસ્તાદન્વહં પલમાત્રકમ્ ।
આયુર્વિરિઞ્ચિત્રિદિનં ભવેન્મૃત્યુજરોજ્ઝિતમ્

નિર્ગુણ્ડીમૂલચૂર્ણં તુ ક્રિમિઘ્નકટુકૈઃ સમમ્ ।
પલમાત્રમજાક્ષીરૈર્નિત્યં શુદ્ધઃ પિબેદ્બુધઃ

વલીપલિતનિર્મુક્તો નિર્ગદઃ સ્યાત્ત્રિમાસતઃ ।
<નિર્ગુણ્ડીપત્રકલ્પઃ>
નિર્ગુણ્ડીપત્રજદ્રાવં ભાણ્ડે મૃદ્વગ્નિના પચેત્

ગુડવત્પાકમાપન્નં તં પિબેન્નિષ્કમાત્રકમ્ ।
દિને દિને નિષ્કવૃદ્ધિર્યાવદ્દ્વિપલિકં ભવેત્

તેન વાન્તિર્વિરેકઃ સ્યાન્નિર્યાન્તિ ક્રિમયઃ પરમ્ ।
અપાનતો દેહગતા મુખનાસાક્ષિકર્ણતઃ

ક્ષયકુષ્ઠાદિરોગાશ્ચ નશ્યન્તિ મુનિવાસરાત્ ।
માસત્રયે જરાં હન્તિ જીવેદ્વર્ષશતત્રયમ્

<નિર્ગુણ્ડીપઞ્ચાઙ્ગકલ્પઃ>
પઞ્ચાઙ્ગચૂર્ણં નિર્ગુણ્ડ્યાસ્તિલતૈલેન સેવિતમ્ ।
નિષ્કાદિપલપર્યન્તં ત્રિમાસેન જરાં જયેત્

અશીતિં વાતજાન્રોગાન્ કુષ્ઠાનપિ ગલામયાન્ ।
આસ્યાર્ત્યુપકુશાદીંશ્ચ જયેત્તત્પર્ણચર્વણાત્

સિન્ધુવારકપઞ્ચાઙ્ગચૂર્ણં મધુઘૃતપ્લુતમ્ ।
પલમાત્રં લિહેત્પ્રાતસ્તતો જીર્ણે ગવાં પયઃ

પિબેદ્ યથાનલબલં ભુઞ્જીતાગ્નૌ ક્રમેણ ચ ।
નિર્વાતે નિવસેદ્ધીમાન્સિદ્ધિમાપ્નોતિ વત્સરાત્

સિદ્ધદેહસ્ય પૂર્વેણ મ્રિયેતે વિષપારદૌ ।
કાલે કાલે યથાપ્રાપ્તં પઞ્ચાઙ્ગં સિન્ધુવારકાત્

છાયાયાં શોષિતં ચૂર્ણં ત્રિમધુત્રિફલાયુતમ્ ।
સ્નિગ્ધભાણ્ડે ધાન્યરાશૌ ત્રિમાસં સ્થાપયેત્તતઃ

નિષ્કાદિપલપર્યન્તં સેવેતાકર્ષકં સુધીઃ ।
સર્વવ્યાધિવિનિર્મુક્તો જરામરણવર્જિતઃ

ઓં નમો માયાગણપતયે કુબેરાય સ્વાહા ।
અયં ભક્ષણમન્ત્રઃ ।
<9. શુનકશાલ્મલીકલ્પઃ>
અથ વક્ષ્યામિ દેવેશિ કલ્પં શુનકશાલ્મલેઃ ।
અષ્ટમ્યાં કૃષ્ણપક્ષસ્ય સ્નાત્વા રાત્રૌ સમાહિતઃ

આવેષ્ટ્ય કૃષ્ણસૂત્રૈશ્ચ વૃક્ષં શુનકશાલ્મલિમ્ ।
તત્રાઘોરં જપેદ્ધીરઃ સહસ્રવસુસંમિતમ્

<9. શુનકશાલ્મલીમૂલકલ્પઃ>
તન્મૂલવલ્કલં ગ્રાહ્યં છાયાયાં શોષયેત્તતઃ ।
ચૂર્ણં કૃત્વા તુ મધ્વાજ્યૈઃ ખાદેત્પ્રાતઃ પલં પલમ્

વર્ષાદ્વલિજરામુક્તઃ સ જીવેદ્ બ્રહ્મણો દિનમ્ ।
<શુનકશાલ્મલીપુષ્પકલ્પઃ>
તસ્યાષ્ટાદશ પુષ્પાણિ ગોક્ષીરે ઽષ્ટપલે પચેત્

પુષ્પવર્જ્યં પિબેત્ક્ષારમેવં ચ પ્રતિવાસરમ્ ।
માસેન દિવ્યદેહઃ સ્યાજ્જીવેદ્ બ્રહ્મદિનત્રયમ્

<શુનકશાલ્મલીફલકલ્પઃ>
તત્ફલં તુ ગવાં ક્ષીરે પાચયેત્કાન્તપાત્રકે ।
ફલં ત્યક્ત્વા પિબેત્ક્ષીરં દીપ્તેઽગ્નૌ ક્ષીરભોજનમ્

માસષટ્કપ્રયોગેણ દિવ્યદેહો ભવેન્નરઃ ।
જીવેત્કલ્પાન્તપર્યન્તં વાયુવેગી મહાબલઃ

તસ્ય મૂત્રપુરીષાભ્યાં શુલ્બં સ્વર્ણં ભવેદ્ધ્રુવમ્ ।
<10. પથ્યાકલ્પઃ; પથ્યોત્પત્તિઃ>
અથાતઃ સમ્પ્રવક્ષ્યામિ પથ્યાકલ્પમ્ અનૂપમમ્

યેન રોગા વિનશ્યન્તિ સિધ્યન્તિ ચ મનોરથાઃ ।
પીત્વામૃતં શચીનાથઃ પ્રીત્યા શચ્યૈ સમાપિબત્

તયોર્ હૃષ્ટમુખામ્ભોજગલિતામૃતબિન્દવઃ ।
સપ્તધા ભુવિ તે જાતા મહાવીર્યાઃ સ્થિરાયુષઃ

તે સપ્તદેશેષૂત્પન્નાઃ સપ્તધા નામ ધારકાઃ ।
વિન્ધ્યદેશે કાન્યકુબ્જે સૌરાષ્ટ્રે હિમવદ્ગિરૌ

ગઙ્ગાતટે ચ કાશ્મીરે વૈન્યદેશે યથાક્રમમ્ ।
વિજયા રોહિણી ચૈવ પૂતા સ્યાત્ત્રિવૃતામૃતા

જીવન્તી ત્વભયા જાતા દેશે દેશે યથાક્રમમ્ ।
ઉત્તમા મધ્યમા નીચાઃ સ્વયં પક્વાસ્તુ શોભનાઃ

હરીતક્યાં રસાઃ પઞ્ચ વિદ્યન્તે લવણોજ્ઝિતાઃ ।
સ્વાદ્વમ્લતિક્તકટુકતુવરાશ્ચ યથાક્રમમ્

સ્યુર્ મજ્જસ્નાયુવૃન્તત્વઙ્માંસેષુ ક્રમશો રસાઃ ।
અલાબુકર્ણી વૃત્તા ચ ચતુરઙ્ગ્યલ્પચર્મકા

પઞ્ચાસ્રા માંસલા સ્વર્ણવર્ણા કૃષ્ણા સ્મૃતાઃ ક્રમાત્ ।
યા મજ્જન્તી જલે ગ્રાહ્યા ગુર્વી સ્નિગ્ધા ઘનાઘનાઃ

દ્વિકર્ષમાત્રા સા શ્રેષ્ઠા કર્ષમાત્રા તુ મધ્યમા ।
અર્ધકર્ષા ભવેન્નીચા પથ્યા ફલમુદાહૃતમ્

ક્રિમિજુષ્ટા વહ્નિદગ્ધા નષ્ટા પઙ્કજલાર્દ્રિતા ।
સ્ફુટિતા ચોષરસ્થા ચ વર્જનીયા હરીતકી

<પથ્યાકલ્પઃ>
શુદ્ધદેશે પુણ્યદિને ગ્રહણે ચન્દ્રસૂર્યયોઃ ।
ગન્ધાદ્યૈઃ પૂજયિત્વાદૌ પ્રાર્થયિત્વા જપેત્સુધીઃ

ગાયત્રીશતમ્ આવૃત્ત્ય પથ્યામેવં સમાહરેત્ ।
શુણ્ઠ્યા વાથ ગુડેનાપિ સૈન્ધવેનાથવા શિવામ્

સેવેત દીપનં તેન કરોત્યામવિનાશનમ્ ।
ક્ષૌદ્રેણ વા ગુડેનાપિ પિપ્પલ્યા નાગરેણ વા

સૈન્ધવેનાથવા સેવ્યા શુદ્ધાઙ્ગઃ પ્રતિવાસરમ્ ।
દ્વે દ્વે પથ્યે દ્વાદશાબ્દં તેન જીવેચ્છતં સમાઃ

દ્વિનિષ્કચૂર્ણં પથ્યાયા નિષ્કૈકં લોહભસ્મ ચ ।
લોલયિત્વા ગોઘૃતેન કાન્તપાત્રે ચ લેપયેત્

અધોમુખીકૃતં પાત્રં સ્થાપયેત્તદ્દિવાનિશમ્ ।
પ્રાતઃ શુદ્ધવપુર્લેહ્યં જરાં મૃત્યું જયેત્સુધીઃ

શાલ્મલીં છિદ્રયિત્વાદૌ તદન્તર્નિક્ષિપેચ્છિવાઃ ।
આ ષણ્માસં પરસ્તાસ્તુ ગ્રાહ્યા ચૈકૈકશોઽન્વહમ્

સેવેત પથ્યાં શુદ્ધાઙ્ગસ્તસ્ય મૃત્યુર્જરા ન હિ ।
<11. આમલકીકલ્પઃ>
અથ વક્ષ્યામિ દેવેશિ કલ્પમામલકીભવમ્

ચૈત્રાદૌ ગ્રાહયેદ્ધાત્ર્યાઃ સુપક્વાનિ ફલાનિ ચ ।
હરીતકીવદ્ ગ્રાહ્યાનિ છાયાશુષ્કાણિ ચૂર્ણયેત્

કર્ષં જલેન વાજ્યેન મધુના વા ફલં નિશિ ।
વર્ધયેજ્જાઠરં વહ્નિમિન્દ્રિયાણાં પ્રસાદકૃત્

ધાત્રીચૂર્ણં લોહભસ્મ ક્ષૌદ્રાજ્યાલુલિતં લિહેત્ ।
વલીપલિતમૃત્યુઘ્નં વત્સરાત્પૂર્વવદ્વિધિઃ

ક્ષીરપક્વં ચ તદ્ભક્ષ્યં પૂર્વવત્સિદ્ધિદાયકઃ ।
ધાત્રીચૂર્ણં ભૃઙ્ગચૂર્ણં મધ્વાજ્યસહિતં લિહેત્

વલીપલિતનિર્મુક્તો વત્સરાદ્ભવતિ ધ્રુવમ્ ।
નિંબામલકયોશ્ચૂર્ણં મધ્વાજ્યસહિતં લિહેત્

પૂર્વવચ્ચ ફલં દેવિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ।
<12. ત્રિફલાકલ્પઃ>
અથ બ્રવીમિ તે દેવિ ત્રિફલાયા રસાયનમ્

એકં હરીતકીભાગં દ્વિભાગં ચ વિભીતકમ્ ।
ચતુર્ભાગં તથા ધાત્રી સર્વમેકત્ર ચૂર્ણયેત્

પિપ્પલ્યા વા તુગાક્ષીર્યા સૈન્ધવૈર્મધુકેન વા ।
ક્ષૌદ્રેણ વા સર્પિષા વા વચયા સિતયાથવા

સુવર્ણૈ રજતૈઃ શુલ્બૈર્ વઙ્ગૈર્ નાગૈસ્તથાયસૈઃ ।
સંયુક્તા ત્રિફલા લીઢા જરામરણનાશિની

ત્રિફલાયાઃ સમાંશાસ્તુ યોજ્યાશ્ચૈકૈકશસ્તુ તાઃ ।
પિપ્પલ્યાદ્યાસ્તુ સૌવર્ણભસ્માદીનાં ચ કથ્યતે

સૌવર્ણં પણમાત્રં ચ દ્વિપણં રાજતં ભવેત્ ।
પણાર્ધં શુલ્બચૂર્ણં ચ દ્વિપણં નાગવઙ્ગજમ્

ચૂર્ણં તથાયસં પ્રોક્તં પણપઞ્ચકમાત્રકમ્ ।
એવં યસ્ ત્રિફલાસેવી જીવેદાચન્દ્રતારકમ્

એકાં હરીતકીં પ્રાતર્ભુક્તેઃ પ્રાગ્ દ્વિવિભીતકમ્ ।
ચતુરામલકં રાત્રૌ સર્વે તે ઘૃતપાચિતાઃ

સેવેતાવત્સરં ધીમાન્વલીપલિતવર્જિતઃ ।
અન્નોદકેન સંપેષ્ય કાન્તપાત્રે લિહેન્નિશિ

સક્ષૌદ્રં તલ્લિહેત્પ્રાતરાયુરારોગ્યવર્ધનમ્ ।
ત્રિફલાં ભાવયેત્પૂર્વં ખદિરાસનયૂષતઃ

ત્રિઃ સપ્તવારં દેવેશિ તતઃ ક્ષૌદ્રઘૃતાપ્લુતામ્ ।
સેવેતાનુદિનં કર્ષં વર્ષાદિન્દ્રાયુષો ભવેત્

વિડઙ્ગભૃઙ્ગખદિરબ્રહ્મવૃક્ષરસૈઃ પૃથક્ ।
પૃથક્સપ્તદિનં ઘર્મે ભાવયેત્ત્રિફલાં પ્રિયે

ભક્ષયેદ્ગુડસર્પિર્ભ્યાં કર્ષં વર્ષાત્સુરોપમઃ ।
ત્રિફલાયાઃ શતફલં ચૂર્ણં ભૃઙ્ગરસૈઃ પુરા

ત્રિઃ સપ્તવાસરં ભાવ્યં લિહેન્મધુઘૃતાન્વિતમ્ ।
પલાર્ધં પ્રત્યહં પ્રાતર્જીર્ણેઽદ્યાદ્ દધિભક્તકમ્

વર્ષાત્પ્રસન્નદૃષ્ટિશ્ચ જીવેત્ ષટ્શતવત્સરમ્ ।
મહાબલઃ કૃષ્ણકેશઃ સ્મૃતિબુદ્ધિસમન્વિતઃ

યુવા શતસ્ત્રીરન્તા ચ ધીરઃ સ સુભગો ભવેત્ ।
<13. શુણ્ઠીકલ્પઃ>
અથ વક્ષ્યામિ ગિરિજે દિવ્યં શુણ્ઠીરસાયનમ્

શ્રેષ્ઠં નાગરમાદાય ચૂર્ણયેત્ પટગાલિતમ્ ।
ગુડં ચાસ્ય સમં યોજ્યં મધુના ગોઘૃતેન ચ

સ્નિગ્ધભાણ્ડે વિનિક્ષિપ્ય ધાન્યરાશૌ સુયન્ત્રિતમ્ ।
દ્વિમણ્ડલાત્ સમાહૃત્ય શુદ્ધાઙ્ગઃ પુણ્યવાસરે

