અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 23

:એ ઇત્ય્ આદિમહાપુરાણે આગ્નેયે સ્નાનવિધિકથનં નામ
દ્વાવિંશોધ્યાયઃ
% છપ્તેર્ {23}
:શ્ અથ ત્રયોવિંશોધ્યાયઃ
પૂજાવિધિકથનં
નારદ ઉવાચ
વક્ષ્યે પૂજાવિધિં વિપ્રા યત્ કૃત્વા સર્વમાપ્નુયાત્ ।અપ્_23.001અબ્।
પ્રક્ષાલિતાઙ્ઘ્રિરાચમ્ય વાગ્યતઃ કૃતરક્ષકઃ

:ન્
1 ધ્યાયં હરિં દેવમિતિ ઘ.ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 56
પ્રાઙ્મુખઃ સ્વસ્તિકં બદ્ધ્વા પદ્માદ્યપરમેવ ચ ।અપ્_23.002અબ્।
યં વીજં નાભિમધ્યસ્થં ધૂમ્રં ચણ્ડાનિલાત્મકં

વિશેષયેદશેષન્તુ(1) ધ્યાયેત્ કાયાત્તુ કલ્મષં ।અપ્_23.003અબ્।
ક્ષૌં હૃત્પઙ્કજમધ્યસ્થં વીજં તેજોનિધિં સ્મરન્

અધોર્ધ્વતિર્યગ્ગાભિસ્તુ જ્વાલાભિઃ કલ્મષં દહેત્ ।અપ્_23.004અબ્।
શશાઙ્કાકૃતિવદ્ધ્યાયેદમ્બરસ્થં સુધામ્બુભિઃ

હૃત્પદ્મવ્યાપિભિર્દેહં સ્વકમાપ્લાવયેત્સુધીઃ(2) ।અપ્_23.005અબ્।
સુસુમ્નાયોનિમાર્ગેણ સર્વનાડીવિસર્પિભિઃ

શોધયિત્વા ન્યસેત્તત્ત્વં કરશુદ્ધિરથાસ્ત્રકં ।અપ્_23.006અબ્।
વ્યાપકં હસ્તયોરાદૌ દક્ષિણાઙ્ગુષ્ઠતોઙ્ગકં

મૂલં દેહે દ્વાદશાઙ્ગં ન્યસેન્મન્ત્રૈર્ દ્વિષટ્કકૈઃ ।અપ્_23.007અબ્।
હૃદયં ચ શિરશ્ ચૈવ શિખા વર્માસ્ત્રલોચને

ઉદરં ચ તથા પૃષ્ઠં બાહુરુજાનુપાદકં ।અપ્_23.008અબ્।
મુદ્રાં દત્ત્વા સ્મરેત્ વિષ્ણું જપ્ત્વાષ્ટશતમર્ચયેત્

વામે તુ વર્ધનીં ન્યસ્ય પૂજાદ્રવ્યં તુ દક્ષિણે ।અપ્_23.009અબ્।
પ્રક્ષાલ્યાસ્ત્રેણ ચાર્ઘ્યેણ ગન્ધપુષ્પાન્વિતે ન્યસેત્

ચૈતન્યં સર્વગં જ્યોતિરષ્ટજપ્તેન વારિણા ।અપ્_23.010અબ્।
ફડન્તેન તુ સંસિચ્ય હસ્તે ધ્યાત્વા હરિં પરે(3)

ધર્મં જ્ઞાનં ચ વૈરાગ્યમૈશ્વર્યં વહ્નિદિઙ્મુખાઃ ।અપ્_23.011અબ્।
અધર્માદીનિ ગાત્રાણિ પૂર્વાદૌ યોગપીઠકે

કૂર્મં પીઠે હ્ય્ અનન્તઞ્ચ યમં(4) સૂર્યાદિમણ્ડલં ।અપ્_23.012અબ્।
:ન્
1 વિશોષયેદશેષન્તુ ઇતિ ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
2 સ્વકામાન્ દાહયેત્ સુધીઃ ઇતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
સ્વકમાહ્લાદયેત્ સુધીરિતિ ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
3 સ્થલં તેન તુ સંસિચ્ય હસ્તે ધ્યાત્વા હરિં પઠેદિતિ ઙ,
ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
4 પદ્મમિતિ ખ, ગ, ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકત્રયપાઠઃ
:પ્ 57
વિમલાદ્યાઃ કેશરસ્થાનુગ્રહા કર્ણિકા સ્થિતા

