અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 362

:એ ઇત્ય્ આગ્નેયે મહાપુરાણે નાનાર્થવર્ગા
નમૈકષષ્ટ્યધિકત્રિશતતમો ઽધ્યાયઃ
% છપ્તેર્ {362}
:શ્ અથ દ્વિષષ્ટ્યધિકત્રિશતતમો ઽધ્યાયઃ
ભૂમિવનૌષધ્યાદિવર્ગાઃ
અગ્નિર્ ઉવાચ
વક્ષ્યે ભૂપુરાદ્રિવનૌષધિસિંહાદિનર્ગકાન્ ।અપ્_362.001અબ્।
ભૂરનન્તા કક્ષમા ધાત્રી ક્ષ્માપ્યાકુઃ સ્યાદ્ધરિત્ર્યપિ

મૃન્મૃત્તિકા પ્રશસ્તા તુ મૃત્સા મૃત્સ્ના ચ મૃત્તિકા ।અપ્_362.002અબ્।
જગત્ત્રપિષ્ટપં લોકં ભુવનં જગતી સમા

અયનં વર્ત્મ માર્ગાધ્વપન્થાનઃ પદવી સૃતિઃ ।અપ્_362.003અબ્।
સરણિઃ પદ્ધત્તિઃ પદ્યા વર્તન્યેકપદીતિ ચ

પૂઃ સ્ત્રી પુરીનગર્યૌ વા પાત્તનં પુટભેદનમ્ ।અપ્_362.004અબ્।
સ્થાનીયં નિગમો ઽન્યત્તુ યન્મૂલનગરાત્પુરમ્

તચ્છાખાનગરં વેશો વેશ્યાજનસમાશ્રયઃ ।અપ્_362.005અબ્।
આપણસ્તુ નિષદ્યાયાં વિપણિઃ પણ્યવીથિકા

રથ્યા પ્રતોલી વિશિખા સ્યાચ્ચયો વપ્રમસ્ત્રિયાં ।અપ્_362.006અબ્।
પ્રાકારો વરણઃ શાલઃ પ્રાચીરં પ્રાન્તતો વૃતિઃ

:પ્ 280
ભિત્તિઃ સ્ત્રી કુહ્યમેડૂકં યદન્તર્નસ્તકીકસં ।અપ્_362.007અબ્।
વાસઃ કૂટો દ્વયોઃ શાલા સભા સઞ્જવનન્ત્વિદમ્

ચતુઃશાલં મુનીનાન્તુ પર્ણશાલોટજો ઽસ્ત્રિયાં ।અપ્_362.008અબ્।
ચૈત્યમાયતનન્તુલ્યે વાજિશાલા તુ મન્દુરા

હર્મ્યાદિ ધનિનાં વાસઃપ્રાસાદો દેવભૂભુજાં ।અપ્_362.009અબ્।
સ્ત્રી દ્વાર્દ્વારં પ્રતીહારઃ સ્યાદ્વિતર્દિસ્તુ વેદિકા

કપોતપાલિકાયન્તુ વિટઙ્કં પું નપુંસકં ।અપ્_362.010અબ્।
કવાટમવરન્તુલ્યે નિઃશ્રેણિસ્ત્વધિરોહિણી

સમ્માર્જની શોધની સ્યાત્ સઙ્કરો ઽવકરસ્ તથા ।અપ્_362.011અબ્।
અદ્રિગોત્રિગિરિગ્રાવા ગહનં કાનનં વનં

આરામઃ સ્યાદુપવનં કૃત્રિમં વનમેવ યત્ ।અપ્_362.012અબ્।
સ્યાદેતદેવ પ્રમદવનમન્તઃપુરોચિતં

વીથ્યાલિરાવલિઃ પઙ્ક્તિશ્રેણીલેખાસ્તુ રાજયઃ ।અપ્_362.013અબ્।
વાનસ્પત્યઃ ફલૈઃ પુષ્પાત્તૈરપુષ્પાદ્વનસ્પતિઃ(?)