કર્ષં કર્ષં લિહેન્નિત્યં સપ્તાહાદ્રોગવર્જિતઃ ।
ષણ્માસમુપભુઞ્જાનો જીવેદ્વર્ષશતદ્વયમ્

બુદ્ધ્યા વાચસ્પતિસમઃ પુરાણાગમશાસ્ત્રવિત્ ।
મયાનુભૂતં દેવેશિ કથિતં તવ સૌહૃદાત્

<14. પિપ્પલીકલ્પઃ>
અથ પ્રિયે પ્રવક્ષ્યામિ પિપ્પલીનાં રસાયનમ્ ।
પિપ્પલીં શોધયેત્પૂર્વં કિંશુકક્ષારવારિણા

સપ્તધા ચ તતઃ કુર્યાત્તાસાં ચ ઘૃતભર્જનમ્ ।
તતઃ સેવેત શુદ્ધાઙ્ગઃ પઞ્ચાષ્ટૌ દશ સપ્તધા

વર્ષમેકં તુ મધ્વાજ્યૈ રોગાસ્તસ્ય ન સન્તિ ચ ।
વલીપલિતનિર્મુક્તો જીવેચ્ચ શરદઃ શતમ્

પ્રાતઃ પ્રાગ્ભોજનાત્પશ્ચાદ્ભક્ષયેત્ ત્રિત્રિપિપ્પલીઃ ।
વર્ષાદ્વ્યાધિં જરાં હન્તિ શતાયુષ્યમવાપ્નુયાત્

એકદ્વિત્રિક્રમેણૈવ વર્ધયેદ્દશવાસરમ્ ।
હ્રાસયેત્પિપ્પલીસ્તદ્વદ્ધ્રાસવૃદ્ધી પુનઃ પુનઃ

ગોક્ષીરેણ યુતં યાવત્પિપ્પલીનાં સહસ્રકમ્ ।
તાવત્સેવેત શુદ્ધાઙ્ગો જરારોગવિવર્જિતઃ

અજાક્ષીરેણ સંપેષ્ય પિબેદ્યુક્તા બલાધિકા ।
ક્ષીરશૃતા મધ્યફલા પૂર્વવદ્ધ્રાસવૃદ્ધયઃ

યાવત્સહસ્રદ્વિતયં તાવત્સેવ્યં રસાયનમ્ ।
કાસશ્વાસક્ષયાઃ પાણ્ડુપ્લીહશોણિતમારુતાઃ

મેહાર્શોગ્રહણીશોફહિધ્મવમિગલગ્રહાઃ ।
રસાયનેન પિપ્પલ્યા નશ્યન્તિ વિષમજ્વરાઃ

જીવેદ્વર્ષશતં પૂર્ણં વલીપલિતવર્જિતઃ ।
<15. ચિત્રકકલ્પઃ>
અથ ચિત્રકકલ્પં તે વક્ષ્યામિ શૃણુ પાર્વતિ

ચિત્રકસ્ત્રિવિધો જ્ઞેયઃ કૃષ્ણો રક્તઃ સિતઃ શિવે ।
કૃષ્ણો રસાયને રક્તો લોહે રોગે સિતો ભવેત્

શ્રેષ્ઠમધ્યકનીયાંસો ન હેમન્તે સમાહરેત્ ।
વસન્તે કૃષ્ણપઞ્ચમ્યાં કૃષ્ણામ્બરધરઃ શુચિઃ

કૃષ્ણગન્ધાક્ષતૈઃ પુષ્પૈઃ પૂજયેત્કૃષ્ણસૂત્રકૈઃ ।
પરિવેષ્ટ્ય ચ પૂર્વેદ્યુર્દદ્યાત્ કૃષ્ણૌદનં બલિમ્

પ્રાતર્મૌની ખનેચ્છુદ્ધઃ સમૂલં ચિત્રકં હરેત્ ।
ન ગોઘ્રાતં પદા સ્પૃષ્ટં શુચૌ દેશે વિનિક્ષિપેત્

ક્ષિપ્તં ક્ષીરાન્તરે કૃષ્ણં વહ્નૌ ક્ષીરં તુ કૃષ્ણતિ ।
રક્તચિત્રં પરીક્ષ્યૈવં ક્ષીરં રક્તત્વમાપ્નુયાત્

એવં ચ રક્તચિત્રસ્ય રક્તપુષ્પાક્ષતાદિભિઃ ।
કૃષ્ણં વા લોહિતં વાપિ સમૂલમપિ ખણ્ડયેત્

સપ્તધામલકામ્ભોભિર્ ભાવયેચ્છોષયેત્ ક્રમાત્ ।
સંચૂર્ણ્ય તાર્ક્ષીતાલત્વક્ચિત્રકત્રિફલાઃ સમાઃ

એષાં સમં ચાગ્નિચૂર્ણં સર્વં ભાણ્ડે નવે ક્ષિપેત્ ।
તતઃ શુદ્ધઃ શુભદિને નિષ્કં નિષ્કં ઘૃતાપ્લુતમ્

ભક્ષયેન્માસમાત્રેણ વ્રણકુષ્ઠાદિકૃન્તનમ્ ।
દન્તકેશનખા યાન્તિ પતનં ચ પુનર્ભવમ્

વલીપલિતનિર્મુક્તો જીવેચ્ચ શરદઃ શતમ્ ।
એવં ચ રક્તચિત્રસ્ય યોજના ચ ફલં તથા

<16. ભલ્લાતકીકલ્પઃ>
અથ ભલ્લાતકીકલ્પં શૃણુ વક્ષ્યામિ પાર્વતિ ।
પક્વં નવં સુતીક્ષ્ણં ચ ભલ્લાતકફલં હરેત્

ગોક્ષીરે ફલમેકં તુ સૂચીભિન્નં પચેત્સુધીઃ ।
મધ્વાજ્યશર્કરાયુક્તં ફલં ત્યક્ત્વા પયઃ પિબેત્

એકદ્વિત્રિક્રમેણૈવં વર્ધયેદેકવિંશતિમ્ ।
ફલાનિ ચ દિનાન્યેકવિંશતિઃ ક્રમશઃ પ્રિયે

સર્વે રોગા વિનશ્યન્તિ ષણ્માસાદ્દિવ્યવિગ્રહઃ ।
<17. ભૂમિકદમ્બકલ્પઃ>
અથ ભૂમિકદમ્બસ્ય કલ્પં વક્ષ્યામિ પાર્વતિ

ત્રિવિધઃ સ તુ વિજ્ઞેયઃ શ્વેતો રક્તશ્ચ મેચકઃ ।
શુક્લપક્ષે ચ પુષ્યાર્કે વિધિવત્તં સમાહરેત્

સમૂલં શોષયેત્તં ચ છાયાયાં ચૂર્ણયેત્તતઃ ।
તચ્ચૂર્ણં કર્ષમાજ્યેન લિહેચ્છુદ્ધવપુઃ પ્રિયે

તસ્મિઞ્જીર્ણે પ્રકુર્વીત ક્ષીરાન્નં વિજિતેન્દ્રિયઃ ।
નશ્યન્તિ વલયસ્તસ્ય ષણ્માસાત્પલિતાનિ ચ

સંવત્સરપ્રયોગેણ જીવેદ્વર્ષશતત્રયમ્ ।
<18. પુનર્નવાકલ્પઃ>
દિવ્યં પુનર્નવાકલ્પં વક્ષ્યામિ શૃણુ પાર્વતિ

પુનર્નવાખ્યા દ્વિવિધા લોહિતા ધવલા તથા ।
રસે રસાયને શ્વેતા રોગે રક્તા પ્રશસ્યતે

પુષ્યાર્કે શ્વેતશોફઘ્નીં સમૂલામાહરેત્સુધીઃ ।
છાયાશુષ્કં ચૂર્ણયિત્વા ગોક્ષીરેણ પલાર્ધકમ્

પલં વાથ પિબેત્પ્રાતઃ શુદ્ધાઙ્ગો વત્સરાવધિ ।
યુવા ભવતિ વૃદ્ધોઽપિ સ જીવેચ્છરદઃ શતમ્

ગોક્ષીરેણ ચ તન્મૂલં ક્ષીરક્ષીણં પચેત્પ્રિયે ।
ચૂર્ણીકૃત્ય ચ તન્મૂલં પક્વીકૃતગુડે સમમ્

ગોઘૃતં ચ ક્ષિપેત્તત્ર ત્વેકીકૃત્યાવતારયેત્ ।
પલં ચાનુદિનં લેહ્યં ક્ષીરાન્નાશી જિતેન્દ્રિયઃ

સંવત્સરપ્રયોગેણ વલીપલિતવર્જિતઃ ।
તત્સેવકસ્ય નશ્યન્તિ વિષાણિ વિવિધાનિ ચ

ત્વગ્દોષઃ કફપાણ્ડ્વાદ્યા ઔદરા ગુલ્મપાયુજાઃ ।
નશ્યન્તિ સકલા રોગાશ્છર્દિહિક્કાક્ષિકર્ણજાઃ

પુષ્પિતાં ફલિતાં પક્વામ્ આદાય ચ પુનર્નવામ્ ।
ખણ્ડિતાં નાગરક્વાથસુસ્વિન્નાં ક્ષીરપેષિતામ્

પિબેદ્દિવા ચ ચૂર્ણાન્તે નિશિ ક્ષીરઘૃતાશનઃ ।
ષણ્માસાત્ સિદ્ધિમાપ્નોતિ યોષિચ્છતરતો ભવેત્

<19. ભૃઙ્ગરાજકલ્પઃ>
અથ શ્રીભૃઙ્ગરાજસ્ય કલ્પં વચ્મિ મહેશ્વરિ ।
સમૂલં તચ્ચ પુષ્યાર્કે સમાહૃત્યાથ શોષયેત્

છાયાયાં પૂર્ણિતં કૃત્વા કર્ષં સૌવીરલોડિતમ્ ।
પ્રાતઃ પિબેચ્છુદ્ધદેહો માસાદ્રોગાન્વ્યપોહતિ

તતઃ ષણ્માસયોગેન વલીપલિતખણ્ડનમ્ ।
ઘૃતક્ષીરાશનો નિત્યં જીવેદ્વર્ષશતત્રયમ્

યુક્તઃ કૃષ્ણતિલૈર્ અર્ધૈર્ ભૃઙ્ગરાજસ્ય પલ્લવમ્ ।
ઉપયુઞ્જીત ષણ્માસં વલીપલિતકૃન્તનમ્

ભૃઙ્ગરાજફલં પુષ્પં પત્રં મૂલં ચ ચૂર્ણયેત્ ।
એતચ્ચૂર્ણસ્ય સદૃશાંશ્ચિત્રાદ્યાન્પરિકલ્પયેત્

ચિત્રવિશ્વકણાબિલ્વપથ્યાધાત્રીવિડઙ્ગકમ્ ।
મરીચં વ્યાધિઘાતં ચ ચક્રમર્દસ્ય બીજકમ્

લોધ્રસર્ષપરાજ્યશ્ચ ચૂર્ણિતાશ્ચ સમાહૃતાઃ ।
એકીકૃત્યૈવ ભૃઙ્ગસ્ય રસેન પરિભાવયેત્

સપ્તધા ચ તતઃ સર્વં ચૂર્ણીકૃત્ય પુનઃ પ્રિયે ।
કર્ષં ગોપયસા સાર્ધં શુદ્ધકોષ્ઠો લિહેત્પ્રિયે

ષણ્માસાજ્જાયતે સિદ્ધિર્વલીપલિતવર્જિતઃ ।
પૂર્વોક્તવદ્વિધિઃ પ્રોક્તઃ સ્વર્ણભૃઙ્ગસ્ય પાર્વતિ

ઓં નમો ભગવતે રુદ્રાય તિષ્ઠ તિષ્ઠ સંગૃહાણ સ્વાહા ।
અયં ગ્રહણમન્ત્રઃ ।
ઓં નમો રુદ્રાય અમૃતાત્મને સ્વાહા ।
અયમ્ આલોડનમન્ત્રઃ ।
ઓં ઉત્તિષ્ઠોત્તિષ્ઠ કલ્યાણિ સ્વાહા ।
અયં ભક્ષણમન્ત્રઃ ।
<20. કુમારીકલ્પઃ>
અથ વક્ષ્યામ્યહં દેવિ કુમારીકલ્પમુત્તમમ્ ।
નદીતીરેઽથવા ગ્રામે નગરેઽબ્ધિતટેઽથવા

મૃદુકર્ણકપત્રાણિ પીતાન્યહિસમાનિ ચ ।
પ્રવાલસમપુષ્પાણિ સક્લેદહસ્તીનિ ચ

યસ્યાઃ પત્રાણિ તિષ્ઠન્તિ સા કુમારીતિ કથ્યતે ।
શુચિઃ પુણ્યદિને કન્યાં સોપવાસઃ સમાહરેત્

અર્ચયિત્વા બલિં દત્ત્વા કુમારીં સિદ્ધિદાયિનીમ્ ।
શુદ્ધકોષ્ઠઃ પ્રગે ખાદેચ્ચતુરઙ્ગુલમાત્રતઃ

એવં માસં તતઃ ખાદ્યં યથા વૃદ્ધિઃ શનૈઃ શનૈઃ ।
અત્યન્તં વર્જયેન્મધ્યં ખાદ્યં ભવતિ સર્વદા

સ્વશક્ત્યનુગુણં સેવ્યં સ્વેચ્છાહારવિહારવાન્ ।
સ્નિગ્ધૈર્માંસરસક્ષીરૈર્યુક્ત્યા સેવ્યા કુમારિકા

હરત્યખિલરોગાંશ્ચ રાજયક્ષ્માદિકાન્પ્રિયે ।
કિન્નરૈઃ સદૃશં ગાયેદ્ ગૃધ્રદૃષ્ટિર્મહાબલઃ

સ્નિગ્ધકેશશ્ચ મતિમાન્ બાલાદિત્યસમપ્રભઃ ।
દશનાગબલોપેતઃ સમીરસદૃશો ગતૌ

વલીપલિતનિર્મુક્તઃ ષોડશાબ્દવયા ભવેત્ ।
એવં વર્ષપ્રયોગેણ ભવત્યેતૈર્ ગુણૈર્યુતઃ

યસ્તુ દ્વાદશવર્ષાન્તં સેવેત સ સુરાસુરૈઃ ।
મહોરગૈરવધ્યશ્ચ ત્રિંશન્નાગબલાન્વિતઃ

મયૂરદૃષ્ટિઃ સર્વજ્ઞઃ સર્વશાસ્ત્રવિશારદઃ ।
વિદ્યાધરો ભવેન્મર્ત્યો નાત્ર કાર્યા વિચારણા

કુમાર્યા દલમાદાય હસ્તર્ક્ષે સાધકેઽહનિ ।
પ્રાતઃ પ્રત્યહમાસ્વાદ્ય શુચિરગ્નિબલં યથા

તન્મજ્જાં વા લિહેદ્યસ્તુ મધ્વાજ્યવ્યોષસંયુતામ્ ।
માસં સેવેત નિયમાત્સર્વરોગૈઃ પ્રમુચ્યતે

ષણ્માસમુપયુઞ્જાનો વલીપલિતવર્જિતઃ ।
તસ્યાઃ ક્લેદં સમાનીય વ્યોષક્ષૌદ્રાજ્યસંયુતમ્

સ્વિન્નં મૃદ્વગ્નિના સેવ્યં ક્ષીરાહારો જિતેન્દ્રિયઃ ।
માસાદ્રોગા વિનશ્યન્તિ દ્વિમાસાદ્દૃઢવિગ્રહઃ

