અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 50
:એ ઇત્ય્ આદિમહાપુરાણે આગ્નેયે પ્રતિમાલક્ષણં નામ
ઊનપઞ્ચાશો ઽધ્યાયઃ ॥
% છપ્તેર્ {50}
:શ્ અથ પઞ્ચાશોધ્યાયઃ
દેવીપ્રતિમાલક્ષણકથનં
ભગવાનુવાચ
ચણ્ડી વિંશતિબાહુઃ સ્યાદ્બિભ્રતી દક્ષિણૈઃ કરઃ ।અપ્_50.001અબ્।
શૂલાસિશક્તિચક્રાણિ પાશં ખેટાયુધાભયં
ડમરું શક્તિકાં વામૈર્ નાગપાશઞ્ચ ખેટકં ।અપ્_50.002અબ્।
કુઠાઙ્કુશચાપાંશ્ ચ ઘણ્ટાધ્વજગદાંસ્ તથા
આદર્શમુદ્ગરાન્ હસ્તૈશ્ ચણ્ડી વા દશબાહુકા ।અપ્_50.003અબ્।
તદધો મહિષશ્છિન્નમૂર્ધા પતિતમસ્તકઃ
:ન્
1 ચર્મ ચોત્તમમિતિ ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 141
શસ્ત્રોદ્યતકરઃ ક્રુદ્ધસ્તદ્ગ્રીવાસમ્ભવઃ પુમાન્ ।અપ્_50.004અબ્।
શૂલહસ્તો વમદ્રક્તો રક્તસ્રઙ્મૂર્ધજેક્ષણઃ
સિંહેનાસ્વાદ્યમાનસ્તુ પાશબદ્ધો ગલે ભૃશં ।અપ્_50.005અબ્।
યામ્યાઙ્ઘ્ય્રાક્રાન્તસિંહા ચ સવ્યાઙ્ઘ્રિર્નીચગાસુરે
ચણ્ડિકેયં ત્રિનેત્રા ચ સશસ્ત્રા રિપુમર્દની ।અપ્_50.006અબ્।
નવપદ્માત્મકે સ્થાને પૂજ્યા દુર્ગા સ્વમૂર્તિતઃ
આદૌ મધ્યે તથેન્દ્રાદૌ નવાતત્ત્વાત્મભિઃ(1) ક્રમાત્ ।અપ્_50.007અબ્।
અષ્ટાદશભુજૈકા તુ દક્ષે મુણ્ડં ચ ખેટકં
આદર્શતર્જનીચાપં ધ્વજં ડમરુકં તથા ।અપ્_50.008અબ્।
પાશં વામે બિભ્રતી ચ શક્તિમુદ્ગરશૂલકં
વજ્રખડ્ગાઙ્કુશશરાન્ ચક્રન્દેવી શલાકયા ।અપ્_50.009અબ્।
એતૈર્ એવાયુધૈર્ યુક્તા શેષાઃ ષોડશબહુકાઃ
ડમરું તર્જનીં ત્યક્ત્વા રુદ્રચણ્ડાદયો નવ ।અપ્_50.010અબ્।
રુદ્રચણ્ડા પ્રચણ્ડા ચ ચણ્ડોગ્રા ચણ્ડનાયિકા
ચણ્ડા ચણ્દવતી ચૈવ ચણ્ડરૂપાતિચણ્ડિકા ।અપ્_50.011અબ્।
ઉગ્રચણ્ડા ચ મધ્યસ્થા રોચનાભારુણાસિતા
નીલા શુક્લા ધૂમ્રિકા ચ પીતા શ્વેતા ચ સિંહગાઃ ।અપ્_50.012અબ્।
મહિષોથ પુમાન્ શસ્ત્રી તત્કચગ્રહમુષ્ટિકાઃ
આલીઢા નવ(2) દુર્ગાઃ સ્યુઃ સ્થાપ્યાઃ પુત્રાદિવૃદ્ધયે ।અપ્_50.013અબ્।
તથા ગૌરી ચ ચણ્ડિકાદ્યા કુણ્ડ્યક્ષરરદાગ્નિધૃક્
સૈવ રમ્ભા વને સિદ્ધાગ્નિહીના લલિતા તથા ।અપ્_50.014અબ્।
સ્કન્ધમૂર્ધકરા વામે દ્વિતીયે ધૃતદર્પણા
:ન્
