અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 2

:એ ઇત્ય્ આદિમહાપુરાણે આગ્નેયે પ્રશ્નો નામ પ્રથમોધ્યાયઃ ॥
% છપ્તેર્ {2}
:શ્ અથ દ્વિતીયો ઽધ્યાયઃ
મત્સ્યાવતારવર્ણનં
વશિષ્ઠ ઉવાચ
મત્સ્યાદિરૂપિણં વિષ્ણું બ્રૂહિ સર્ગાદિકારણમ્ ।અપ્_2.001અબ્।
પુરાણં બ્રહ્મ ચાગ્નેયં યથા વિષ્ણોઃ પુરા શ્રુતમ્

અગ્નિર્ ઉવાચ
મત્સ્યાવતારં વક્ષ્યે ઽહં વસિષ્ઠ શૃણુ વૈ હરેઃ ।અપ્_2.002અબ્।
અવતારક્રિયા દુષ્ટ- નષ્ટ્યૈ સત્પાલનાય હિ

આસીદતીતકલ્પાન્તે બ્રાહ્મો નૈમિત્તિકો લયઃ ।અપ્_2.003અબ્।
સમુદ્રોપપ્લુતાસ્તત્ર લોકા ભૂરાદિકા મુને

મનુર્વૈવસ્વતસ્તેપે તપો વૈ ભુક્તિમુક્તયે ।અપ્_2.004અબ્।
એકદા કૃતમાલાયાં કુર્વતો જલતર્પણં

તસ્યાઞ્જલ્યુદકે મત્સ્યઃ સ્વલ્પ એકો ઽભ્યપદ્યત ।અપ્_2.005અબ્।
ક્ષેપ્તુકામં જલે પ્રાહ ન માં ક્ષિપ નરોત્તમ(3)

:ન્
1 બ્રહ્માવગમ્યતે ઇતિ ખ, ગ, ઘ, ચિહ્નિતપુસ્તકત્રયપાઠઃ
2 અગોત્રચરણં પરમિતિ ગ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
3 ન માં ક્ષિપ નૃપોત્તમ ઇતિ ખ, ગ, ઘ,
ચિહ્નિતપુસ્તકત્રયપાઠઃ
:પ્ 3
પ્>ગ્રાહાદિભ્યો ભયં મે ઽદ્ય(1) તચ્ છ્રુત્વા કલશે ઽક્ષિપત્ ।અપ્_2.006અબ્।
સ તુ વૃદ્ધઃ પુનર્મત્સ્યઃ પ્રાહ તં દેહિ મે વૃહત્

સ્થાનમેતદ્વચઃ શ્રુત્વા રાજાથોદઞ્ચને ઽક્ષિપત્ ।અપ્_2.007અબ્।
તત્ર વૃદ્ધો ઽબ્રવીદ્ભૂપં પૃથુ દેહિ પદં મનો

સરોવરે પુનઃ ક્ષિપ્તો વવૃધે તત્પ્રમાણવાન્ ।અપ્_2.008અબ્।
ઊચે દેહિ વૃહત્ સ્થાનં(2) પ્રાક્ષિપચ્ચામ્બુધૌ તતઃ(3)

લક્ષયોજનવિસ્તીર્ણઃ ક્ષણમાત્રેણ સો ઽભવત્ ।અપ્_2.009અબ્।
મત્સ્યં તમદ્ભુતં દૃષ્ટ્વા વિસ્મિતઃ પ્રાબ્રવીન્ મનુઃ

કો ભવાન્ નનુ વૈ વિષ્ણુર્(4) નારાયણ નમોસ્તુતે ।અપ્_2.010અબ્।
માયયા મોહયસિ માં કિમર્થં ત્વં જનાર્દન

મનુનોક્તો ઽબ્રવીન્મત્સ્યો મનું વૈ પાલને રતમ્ ।અપ્_2.011અબ્।
અવતીર્ણો ભવાયાસ્ય જગતો દુષ્ટનષ્ટયે

સપ્તમે દિવસે ત્વબ્ધિઃ પ્લાવયિષ્યતિ વૈ જગત્ ।અપ્_2.012અબ્।
ઉપસ્થિતાયાં નાવિ ત્વં વીજાદીનિ વિધાય ચ

સપ્તર્ષિભિઃ પરિવૃતો નિશાં બ્રાહ્મીં ચરિષ્યસિ ।અપ્_2.013અબ્।
ઉપસ્થિતસ્ય મે શૃઙ્ગે નિબધ્નીહિ મહાહિના

ઇત્યુક્ત્વાન્તર્દધે મત્સ્યો(5) મનુઃ કાલપ્રતીક્ષકઃ(6) ।અપ્_2.014અબ્।
સ્થિતઃ સમુદ્ર ઉદ્વેલે નાવમારુરુહે તદા

એકશૃઙ્ગધરો મત્સ્યો હૈમો નિયુતયોજનઃ ।અપ્_2.015અબ્।
:ન્
1 મે ઽત્ર ઇતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
2 પુનઃ સ્થાનમિતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
3 અમ્બુધૌ મનુરિતિ ખ, ઘ, ચિહ્નિતપુસ્તકદ્વયપાઠઃ
4 નનુ વિષ્ણુસ્ત્વમિતિ ખ, ગ, ઘ, ચિહ્નિતપુસ્તકત્રયપાઠઃ
5 ઇત્ય્ ઉક્તાન્તર્હિતો મત્સ્ય ઇતિ ઘ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
6 ઇત્ય્ ઉક્ત્વા દેવમત્સ્યાત્મા બૃહત્કારણસઙ્ગત ઇતિ ગ,
ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 4
નાવમ્બબન્ધ તચ્છૃઙ્ગે(1) મત્સ્યાખ્યં ચ પુરાણકમ્

શુશ્રાવ મત્સ્યાત્પાપઘ્નં સંસ્તુવન્ સ્તુતિભિશ્ ચ તં(2) ।અપ્_2.016અબ્।
બ્રહ્મવેદપ્રહર્તારં હયગ્રીવઞ્ચ દાનવં

અવધીત્, વેદમત્સ્યાદ્યાન્ પાલયામાસ કેશવઃ ।અપ્_2.017અબ્।
પ્રાપ્તે કલ્પે ઽથ વારાહે કૂર્મરૂપો ઽભવદ્ધરિઃ