અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 49

:એ ઇત્ય્ આદિમહાપુરાણે આગ્નેયે ચતુર્વિંશતિમૂર્તિસ્તોત્રં નામ
અષ્ટાચત્વારિંશો ઽધ્યાયઃ ॥
% છપ્તેર્ {49}
:શ્ અથોનપઞ્ચાશો ઽધ્યાયઃ
મત્સ્યાદિલક્ષણવર્ણનં
ભગવાનુવાચ
દશાવતારં મત્સ્યાદિલક્ષણં પ્રવદામિ તે ।અપ્_49.001અબ્।
મત્સ્યાકારસ્તુ મત્સ્યઃ સ્યાત્ કૂર્મઃ કાર્માકૃલિર્ભવેત્

:ન્
1 શઙ્ખપદ્મી ઇતિ ગ, ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકદ્વયપાઠઃ
:પ્ 138
નરાઙ્ગો વાથ કર્તવ્યો ભૂવરાહો ગદાદિભૃત્ ।અપ્_49.002અબ્।
દક્ષિણે વામકે શઙ્ખં લક્ષ્મીર્વા પદ્મમેવ વા

શ્રીવામકૂર્પરસ્થા તુ ક્ષ્માનન્તૌ ચરણાનુગૌ ।અપ્_49.003અબ્।
વરાહસ્થાપનાદ્રાજ્યં ભવાબ્ધિતરણં ભવેત્

નરસિંહો વિવૃત્તાસ્યો વામોરુક્ષતદાનવઃ(1) ।અપ્_49.004અબ્।
તદ્વક્ષો દારયન્માલી સ્ફુરચ્ચક્રગદાધરઃ

છત્રી દણ્ડી વામનઃ સ્યાદથવા સ્યાચ્ચતુર્ભુજઃ ।અપ્_49.005અબ્।
રામશ્ચાપેષુહસ્તઃ સ્યાત્ કડ્ગી પરશુનાન્વિતઃ

રામશ્ચાપી શરી ખડ્ગી શઙ્ખી વા દ્વિભુજઃ સ્મૃતઃ ।અપ્_49.006અબ્।
ગદાલાઙ્ગલધારી ચ રામો વાથ ચતુર્ભુજઃ

વામોર્ધ્વે લાઙ્ગલં દદ્યાદધઃ શઙ્ખં સુશોભનં ।અપ્_49.007અબ્।
મુષલં દક્ષિણોર્ધ્વે તુ ચક્રઞ્ચાધઃ સુશોભનં

શાન્તાત્મા લમ્બકર્ણશ્ ચ ગૌરાઙ્ગશ્ચામ્બરાવૃતઃ(2) ।અપ્_49.008અબ્।
ઊર્ધ્વપદ્મસ્થિતો બુદ્ધો વરદાભયદાયકઃ

ધનુસ્તૂણાન્વિતઃ(3) કલ્કી મ્લેચ્છોત્સાદકરો દ્વિજઃ ।અપ્_49.009અબ્।
અથવાશ્વસ્થિતઃ ખડ્ગી શઙ્ખચક્રશરાન્વિતઃ

લક્ષણં વાસુદેવાદિનવકસ્ય વદામિ તે ।અપ્_49.010અબ્।
દક્ષિણોર્ધ્વે ગદા વામે વામોર્ધ્વે ચક્રમુત્તમં

બ્રહ્મેશૌ પાર્શ્વગૌ નિત્યં વાસુદેવોસ્તિ પૂર્વવત્ ।અપ્_49.011અબ્।
શઙ્ખી સ વરદો વાથ દ્વિભુજો વા ચતુર્ભુજઃ

લાઙ્ગલી મુષલી રામો ગદાપદ્મધરઃ સ્મૃતઃ ।અપ્_49.012અબ્।
:ન્
1 વામોરુહૃતદાનવ ઇતિ ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
2 ગૌરાઙ્ગશ્ચાયુધાવૃત ઇતિ ખ, ગ,
ચિહ્નિતપુસ્તકદ્વયપાઠઃ
3 ધનુર્વાણાન્વિત ઇતિ ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 139
પ્રદ્યુમ્નો દક્ષિણે વજ્રં(1) શઙ્ખં વામે ધનુઃ કરે