પૂર્વં સ્વહૃદયે ધ્યાત્વા આવાહ્યાર્ચૈશ્ ચ મણ્ડલે ।અપ્_23.013અબ્।
અર્ઘ્યં પાદ્યં તથાચામં મધુપર્કં પુનશ્ ચ તત્

સ્નાનં વસ્ત્રોપવીતઞ્ચ ભૂષણં ગન્ધપુષ્પકં ।અપ્_23.014અબ્।
ધૂપદીપનૈર્ વેદ્યાનિ પુણ્ડરીકાક્ષવિદ્યયા

યજેદઙ્ગાનિ પૂર્વાદૌ દ્વારિ પૂર્વે પરેણ્ડજં ।અપ્_23.015અબ્।
દક્ષે ચક્રં ગદાં સૌમ્યે કોણે શઙ્ખં ધનુર્ન્યસેત્

દેવસ્ય વામતો દક્ષે ચેષુધી ખડ્ગમેવ ચ ।અપ્_23.016અબ્।
વામે ચર્મ શ્રિયં(1) દક્ષે પુષ્ટિં વામેગ્રતો ન્યસેત્

વનમાલાઞ્ચ શ્રીવત્સકૌસ્તુભૌ દિક્પતીન્વહિઃ ।અપ્_23.017અબ્।
સ્વમન્ત્રૈઃ પૂજયેત્ સર્વાન્ વિષ્ણુરર્ઘોવસાનતઃ(2)

વ્યસ્તેન ચ સમસ્તેન અઙ્ગૈર્ વીજેન વૈ યજેત્ ।અપ્_23.018અબ્।
જપ્ત્વા પ્રદક્ષિણીકૃત્ય સ્તુત્ત્વાર્ધ્યઞ્ચ સમર્પ્ય ચ

હૃદયે વિન્યસેદ્ધ્યાત્વા અહં બ્રહ્મ હરિસ્ત્વિતિ ।અપ્_23.019અબ્।
આગચ્છાવાહને યોજ્યં ક્ષમસ્વેતિ વિસર્જને

એવમષ્ટાક્ષરાદ્યૈશ્ ચ પૂજાં કૃત્વા વિમુક્તિભાક્ ।અપ્_23.020અબ્।
એકમૂર્ત્યર્ચનં પ્રોક્તં નવવ્યૂહાર્ચનં શૃણુ

અઙ્ગુષ્ઠકદ્વયે ન્યસ્ય વાસુદેવં બલાદિકાન્ ।અપ્_23.021અબ્।
તર્જન્યાદૌ શરીરેથ શિરોલલાટવક્ત્રકે

હૃન્નાભિગુહ્યજાન્વઙ્ઘ્રૌ મધ્યે પૂર્વાદિકં યજેત્(3) ।અપ્_23.022અબ્।
એકપીઠં નવવ્યૂહં નવપીઠઞ્ચ પૂર્વવત્

:ન્
1 વામે વર્મ શ્રિયમિતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
2 અસ્મલ્લબ્ધપુસ્તકેષુ વિષ્ણુરર્ઘોવસાનત ઇતિ વિષ્ણાવર્ઘૌ ચ
માનતઃ ઇતિ ચ પાઠો વર્તતે । અયન્સ્વસમીચીન ઇવ પ્રતિભાતિ
વિષ્ણુમર્ઘ્યાસનાદિભિરિતિ તુ યુક્તઃ પાઠઃ
3 મધ્યગુલ્ફાદિતઃ પિસ્ફચ ઇતિ ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 58
નવાબ્જે નવમૂર્ત્યા ચ નવવ્યૂહઞ્ચ પૂર્વવત્ ।અપ્_23.023અબ્।
ઇષ્ટં મધ્યે તતઃ સ્થાને વાસુદેવઞ્ચ પૂજયેત્