દિવ્યદૃષ્ટિશ્ચ તેજસ્વી દ્વિમાસાદ્ દ્વિષહૃદ્ભવેત્ ।
ષણ્માસયોગાદ્ વૃદ્ધોઽપિ યુવા સ્યાત્સત્યમીશ્વરિ

એવં વર્ષોપયોગેન જીવેદ્દ્વિશતવત્સરમ્ ।
તસ્યા દલં યુગૈઃ સાર્ધં ભક્ષયેચ્છુદ્ધકોષ્ઠવાન્

વલીપલિતનાશઃ સ્યાદ્વત્સરાન્નાત્ર સંશયઃ ।
<21. નીલીકલ્પઃ>
અથ દેવિ પ્રવક્ષ્યામિ મહાનીલીરસાયનમ્

પુષ્યાર્કે શુચિરાદદ્યાન્મહાનીલીં વિધાનતઃ ।
મૂલપુષ્પફલોપેતાં છાયાયાં શોષયેત્પ્રિયે

પટચૂર્ણં દ્વિનિષ્કં સ્યાન્નિષ્કમભ્રં ચ યોજયેત્ ।
સર્વં ચ મધુનાલોડ્ય સ્નિગ્ધભાણ્ડે વિનિક્ષિપેત્

ધાન્યરાશૌ ન્યસેન્માસમ્ ઉદ્ધૃત્ય ચ તતઃ પ્રિયે ।
શુદ્ધકોષ્ઠો લિહેત્પ્રાતર્બિડાલપદમાત્રકમ્

ષણ્માસાજ્જાયતે મર્ત્યો વલીપલિતવર્જિતઃ ।
મહાનીલીં ચ કૃષ્ણાભ્રં મુસલીમમૃતાલતામ્

સમાંશં ચૂર્ણિતાન્કૃત્વા મધુના કર્ષમ્ આલિહેત્ ।
એવં વર્ષોપયોગેન જીર્ણોઽપિ તરુણાયતે

બલવાન્મતિમાન્ધીરો જીવેદ્વર્ષશતદ્વયમ્ ।
અભ્રકં ચ કુમારીં ચ કાકજઙ્ઘાં શતાવરીમ્

એતત્સમાં મહાનીલીં ચૂર્ણયેત્ સ્નિગ્ધભાણ્ડકે ।
મધુના સહિતં સપ્તરાત્ર્યન્તે ચ સમુદ્ધરેત્

કર્ષં લિહેત્ક્ષીરભોજી વર્ષાદ્વલિજરાં જયેત્ ।
<22. મુસલીકલ્પઃ>
અથ બ્રવીમિ દેવેશિ મુસલીકલ્પમુત્તમમ્

સ્વર્ણપુષ્પી ચ ખર્જૂરપત્રવત્ પત્રશોભિતા ।
અન્તઃ શ્વેતા ચ નારાચમૂલા સા મુસલી સ્મૃતા

તન્મૂલં ચ સમુદ્ધૃત્ય છાયાશુષ્કં ચ ચૂર્ણયેત્ ।
કર્ષં મધ્વાજ્યલુલિતં પ્રાતઃ શુદ્ધતનુર્લિહેત્

જીર્ણે દુગ્ધાન્નભોજી સ્યાદ્રૂક્ષાન્નં વર્જયેત્ પ્રિયે ।
ષષ્ઠે માસિ ભવેદ્બાલો વૃદ્ધોઽપિ બલબુદ્ધિમાન્

પયસા મુસલીચૂર્ણં દધ્ના વાપિ પિબેચ્છુચિઃ ।
વર્ષાદ્ યૌવનમ્ આપ્નોતિ શતસ્ત્રીગમને પટુઃ

<23. ઇન્દ્રવલ્લીકલ્પઃ>
અથેન્દ્રવલ્લીકલ્પં ચ વ્યાખ્યામિ શૃણુ પાર્વતિ ।
મયોદિતા સુરેન્દ્રસ્ય દૈત્યાનાં વિજયાય ચ

તદા પ્રભૃતિ લોકેષુ ખ્યાતા સા ચેન્દ્રવલ્લિકા ।
તામિમાં ભજતાં પુંસાં દેહસિદ્ધિર્ભવેદ્ધ્રુવમ્

સમૂલાં તાં સમુદ્ધૃત્ય છાયાશુષ્કાં વિચૂર્ણયેત્ ।
તચ્ચૂર્ણં દ્વાદશપલં વચાચૂર્ણં ચ તત્સમમ્

વ્રણઘ્નીચૂર્ણમ્ એતસ્ય સમાંશં ત્રિકટૂદ્ભવમ્ ।
ષટ્પલં સર્વમેકત્ર કૃત્વા ભાણ્ડે વિનિક્ષિપેત્

કર્ષં કર્ષં મધુયુતં પ્રાતઃ પ્રાતર્લિહેત્સદા ।
ષણ્માસાત્ સર્વરોગઘ્નં વત્સરાદ્દેહસિદ્ધિદમ્

ભૂયો ભૂયશ્ચ ષણ્માસાન્નવં ચૂર્ણં પ્રકલ્પયેત્ ।
<24. જ્યોતિર્દ્રુમકલ્પઃ>
અથ જ્યોતિર્દ્રુમસ્યાપિ પઞ્ચાઙ્ગાન્યાહરેત્ પ્રિયે

ત્રિઃ સપ્તરાત્રં સક્ષૌદ્રાણ્યાશ્રયેદ્ધાન્યરાશિકે ।
ભક્ષયેદ્રોગનિર્મુક્તસ્તેજસ્વી દેહસિદ્ધિભાક્

<25. અશ્વગન્ધાકલ્પઃ>
અથાશ્વગન્ધાકન્દં ચ પૌત્રીકોરણ્ટયોઃ સમમ્ ।
ચૂર્ણિતં મધુસર્પિર્ભ્યાં કર્ષં પ્રાતર્લિહેચ્છુચિઃ

સંવત્સરપ્રયોગેણ ત્રિશતાયુર્ભવેન્નરઃ ।
<26. જ્યોતિષ્મતીકલ્પઃ>
અથ જ્યોતિષ્મતીકલ્પં વક્ષ્યામિ શૃણુ પાર્વતિ

દિવ્યા જ્યોતિષ્મતી વલ્લી તપ્તકાઞ્ચનસન્નિભા ।
બહુપ્રતાના સ્વર્ણાભા ફલબીજા શુભપ્રદા

આષાઢે શુક્લપક્ષે ચ શુભર્ક્ષે શુભવાસરે ।
કુઙ્કુમાક્તેન સૂત્રેણ તાં વલ્લીં પરિવેષ્ટયેત્

રક્તગન્ધાક્ષતૈઃ પુષ્પૈરર્ચયિત્વા પ્રણમ્ય ચ ।
રક્તમાલ્યામ્બરધરઃ કુઙ્કુમાગરુચર્ચિતઃ

તાંબૂલચર્વણં કુર્વન્હૃષ્ટો નિયતમાનસઃ ।
અભીષ્ટદેવતામન્ત્રૈસ્તારામન્ત્રેણ વાર્ચયેત્

અભીષ્ટદેવતાં ધ્યાત્વા તતશ્ચોદઙ્મુખઃ પ્રિયે ।
પક્વબીજાનિ ગૃહ્ણીયાદાતપે શોષયેત્તતઃ

ત્વગ્વર્જ્યાનિ નિધાયાદૌ ચૂર્ણિતાનિ વિશેષતઃ ।
તેભ્યસ્તૈલં સમાહૃત્ય તત્તૈલસદૃશં પયઃ

પાદાંશં મધુ સંયોજ્ય તૈલશેષં પચેચ્છનૈઃ ।
તસ્મિન્કર્પૂરતક્કોલત્વગ્જાતીફલમેવ ચ

એતાનિ સમભાગાનિ ચૂર્ણયિત્વા ચ કોવિદઃ ।
તત્તૈલં ષોડશપલં તચ્ચૂર્ણં પલમાત્રકમ્

એકીકૃત્યાવલોડ્યાથ સ્નેહભાણ્ડે વિનિક્ષિપેત્ ।
ત્રિઃ સપ્તવાસરં ધાન્યરાશૌ ભાણ્ડે વિનિક્ષિપેત્

દશાહમથવા ત્રિંશત્ષષ્ટિર્વા નવતિસ્તથા ।
અધિકં વા યથાયોગં પશ્ચાત્તૈલં સમાહરેત્

શુદ્ધકોષ્ઠઃ શુભદિને કૃતદેવદ્વિજાર્ચનઃ ।
સૂર્યોદયે પિબેદ્ધીરો બિન્દુવૃદ્ધ્યા ક્રમાત્પ્રિયે

પલાન્તં સાધકસ્તેન નિઃસંજ્ઞત્વમ્ અવાપ્યતે ।
મન્દં મન્દં લબ્ધસંજ્ઞો મુહુઃ ક્રન્દતિ નન્દતિ

રોદિત્યેવ મુહુઃ કૃચ્છ્રાલ્લબ્ધસંજ્ઞો ભવેન્નરઃ ।
ગોક્ષીરં પાયયેત્પશ્ચાત્સક્ષૌદ્રં શ્રાન્તચેતસે

ક્રમાદેવં ભવેત્સ્વસ્થઃ સાધકોઽસૌ ન સંશયઃ ।
ષષ્ટિકાન્નં સગોક્ષીરં તૈલે જીર્ણે ચ ભોજનમ્

એવં કુર્યાત્પ્રતિદિનં માસમેકં નિરન્તરમ્ ।
માસાત્સૂર્યસમઃ સાક્ષાત્તેજસા મન્ત્રશાસ્ત્રવિત્

સાઙ્ગોપાઙ્ગશ્રુતિં વેત્તિ ત્વનધીતોઽપિ માનવઃ ।
મધ્યાહ્ને ભાસ્કરં પશ્યેત્પૂર્ણચન્દ્રમિવાપરમ્

વૈનતેયસમા દૃષ્ટિર્દિવા પશ્યતિ તારકાઃ ।
અન્નવજ્જીર્યતે ક્ષ્વેલં સુપ્તોઽપ્યાકર્ણયેદ્ધ્વનિમ્

અષ્ટાદશવિધં કુષ્ઠં સર્વરોગાન્વિનાશયેત્ ।
ફલં દ્વિતીયમાસસ્ય શૃણુ વક્ષ્યામિ ભૈરવિ

ગન્ધર્વોરગરક્ષોભિઃ સેવ્યતે તૈલસેવકઃ ।
મહાપાતકકર્તારો દેવતાપિતૃનિન્દકાઃ

સમયાચારરહિતાસ્ ત એતે મુક્તકિલ્બિષાઃ ।
અમુષ્ય સેવયા મુક્તાઃ પ્રયાન્તિ પરમાં ગતિમ્

ફલં તૃતીયમાસસ્ય શૃણુ પાર્વતિ વક્ષ્યતે ।
દેવાશ્ચ દિવ્યા ઋષયો વસવોઽષ્ટૌ મહોરગાઃ

અમુષ્ય સેવાં કુર્વન્તિ પ્રિયં નિત્યહિતં તથા ।
તસ્ય મૂત્રં તામ્રઘટે પૂરયિત્વા ખનેદ્ભુવમ્

તદ્ગર્તે વિહિતં કૃત્વા ષણ્માસાત્કનકં ભવેત્ ।
ચતુર્થમાસસ્ય ફલં શર્વાણિ શૃણુ સાંપ્રતમ્

અદૃશ્યોઽસૌ ભવેન્મર્ત્યઃ સર્વૈશ્વર્યયુતો બલી ।
દશબ્રહ્મદિનં જીવેત્સર્વલોકગતૌ પટુઃ

તન્મૂત્રમલઘર્મામ્બૂદ્વર્તનૈસ્ તામ્રલેપનમ્ ।
કુર્યાદ્વહ્નૌ પ્રતપનં તચ્છુલ્બં કાઞ્ચનં ભવેત્

અથ પઞ્ચમમાસે તુ સદેહઃ ખેચરો ભવેત્ ।
સાક્ષાદ્બ્રહ્મા ભવેદ્ દેવિ શૃણુ ષાણ્માસિકં ફલમ્

મહાસિદ્ધૈઃ પરિવૃતઃ સર્વલોકાન્ યદૃચ્છયા ।
વિચરેચ્છિવતુલ્યઃ સ્યાન્મહાતેજા મહાયશાઃ

અથ સપ્તમમાસસ્ય ફલં કલ્યાણિ વક્ષ્યતે ।
જિતારિષડ્વર્ગમનાઃ સર્વભૂતહિતે રતઃ

વિષ્ણ્વાયુષ્યમવાપ્નોતિ પુણ્યાપુણ્યવિવર્જિતઃ ।
વિચરેચ્ચ મહાવીર્યઃ શ્રીમાન્ વિષ્ણુરિવાપરઃ

અષ્ટમાસફલં વચ્મિ શૃણુ ત્વં સર્વમઙ્ગલે ।
મત્પ્રિયો દિવ્યકર્મા ચ સર્વજ્ઞો મુક્તિમાપ્નુયાત્

ફલં નવમમાસસ્ય શૃણુ કાત્યાયનિ પ્રિયે ।
દ્વિતીયચિન્તામણિવદ્ વીરોઽસૌ કામરૂપવાન્

બ્રહ્મવિષ્ણ્વિન્દ્રચન્દ્રાણાં રૂપં સૃજતિ સાધકઃ ।
મનસા ચિન્તિતં યદ્યત્તત્તત્કર્તું સ્વયં પ્રભુઃ

એતદ્રસાયનં દિવ્યં સુકરં મોક્ષસાધનમ્ ।
પુણ્યં પરમગુહ્યં ચ ગોપનીયં ત્વયા પ્રિયે

એતસ્ય સદૃશં નાસ્તિ દેવાનામપિ દુર્લભમ્ ।
બહુનાત્ર કિમુક્તેન ત્વત્પ્રિયાર્થં મયોદિતમ્

રસાયનમ્ ઇદં દિવ્યં ન કુર્વન્તિ ચ માનવાઃ ।
અજ્ઞાનોપહતાઃ કેચિત્ કેચિન્ નાસ્તીતિ શઙ્કયા

અન્તરાયેણ કેચિચ્ ચ તદલાભેન કેચન ।
તત્કલ્પાજ્ઞાનતઃ કેચિત્કેચિદ્ ગુરુવિવર્જિતાઃ

કેચિદ્ રોગાકુલા દેવિ ત્વિત્થં તૈરપિ વિઘ્નિતાઃ ।
યત્ર જ્યોતિષ્મતી વલ્લી સા ભૂમિઃ પુણ્યભૂમિકા

તત્રૈવ સર્વતીર્થાનિ સિદ્ધયો વિવિધા અપિ ।
જ્યોતિષ્મતીફલભવં સેવ્યં દિવ્યરસાયનમ્

<27. ગુગ્ગુલુકલ્પઃ>
અથ ગુગ્ગુલુકલ્પં ચ શૃણુ ત્વં ચણ્ડિકેઽધુના ।
ચતુર્વિધો ગુગ્ગુલુઃ સ્યાત્કુમુદઃ પદ્મકસ્તથા

મહિષાક્ષં ચ હેમાખ્યસ્ તત્તદ્વર્ણસમુજ્જ્વલઃ ।
હેમાખ્યં ચ મનુષ્યાણાં રસાયનમ્ ઉદાહૃતમ્

કણશો ગુગ્ગુલું કૃત્વા ગોઘૃતેન શનૈઃ પચેત્ ।
ડોલાયન્ત્રે યુક્તિપરો ઘૃતભર્જિતમાંસવત્