1 નવતત્વાદિભિરિર્તિ ઙ,ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
2 શાલાસુ નવ ઇતિ ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 142
યામ્યે ફલાઞ્જલિહસ્તા સૌભાગ્યા તત્ર ચોર્ધ્વિકા ।અપ્_50.015અબ્।
લક્ષ્મીર્યામ્યકરામ્ભોજા વામે શ્રીફલસંયુતા
પુસ્તાક્ષમાલિકાહસ્તા વીણાહસ્તા સરસ્વતી ।અપ્_50.016અબ્।
કુમ્ભાબ્જહસ્તા શ્વેતાભા મકરોપરિ જાહ્નવી (1)
કૂર્મગા યમુના કુમ્ભકરા શ્યામા ચ પૂજ્યતે ।અપ્_50.017અબ્।
સવીણસ્તુમ્બુરુઃ શુક્લઃ શૂલી માત્રગ્રતો વૃષે
ગૌરી ચતુર્મુખી બ્રાહ્મી અક્ષમાલાસુરાન્વિતા ।અપ્_50.018અબ્।
કુણ્ડક્ષપાત્રિણી વામે હંસગા શાઙ્કરી સિતા
શરચાપૌ દક્ષિણે ઽસ્યા વામે ચક્રં(2) ધનુર્વૃષે ।અપ્_50.019અબ્।
કૌમારી શિખિગા રક્તા શક્તિહસ્તા દ્વિબાહુકા
ચક્રશઙ્ખધરા સવ્યે વામે લક્ષ્મીર્ગદાબ્જધૃક્ ।અપ્_50.020અબ્।
દણ્ડશઙ્ખાસિ(3) ગદયા વારાહો મહિષસ્થિતા
ઐન્દ્રી વામે વજ્રહસ્તા સહસ્રાક્ષી તુ સિદ્ધયે ।અપ્_50.021અબ્।
ચામુણ્ડા કોટરાઘ્ની સ્યાન્નિર્માંસા તુ ત્રિલોચના
નિર્માંસા અસ્થિસારા વા ઊર્ધ્વકેશી કૃશોદરી ।અપ્_50.022અબ્।
દ્વીપચર્મધરા વામે કપાલં પટ્ટિશઙ્કરે
શૂલં કર્ત્રી દક્ષણે ઽસ્યાઃ શવારૂઢાસ્થિતભૂષણા ।અપ્_50.023અબ્।
વિનાયકો નરાકારો વૃહત્કુક્ષિર્ગજાનનઃ
વૃહચ્છુણ્ડો હ્ય્ ઉપવીતો મુખં સપ્તકલં ભવેત્ ।અપ્_50.024અબ્।
વિસ્તારાદ્દૈર્ઘ્યતચૈવ શુણ્ડં ષટ્ત્રિંશદઙ્ગુલં
કલા દ્વાદશ નાડી તુ ગ્રીવા સાર્ધકલોચ્છ્રિતા ।અપ્_50.025અબ્।
ષટ્ત્રિંશદઙ્ગુલં કણ્ઠં ગુહ્યમધ્યર્ધમઙ્ગુલં
:ન્
1 મકરેદ્ધરિ જાહ્નવીતિ ખ, ઘ, ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તત્રયકપાઠઃ
2 વામે વજ્રમિતિ ખ, ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકદ્વયપાઠઃ
2 શઙ્ખારિ ઇતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 143
નાભિરૂરૂ દ્વાદશઞ્ચ જઙ્ઘે પાદે તુ દક્ષિણે ।અપ્_50.026અબ્।
સ્વદન્તં પરશું વામે લડ્ડુકઞ્ચોત્પલં શયે
સુમુખી ચ વિડાલાક્ષી પાર્શ્વે સ્કન્દો મયૂરગઃ ।અપ્_50.027અબ્।
સ્વામી શાખો વિશાખશ્ ચ દ્વિભુજો બાલરૂપધૃક્