ગદાનાભ્યાવૃતઃ(2) પીત્યા પ્રદ્યુમ્નો વા ધનુઃશરી ।અપ્_49.013અબ્।
ચતુર્ભુજો નિરુદ્ધઃ સ્યાત્તથા નારાયણો વિભુઃ

ચતુર્મુખશ્ ચતુર્બાહુર્વૃહજ્જઠરમણ્ડલઃ ।અપ્_49.014અબ્।
લમ્બકૂર્ચો(3) જટાયુક્તો વ્રહ્મા હંસાગ્રવાહનઃ

દક્ષિણે ચાક્ષસૂત્રઞ્ચ સ્રુવો વામે તુ કુણ્ડિકા ।અપ્_49.015અબ્।
આજ્યસ્થાલી સરસ્વતી સાવિત્રી વામદક્ષિણે

વિષ્ણુરષ્ટભુજસ્તાર્ક્ષે કરે ખડ્ગસ્તુ દક્ષિણે ।અપ્_49.016અબ્।
ગદાશરશ્ ચ વરદો વામે કાર્મુકખેટકે

ચક્રશઙ્ખૌ ચતુર્બાહુર્ નરસિંહશ્ ચતુર્ભુજઃ ।અપ્_49.017અબ્।
શઙ્ખચક્રધરો વાપિ વિદારિતમહાસુરઃ

અચતુર્બાહુર્વરાહસ્તુ શેષઃ પાણિતલે ધૃતઃ ।અપ્_49.018અબ્।
ધારયન્ બાહુના પૃથ્વીં વામ્નેન કમલાધરઃ(4)

પાદલગ્ના ધરા કાર્યા પદા લક્ષ્મીર્વ્યવસ્થિતા ।અપ્_49.019અબ્।
ત્રૈલોક્યમોહનસ્તાર્ક્ષ્યે અષ્ટબાહુસ્તુ દક્ષિણે

ચક્રં ખડ્ગં ચ મુષલં અઙ્કુશં વામકે કરે ।અપ્_49.020અબ્।
શઙ્ખશાર્ઙ્ગગદાપાશાન્ પદ્મવીણાસમન્વિતે

લક્ષ્મીઃ સરસ્વતી કાર્યે વિશ્વરૂપો ઽથ દક્ષિણે ।અપ્_49.021અબ્।
મુદ્ગરં ચ તથા પાશં શક્તિશૂલં શરં કરે

વામે શઙ્ખઞ્ચ શાર્ઙ્ગઞ્ચ ગદાં પાશં ચ તોમરં ।અપ્_49.022અબ્।
:ન્
1 દક્ષિણે ચક્રમિતિ ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
2 ગદી રત્યાવૃત ઇતિ ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
3 લમ્બભ્રુવ ઇતિ ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાટઃ
4 ધારયન્નાકુલાં પૃથ્વીં વામેન કમલામધ ઇતિ ઙ,
ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 140
લાઙ્ગલં પરશું દણ્ડં છુરિકાં ચર્મક્ષેપકં(1)

વિંશદ્બાહુશ્ ચતુર્વક્ત્રો દક્ષિણસ્થોથ વામકે ।અપ્_49.023અબ્।
ત્રિનેત્રે વામપાર્શ્વે ન શયિતો જલશાય્યપિ

શ્રિયા ધૃતૈકચરણો વિમલાદ્યાભિરીડિતઃ ।અપ્_49.024અબ્।
નાભિપદ્મચતુર્વક્ત્રો હરિશઙ્કરકો હરિઃ

શૂલર્ષ્ટિધારી દક્ષે ચ ગદાચક્રધરો પદે ।અપ્_49.025અબ્।
રુદ્રકેશવલક્ષ્માઙ્ગો ગૌરીલક્ષ્મીસમન્વિતઃ

શઙ્ખચક્રગદાવેદપાણિશ્ચાશ્વશિરા હરિઃ ।અપ્_49.026અબ્।
વામપાદો ધૃતઃ શેષે દક્ષિણઃ કૂર્મપૃષ્ઠગઃ

દત્તાત્રેયો દ્વિબાહુઃ સ્યાદ્વામોત્સઙ્ગે શ્રિયા સહ ।અપ્_49.027અબ્।
વિશ્વક્સેનશ્ ચક્રગદી હલી શઙ્ખી હરેર્ગણઃ