પથ્યાવિભીતકૌ ધાત્રી ગન્ધકશ્ચ પૃથક્પૃથક્ ।
સમાંશં તાન્વિચૂર્ણ્યૈવ એતત્સર્વસમં પુરમ્

શુદ્ધકોષ્ઠો લિહેત્પ્રાતસ્તૈલં હ્યેરણ્ડસંભવમ્ ।
લોલયિત્વા નિષ્કમાત્રં વૃદ્ધિઃ કર્ષાવધિર્ભવેત્

એવં વર્ષપ્રયોગેણ શીતવાતવ્રણાસ્તથા ।
પિડકાગણ્ડમાલાદ્યા વિનશ્યન્તિ મહારુજઃ

દ્વાદશાબ્દપ્રયોગેણ વજ્રકાયો ભવેન્નરઃ ।
યદ્યદ્દ્રવ્યં ચ સાત્મ્યં સ્યાત્ તત્તદ્દ્રવ્યેણ વા ભજેત્

યસ્ય યસ્ય ચ રોગસ્ય યદ્યદ્ભેષજમીરિતમ્ ।
તૈસ્તૈઃ સહૈવ સેવેત તત્તદ્રોગહરં ભવેત્

<28. વિજયાકલ્પઃ; વિજયોત્પત્તિઃ>
શ્રીભૈરવી ।
દેવદેવ જગન્નાથ સુરાસુરનમસ્કૃત ।
પઞ્ચકૃત્યપ્રધાનેશ નમસ્તુભ્યં પરાત્પર

સર્વેઽપ્યૌષધકલ્પાશ્ચ મત્પ્રીત્યા કથિતાસ્ત્વયા ।
આશ્ચર્યં ભૂતદેવેશ સદ્યઃ સિદ્ધિપ્રદાયકમ્

સુખસેવ્યં સુખકરં જ્ઞાનદં ભુક્તિદં શુચિમ્ ।
અસ્મત્સાયુજ્યદં બ્રૂહિ પ્રીત્યા મમ રસાયનમ્

તતઃ સ્મિતમુખો ભૂત્વા શઙ્કરો લોકશંકરઃ ।
શ્રીભૈરવઃ ।
દેવિ વક્ષ્યામ્યહં કલ્પં સ્પૃહણીયં સુરાસુરૈઃ

સિદ્ધૈશ્ચ મુનિભિઃ સ્ત્રીભિઃ સર્વવર્ણૈશ્ચ યોગિભિઃ ।
બાલૈર્વૃદ્ધૈશ્ચ રુગ્ણૈશ્ચ ષણ્ઢૈશ્ચ બહુયોષિતૈઃ

શૃણુ ત્વમમૃતોદ્ભૂતં સાવધાનેન ચેતસા ।
આગ્નેયો મામકો ઽંશઃ સ્યાત્સૌમ્યાંશસ્તાવકઃ પ્રિયે

અગ્નીષોમાત્મકં સર્વમૌષધં જલધૌ સુરાઃ ।
અસુરાઃ પ્રાક્ષિપંશ્ચક્રુર્મથનં મન્દરાદ્રિણા

અતીવ મથનાત્તત્ર દેવ્યાગ્નેયો મમાંશકઃ ।
જ્વલન્મહાવિષં ઘોરં જાતં હાલાહલાખ્યકમ્

તેન વ્યાકુલિતા મ્લાના ગતવેગાઃ સુરાસુરાઃ ।
કૃપયા તન્મયા સર્વં વિષં ચ કબલીકૃતમ્

તતો દેવા દિતિસુતા મમન્થુર્હૃષ્ટમાનસાઃ ।
તતો લક્ષ્મીપ્રભૃતયઃ પ્રાદુરાસંસ્તતોઽમૃતમ્

તદ્ ઉદ્ભૂતં પરં દિવ્યં જરામરણકૃન્તનમ્ ।
તદા તદા મહાવિષ્ણુર્મમ હસ્તામ્બુજેઽર્પયત્

ત્રિવારં બિન્દવો દત્તાઃ પરસ્મૈ પરમાત્મને ।
પરાશક્તિયુજે પશ્ચાત્તુભ્યં દત્તે મયા પ્રિયે

પીતં ત્વયા ચ મે દત્તં મધુસૂક્તમુદીર્ય ચ ।
સ્વીકૃતં ચ મયા કાન્તે ચિદાનન્દાત્મકામૃતમ્

સાન્દ્રાનન્દેન ચ મયા સ્ફૂત્કૃતિર્ લજ્જયા કૃતા ।
પતિતા બિન્દવઃ સૂક્ષ્માસ્તેભ્યો જાતા મહૌષધિઃ

તામાલોક્ય શુભાં દિવ્યાં મુદિતાઃ પર્યપાલયન્ ।
મત્કરાંબુજનીતેન પીયૂષેણ વિવર્ધિતમ્

તસ્માત્ત્રિશૂલસદૃશપર્ણં ચ પટલં બહુ ।
તસ્માન્મહૌષધિર્જાતા મદાદિષ્ટૈર્ગુણૈર્વૃતા

કદાચિદ્ભૈરવો દૃષ્ટ્વા હૃષ્ટસ્તાં પ્રાર્થયન્મયા ।
દત્તા તસ્મૈ ભૈરવોઽપિ યોગિનીભ્યઃ સમર્પિપત્

તાશ્ચ પ્રીતાઃ સ્વભક્તેભ્યો ભક્તેભ્યઃ પ્રદદુશ્ચ તે ।
નિન્યુશ્ચ ભૂતલં દિવ્યામૌષધિં સર્વસિદ્ધિદામ્

<વિજયાભેદાઃ>
શ્રીભૈરવી ।
કિંનામ્ની સા કથંવીર્યા સેવનીયા કથં પ્રભો ।
કીદૃગ્વર્ણા કિયદ્ભેદા કીદૃગ્રૂપગુણા ચ સા

કથં વા સિદ્ધિદા સા સ્યાત્ક્રમાન્મે બ્રૂહિ વલ્લભ ।
શ્રીભૈરવઃ ।
અથ તસ્યાશ્ચતુર્વર્ણા યુગધર્માશ્રિતાઃ પ્રિયે

શુક્લવર્ણા કૃતયુગે ત્રેતાયાં શોણિતપ્રભા ।
દ્વાપરે પીતવર્ણા ચ નીલવર્ણા કલૌ યુગે

એકપર્ણા ત્રિપર્ણા ચ પઞ્ચપર્ણા મુનિચ્છદા ।
દશપર્ણા રુદ્રપર્ણા ત્રયોદશદલાન્વિતા

નવપર્ણેતિ વિજ્ઞેયા ભેદા હ્યેતે સુરેશ્વરિ ।
<વિજયાલક્ષણમ્>
સ્ત્રીરૂપા સફલા વલ્લી પુંરૂપા ચ દ્રુમાકૃતિઃ

સફલા તુ મદં મૂર્છાં સુખં સત્વં કરોતિ ચ ।
યોગવાહા તિક્તરસા સા કટુશ્ ચૂગ્રગન્ધિની

શિવમૂલી ચ વિજયા ભઙ્ગી ગઞ્જા વિમર્દિની ।
દિવ્યા સિદ્ધા સિદ્ધિદા ચ સિદ્ધમૂલી મનોન્મની

મધુદ્રવા ચિદાહ્લાદા પશુપાશવિનાશિની ।
કાલઘ્ની સર્વરોગઘ્ની નામાન્યેતાનિ પાર્વતિ

શિવો મૂલં ભવેદ્યસ્યાઃ શિવમૂલીતિ કથ્યતે ।
ત્રિલોકાન્ અરિષડ્વર્ગાન્ વિજયાખ્યા જયેદિતિ

તાપત્રયાદિદુઃખાનાં ભઞ્જનાદ્ ભઙ્ગિની સ્મૃતા ।
ગઞ્જેતિ માદયત્યેષા મદિરાસ્થાનકારિણી

સદૃશં મર્શનં યસ્યાઃ સૈવ પ્રોક્તા વિમર્શિની ।
ક્રીડામોદદ્યુતિમદકાન્તિદત્વાચ્ચ દિવ્યકા

સ્વતઃસિદ્ધેતિ સિદ્ધાખ્યા દિષ્ટસિદ્ધિપ્રદાયિકા ।
સિદ્ધિદેતિ મહાસિદ્ધૈઃ સા નીતા સિદ્ધમૂલિકા

મનશ્ચિન્તિતકાર્યાણાં સાધનાચ્ચ મનોન્મના ।
સંવિદાનન્દદત્વાચ્ચ ચિદાહ્લાદેતિ કીર્તિતા

બ્રહ્મરન્ધ્રસ્થિતસુધાદ્રાવણાચ્ચ મધુદ્રવા ।
જન્તૂનાં પાશનાશત્વાત્પશુપાશવિનાશિની

મૃત્યુઞ્જયત્વાત્ કાલઘ્ની રોગઘ્ની સાર્થનામિકા ।
<વિજયાવર્ધનક્રમઃ>
વર્ધનક્રમમાચક્ષે શૃણુ લોકશિવંકરિ

શિલાલોષ્ટાદિતો વર્જ્યા વાલુકાશર્કરાદિતઃ ।
ભૂમિઃ કૃષ્ણા પાંસુલા ચ મૃદુલા સકરીષકા

ભુજઙ્ગમાંસસહિતા તત્ર બીજાનિ વાપયેત્ ।
અહિવક્ત્રેષુ સત્વઞ્ચિ સ્નિગ્ધાનિ ચ ગુરૂણિ ચ

પુષ્યાર્કે સિદ્ધયોગે વા શ્રવણે શુક્લપક્ષકે ।
સ્નાતો લિપ્તતનુર્ગન્ધૈઃ કૃતન્યાસજપાર્ચનઃ

ઉદઙ્મુખઃ પ્રાઙ્મુખો વા ધ્યાત્વા ચ ગુરુપાદુકામ્ ।
સક્ષીરાઙ્કોલતૈલેન જલેન પરિષેચયેત્

અઙ્કુરે ચ સમુત્પન્ને સિઞ્ચેત્સઘૃતવારિણા ।
પર્ણે કીટે સમુત્પન્ને સામુદ્રં વારિ સેચયેત્

તતોઽસ્યાં વિતતાયાં ચ શિરશ્છિત્ત્વા ચ રન્ધ્રયેત્ ।
તત્ર સૂતં ક્ષિપેન્નિષ્કં નિષ્કં પ્રત્યેકમાદરાત્

નિરોધયેત્તન્મુખાનિ કૌશિકેન પ્રયત્નતઃ ।
પુષ્પિતે ફલિતે મદ્યમાંસામ્બુ ચ નિષેચયેત્

એકૈકપક્ષપર્યન્તં ક્ષીરાદિ પરિષેચયેત્ ।
અસ્યાં બદ્ધ્વા જટામાંસીં સક્ષૌદ્રં વારિ સેચયેત્

શેષં મદ્યેન વા વારા વર્ધનીયા મહૌષધિઃ ।
આદૌ વા પરમં મન્ત્રં પશ્ચાત્ સેવનમન્ત્રકમ્

ઓં ક્ષાં ક્ષીં ક્ષૂં ક્ષેત્રપાલાય નમઃ સવીર્યં કુરુ કુરુ સિદ્ધિં દેહિ દેહિ સ્વાહા ।
અયં સ્થાપનમન્ત્રઃ ।
ઓં શ્રીં હ્રીં ક્લીં યરલવશષસહ અમૃતેશ્વરિ અમૃતં કુરુ કુરુ આં હ્રાં ક્રોં સ્વાહા ।
અયં સેવનમન્ત્રઃ ।
ફાલ્ગુને કૃષ્ણપક્ષસ્ય ચતુર્દશ્યાં ચ સાધકઃ ।
સ્નાતઃ શુદ્ધામ્બરો ગન્ધપુષ્પભૂષણસંયુતઃ

અર્ચયેદ્ભૈરવં તત્ર નન્દીશં ચ ક્રમેણ ચ ।
મદ્યમાંસોપહારેણ રક્તપીતસિતાસિતૈઃ

તન્તુભિર્વેષ્ટયેદ્દેવિ તન્મન્ત્રં ચ નિગદ્યતે ।
ઓં ગ્લૌં સૌં હ્રીં ખેચરભૂચરદિવ્યયોગિનિ ઇમાં રક્ષ રક્ષ સર્વશત્રુપ્રમથિનિ સ્વાહા ।
અયં તન્તુબન્ધનમન્ત્રઃ ।
સહસ્રં પ્રત્યહં જપ્યમઘોરં મન્ત્રનાયકમ્

એવં સપ્તદિનં કાર્યં પઞ્ચમ્યામ્ અમૃતેશ્વરીમ્ ।
ધ્યાત્વા કુન્દેન્દુકર્પૂરસંકાશાં ધવલાંબરામ્

સિતમાલ્યાનુલેપાર્દ્રાં મુક્તાભરણમણ્ડિતામ્ ।
દક્ષિણેઽક્ષગુણં વામે સુધાપૂર્ણઘટં તતઃ

તદધો દક્ષિણે વામે સંવિત્પુસ્તકધારિણીમ્ ।
તત્ર સ્થિતાં તતઃ કુર્યાલ્ લવનં ચ સમન્ત્રકમ્

સ્નિગ્ધાનિ ચ સબીજાનિ સપર્ણાનિ સમાહરેત્ ।
ઓં ક્લીં વં સં ક્રૌં શિવાનન્દામૃતોદ્ભવે ત્રિભુવનવિજયે વિજયં પ્રયચ્છ સ્વાહા ।
અયં લાવનમન્ત્રઃ ।
મન્દાતપે શુદ્ધદેશે શોષયેત્સપ્તવાસરમ્

નિક્ષિપેન્નૂતને ભાણ્ડે તત્પર્ણાનિ સુચૂર્ણયેત્ ।
સ્થાલીદ્વયં પ્રતાપ્યાદાવેકસ્યાં પ્રથમં પુટેત્

તતોઽપરસ્યાં પુટયેદેવં કાર્યં મુહુર્મુહુઃ ।
યાવત્સુપાકતાં યાતિ તજ્જ્ઞસ્તાવદ્વિપાચયેત્

ગુઞ્જોન્મત્તશ્ચ વલ્લી ચ તાસાં પર્ણરસૈર્મુહુઃ ।
સ્થાલ્યૌ પૃથક્પૃથક્ દેવિ સપ્તધા સપ્તધા પ્રિયે

મુણ્ડી બ્રાહ્મી કુમારી ચ વરી ધાત્રી કટુદ્વયમ્ ।
સુગન્ધિકા ક્રમાજ્જ્ઞેયા ચૈકૈકપલમાનતઃ

યોજનીયાશ્ચૂર્ણિતાશ્ચ તત્સર્વસદૃશા જયાઃ ।
સિતા સર્વસમા યોજ્યા તત્સમં ગોપયઃ ક્ષિપેત્

ક્ષીરમધ્યે સિતાં ક્ષિપ્ત્વા તન્તુપાકં ભવેદ્ભિષક્ ।
મુણ્ડાદિવિજયાન્તં ચ તચ્ચૂર્ણં તત્ર નિક્ષિપેત્

લોલયિત્વાવતાર્યૈવં શૈત્યે ક્ષૌદ્રં સિતાર્ધકમ્ ।
નિક્ષિપ્ય ગોઘૃતં તુલ્યં ક્ષૌદ્રસ્ય પરિમેલયેત્