ઓષધ્યઃ ફલપાકાન્તાઃ પલાશી દ્રુદ્રુમાગમાઃ ।અપ્_362.014અબ્।
સ્થાણુ વા ના ધ્રુવઃ શઙ્કુઃ પ્રફુલ્લોત્ફુલ્લસંસ્ફુટાઃ

પલાશં છદનં પર્ણમિધ્મમેધઃ સમિત્ સ્ત્રિયાં ।અપ્_362.015અબ્।
બોધિદ્રુમશ્ ચલદલો દધિત્થગ્રાહિમન્મથાઃ

તસ્મિન્ દધિફલઃ પુષ્પફલદન્તશઠાવપિ ।અપ્_362.016અબ્।
ઉડુમ્બરે હેમદુગ્ધઃ કોવિદારે દ્વિપત્રકઃ

સપ્તપર્ણો વિશાલત્વક્ કૃતમાલં સુવર્ણકઃ ।અપ્_362.017અબ્।
આરેવતવ્યાધિઘાતસમ્પાકચતુરઙ્ગુલાઃ

સ્યાજ્જમ્બીરે દન્તશઠો વરુણે તિક્તશાવકઃ ।અપ્_362.018અબ્।
:પ્ 281
પુત્રાગે પુરુષસ્તુઙ્ગઃ કેશરો દેવવલ્લભઃ

પારિભદ્રે નિમ્બતરુર્મન્દારઃ પારિજાતકઃ ।અપ્_362.019અબ્।
વઞ્જુલશ્ચિત્રકૃચ્ચાથ દ્વૌ પીતનકપીતનૌ

આમ્રાતકે મધૂકે તુ ગુડપુષ્પમધુદ્રુમૌ ।અપ્_362.020અબ્।
પીલૌ ગુડફલઃ સ્રંસી નાદેયી ચામ્બુવેતસઃ

શોભાઞ્જને શિગ્રુતીક્ષ્ણગન્ધકાક્ષીરમોચકાઃ ।અપ્_362.021અબ્।
રક્તો ઽસૌ મધુશિગ્રુઃ સ્યાદરિષ્ટઃ ફેણિલઃ સમૌ

ગાલવઃશાવરો લોધ્રસ્તિરીટસ્તિલ્વમાર્જનૌ ।અપ્_362.022અબ્।
શેલુઃ શ્લેષ્માતકઃ શીત ઉદ્દાલો બહુવારકઃ

વૈકઙ્કતઃ શ્રુવાવૃક્ષો ગ્રન્થિલો વ્યાઘ્રપાદપિ ।અપ્_362.023અબ્।
તિન્દુકઃ સ્ફૂર્જકઃ કાલો નાદેયી ભૂમિજમ્બુકઃ

કાકતિન્દૌ પીલુકઃ સ્યાત્ પાટલિર્મોક્ષમુષ્કકૌ ।અપ્_362.024અબ્।
ક્રમુકઃ પટ્ટિકાખ્યઃ સ્યાત્કુમ્ભી કૈટર્યકટ્ફલે

વીરવૃક્ષો ઽરુષ્કરો ઽગ્નિમુખી ભલ્લાતકીં ત્રિષુ ।અપ્_362.025અબ્।
સવર્જકાસનજીવાશ્ ચ પીતસાલે ઽથ માલકે

સર્જાશ્વકર્ણૌ વીરેન્દ્રૌ ઇન્દ્રદ્રુઃ કકુભો ઽર્જુનઃ ।અપ્_362.026અબ્।
ઇઙ્ગુદી તાપસતરુર્મોચા શાલ્મલિરેવ ચ

ચિરવિલ્વો નક્તમાલઃ કરજશ્ ચ કરઞ્જકે ।અપ્_362.027અબ્।
પ્રકીર્યઃ પૂતિકરજો મર્કટ્યઙ્ગારવલ્લરી

રોહી રોહિતકઃ પ્લીહશત્રુર્દાડિમપુષ્પકઃ ।અપ્_362.028અબ્।
ગાયત્રી બાલતનયઃ ખદિરો દન્તધાવનઃ

અરિમેદો વિટ્ખદિરે કદરઃ ખદિરે સિતે ।અપ્_362.029અબ્।
પઞ્ચાઙ્ગુલો વર્ધમાનશ્ ચઞ્ચુર્ગન્ધર્વહસ્તકઃ

:પ્ 282
પિણ્ડીતકો મરુવકઃ પીતદારુ ચ દારુ ચ ।અપ્_362.030અબ્।
દેવદારુઃ પૂતિકાષ્ઠં શ્યામા તુ મહિલાહ્વયા

