અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 218

:એ ઇત્ય્ આગ્નેયે મહાપુરાણે ગાયત્રીનિર્વાણં નામ
સપ્તદશાધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ ॥
:ન્
1 તત્ત્વલિઙ્ગાયેતિ ખ.. , છ.. ચ
2 નમ ઇન્દ્રિયલિઙ્ગાયેત્યાદિઃ સત્ત્વલિઙ્ગાય વૈ નમ ઇત્ય્ અન્તઃ
પાઠઃ જ.. પુસ્તકે નાસ્તિ
3 નમો વાગૂર્ધ્વલિઙ્ગાયેતિ ઘ..
4 નમસ્તે સર્વલિઙ્ગાય નામલિઙ્ગાયેતિ ખ.. , છ.. ચ
5 નમો ઽનાગતલિઙ્ગાયેત્યાદિઃ દેવાનુગતલિઙ્ગિને ઇત્ય્ અન્તઃ
પાઠઃ જ.. પુસ્તકે નાસ્તિ
6 પરમાત્મા પરંવિભો ઇતિ જ..
:પ્ 290
% છપ્તેર્ {218}
:શ્ અથાષ્ટાદશાધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ
રાજાભિષેકકથનં
અગ્નિર્ ઉવાચ
પુષ્કરેણ ચ રામાય રાજધર્મં હિ પૃચ્છતે ।અપ્_218.001અબ્।
યથાદૌ કથિતં તદ્વદ્વશિષ્ટ કથયામિ તે

પુષ્કર ઉવાચ
રાજધર્મં પ્રવક્ષ્યામિ સર્વસ્માત્ રાજધર્મતઃ ।અપ્_218.002અબ્।
રાજા ભવેત્(1) શત્રુહન્તા પ્રજાપાલઃ સુદણ્ડવાન્

પાલયિષ્યતિ વઃ સર્વાન્ ધર્મસ્થાન્ વ્રતમાચરેત્ ।અપ્_218.003અબ્।
સંવત્સરં સ વૃણુયાત્ પુરોહિતમથ દ્વિજં(2)

મન્ત્રિણશ્ચાખિલાત્મજ્ઞાન્મહિષીં ધર્મલક્ષણાં ।અપ્_218.004અબ્।
સંવત્સરં નૃપઃ કાલે સસમ્ભારો ઽભિષેચનં

કુર્યાન્મૃતે નૃપે નાત્ર કાલસ્ય નિયમઃ સ્મૃતઃ ।અપ્_218.005અબ્।
તિલૈઃ સિદ્ધાર્થકૈઃ સ્નાનં સાંવત્સરપુરોહિતૌ

ઘોષયિત્વા જયં રાજ્ઞો રાજા ભદ્રાસને સ્થિતઃ ।અપ્_218.006અબ્।
અભયં ઘોષયેદ્ દુર્ગાન્મોચયેદ્રાજ્યપાલકે

પુરોધસાભિષેકાત્ પ્રાક્ કાર્યૈન્દ્રી શાન્તિરેવ ચ ।અપ્_218.007અબ્।
ઉપવાસ્યભિષેકાહે વેદ્યગ્નૌ જુહુયાન્મનૂન્(3)

:ન્
1 રાજા હરિતિ છ.. , ખ.. , ઘ.. , જ.. , ઞ.. , ટ.. ચ
2 પુરોહિતમથર્ત્વિજમિતિ ખ.. , ઘ.. , છ.. , જ.. , ટ.. ચ
3 જુહુયાદમૂનિતિ ઙ..
:પ્ 291
વૈષ્ણવાનૈન્દ્રમન્ત્રાંસ્તુ સાવિત્રીન્ વૈશ્વદૈવતાન્ ।અપ્_218.008અબ્।
સૌમ્યાન્ સ્વસ્ત્યયનં શર્માયુષ્યાભયદાન્મનૂન્