પક્ષદ્વયં ધાન્યરાશૌ નિધાય પ્રત્યહં જપેત્ ।
સહસ્રં વા યથાશક્ત્યા મહાવટુકમન્ત્રકમ્

હ્રીં શ્રીં મહાકાલાગ્નિભૈરવાય સર્વસિદ્ધિમાતૃબ્રહ્મા લિઙ્ગિતવિગ્રહાય સર્વાપદાં શોષકાય હું ફટ્ ઠં ।
અયમ્ અગ્નિપાકમન્ત્રઃ ।
માસાદુદ્ધૃત્ય વિધિવદ્ ગ્રસેદામલકોપમમ્ ।
નિવાતમન્દિરે સ્થાયી ક્ષીરાન્નાશી જિતેન્દ્રિયઃ

ગુરૂપદિષ્ટદેવં વા તત્ત્વં વા પરમં સ્મરેત્ ।
દ્વિકાલં વા ત્રિકાલં વા યથા સેવાબલં ક્રમાત્

એવં ત્રિવર્ષાજ્જરયા વલીભિશ્ચ વિવર્જિતઃ ।
ભૂચરીસિદ્ધિમ્ આપ્નોતિ જીવેત્ત્રિશતવત્સરમ્

વારાહી ત્રિફલા ચિત્રમશ્વગન્ધા ક્રમેણ ચ ।
એવં દ્વિત્રિચતુર્ભાગમ્ અશ્વગન્ધાદિ યોજયેત્

એતત્સમા ચ વિજયા મધુના લોલયેત્સુખમ્ ।
આતપે પક્ષપર્યન્તં સ્થાપયેત્ પ્રતિતાપયેત્

ધાત્રીફલોપમં સેવ્યં સૂર્યાભશ્ચાષ્ટમાસતઃ ।
સાધકો જાયતે વર્ષાજ્જરામરણવર્જિતઃ

જપન્મન્ત્રમ્ ઇમં ભક્ત્યા દેહસિદ્ધ્યૈ સુરેશ્વરિ ।
હ્રીં શ્રીં મહાવ્યોમભાસ્કરાય દીપિમાતૃકાલિઙ્ગિતવિગ્રહાય તેજસાં નિધિં કુરુ કુરુ ઠં ।
ઇતિ સૂર્યપાકમન્ત્રઃ ।
પલત્રયં જયાયાશ્ચ યષ્ટીચૂર્ણં પલદ્વયમ્

પલમેલાભદ્રચૂર્ણં ચિત્રમૂલં પલાર્ધકમ્ ।
શ્રીખણ્ડચૂર્ણં ચ પલં ચૈતત્સર્વસમા સિતા

સ્વર્ણચૂર્ણં ચ નિષ્કાર્ધં નિષ્કં ચ હિમવાલુકમ્ ।
સર્વમાજ્યેન લુલિતં જ્યોત્સ્નાયાં નિક્ષિપેત્સુધીઃ

શુક્લપઞ્ચમીમ્ આરભ્ય પક્ષાન્તં શશિભાવના ।
વિધિવત્પૂજયિત્વા તુ શુદ્ધકોષ્ઠો લિહેત્પ્રિયે

અસ્ય મન્ત્રં પુનર્વચ્મિ સર્વસિદ્ધિપ્રદાયકમ્ ।
હ્રીં શ્રીં મહાશશાઙ્કકિરણવિસ્ફારભૈરવાય અમૃતેશ્વરી માતૃકાલિઙ્ગિતવિગ્રહાય વિસ્ફુરણં કુરુ કુરુ હું ફટ્ ઠં ।
ઇતિ ચન્દ્રપાકમન્ત્રઃ ।
એવંવિધસ્ય કલ્પસ્ય ત્રિવિધં મન્ત્રમીરિતમ્

એકૈકમન્ત્રમયુતં પુરશ્ચરણમાચરેત્ ।
વહ્નિપાકં ચતુર્માસેષ્વાષાઢાદિષુ તન્યતે

ફાલ્ગુનાદૌ પ્રકુર્વીત રવિપાકં સુરેશ્વરિ ।
કાર્ત્તિકાદિષુ ચન્દ્રસ્ય પાકઃ સ્યાત્ સિદ્ધિદાયકઃ

મુણ્ડીચિત્રકનિર્ગુણ્ડીસહિતા કુષ્ઠનાશિની ।
બ્રાહ્મી કુમાર્યા યુક્તા ચેદમ્ અપસ્મારવિનાશિની

જયા વરાવ્યોષયુતા ક્ષયસ્ય ક્ષયકારિણી ।
જયા કાર્પાસમત્સ્યાક્ષીપત્રયુક્તા ચ પિત્તનુત્

સ્નુહ્યર્કપત્રક્ષારેણ સંયુતા ગુલ્મશૂલહૃત્ ।
વચાદૂર્વારજોયુક્તા જ્ઞાનવૃદ્ધિપ્રદાયિની

યષ્ટીગન્ધકસંયુક્તા કુષ્ઠનુત્પુષ્ટિદાયિની ।
શાલ્મલીપિચ્છસંયુક્તા સસિતા વીર્યવર્ધિની

પાઠાતિક્તાત્રિકટુકૈર્યુક્તા કફગદાપહા ।
શુક્લગુઞ્જાયુતા ન્ઃણાં મહાવિષવિનાશિની

વ્યાઘાતચૂર્ણસહિતા કુષ્ઠરોગવિનાશિની ।
આરણ્યમરિચૈરણ્ડયુક્તા વાતવિનાશિની

એતે દ્વાદશયોગાશ્ચ માસેષુ દ્વાદશેષુ ચ ।
મન્ત્રત્રયં ચ પ્રજપેત્પ્રતિમાસેષુ સાધકઃ

સાધકોઽનેન યોગેન જરામરણવર્જિતઃ ।
ભવત્યેવ ન સન્દેહઃ સત્યં સત્યં વરાનને

રસત્રિગન્ધકૃષ્ણાભ્રરુદ્રાક્ષસ્વર્ણભસ્મ ચ ।
જયારસેન સંમર્દ્યં પક્ષમેકં તુ ભાવયેત્

ભૂધરે સંપુટે યન્ત્રે પુટયેચ્ચૂર્ણયેત્તતઃ ।
એતચ્ચતુર્ગુણજયા શર્કરાઘૃતસંયુતા

સેવ્યા નિષ્કપ્રમાણેન પ્રાતઃ સાયન્તનેઽથવા ।
મહાવટુકમન્ત્રં ચ જપેલ્લક્ષાવધિ પ્રિયે

ષષ્ઠમાસે ભવેત્સિદ્ધિર્ જરામરણવર્જિતઃ ।
વર્ષાન્મનોજવગતિર્ નાગાયુતબલો ભવેત્

વજ્રકાયશ્ચ સિદ્ધોઽસૌ જીવેદાચન્દ્રતારકમ્ ।
વટાઙ્કુરસ્ય ચૂર્ણેન સિતામધ્વાજ્યસંયુતા

ત્રિપક્ષાત્સેવિતજયા સર્વલોકવશંકરી ।
અપામાર્ગરજોયુક્તા જયા ઘૃતસમન્વિતા

મન્ત્રજાપી ભવેન્નિત્યં ષણ્માસાદમરો ભવેત્ ।
વરા સિતજયા ચિત્રસ્ત્રિવૃતા ત્રિકટુર્વૃષા

દૂર્વા ભૃઙ્ગો મરીચશ્ચ મધુકાજાજિસૈન્ધવમ્ ।
કર્પૂરં ચ કચોરં ચ સર્વતુલ્યં જયારજઃ

મધુત્રયેણ લુલિતં સ્નિગ્ધભાણ્ડે વિનિક્ષિપેત્ ।
કર્ષં પ્રભાતે સેવેત મણ્ડલાત્સિદ્ધિભાગ્ભવેત્

સ્યાદ્વર્ષાદ્દેવસદૃશો જીવેદ્દેવદિનત્રયમ્ ।
અશ્વગન્ધા વચા વ્યોષં જયાચૂર્ણં ચ તત્સમમ્

લિહેત્ત્રિમધુરૈર્ યુક્તં ત્રિવર્ષાદ્દેવતાસમઃ ।
ગઞ્જાચૂર્ણં ચાષ્ટભાગં ચતુર્ભાગા ચ મુણ્ડિકા

બ્રાહ્મીરજો દ્વિભાગં સ્યાદ્વાજિગન્ધૈકભાગિકા ।
દ્વિભાગસ્ત્ર્યૂષણસ્યાપિ વરાભાગદ્વયં તથા

ભાગમેકં શિલાયાશ્ચ ભાગૈકં ગન્ધકસ્ય ચ ।
રસરાડ્ એકભાગઃ સ્યાત્તદર્ધં સ્વર્ણભસ્મ ચ

તત્સમં મૌક્તિકં યોજ્યં મુક્તાતુલ્યં પ્રવાલકમ્ ।
મધ્વાજ્યાભ્યાં વિલુલિતં સ્નિગ્ધભાણ્ડે વિનિક્ષિપેત્

સપ્તરાત્રં ધાન્યપાકં કૃત્વા લક્ષત્રયં જપમ્ ।
નિષ્કમાત્રવટી સેવ્યા ક્ષીરાહારો જિતેન્દ્રિયઃ

મણ્ડલાત્સર્વરોગઘ્નં ત્વબ્દાત્પુષ્પવદ્ અગ્નિભાક્ ।
અર્ધવર્ષાદ્ભૈરવઃ સ્યાજ્જીવેદાચન્દ્રતારકમ્

ત્રિસુગન્ધિવરાવ્યોષૈઃ સમાંશા શિવમૂલિકા ।
મધ્વાજ્યાભ્યાં યુતા લેહ્યા કાસઘ્ની વહ્નિવર્ધની

મધુરપ્રાયભોજી ચેત્સકાસશ્વાસરોગજિત્ ।
હરિદ્રયા ચ સહિતા સર્વમેહવિનાશિની

મણ્ડૂકપર્ણ્યા સહિતા વચયા વાઙ્મતિપ્રદા ।
દ્રાક્ષા સિતા વલ્લકી ચ ખર્જૂરી દુગ્ધપિણ્ડિકા

સહિતા કન્દલીનીરસૈઃ સર્વસ્વાદુરિતિ સ્મૃતઃ ।
નારિકેલોદકૈર્યુક્તા કર્પૂરસુરભીકૃતા

સર્વસ્વાદુયુતા સિદ્ધા પિત્તઘ્ની વીર્યવર્ધની ।
સ્વાદોશ્ચતુર્ગુણં ક્ષીરં મધુપાકં યથા ભવેત્

તદ્વસ્ત્રગાલિતં કૃત્વા કર્પૂરં તત્ર નિક્ષિપેત્ ।
એલાં ચ સર્વમધુરં જયાં ચ પિબતસ્તતઃ

શતસ્ત્રીગમને શક્તિઃ પિત્તહૃત્પુષ્ટિવર્ધનમ્ ।
સમામ્બુપયસિ ક્ષિપ્ત્વા જયાબીજં સવસ્ત્રકમ્

અવશિષ્ટં ચતુર્થાંશં પચેન્મૃદ્વગ્નિના પ્રિયે ।
તદ્ દધીકૃત્ય વિધિવન્મન્થયેત્તત ઉદ્ધરેત્

નવનીતં ક્ષિપેત્તત્ર કર્પૂરૈલા સિતા મધુ ।
પુષ્ટ્યાયુષ્યદ્યુતિકરં બલારોગ્યવિવર્ધનમ્

શતધા સ્તન્યધૌતં તચ્છતધૌતમિતીરિતમ્ ।
નાગકેસરકચ્છૂરલવઙ્ગૈલાગરું તથા

કર્પૂરચન્દનમૃગનાભિતક્કોલકુઙ્કુમમ્ ।
એતત્સમં જયાબીજં ગોક્ષીરેણ ચ મર્દયેત્

નિષ્કનિષ્કપ્રમાણેન વિદધ્યાદ્વટિકાઃ સુધીઃ ।
સુપુષ્પવાસિતાઃ કૃત્વા સતામ્બૂલં મુખે ક્ષિપેત્

પ્રસેકમુખવૈરસ્યમલપૂતિહરી શુચિઃ ।
સૌગન્ધ્યવૈશદ્યકરી ચિત્તહર્ષપ્રદાયિની

ગોક્ષીરે ચાર્ધસલિલે ધાતકીકુસુમં ક્ષિપેત્ ।
જાતીફલં નાગરં ચ તત્સર્વસદૃશાં જયામ્

ક્ષીરાવશિષ્ટં વસ્ત્રેણ ગાલયેત્ત્રિમધુપ્લુતમ્ ।
સિદ્ધયોગ ઇતિ ખ્યાતો વૃષ્યાયુષ્યબલપ્રદઃ

અજમોદયુતા વાપિ નિશારજોયુતાથવા ।
તન્માત્રસેવિતા ચૂર્ણા પામાકિટ્ટિભનાશિની

જયા તાલયુતા હન્યાત્પ્રદરં શ્વયથું તથા ।
કણ્ડૂપ્રશમની જ્ઞેયા વિજયા શિલયા યુતા

તૈલેન ભાવયેત્સ્થાલ્યાં જયાં પશ્ચાચ્ચ ફાણિતે ।
સાન્દ્રપાકં ભવેદ્ધીમાન્ સઘૃતં ભક્ષયેત્સદા

સાક્ષાત્પર્યાયમદનોઽનેકયોષિત્સુખપ્રદઃ ।
પથ્યા ભલ્લાતકગુડં તિલાશ્ચૈતે સમાંશિનઃ

તત્સમા વિજયા હન્તિ ગુદકીલાંશ્ચ ષડ્વિધાન્ ।
યવાની જીરકયુગમજમોદા સમાંશિનઃ

એતત્સમા ચ વિજયા સર્પિષા સેવ્યતાં બુધૈઃ ।
સન્ધિવાતં ભ્રમં છર્દિમુન્માદં મસ્તકવ્યથામ્

શર્કરાં મધુ વિશ્વં ચ માગધીં તત્સમાં જયામ્ ।
કૃત્વાજ્યગલિતાં ગોલીમ્ ઇમાં પઞ્ચાગદં વિદુઃ

હૃદ્રોગપ્લીહજઠરભગન્દરનિકૃન્તનીમ્ ।
સચિત્રકા વહ્નિકરી સવરા શૂલભઞ્જિની

સવ્યોષા વાતસંહર્ત્રી પિત્તઘ્ની શર્કરાયુતા ।
શ્વેતાદ્રિકર્ણિકાબીજં વિજયાં ખરમૂત્રતઃ

નસ્યેનાપસ્મૃતિહરા ભૂતપ્રેતાદિભઞ્જની ।
જયાચૂર્ણં સમધ્વાજ્યં ભજેદ્ આમલકોપમમ્

વાક્પાટવં વીર્યવૃદ્ધિં કુરુતે વિજયા પરમ્ ।
મધુનાજ્યેન વા ધાત્ર્યા મુસ્તયા સ્વરસેન વા

ઉપયુક્તા જયા રાત્રૌ દૃક્પ્રસાદકરી નૃણામ્ ।
યૌવનસ્થૈર્યમાતન્યાદાયુષ્યં પરમં ભવેત્

ગુડો ઽભયા ચ વિજયા દુર્નામકુલભઞ્જની ।
જયાકાષ્ઠેન દન્તાનાં શોધનં દન્તદાર્ઢ્યકૃત્

તૈલાક્તવિજયાકાષ્ઠાદ્ રસજ્ઞાશોધનં યદિ ।
જિહ્વાપૂતિમલાન્ હન્યાદ્ યથાર્થા સ્યાદ્રસજ્ઞતા