લતા ગોવન્દની ગુન્દા પ્રિયઙ્ગુઃ ફલિની ફલી ।અપ્_362.031અબ્।
મણ્ડૂકપર્ણપત્રોર્ણનટકટ્વઙ્ગટુણ્ટુકાઃ

શ્યોનાકશુકનાસર્ક્ષદીર્ઘવૃન્તકુટન્નટાઃ ।અપ્_362.032અબ્।
પીતદ્રુઃ સરલશ્ચાથ નિચુલો ઽમ્બુજ ઇજ્જલઃ

કાકોડુમ્બરિકા ફલ્ગુરરિષ્ટઃ પિચુમર્દકઃ ।અપ્_362.033અબ્।
સર્વતોભદ્રકો નિમ્બે શિરીષસ્તુ કપીતનઃ

વકુલો વઞ્જુલઃ પ્રોક્તઃ પિચ્છિલાગુરુશિંશપાઃ ।અપ્_362.034અબ્।
જયા જયન્તી તર્કારી કણિકા ગણિકારિકા

આપર્ણમગ્નમન્થઃ સ્યાદ્વત્સકો ગિરિમલ્લિકા ।અપ્_362.035અબ્।
કાલસ્કન્ધસ્તમાલઃ સ્યાત્ તણ્ડુલીયો ઽલ્પમારિષઃ

સિન્ધુવારસ્તુ નિર્ગુણ્ડી સૈવાસ્ફોતા વનોદ્ભવા ।અપ્_362.036અબ્।
ગણિકા યૂથિકામ્બષ્ઠા સપ્તલા નવમાલિકા

અતિમુક્તઃ પુણ્ડ્રકઃ સ્યાત્કુમારી તરણિઃ સહા ।અપ્_362.037અબ્।
તત્ર શોણે કુરુવકસ્તત્ર પીતે કુરુણ્ટકઃ

નીલા ઝિણ્ટી દ્વયોર્વાણા ભિણ્ટી સૈરીયકસ્ તથા ।અપ્_362.038અબ્।
તસ્મિન્રક્તે કુરુવકઃ પીતે સહચરી દ્વયોઃ

ધુસ્તૂરઃ કિતવો ધૂર્તો રુચકો માતુલઙ્ગકે ।અપ્_362.039અબ્।
સમીરણો મરુવકઃ પ્રસ્થપુષ્પઃ ફણિજ્ઝકઃ

કુઠેરકસ્તુ પર્ણાસે ઽથાસ્ફોતો વસુકાર્કકે ।અપ્_362.040અબ્।
શિવમલ્લી પાશુપતો વૃન્દા વૃક્ષાદની તથા

જીવન્તિકા વૃક્ષરુહા ગુડૂચી તન્ત્રિકામૃતા ।અપ્_362.041અબ્।
:પ્ 283
સોમવલ્લી મધુર્ણી મૂર્વા તુ મોરટી તથા

મધુલિકા મધુશ્રેણી ગોકર્ણી પીલુપર્ણ્યપિ ।અપ્_362.042અબ્।
પાઠામ્બષ્ઠા વિદ્ધકર્ણી પ્રાચીના વનતિક્તિકા

કટુઃ કટુમ્ભરા ચાથ ચક્રાઙ્ગી શકુલાદની ।અપ્_362.043અબ્।
આત્મગુપ્તા પ્રાવૃષાયી કપિકચ્છુશ્ ચ મર્કટી

અપામાર્ગઃ શૈખરિકઃ પ્રત્યક્પર્ણી મયૂરકઃ ।અપ્_362.044અબ્।
ફઞ્જિકા બ્રાહ્મણી ભાર્ગી દ્રવન્તિ શમ્બરી વૃષા

મણ્ડૂકપર્ણી ભણ્ડીરી સમઙ્ગા કાલમેષિકા ।અપ્_362.045અબ્।
રોદની કચ્છુરાનન્તા સમુદ્રાન્તા દુરાલભા

પૃશ્નિપર્ણી પૃથક્પર્ણી કલશિર્ધાવનિર્ગુહા ।અપ્_362.046અબ્।
નિદિગ્ધિકા સ્પૃશી વ્યાઘ્રી ક્ષુદ્રા દુસ્પર્શયા સહ

અવલ્ગુજઃ સોમરાજી સુવલ્લિઃ સોમવલ્લિકા ।અપ્_362.047અબ્।
કાલમેષી કૃષ્ણફલા વકુચી પૂતિફલ્ય્ અપિ