અપરાજિતાઞ્ચ કલસં વહ્નેર્દક્ષિણપાર્શ્વગં ।અપ્_218.009અબ્।
સમ્પાતવન્તં હૈમઞ્ચ પૂજયેદ્ગન્ધપુષ્પકૈઃ

પ્રદક્ષિણાવર્તશિખસ્તપ્તજામ્બૂનદપ્રભઃ ।અપ્_218.010અબ્।
રથૌઘમેઘનિર્ઘોષો વિધૂમશ્ ચ હુતાશનઃ

અનુલોમઃ સુગન્ધશ્ ચ સ્વસ્તિકાકારસન્નિભઃ ।અપ્_218.011અબ્।
પ્રસન્નાર્ચિર્મહાજ્વાલઃ સ્ફુલિઙ્ગરહિતો હિતઃ

ન વ્રજેયુશ્ ચ મધ્યેન માર્જારમૃગપક્ષિણઃ ।અપ્_218.012અબ્।
પર્વતાગ્રમૃદા તાવન્મૂર્ધાનં શોધયેન્નૃપઃ

વલ્મીકાગ્રમૃદા કર્ણૌ વદનં કેશવાલયાત્ ।અપ્_218.013અબ્।
ઇન્દ્રાલયમૃદા(1) ગ્રીવાં હૃદયન્તુ નૃપાજિરાત્

કરિદન્તોદ્ધૃતમૃદા દક્ષિણન્તુ તથા ભુજં ।અપ્_218.014અબ્।
વૃષશૃઙ્ગોદ્ધૃતમૃદા વામઞ્ચૈવ તથા ભુજં

સરોમૃદા તથા પૃષ્ઠમુદરં સઙ્ગમાન્ મૃદા ।અપ્_218.015અબ્।
નદીતટદ્વયમૃદા પાર્શ્વે સંશોધયેત્તથા(2)

વેશ્યાદ્વારમૃદા રાજ્ઞઃ કટિશૌચં વિધીયતે ।અપ્_218.016અબ્।
યજ્ઞસ્થાનાત્તથૈવોરૂ ગોસ્થાનાજ્જાનુની તથા

અશ્વસ્થાનાત્તથા જઙ્ઘે રથચક્રમૃદાઙ્ઘ્રિકે ।અપ્_218.017અબ્।
મૂર્ધાનં પઞ્ચગવ્યેન ભદ્રાસનગતં નૃપં

અભિષિઞ્ચેદમાત્યાનાં ચતુષ્ટયમથો ઘટૈઃ ।અપ્_218.018અબ્।
:ન્
1 ચન્દ્રાલયમૃદેતિ જ..
2 સરોમૃદેત્યાદિઃ સંશોધયેત્તથેત્યન્તઃ પાઠઃ જ.. પુસ્તકે
નાસ્તિ
:પ્ 292
પૂર્વતો હેમકુમ્ભેન ઘૃતપૂર્ણેન બ્રાહણઃ

રૂપ્યકુમ્ભેન યામ્યે ચ ક્ષીરપૂર્ણેન ક્ષત્રિયઃ ।અપ્_218.019અબ્।
દધ્ના ચ તામ્રકુમ્ભેન વૈશ્યઃ પશ્ચિમગેન ચ

મૃણ્મયેન જલેનોદક્ શૂદ્રામાત્યો ઽભિષિચયેત્ ।અપ્_218.020અબ્।
તતો ઽભિષેકં નૃપતેર્બહ્વૃચપ્રવરો દ્વિજઃ

કુર્વીત મધુના વિપ્રશ્છન્દોગશ્ ચ કુશોદકૈઃ ।અપ્_218.021અબ્।
સમ્પાતવન્તં કલશં તથા ગત્વા પુરોહિતઃ

વિધાય વહ્નિરક્ષાન્તુ સદસ્યેષુ યથાવિધિ ।અપ્_218.022અબ્।
રાજશ્રિયાભિષેકે ચ યે મન્ત્રાઃ પરિકીર્તિતાઃ