નાલિકેરભવક્ષીરે પચેન્મૃદ્વગ્નિના જયામ્ ।
ત્રિમધ્વક્તાં પિબેદ્રાત્રૌ તતો રામાશતં ભજેત્

શુણ્ઠી હરીતકી તુલ્યે તત્સમા ચ જયા તથા ।
સર્વતુલ્યા સિતા યોજ્યા યોગસ્ ત્રૈલોક્યમોહનમ્

ત્ર્યૂષણં મધુકં ચવ્યં ચાતુર્જાતં ફલં વરા ।
ગોસ્તની પિપ્પલીમૂલં સમાંશં પરિકલ્પયેત્

પ્રિયાલમજ્જા તૈસ્તુલ્યા ચૈતત્સર્વસમા જયા ।
ત્રિગુણેન ગુડે પક્વે તેષાં ચૂર્ણં ક્ષિપેચ્છિવે

આલોડ્ય મોદકાન્કુર્યાત્કામી કન્દર્પમોદકાન્ ।
સર્વરોગોપશમનાંસ્ત્રિદોષઘ્નાન્બલપ્રદાન્

વૃષ્યાન્પુષ્ટિકરાન્ ધીમાંસ્ત્રિસંધ્યમનુવાસરમ્ ।
ભક્ષયેચ્છુદ્ધકોષ્ઠે તુ ત્રિવર્ષાત્સિદ્ધિરીદૃશી

સદૈવમુપયુઞ્જાનો જરામરણવર્જિતઃ ।
મરીચં પિપ્પલી શુણ્ઠી ત્વગેલાં પત્રકં સમમ્

એતૈશ્ચ વિજયા તુલ્યા સમગોધૂમપિષ્ટકૈઃ ।
દ્વિગુણેન ગુડેનૈવ મોદકાન્પરિકલ્પયેત્

કર્ષમાત્રાન્પ્રતિદિનં ભક્ષયેન્નિયતેન્દ્રિયઃ ।
બલપુષ્ટિયુતો વર્ષાદ્વલીપલિતવર્જિતઃ

ચણકૈર્માષકૈર્મુદ્ગૈર્ આઢકૈર્વા તિલૈસ્તથા ।
નિષ્પાવૈર્વિતુષૈરાજ્યભર્જિતૈર્ગુડસંયુતૈઃ

સત્રિજાતૈશ્ચ સવ્યોષૈઃ સજીરૈઃ સમભાગતઃ ।
સંયોજ્ય વિજયાં કુર્યાન્મોદકાન્ કર્ષમાત્રકાન્

એકૈકં પ્રત્યહં ખાદેત્સાયં પ્રાતર્વિશુદ્ધધીઃ ।
સર્વરોગહરાન્ વૃષ્યાન્ બુદ્ધીન્દ્રિયબલપ્રદાન્

તક્કોલં ચન્દનં સેવ્યં કર્પૂરં નાગકેસરમ્ ।
એલાલવઙ્ગમધુકં પિપ્પલી મરિચં તથા

સર્વૈઃ સમાંશા વિજયા સિતા સર્વસમા શુભા ।
પઞ્ચબાણાભિધાનોઽયં ચૂર્ણં સર્વરુજાપહમ્

દ્વાદશાબ્દોપયોગેન વલીપલિતહા ભવેત્ ।
વરા ત્રિજાતકશ્ચન્દ્રખણ્ડબીજં કટુત્રયમ્

એતૈઃ સમા સિદ્ધમૂલી સર્વતુલ્યા ચ શર્કરા ।
મધુના લોલિતા લીઢા દીપની દેહસિદ્ધિદા

શતાવર્યુત્તમાવ્યોષમુસલીદ્વિગુણાન્વિતઃ ।
જયા સમા સમસિતા વૃષ્યાયુષ્યબલપ્રદા

આયુર્ઘૃતયુતા ધત્તે પ્રાતઃ શુણ્ઠીસિતાયુતા ।
ક્ષીરસિદ્ધા જયા વૃષ્યા બલ્યા ચ નિશિ સેવિતા

મધુના સેવિતા ભુક્તેઃ પૂર્વં સા વાજિગન્ધયા ।
બલપુષ્ટિકરા સિદ્ધા રસાયનમિદં પરમ્

નિસ્ત્વઙ્મર્કટિકાબીજં માષચૂર્ણં સમા જયા ।
ક્ષીરે ચ માહિષે પક્ત્વા રાત્રૌ સેવ્યાતિવૃષ્યકૃત્

વિધિવચ્છાલ્મલીપિચ્છવરીભૃઙ્ગામૃતારસૈઃ ।
કાન્તપાત્રે પ્રતિરસૈઃ સપ્તધા સપ્તધાતપે

કુર્વીત ભાવનાં પશ્ચાચ્ચૂર્ણયેત્તત્સમાં જયામ્ ।
મધુના ચ લિહેત્કર્ષં જરામરણનાશિની

પઞ્ચાઙ્ગં શાલ્મલેર્ગ્રાહ્યં તત્સમં વિજયારજઃ ।
મધ્વાજ્યાભ્યાં લિહેત્કર્ષં વલીપલિતખણ્ડનમ્

અથ પુષ્યરવૌ હસ્તિકન્દં ગ્રાહ્યં સમૂલકમ્ ।
અનાતપે ચ સંશોષ્ય ચૂર્ણયેત્તત્સમાં જયામ્

મધુનાલોડયેત્ પશ્ચાત્ સ્નિગ્ધભાણ્ડે વિનિક્ષિપેત્ ।
એકવિંશદ્દિનં ધાન્યરાશૌ સ્થાપ્યં તત ઉદ્ધરેત્

પ્રત્યહં પલમેકં તુ ભક્ષયેન્મણ્ડલદ્વયમ્ ।
કટ્વમ્લૌ વર્જયેત્તાવન્મૃદુ યૂષાન્નભોજનમ્

મધુરં લઘુ પિત્તઘ્નં પલલં જાઙ્ગલં હિતમ્ ।
બાલાર્કાભશ્ચ મતિમાન્ પિકાલાપો બલાન્વિતઃ

શતયોજનપર્યન્તં દિનેનૈકેન ગચ્છતિ ।
મુણ્ડીચૂર્ણં જયાચૂર્ણં સમં મધુઘૃતાન્વિતમ્

કર્ષં પ્રાતઃ પ્રતિદિનં લિહેદાયુષ્યપુષ્ટિકૃત્ ।
દ્વાદશાબ્દં તુ સેવેત ભુઞ્જીત ઘૃતસંયુતમ્

ગોક્ષીરં ષષ્ટિકાન્નં ચ લોણામ્લક્ષારહીનકમ્ ।
ભવેદ્વલિજરાહીનો દૃશ્યઃ સ્યાલ્લઘુદેહવાન્

પત્રં પુષ્પં ફલં શ્વેતબ્રહ્મવૃક્ષસ્ય ચાહરેત્ ।
છાયાયાં શોષયેચ્ચૂર્ણં તત્સમં વિજયારજઃ

મધ્વાજ્યાભ્યાં લિહેત્કર્ષમબ્દાદ્યૌવનમાપ્નુયાત્ ।
જયાબીજાનિ ચ તિલાન્ભર્જયેત્સગુડાન્પ્રિયે

વિધાય લડ્ડુકાન્પ્રાતર્ભક્ષયેદ્ ગોઘૃતાપ્લુતાન્ ।
મનઃસંમોહનકરાન્ કાન્તાસઙ્ગમસાધકાન્

પાકાર્હવ્યઞ્જનૈઃ સાર્ધં જયાપત્રાણિ પાચયેત્ ।
ભર્જયેદ્ગોઘૃતેનૈવ ગુડૈલાતીક્ષ્ણજીરકૈઃ

સંસ્કૃતઃ સુખસેવ્યોઽયં નામ્ના વ્યઞ્જનયોગરાટ્ ।
તણ્ડુલાન્વિજયાબીજં મુદ્ગં ચ વિગતત્વચઃ

સુરન્ધ્રનાલિકેરાન્તઃ ક્ષિપેદ્રન્ધ્રં નિરોધયેત્ ।
બહિર્ગોમયમૃલ્લિપ્તં શોષયેન્મૃદુવહ્નિના

પાચયેન્નાલિકેરસ્થં સમજ્જં તત્સમાહરેત્ ।
મધુત્રયેણ સહિતં ભુઞ્જીત ચ યથાબલમ્

મહાવૃષ્યકરો યોગઃ ષણ્ઢાનામ્ અપિ પુંસ્ત્વદઃ ।
ગોક્ષીરે વિજયાબીજં વસ્ત્રબદ્ધં વિનિક્ષિપેત્

અર્ધાવશિષ્ટે તત્ક્ષીરે વ્યજનાનિલશીતલે ।
વારાહીમર્કટીબીજકર્પૂરૈલાલવઙ્ગકમ્

ત્રિમધુ ત્રિસુગન્ધં ચ નિક્ષિપેચ્ચ સમાંશતઃ ।
એકીકૃત્ય પિબેદ્રાત્રૌ મહાવૃષ્યકરઃ પરઃ

વારાહીયોગ એષોઽયં ષણ્ઢત્વાદિનિકૃન્તનઃ ।
ક્ષીરશૃતં ચ તદ્બીજં પેષયેચ્છિલયા તનુ

રસેનોત્તમકન્યાયાઃ કાંસ્યપાત્રે પ્રલેપયેત્ ।
તીવ્રાતપે ધારયેત્તં તસ્માત્સ્નેહં સમાહરેત્

સ્નેહાન્તરયુજા તેન નસ્યકર્મ સમાચરેત્ ।
જત્રૂર્ધ્વગતરોગાંશ્ચ કાસશ્વાસાદિકાન્હરેત્

યસ્ય યસ્ય ચ રોગસ્ય વિહિતં યદ્યદૌષધમ્ ।
તેન તેન યુતા સિદ્ધા તત્તદ્રોગહરા ભવેત્

ગુણા મયા ચ કથ્યન્તે તાન્ શૃણુષ્વ મહેશ્વરિ ।
જિહ્વાર્દ્રતા મનઃસૌખ્યં તૃપ્તિઃ સંકલ્પસિદ્ધતા

વાક્પટુત્વં મુખોલ્લાસો ભવેદ્વ્યાયામપેશલઃ ।
સ્નાનધ્યાનાર્ચનપરો મધુરાસ્વાદલોલુપઃ

મૃષ્ટાન્નાશી શીતવારિ પિબન્નાલાપતત્પરઃ ।
યથેષ્ટાલોકનપરઃ કામિનીસઙ્ગલોલુપઃ

સર્વભૂતદયાવિષ્ટસ્ તત્ત્વજ્ઞાનવિલીનધીઃ ।
કવિતાખ્યાનવિજ્ઞાનોપન્યાસૈકપરાયણઃ

વાદેષુ વિજયં કુર્યાત્સઙ્ગ્રામે મલ્લસઙ્ગરે ।
અન્યેઽપિ બહવઃ સન્તિ ગુણાસ્ત્વન્યત્ર દુર્લભાઃ

<વિજયાવ્યાપત્સિદ્ધી>
એતસ્યાઃ સિદ્ધિમૂલ્યાશ્ચ ભક્ષણે ત્વધિકે સતિ ।
જાયન્તે હિ વિકારાશ્ચ શૃણુ તાન્પરમેશ્વરિ

આરક્તલોચનઃ શુષ્કજિહ્વૌષ્ઠપુટતાલુકઃ ।
પ્રથમે શુષ્કનાસાગ્ર ઉષ્ણકૃચ્છ્વાસપાર્શ્વયોઃ

દ્વિતીયે ઽક્ષિનિમીલત્વં પટલીકૃતવિગ્રહઃ ।
તૃતીયે પાદહસ્તાક્ષિદાહકૃદ્ ગદ્ગદધ્વનિઃ

ચતુર્થે ક્ષુત્પિપાસાર્તો નિદ્રાઘૂર્ણિતલોચનઃ ।
પઞ્ચમે ગદ્ગદા વાણી સ્વપ્રોક્તં વિસ્મરેત્ક્ષણાત્

ષષ્ઠે વિકારે સંજાતે ચિત્તાપસ્મૃતિકારણમ્ ।
સપ્તમે કરસાદશ્ચ દેહે ચ રુચિરાયતે

મહોર્મય ઇવોલ્લાસા જાયન્તે ચ પુનઃ પુનઃ ।
અષ્ટમે દિગ્ભ્રમઃ શાન્તિર્ભ્રૂભઙ્ગશ્ચાતિરોદનમ્

નવમે શ્રોત્રહુઙ્કારો મૂર્ચ્છાપસ્મૃતિકાતરઃ ।
ઉદ્ગારઃ કૂજનં ભૂમૌ લુઠનં દૈન્યભાષણમ્

અન્યથા ભાષણં ગુહ્યં બ્રવન્સૌખ્યં ન વેત્તિ ચ ।
દુઃખં ચ મૃદુકલ્પોઽયં સ્વિન્નાઙ્ગશ્ચ ભવેત્પ્રિયે

અન્યે વિકારા બહવઃ સન્તિ તેષાં ચિકિત્સનમ્ ।
વિરેકોઽમ્લરસઃ શીર્ષસ્નાનં શીતામ્બુના તતઃ

ચન્દનોશીરકર્પૂરહિમામ્બુપરિલેપનમ્ ।
સુગન્ધિશીતલીભૂતમાલાલંકૃતવિગ્રહઃ

મલ્લિકાજાતિચામ્પેયકમલોત્પલધારિણા ।
મૃણાલવલયોદ્ભાસિશય્યા ચ કદલીદલમ્

કર્પૂરૈલાલવઙ્ગાશ્ચ તક્કોલં કટુકીફલમ્ ।
ચર્વયેત્ સહ તામ્બૂલં તાલવૃન્તેન વીજનમ્

સૂક્ષ્મકાષાયવસ્ત્રાણિ સુગન્ધીનિ ચ ધારયેત્ ।
કઙ્કણે ચન્દ્રમ્ આપશ્યઞ્જ્યોત્સ્નાયાં દ્વિમુહૂર્તકમ્

પીનોત્તુઙ્ગકુચદ્વન્દ્વગાઢાલિઙ્ગનતત્પરઃ ।
શયીત શર્કરાક્ષીરઘૃતમાંસરસાદિકમ્

પાનકં મુદ્ગયૂષં વા પેયં વા શાર્કરં મધુ ।
કેવલં શયનં કુર્યાદ્યદ્યચ્છીતં ભજેચ્ચ તત્

<29. કઞ્ચુકીકલ્પઃ>
અથ વક્ષ્યામિ દેવેશિ કઞ્ચુકીકલ્પમુત્તમમ્ ।
સપ્તાષ્ટચ્છદસંયુક્તા મૂલકોપમકન્દુકા

ક્ષીરાન્વિતા મેષશબ્દાજ્જાયન્તે પલ્લવાન્યપિ ।
સા જ્ઞેયા પીતરક્તાભકાણ્ડા શ્વેતતનુઃ પ્રિયે

આષાઢે કાર્ત્તિકે માસે ચૈત્યદેશે પ્રરોહતિ ।
પિષ્ટાં પલાષ્ટકે ક્ષીરે ત્વઙ્ગુષ્ઠદ્વયમાત્રકમ્

કુટીપ્રવેશં કૃત્વાદૌ પીત્વા પશ્ચાત્પયઃ પિબેત્ ।
જીર્ણે ક્ષીરં પુનઃ પેયં પેયાં વા સ્નેહવર્જિતામ્