કણોષણોપકુલ્યા સ્યાચ્છ્રેયસી ગજપિપ્પલી ।અપ્_362.048અબ્।
ચવ્યન્તુ ચવિકા કાકચિઞ્ચી ગુઞ્જે તુ કૃષ્ણલા

વિશ્વા વિષા પ્રતિવિષા વનશૃઙ્ગાટગોક્ષુરૌ ।અપ્_362.049અબ્।
નારાયણી શતમૂલી કાલેયકહરિદ્રવઃ

દાર્વી પચમ્પચા દારુ શુક્લા હૈમવતી વચા ।અપ્_362.050અબ્।
વચોગ્રગન્ધા ષડ્ગ્રન્થા ગોલોમી શતપર્વિકા

આસ્ફોતા ગિરિકર્ણી સ્યાત્ સિંહાસ્યો વાસકો વૃષઃ ।અપ્_362.051અબ્।
મિશી મધુરિકાચ્છત્રા કોકિલાક્ષેક્ષુરક્ષુરા

વિડઙ્ગો ઽસ્ત્રી કૃમિઘ્નઃ સ્યાત્ વજ્રદ્રુસ્નુક્સ્નુહી સુધા ।અપ્_362.052અબ્।
મૃદ્વીકા ગોસ્તની દ્રાક્ષા વલા વાટ્યાલકસ્ તથા

:પ્ 284
કાલા મસૂરવિદલા ત્રિપુટા ત્રિવૃતા ત્રિવૃત્ ।અપ્_362.053અબ્।
મધુકં ક્લીતકં યષ્ટિમધુકા મધુયષ્ટિકા

વિદારી ક્ષીરશુક્લેક્ષુગન્ધા ક્રોષ્ટ્રી ચ યા સિતા ।અપ્_362.054અબ્।
ગોપી શ્યામા શારિવા સ્યાદનન્તોત્પલશારિવા

મોચા રમ્ભા ચ કદલી ભણ્ટાકી દુષ્પ્રધર્ષિણી ।અપ્_362.055અબ્।
સ્થિરા ધ્રુવા સાલપર્ણી શૃઙ્ગી તુ વૃષભો વૃષઃ

ગાઙ્ગેરુકી નાગબલા મુષલી તાલમૂલિકા ।અપ્_362.056અબ્।
જ્યોત્સ્ની પટોલિકા જાલી અજશૃઙ્ગી વિષાણિકા

સ્યાલ્લાઙ્ગલિક્યગ્નિશિખા તામ્બૂલી નાગવલ્લ્યપિ ।અપ્_362.057અબ્।
હરેણૂ રેણુકા કૌન્તી હ્રીવેરો દિવ્યનાગરં

કાલાનુસાર્યવૃદ્ધાશ્મપુષ્પશીતશિવાનિ તુ ।અપ્_362.058અબ્।
શૈલેયં તાલપર્ણી તુ દૈત્યા ગન્ધકુટી મુરા

ગ્રન્થિપર્ણં શુકં વર્હિ વલા તુ ત્રિપુટા ત્રુટિઃ ।અપ્_362.059અબ્।
શિવા તામલકી ચાથ હનુર્હટ્ટવિલાસિની

કુટં નટં દશપુરં વાનેયં પરિપેલવમ્ ।અપ્_362.060અબ્।
તપસ્વની જટામાંસી પૃક્કા દેવી લતા લશૂઃ

કર્ચુરકો દ્રાવિડકો ગન્ધમૂલી શઠી સ્મૃતા ।અપ્_362.061અબ્।
સ્યદ્દૃક્ષગન્ધા છગલાન્ત્રા વેગી વૃદ્ધદારકઃ

તુણ્ડિકેરી રક્તફલા વિમ્બિકા પીલુપર્ણ્ય્ અપિ ।અપ્_362.062અબ્।
ચાઙ્ગેરી ચુક્રિકામ્બષ્ટા સ્વર્ણક્ષીરી હિમાવતી

સહસ્રવેધી ચુક્રો ઽમ્લવેતસઃ શતવેધ્યપિ ।અપ્_362.063અબ્।
જીવન્તી જીવની જીવા ભૂમિનિમ્વઃ કિરાતકઃ