દક્ષે શક્તિઃ કુક્કુટોથ એકવક્ત્રોથ ષણ્મુખઃ ।અપ્_50.028અબ્।
ષડ્ભુજો વા દ્વાદશભિર્ગ્રામેરણ્યે દ્વિબાહુકઃ
શક્તીષુપાશનિસ્ત્રિંશતોત્રદોસ્તર્જનીયુતઃ ।અપ્_50.029અબ્।
શક્ત્યા દાક્ષિણહસ્તેષુ ષટ્સુ વામે કરે તથા
શિખિપિચ્છન્ધનુઃ ખેટં પતાકાભયકુક્કુટે ।અપ્_50.030અબ્।
કપાલકર્તરીશૂલપાશભૃદ્યામ્યસૌમ્યયોઃ
ગજચર્મભૃદૂર્ધ્વાસ્યપાદા સ્યાત્ રુદ્રચર્ચિકા ।અપ્_50.031અબ્।
સૈવ ચાષ્ટભુજા દેવી શિરોડમરુકાન્વિતા
તેન સા રુદ્રચામુણ્ડા નાટેશ્વર્યથ નૃત્યતી ।અપ્_50.032અબ્।
ઇયમેવ મહાલક્ષ્મીરુપવિષ્ટા ચતુર્મુખી
નૃવાજિમહિષેભાંશ્ ચ ખાદન્તી ચ કરે સ્થિતાન્ ।અપ્_50.033અબ્।
દશબાહુસ્ત્રિનેત્રા ચ શસ્ત્રાસિડમરુત્રિકં
બિભ્રતી દક્ષિણે હસ્તે વામે ઘણ્ટાં ચ ખેટકં ।અપ્_50.034અબ્।
ખટ્વાઙ્ગં ચ ત્રિશૂલઞ્ચ સિદ્ધચામુણ્ડકાહ્વયા
સિદ્ધયોગેશ્વરી દેવી સર્વસિદ્ધપ્રદાયિકા ।અપ્_50.035અબ્।
એતદ્રૂપા ભવેદન્યા પાશાઙ્કુશયુતારુણા
ભૈરવી રૂપવિદ્યા તુ ભુજૈર્ દ્વાદશભિર્યુતા ।અપ્_50.036અબ્।
એતાઃ શ્મશાનજા રૌદ્રા અમ્બાષ્ટકમિદં(1) સ્મૃતં
:ન્
1 આદ્યાષ્ટકમિદમિતિ ખ, ગ, ઘ, ચિહ્નિતપુસ્તકત્રયપાઠઃ
:પ્ 144
ક્ષમા શિવાવૃતા(1) વૃદ્ધા દ્વિભુજા વિવૃતાનના ।અપ્_50.037અબ્।
દન્તુરા ક્ષેમકરી સ્યાદ્ભૂમૌ જાનુકરા સ્થિતા
યક્ષિણ્યસ્તબ્ધદીર્ઘાક્ષાઃ શાકિન્યો વક્રદૃષ્ટયઃ(2) ।અપ્_50.038અબ્।
પિઙ્ગાક્ષાઃ સ્યુર્મહારમ્યા રૂપિણ્યોપ્સરસઃ(3) સદા
સાક્ષમાલી ત્રિશૂલી ચ નન્દીશો દ્વારપાલકઃ ।અપ્_50.039અબ્।
મહાકાલોસિમુણ્ડી સ્યાચ્છૂલખટકવાંસ્ તથા
કૃશો ભઙ્ગી ચ નૃત્યન્ વૈ કુષ્માણ્ડસ્થૂલખર્વવાન્ ।અપ્_50.040અબ્।
ગજગોકર્ણવક્ત્રાદ્યા વીરભદ્રાદયો ગણાઃ
ઘણ્ટાકર્ણોષ્ટદશદોઃ પાપરોગં વિદારયન્ ।અપ્_50.041અબ્।
વજ્રાસિદણ્ડચક્રેષુમુષલાઙ્કુશમુદ્ગરાન્
દક્ષિણે તર્જનીં ખેટં શક્તિં મુણ્ડઞ્ચ પાશકં ।અપ્_50.042અબ્।
ચાપં ઘણ્ટાં કુઠારઞ્ચ દ્વાભ્યાઞ્ચૈવ ત્રિશૂલકં ।અપ્_50.042ચ્દ્।
ઘણ્ટામાલાકુલો દેવો વિસ્ફોટકવિમર્દનઃ(4)
મૂળ પાઠ: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0