સ્તોકોષ્ણલવણામ્લાં તાં ન સ્પૃશેચ્છીતલં જલમ્ ।
એવં સપ્તદિનં સેવ્યં ખિલકુષ્ઠં વિનાશયેત્

તૃતીયે સપ્તરાત્રેણ નશ્યન્તિ નિખિલા ગદાઃ ।
તૃતીયે સપ્તરાત્રેણ ભુજઙ્ગઃ કઞ્ચુકં તથા

ત્વક્કેશનખદન્તાંશ્ચ સ ત્યજેત્ સ્વયમેવં હિ ।
જીવેત્પઞ્ચશતં વર્ષં રૂપમેધાબલાન્વિતઃ

ચૂર્ણિતં કઞ્ચુકીકન્દં તત્ક્ષીરેણ વિભાવિતમ્ ।
કર્ષં ગોક્ષીરકુડુબૈઃ પિષ્ટ્વા ખણ્ડં પલં ક્ષિપેત્

નખકેશાસ્થિદન્તસ્થાન્ રોગાન્પાનેન નાશયેત્ ।
કઞ્ચુક્યાસ્તુ પલં ચૂર્ણં પ્રસ્થગોક્ષીરવાપિતમ્

ચૂર્ણશેષં પચેત્તાવદ્ ગોઘૃતેન ચ ભર્જયેત્ ।
સિતયા મધુના લિહ્યાત્ ક્ષીરાન્નો મણ્ડલાવધિ

મહાગજબલોપેતો દ્વિરષ્ટવયસોજ્જ્વલઃ ।
જીવેત્પઞ્ચશતં વર્ષાન્કામિનીકેલિમન્મથઃ

<30. કુક્કુટીકલ્પઃ>
અથ વક્ષ્યામિ તે દેવિ કુક્કુટીકલ્પમુત્તમમ્ ।
સુરાસુરૈર્ મથ્યમાનાદબ્ધેરમૃતબિન્દવઃ

પતિતાસ્તેભ્ય ઉત્પન્ના કુક્કુટી નિર્જરત્વદા ।
પત્ત્રૈર્ મરકતચ્છાયૈઃ ખર્જૂરીદલસન્નિભૈઃ

કન્દૈશ્ચ કુક્કુટાસ્યાભૈર્ ઈષત્ કટુકપિચ્છિલૈઃ ।
લક્ષિતા કુક્કુટી જ્ઞેયા મહારોગહરા પરા

વિશેષાદ્વાતરોગાંશ્ચ ગુદકીલવિષાણિ ચ ।
ઘૃતેન ભર્જયેત્કન્દં શુદ્ધકોષ્ઠઃ કુટીં વ્રજેત્

ગુઞ્જામાત્રં પ્રગે સેવ્યં ધારોષ્ણં ગોપયઃ પિબેત્ ।
જીર્ણે ક્ષીરાન્નમશ્નીયાજ્જલાન્નં વા વિચક્ષણઃ

યથાબલં પ્રતિદિનં વર્ધયેન્મણ્ડલાવધિ ।
જત્રૂર્ધ્વરોગાન્ પાણ્ડ્વાદીન્ ક્ષયકુષ્ઠાદિકાન્હરેત્

સ્થિરકેશદ્વિજનખો વલીપલિતવર્જિતઃ ।
જીવેદ્દ્વિશતવર્ષં ચ મેધાધૈર્યબલાન્વિતઃ

શુક્લપ્રતિપદારભ્ય ચૈકૈકં ઘૃતવર્જિતમ્ ।
કન્દં પ્રાશ્નીય પર્વાન્તં વર્ધયેત્તદ્યથાબલમ્

તથૈવાસિતપક્ષાદિ નૂનં કુર્યાદ્દિનાદ્દિનમ્ ।
ભુક્તેઃ પ્રાગુપયુઞ્જીત પશ્ચાત્ક્ષીરાશનો ભવેત્

દર્શાન્તમેવં સેવેત પ્રતિમાસં પુનઃ પુનઃ ।
ત્રિવર્ષાત્ સિદ્ધિમાપ્નોતિ જીવેદ્વર્ષાયુતત્રયમ્

કુક્કુટીકન્દચૂર્ણં ચ ગોક્ષીરેણ યથાબલમ્ ।
જીર્ણે પિબેદ્યવાગૂંશ્ચ માસાત્સિદ્ધિઃ પ્રજાયતે

નાનાવિધગદાન્હન્તિ જીવેદ્વર્ષશતદ્વયમ્ ।
<31. સોમલતાકલ્પઃ>
અથ સોમલતાકલ્પં દિવ્યં વક્ષ્યામિ શઙ્કરિ

સોમઃ સ્વયં મનુષ્યાણાં હિતાયાવનિમણ્ડલમ્ ।
પ્રતિપેદે ચ તન્નામ્ના ખ્યાતા સોમલતા ભુવિ

ચતુર્વિંશતિધા પ્રોક્તા સ્થાનનામાદિભેદતઃ ।
પૂર્વપ્રતિપદારભ્ય પૂર્ણાન્તં પ્રતિવાસરમ્

એકૈકં જાયતે પર્ણં તથૈવાપરપક્ષકે ।
પતતિ ક્રમશઃ પર્ણં દર્શે સૈકાવશિષ્યતે

પૂર્ણમાસ્યાં પઞ્ચદશછદોપેતા સદા ભવેત્ ।
નાનાવિધદલોપેતાશ્ છદપઞ્ચદશાત્મિકાઃ

ક્ષીરયુક્તલતાકન્દાઃ સર્વાઃ સોમલતાઃ સ્મૃતાઃ ।
તુષારાદ્રાવર્બુદે ચ સહ્યે દેવગિરૌ તથા

શ્રીપર્વતે ચ મલયે મહેન્દ્રે પારિયાત્રકે ।
વિન્ધ્યે દેવસહેઽદ્રૌ ચ દેવસૂતહૃદે તથા

વિતસ્તોત્તરતીરેઽસ્તિ પ્રભાસાખ્યો મહીધરઃ ।
સિન્ધુહ્રદોઽસ્તિ પાઞ્ચાલે ચન્દ્રમાઃ પ્લવતેઽત્ર ચ

તત્પ્રદેશે ચ વાપ્યસ્તિ ત્વંશુમાનથ મુઞ્જવાન્ ।
દિવ્યં સરોઽસ્તિ કાશ્મીરે ખ્યાતં ક્ષુદ્રકમાનસમ્

ઔષ્ણિક્ ત્રૈષ્ટુભગાયત્રો જાગતસ્ ત્ર્યૈષ્ટુભસ્ તથા ।
અન્યાશ્ચ પઞ્ચ સન્ત્યત્ર મૃગાઙ્કાભાસવલ્લિકાઃ

ભાગ્યહીના ન પશ્યન્તિ દેવાગ્નિદ્વિજનિન્દકાઃ ।
સર્વસોમલતાનાં ચ વિધિરેક ઉપાસને

ચન્દ્રમાઃ સ્વર્ણસચ્છાયો વિશદો રજતપ્રભઃ ।
તૌ રંભાકૃતિકન્દૌ તુ ચન્દ્રમાસ્તુ જલેચરઃ

લશુનચ્છદનઃ પુણ્યો મુઞ્જવાન્ગરુડાહૃતઃ ।
શ્યેનચ્છદનિભઃ પાણ્ડુઃ સર્પનિર્મોકવત્સદા

લમ્બતે પાદપાગ્રેષુ વિશેષં લક્ષણં સ્મૃતમ્ ।
અંશુમાંશ્ચન્દ્રમાશ્ચૈવ શોનકી કર્ણકોપમઃ

દૂર્વાસોમૌ જાગ્રતશ્ચ કન્યાભાસશ્ચ શાક્વરઃ ।
કરવીરસ્તાલવૃન્તઃ પ્રતાનશ્ચ ગવીનસઃ

પથ્યઃ સોમપ્રદશ્ચૈવ ગરુડાહૃતનામકઃ ।
અયઃપ્રભો ઽગ્નિષ્ટોમઃ સ્યાદૌક્થ્યો રેવતકસ્તથા

અંશુમાન્સર્વમુખ્યઃ સ્યાદસ્ય સેવાં પ્રચક્ષતે ।
એતદ્રસાયનજ્ઞૈશ્ચ પ્રીતૈર્મન્ત્રવિદુત્તમૈઃ

ભિષગ્વરૈઃ સુહૃદ્ભિશ્ચ સંયુક્તઃ શુદ્ધકોષ્ઠવાન્ ।
કુટીં પ્રવિશ્ય નિવૃતાં પુણ્યર્ક્ષે શુભવાસરે

પૂર્વેદ્યુર્દેવિ વિપ્રાગ્નિસિદ્ધસામાયિકાન્ગુરૂન્ ।
યોગિનીશ્ચ કુમારીશ્ચ બાલકાન્ સિદ્ધસન્તતિમ્

ગન્ધપુષ્પાક્ષતાદ્યૈશ્ચ ધૂપૈર્દીપૈશ્ચ પૂજયેત્ ।
ભોજનૈર્દક્ષિણાભિશ્ચ તોષયેચ્ચ વિધાનતઃ

ક્ષીરમંશુમતઃ કન્દાત્સ્વર્ણસૂચ્યા વિભેદિતાત્ ।
હેમપાત્રે સમાદાય તત્ક્ષીરં કુડુબં પિબેત્

સકૃદેવ પિબેત્સર્વં પીતશેષં જલે ક્ષિપેત્ ।
દિવા સુહૃદ્ભિર્ વિહરેદ્વાગ્યતશ્ચ વશી ભવેત્

દ્રવ્યદેહોપદેશજ્ઞૈઃ કુટ્યામાસ્તિકબુદ્ધિભિઃ ।
ઉપવાસી જપરતઃ સાયં સન્ધ્યાર્ચનાપરઃ

પ્રસુપ્યાદ્ દર્ભશયને કૃષ્ણાજિનતિરોહિતે ।
પિપાસિતોઽપિ પાનીયં શીતલં માત્રયા પિબેત્

પ્રભાતે ચ સમુત્થાય કૃતપ્રાગેતનક્રમઃ ।
વિના સોમં તથાસીત જીર્ણે ક્ષીરે સશોણિતમ્

પિત્તાવસાનં સકૃમિ વમનં ભવતિ પ્રિયે ।
શૃતશીતં ચ ગોક્ષીરં સાયં પેયં સુસાધકૈઃ

વિરેકો જાયતે તસ્ય તૃતીયદિવસે મહાન્ ।
તેન પ્રમુચ્યતે મર્ત્યઃ પૂર્વકૈર્ દુષ્ટભોજનૈઃ

સ્નાનં કુર્યાદ્દિનાન્તે સ શૃતશીતં પિબેત્પયઃ ।
દર્ભશય્યાં સુમક્ષૌમછાદિતાયાં શયીત સઃ

તતશ્ચતુર્થે દિવસે શ્વયથુસ્તસ્ય જાયતે ।
અઙ્ગેભ્યઃ ક્રિમયો બહ્વ્યઃ સૂક્ષ્મા નિર્યાન્તિ તદ્દિને

ગોવિડ્ભસ્મમયીં શય્યાં શોધિતાં મૃદુલાં સુધીઃ ।
અધિશેત પિપાસા ચેચ્છૃતશીતં જલં પિબેત્

સાયં ગવ્યં શૃતં ક્ષીરં પીત્વા શિષ્યસુહૃદ્વૃતઃ ।
યથાસુખં પ્રસુપ્યાચ્ચ નિશિ પઞ્ચમષષ્ઠયોઃ

અહ્નો વિધિરયં કાર્યો દ્વિકાલં પાયયેત્પયઃ ।
સપ્તમે દિવસે દેહસ્ત્વગસ્થિસ્નાયુશેષિતઃ

માંસરક્તવિહીનઃ સ્યાત્સોમપઃ પ્રાણશેષિતઃ ।
સુખોષ્ણૈઃ સિઞ્ચયેત્ક્ષીરૈર્ ગવ્યૈરેતસ્ય વિગ્રહમ્

શ્રીખણ્ડતિલયષ્ટ્યાહ્વૈઃ પિષ્ટૈસ્તં પરિલેપયેત્ ।
ક્ષીરાશી કટશાયી ચ ક્ષૌમમય્યાં શયીત સઃ

અષ્ટમેઽહ્નિ નખં શ્મશ્રુ ત્વક્કેશા રદના અપિ ।
પતન્તિ સદ્યોજાતસ્ય દેહવજ્જાયતે વપુઃ

ક્ષીરાશી સ્યાત્તુ નવમેઽણુતૈલાભ્યઙ્ગમાચરેત્ ।
સ્નાયાત્સોમલતાકલ્પં ક્વથિતેન જલેન ચ

તતસ્તુ નવમે ત્વક્ચ સ્થિરતાં પ્રતિયાતિ ચ ।
તથૈવૈકાદશદિનં પ્રારભ્ય ષોડશં દિનમ્

અભ્યઙ્ગં નાચરેત્સ્નાનં સોમવલ્કકષાયજમ્ ।
દિનાત્સપ્તદશાદૂર્ધ્વં ચતુર્વિંશતિકાવધિ

સ્થિરત્વં ત્વગવાપ્નોતિ દન્તા વજ્રનિભોજ્જ્વલાઃ ।
સ્થિરા દૃઢતરાઃ સ્નિગ્ધા જાયન્તે સમપઙ્ક્તયઃ

પઞ્ચવિંશત્તમે ઘસ્રે ષષ્ટ્યન્નં ગોપયોઽન્વિતમ્ ।
ભુઞ્જીત નખરાસ્તસ્ય શુકચઞ્ચુનિભોજ્જ્વલાઃ

ત્વગસ્ય જાયતે સ્નિગ્ધા નીલોત્પલસમદ્યુતિઃ ।
સુલક્ષણાતસીપુષ્પવૈડૂર્યામ્બુદસન્નિભા

માસાદ્ અનન્તરં કુર્યાત્તિલોશીરકચન્દનૈઃ ।
પિષ્ટૈઃ પ્રલેપનં પશ્ચાત્પયસા સ્નપનક્રિયા

રોહન્તિ ચિકુરાસ્તસ્ય ભ્રમરાઞ્જનસન્નિભાઃ ।
માસસપ્તદિનાદ્ ઊર્ધ્વં દ્વિતીયાવરણસ્થિતિઃ

પુનસ્તૃતીયાવરણે તિષ્ઠેત્ સિદ્ધો મુહૂર્તકમ્ ।
કુટીં વિશેદ્યથાપૂર્વં બલાતૈલાજ્યલેપનમ્

કુર્યાદ્દિનત્રયં પશ્ચાચ્ચત્વારિંશદ્દિનાત્પરમ્ ।
કરીષભસ્મનોદ્ધૂલ્ય દેહં કલ્કૈર્વિલેપયેત્

અજશૃઙ્ગીત્વગુદ્ભૂતૈઃ સ્નાનં કોષ્ણજલેન ચ ।
ચન્દનોશીરકર્પૂરૈર્ લિપ્તાઙ્ગો મુદ્ગધાત્રિજૈઃ

યૂષૈઃ ષષ્ટ્યન્નમ્ અશ્નીયાત્ ક્ષીરૈસ્ત્રિમધુસંયુતૈઃ ।
ઘૃતેન વા દ્વિતીયે તુ વસેદાવરણે સુધીઃ