તૈસ્તુ દદ્યાન્મહાભાગ બ્રાહ્મણાનાં સ્વનૈસ્ તથા ।અપ્_218.023અબ્।
તતઃ પુરોહિતો ગચ્છેદ્વેદિમૂલન્તદેવ તુ(1)

શતચ્છિદ્રેણ પાત્રેણ સૌવર્ણેનાભિષેચયેત્ ।અપ્_218.024અબ્।
યા ઓષધીત્યોષધીભીરથેત્યુક્ત્વેતિ ગન્ધકૈઃ

પુષ્પૈઃ પુષ્પવતીત્યેવ બ્રાહ્મણેતિ ચ વીજકૈઃ(2) ।અપ્_218.025અબ્।
રત્નૈર્ આશુઃ શિશાનશ્ ચ યે દેવાશ્ ચ કુશોદકૈઃ

યજુર્વેદ્યથર્વવેદી(3) ગન્ધદ્વારેતિ સંસ્પૃશેત્ ।અપ્_218.026અબ્।
શિરઃ કણ્ઠં રોચનયા સર્વતીર્થોદકૈર્ દ્વિજાઃ

ગીતવાદ્યાદિનિર્ઘોષૈશ્ચામરવ્યજનાદિભિઃ ।અપ્_218.027અબ્।
સર્વૌષધિમયં કુમ્ભં ધારયેયુર્નૃપાગ્રતઃ

તં પશ્યેદ્દર્પણં રાજા ઘૃતં વૈ મઙ્ગલાદિકં ।અપ્_218.028અબ્।
અભ્યર્ચ્ય વિષ્ણું બ્રહ્માણમિન્દ્રાદીંશ્ ચ ગ્રહેશ્વરાન્(4)

:ન્
1 વેદિમૂલન્તથૈવ તુ ઇરિ ખ..
2 દીપકૈર્ ઇતિ ઙ..
3 યજુર્વેદ્યથ ઋગ્વેદી ઇતિ ઙ..
4 ગ્રહાદિકાનિતિ ખ.. , ગ.. , ઘ.. ચ
:પ્ 293
વ્યાઘ્રચર્મોત્તરાં શય્યામુપવિષ્ટઃ પુરોહિતઃ ।અપ્_218.029અબ્।
મધુપર્કાદિકં દત્ત્વા પટ્ટબન્ધં પ્રકારયેત્

રાજ્ઞોમુકુટબન્ધઞ્ચ પઞ્ચચર્મોત્તરં દદેત્ ।અપ્_218.030અબ્।
ધ્રુવાદ્યૈર્ ઇતિ ચ વિશેદ્ વૃષજં વૃષદંશજં

દ્વીપિજં સિંહજં વ્યાઘ્રજાતઞ્ચર્મ તદાસને ।અપ્_218.031અબ્।
અમાત્યસચિવાદીંશ્ ચ પ્રતીહારઃ પ્રદર્શયેત્

ગોજાવિગૃહદાનાદ્યૈઃ સાંવત્સરપુરોહિતૌ ।અપ્_218.032અબ્।
પૂજયિત્વા દ્વિજાન્ પ્રાર્ચ્ય હ્ય્ અન્યભૂગોન્નમુખ્યકૈઃ

વહ્નિં પ્રદક્ષિણીકૃત્ય ગુરું નત્વાથ પૃષ્ઠતઃ ।અપ્_218.033અબ્।
વૃષમાલભ્ય ગાં વત્સાં પૂજયિત્વાથ મન્ત્રિતં

અશ્વમારુહ્ય નાગઞ્ચ પૂજયેત્તં સમારુહેત્ ।અપ્_218.034અબ્।
પરિભ્રમેદ્રાજમાર્ગે બલયુક્તઃ પ્રદક્ષિણં

પુરં વિશેચ્ચ દાનાદ્યૈઃ પ્રાર્ચ્ય સર્વાન્ વિસર્જયેત્