કૂર્ચશીર્ષો મધુકરશ્ ચન્દ્રઃ કપિવૃકસ્ તથા ।અપ્_362.064અબ્।
:પ્ 285
દદ્રુઘ્નઃ સ્યાદેડગજો વર્ષાભૂઃ શીથહાનિણી

કુનન્દતી નિકુમ્ભસ્ત્રા(1) યમાની વાર્ષિકા તથા ।અપ્_362.065અબ્।
લશુનઙ્ગૃઞ્ચનારિષ્ટમહાકન્દરસોનકાઃ

વારાહી વદરા ગૃષ્ટિઃ કાકમાચી તુ વાયસી ।અપ્_362.066અબ્।
શતપુષ્પા સિતચ્છત્રાતિચ્છત્રા મધુરા મિસિઃ

અવાક્પુષ્પી કારવી ચ સરણા તુ પ્રસારણી ।અપ્_362.067અબ્।
કટમ્ભરા ભદ્રવલા કર્વૂરશ્ ચ શટી હ્ય્ અથ

પટોલઃ કુલકસ્તિક્તઃ કારવેલ્લઃ કટિલ્લકઃ ।અપ્_362.068અબ્।
કુષ્માણ્ડકસ્તુ કર્કારુરિર્વારુઃ કર્કટી સ્ત્રિયૌ

ઇક્ષ્વાકુઃ કટુતુમ્બી સ્યાદ્વિશાલા ત્વિન્દ્રવારુણી ।અપ્_362.069અબ્।
અર્શેઘ્નઃ શૂરણઃ કન્દો મુસ્તકઃ કુરુવિન્દકઃ

વંશે ત્વક્સારકર્મારવેણુમસ્કરતેજનાઃ ।અપ્_362.070અબ્।
છત્રાતિચ્છત્રપાલઘ્નૌ માલાતૃણકભૂસ્તૃણે

તૃણરાજાહ્વયસ્તાલો ઘોણ્ટા ક્રમુકપુગકૌ ।અપ્_362.071અબ્।
શાર્દૂલદ્વીપિનૌ વ્યઘ્રે હર્યક્ષઃ કેશરી હરિઃ

કોલઃ પૌત્રી વરાહઃ સ્યાત્ કોક ઈહામૃગો વૃકઃ ।અપ્_362.072અબ્।
લૂતોર્ણનાભૌ તુ સમૌ તન્તુવાયશ્ ચ મર્કટે

વૃશ્ચિકઃ શૂકકીટઃ સ્યાત્સારઙ્ગસ્તોકકૌ સમૌ ।અપ્_362.073અબ્।
કૃકવાકુસ્તામ્રચૂડઃ પિકઃ કોકિલ ઇત્ય્ અપિ

કકે તુ કરટારિષ્ટૌ વકઃ કહ્વ ઉદાહૃતઃ ।અપ્_362.074અબ્।
કોકશ્ ચક્રશ્ ચક્રવાકો કાદમ્બઃ કલહંસકઃ

પતઙ્ગિકા પુત્તિકા સ્યાત્સરઘા મધુમક્ષિકા ।અપ્_362.075અબ્।
:ન્
1 સકુલદન્તી નિર્દંષ્ટ્રેતિ ખ..
:પ્ 286
દ્વિરેફપુષ્પલિડ્ભૃઙ્ગષટ્પદભ્રમરા.અલયઃ

કેકી શિખ્યસ્ય વાક્કેકા શકુન્તિશકુનિદ્વિજાઃ ।અપ્_362.076અબ્।
સ્ત્રી પક્ષતિઃ પક્ષમૂલઞ્ચઞ્ચુસ્તોટિરુભે સ્ત્રિયૌ

ગતિરુડ્ડિનસણ્ડીનૌ કુલાયો નીડમસ્ત્રિયાં ।અપ્_362.077અબ્।
પેશી કોષો દ્વિહીને ઽણ્ડં પૃથુકઃ શાવકઃ શિશુઃ

પોતઃ પાકો ઽર્ભકો ડિમ્ભઃ સન્દોહવ્યૂહકો ગણઃ ।અપ્_362.078અબ્।
સ્તોમૌઘનિકરવ્રાતા નિકુરમ્બં કદમ્બકં ।અપ્_362.078ચ્દ્।
સઙ્ઘાતસઞ્ચયૌ વૃન્દં પુઞ્જરાશી તુ કૂટકં