દિવસં પઞ્ચકં તત્ર કિંચિદ્વાતાતપે સુધીઃ ।
મધ્યે મધ્યે ચ સેવેત તથૈવ દશવાસરમ્

સોઢવાતાતપસ્ તસ્માત્તૃતીયાવરણં ભજેત્ ।
એકવિંશદ્દિનં તિષ્ઠન્ સ્થિરીકૃતમનાઃ સમુત્

તતો દ્વાવિંશતિદિને દેહસિદ્ધિઃ પ્રજાયતે ।
બહિર્નિર્ગત્ય ચ તદા પૂજયેદ્ભૈરવં પુરા

ગુર્વગ્નિદ્વિજસિદ્ધાનાં ચેતાંસિ પરિમોદયન્ ।
સર્વત્ર સ્વેચ્છયા નિત્યં વિહરેદ્દુઃખવર્જિતઃ

વર્ષાયુતં નવં દિવ્યં વપુર્ધત્તે સુકાન્તિમત્ ।
બલં ગજસહસ્રાણાં ભવેદસ્ય ન સંશયઃ

વિષાગ્નિતોયશસ્ત્રાસ્ત્રમૃગાદિભ્યો ભયં ન હિ ।
બ્રહ્મલોકાદિલોકેષુ વિચરેત્ સ્વેચ્છયા સદા

કાન્ત્યા દ્વિતીયશ્ચન્દ્રઃ સ્યાદ્રૂપેણ મકરધ્વજઃ ।
સર્વાહ્લાદકરઃ શાન્તઃ સષડઙ્ગપદક્રમાન્

વેદાન્વેત્તિ ચ શાસ્ત્રાણિ ભૂલોકગતિનિર્જરઃ ।
હ્રસ્વશાખાપ્રતાનાયાઃ સોમવલ્લ્યાઃ સમાહરેત્

કાણ્ડાન્દ્વાત્રિંશતિં સ્વર્ણપાત્રે પુણ્યે યથાવિધિ ।
રૌપ્યે પાત્રેઽથવા યોજ્યં દ્વિપલં ગોપયસ્તથા

સોમવલ્લીરસં તદ્વન્મેલયિત્વા પિબેત્તતઃ ।
કુટીપ્રવેશઃ પથ્યં ચ પૂર્વવત્સમુદાહૃતમ્

અણિમાદ્યષ્ટસિદ્ધિઃ સ્યાત્સ સાક્ષાદમરો ભવેત્ ।
<32. ગુડૂચીકલ્પઃ>
અથામૃતલતાકલ્પં વક્ષ્યામિ શૃણુ ભૈરવિ

સાક્ષાત્સુધામૃતલતા વ્યાધિજન્મજરાપહા ।
અમૃતાયાઃ શતપલં ત્રિપ્રસ્થં મધુરત્રયમ્

ચૂર્ણં લિહેત્કર્ષમાત્રમેવં સંવત્સરાવધિ ।
સર્વવ્યાધિપ્રશમનં જીવેચ્ચ શરદઃ શતમ્

અથ છિન્નરુહાચૂર્ણં પઞ્ચવિંશત્પલં સિતા ।
દ્વિગુણા ચ તવક્ષીરી ચાત્મગુપ્તાશ્વગન્ધિકા

પુનર્નવાજ્યં પ્રત્યેકં યુઞ્જ્યાદ્દશપલં પ્રિયે ।
મૃદ્વીકાષ્ટપલા યષ્ટી તતઃ પઞ્ચપલા તથા

એકીકૃત્ય ચ તત્સર્વં સ્નિગ્ધભાણ્ડે વિનિક્ષિપેત્ ।
પક્ષમેકં ધાન્યરાશૌ નિધાય પ્રતિવાસરમ્

પલં પલં પ્રયુઞ્જીત માસં સ્યાદ્વ્યાધિવર્જિતઃ ।
ષણ્માસાદ્ ગૃધ્રદૃષ્ટિઃ સ્યાદ્વર્ષં જીવેચ્છતાયુષમ્

અમૃતાયાઃ શતપલં ચૂર્ણં ષષ્ટિપલં મધુ ।
ચત્વારિંશત્પલં સર્પિર્ દ્વિમાસં ધાન્યરાશિગમ્

પ્રત્યહં પલમાત્રાશી માસાત્સર્વગદાન્હરેત્ ।
દિવ્યદૃષ્ટિઃ શતં જીવેન્મેધાબલમહાદ્યુતિઃ

<33. તુવરકકલ્પઃ>
અથ વક્ષ્યામ્યહં દેવિ કલ્પં તુવરકસ્ય ચ ।
વૃક્ષાઃ પશ્ચિમવારીશતટે તિષ્ઠન્તિ સંતતમ્

તરઙ્ગાનિલસંક્ષુબ્ધશીકારાર્દ્રિતપલ્લવાઃ ।
વર્ષર્તૌ ચ સુપક્વાનિ તત્ફલાનિ સમાહરેત્

શોષયિત્વાથ સંચૂર્ણ્ય તિલવત્તૈલમાહરેત્ ।
અથવૈરણ્ડવત્તૈલં પ્રયત્નેન સમાહરેત્

પુનર્વહ્નૌ પચેત્તૈલં યાવદંભઃક્ષયં ભવેત્ ।
તત્કર્ષં નિક્ષિપેત્પક્ષં તત ઉદ્ધૃત્ય પ્રયત્નતઃ

ચતુર્ભક્તવિહીનઃ સન્ શુદ્ધઃ કર્ષં પિબેત્પ્રિયે ।
શઙ્ખચક્રગદાપાણિસ્ ત્વામાજ્ઞાપયદ્ અચ્યુતઃ

મન્ત્રેણાનેન સેવેત સર્વો દોષો વિનશ્યતિ ।
એવં પઞ્ચદિનં સેવ્યમહિતાનિ ચ વર્જયેત્

માસં મુદ્ગરસાશી સ્યાત્સર્વકુષ્ઠવિવર્જિતઃ ।
તતઃ ક્ષૌદ્રઘૃતાભ્યાં ચ લિહેત્ ષાણ્માસિકાવધિ

વલીપલિતહીનશ્ચ જીવેદ્વર્ષશતદ્વયમ્ ।
તત્તૈલં દિનપઞ્ચાશં નસ્યેદ્ધીરકવદ્ દ્વિજઃ

વલીપલિતનિર્મુક્તઃ શ્રુતધારી દૃઢાઙ્ગવાન્ ।
જીવેદ્ દ્વિશતવર્ષં ચ મેધાવી ગૃધ્રલોચનઃ

<34. સોમરાજીકલ્પઃ>
અથ વક્ષ્યામ્યહં દેવિ સોમરાજીરસાયનમ્ ।
સંગ્રહેત્તાં પુષ્યરવાવાતપે શોષયેત્તતઃ

ચૂર્ણિતાં કોષ્ણસલિલૈઃ પિબેત્પ્રાતર્વિશુદ્ધયે ।
ત્રિદિવં ચ તતઃ ક્ષૌદ્રૈઃ કર્ષમાત્રં લિહેત્પ્રગે

માસેન રોગા નશ્યન્તિ ષણ્માસાત્સિદ્ધિમાપ્નુયાત્ ।
<35. વૃદ્ધદારુકકલ્પઃ>
અથ બ્રવીમિ દેવેશિ વૃદ્ધદારુકકલ્પકમ્

નાગવલ્લીદલક્ષૌદ્રૈઃ સદુગ્ધૈર્મૃદુરોમકૈઃ ।
પત્રૈર્યુતાપિ સફલા રક્તપુષ્પા પ્રતાનિકા

તિક્તોષણં કામ્બુતેતિ મહિષાખ્યલતા સ્મૃતા ।
તુલોન્મિતં ચ તન્મૂલં ચૂર્ણિતં સર્ષપાયુતમ્

ધાન્યરાશૌ ન્યસેત્ પક્ષમ્ ઉદ્ધૃત્યોન્મિતકર્ષકમ્ ।
અનુપેયં ચ ગોક્ષીરં જીર્ણે ક્ષીરાન્નભોજનમ્

વૃદ્ધોઽપિ તરુણો ભૂયાદ્વર્ષાત્સર્વગદોજ્ઝિતઃ ।
એવં દ્વાદશવર્ષાણિ સેવેતાલસ્યવર્જિતઃ

જીવેત્ષટ્શતવર્ષં ચ વલીપલિતવર્જિતઃ ।
વૃદ્ધદારુકચૂર્ણં ચ શુદ્ધં શતપલોન્મિતમ્

વાજિગન્ધાકન્દચૂર્ણં શતત્રયપલં ઘૃતૈઃ ।
આલોડ્ય ભક્ષયેત્કર્ષં સ જીવેચ્છરદાં શતમ્

તુરંગમસમો વેગે બલે દન્તાબલોપમઃ ।
કાન્ત્યા હિમાંશુસદૃશસ્તેજસા ભાસ્કરોપમઃ

શતાવર્યાશ્વગન્ધા ચ ગોક્ષુરો વૃદ્ધદારુકઃ ।
સમાંશમખિલં સર્પિર્યુક્તં કર્ષં ચ ખાદયેત્

સપ્તાહાત્ કિન્નરધ્વાનો વત્સરાત્ સિદ્ધિભાગ્ભવેત્ ।
વૃદ્ધદારુકમૂલં ચ વરીસ્વરસપેષિતમ્

કર્ષં પિબેદ્વત્સરં યત્સ જીવેચ્છરદઃ શતમ્ ।
વૃદ્ધદારુકચૂર્ણં ચ ધાત્રીસ્વરસભાવિતમ્

એકવિંશતિધા પ્રાતર્મધ્વાજ્યાભ્યાં તુ કર્ષકમ્ ।
લિહેદબ્દં સ જીવેચ્ચ વર્ષાણિ ચ શતદ્વયમ્

યોવસાપસ્તધા જીવેન્નીરુજઃ સ મહાન્ભવેત્ ।
ગોદુગ્ધેન ચ તન્મૂલં રસં ધાત્ર્યાશ્ચ સંમિતમ્

પિબેત્સંવત્સરં યસ્તુ સ જીવેચ્છરદઃ શતમ્ ।
તત્સિદ્ધં સર્પિરશ્નીયાત્ પૂર્વવત્ફલમ્ આપ્નુયાત્

પુનર્નવા વરી શુણ્ઠી માગધી રજનીદ્વયમ્ ।
એતત્સર્વં સમં વૃદ્ધદારુકં કાઞ્જિકાન્વિતમ્

પલં પ્રાતઃ પિબેદ્ધીમાન્ દચ્છદાદ્ધારમાચરેત્ ।
માસાત્સર્વામયાન્ હન્તિ વર્ષાદાયુઃ શતં ભવેત્

દ્વીપી શૌણ્ડી વરા વિશ્વં મુસ્તમેલા સમાંશકમ્ ।
એતત્સંયોજ્ય સિદ્ધં તચ્ચૂર્ણં વેલ્લરિકં ભવેત્

ક્ષૌદ્રાજ્યલુલિતં ખાદેત્કર્ષં વર્ષેણ સિધ્યતિ ।
તત્ફલં સ્વરસં કર્ષં ઘૃતં ક્ષૌદ્રં ચ તત્સમમ્

પિબેદનુ ગવાં ક્ષીરં માહિષં વા પલોન્મિતમ્ ।
માસેન સર્વરોગઘ્નં વર્ષાજ્જીવેચ્છતાયુષમ્

ચૂર્ણં વેલ્લરિકામૂલં ફલં પિપ્પલિકાભવમ્ ।
સમવેલ્લરિકામૂલફલજૈશ્ચ રસૈસ્તથા

ગુડૂચીસ્વરસેનાપિ ભાવયેદેકવિંશતિમ્ ।
શુષ્કં ઘૃતપ્લુતં ભાણ્ડે સ્નિગ્ધે ધાન્યચયે સ્થિતઃ

ત્રિસપ્તાહાત્તદુદ્ધૃત્ય કર્ષં પ્રાતર્લિહેન્નરઃ ।
વર્ષાદ્વર્ષસહસ્રાયુઃ સર્વરોગવિવર્જિતઃ

<36. વજ્રવલ્લીકલ્પઃ>
અથ વ્યાખ્યામ્યહં દેવિ વજ્રવલ્લીરસાયનમ્ ।
વજ્રવલ્લીં સમૂલાં ચ છાયાશુષ્કાં વિચૂર્ણયેત્

વરા વ્રણારિમૂલં ચ પ્રત્યેકં ભાસ્કરં પલમ્ ।
રોગાનશેષાન્ ષણ્માસાદ્ધન્યાત્ સંવત્સરાદ્ભવેત્

દેહસિદ્ધિશ્ચ ષણ્માસાચ્ચૂર્ણમન્યત્પ્રકલ્પયેત્ ।
<37. તિલક્ષીરિણિકાકલ્પઃ>
તિલક્ષીરિણિકાકલ્પં કથયિષ્યામિ શામ્ભવિ

તિલક્ષીરિણિકામૂલં મૌનેનોત્પાટ્ય સાધકઃ ।
કોષ્ણેન વારિણા પિષ્ટ્વા પ્રાઙ્મુખોદઙ્મુખઃ પિબેત્

ગિલેદ્વા ગુલિકાં કૃત્વા ક્ષીરાજ્યાનાશયેચ્છુચિઃ ।
ક્રમેણાર્ધદ્વિત્રિનિષ્કં સેવેતાબ્દં સ સિદ્ધિભાક્

દશાહાચ્છુક્રવૃદ્ધિઃ સ્યાત્ત્રિમાસાત્ સર્વરોગજિત્ ।
ષણ્માસાત્સિદ્ધિમાપ્નોતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

<38. બ્રાહ્મીકલ્પઃ>
અથ વક્ષ્યામિ દેવેશિ બ્રાહ્મીકલ્પમનુત્તમમ્ ।
સમૂલામુદ્ધરેદ્ બ્રાહ્મીં પ્રક્ષાલ્ય સલિલેન ચ

ઉલૂખલે કુટ્ટયિત્વા પાત્રે તત્ર સમાહરેત્ ।
જુહુયાચ્છારદામન્ત્રૈસ્તદ્રસૈશ્ચ સહસ્રકમ્

અર્ચયિત્વા ગુરૂન્વિપ્રાન્પ્રાશ્નીત હુતશેષકમ્ ।
પલમાત્રં તદ્રસં ચ જીર્ણે ક્ષીરાન્નભોજનમ્

એવં સપ્તદિનં સેવ્યં બ્રહ્મચારી જપે રતઃ ।
મેધાવી બ્રહ્મવર્ચસ્વી વાગ્વિશુદ્ધઃ પ્રજાયતે

ઊર્ધ્વં સપ્તદિનાત્સેવ્યં પ્રબધ્નાતીચ્છયા અપિ ।
વિસ્મૃતાનપિ વેત્ત્યેવ શ્રુતં શીઘ્રં ચ ધારયેત્

દ્વિતીયે સપ્તમાદ્ ઊર્ધ્વં પૂર્વવત્તદ્રસં પિબેત્ ।
સકૃચ્છ્રુતં શ્લોકશતં સહસ્રમપિ ધારયેત્

એવં ત્રિસપ્તદિવસં પિબેદ્ બ્રાહ્મીરસં શુચિઃ ।
દેહાદ્ અલક્ષ્મીર્નિર્યાતિ વાણી વિશતિ શાશ્વતી

ભવેત્પુંરૂપવાગ્દેવી સર્વશાસ્ત્રાર્થવેદિની ।
વેદવેદાન્તવિદ્ધીમાઞ્જીવેત્ પઞ્ચશતાબ્દકમ્