અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 45

:એ ઇત્ય્ આદિમહાપુરાણે આગ્નેયે પ્રતિમાલક્ષણં નામ ચતુશ્
ચત્વારિંશોધ્યાયઃ ॥
% છપ્તેર્ {45}
:શ્ અથ પઞ્ચચત્વારિંશોધ્યાયઃ
પિણ્ડિકાલક્ષણકથનં
ભગવાનુવાચ
પિણ્ડિકાલક્ષણં વક્ષ્યે દૈર્ઘ્યેણ પ્રતિમાસમા ।અપ્_45.001અબ્।
ઉચ્છ્રાયં પ્રતિમાર્ધન્તુ ચતુઃષષ્ટિપુટાં(2) ચ તામ્

ત્યક્ત્વા પઙ્ક્તિદ્વયં ચાધસ્તદૂર્ધ્વં યત્તુ કોષ્ઠકમ્ ।અપ્_45.002અબ્।
:ન્
1 સાર્ધાઙ્ગુલં તથાયામમિતિ ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
2 મણિવિદ્યાધરાવિતિ ઘ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
3 ચતુઃષષ્ટિપદામિતિ ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 132
સમન્તાદુભયોઃ પાર્શ્વે અન્તસ્થં પરિમાર્જયેત્

ઊર્ધ્વં પઙ્ગ્ક્તિદ્વયં ત્યક્ત્વા અધસ્તાદ્ યત્તુ કોષ્ઠકમ્ ।અપ્_45.003અબ્।
અન્તઃ સમ્માર્જયેત્ યત્નાત્ પાર્શ્વયોરુભયોઃ સમમ્

તયોર્મધ્યગતૌ તત્ર ચતુષ્કૌ માર્જયેત્તતઃ ।અપ્_45.004અબ્।
ચતુર્ધા ભાજયિત્વા તુ ઊર્ધ્વપઙ્ક્તિદ્વયં બુધઃ

મેખલા ભાગમાત્રા સ્યાત્ ખાતં તસ્યાર્ધમાનતઃ ।અપ્_45.005અબ્।
ભાગં ભાગં પરિત્યજ્ય પાર્શ્વયોરુભયોઃ સમં

દત્વા ચૈકં પદં વાહ્યે પ્રમાણં કારયેદ્ બુધઃ ।અપ્_45.006અબ્।
ત્રિભાગેણ ચ ભાગસ્યાગ્રે સ્યાત્તોયવિનિર્ગમઃ

નાનાપ્રકારભેદેન ભદ્રેયં(1) પિણ્ડિકા શુભા ।અપ્_45.007અબ્।
અષ્ટતાલા તુ કર્તવ્યા દેવી લક્ષ્મીસ્તયા સ્ત્રિયઃ

ભ્રુવૌ યવાધિકે કાર્યે યવહીના તુ નાસિકા ।અપ્_45.008અબ્।
ગોલકેનાધિકં વક્ત્રમૂર્ધ્વં તિર્યગ્વિવર્જિતં

આયતે નયને કાર્યે ત્રિભાગોનૈર્ યવૈસ્ત્રિભિઃ ।અપ્_45.009અબ્।
તદર્ધેન તુ વૈપુલ્યં નેત્રયોઃ પરિકલ્પયેત્

કર્ણપાશો .ધિકઃ કાર્યઃ સૃક્કણીસમસૂત્રતઃ ।અપ્_45.010અબ્।
નમ્રં કલાવિહીનન્તુ કુર્યાદંશદ્વયં તથા

ગ્રીવા સાર્ધકલા કાર્યા તદ્વિસ્તારોપશોભિતા ।અપ્_45.011અબ્।
નેત્રં વિના તુ વિસ્તારૌ ઊરૂ જાનૂ ચ પિણ્ડિકા

અઙ્ઘ્રિપૃષ્ઠૌ સ્ફિચૌ કટ્યાં યથાભાગં પ્રકલ્પયેત્ ।અપ્_45.012અબ્।
સપ્તાંશોનાસ્ તથાઙ્ગુલ્યો દીર્ઘં વિષ્કમ્ભનાહતં

નેત્રૈકવર્જિતાયામા જઙ્ઘોરૂ ચ તથા કટિઃ ।અપ્_45.013અબ્।
મધ્યપાર્શ્વં ચ તદ્વૃત્તં ઘનં પીનં કુચદ્વયં

:ન્
1 તત્રેયમિતિ ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 133
તાલમાત્રૌ સ્તનૌ કર્યૌ કટિઃ સાર્ધકલાધિકા ।અપ્_45.015અબ્।
લક્ષ્મ શેષં પુરાવત્સ્યાત્ દક્ષિણે ચામુબુજં કરે

વામે વિત્ત્વં સ્ત્રિયૌ પાર્શ્વે શુભે ચામરહસ્તકે ।અપ્_45.016અબ્।
દીર્ઘઘોણસ્તુ ગરુડશ્ ચક્રાઙ્ગાદ્યાનથો વદે