અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 157

પુષ્પાણાઞ્ચ ફલાનાઞ્ચ પ્રોક્ષણાજ્જલતો ઽખિલં ।અપ્_156.016અબ્।
:એ ઇત્ય્ આગ્નેયે મહાપુરાણે દ્રવ્યશુદ્ધિર્નામ
ષટ્પઞ્ચાશદધિકશતતમો ઽધ્યાયઃ ॥
% છપ્તેર્ {157}
:શ્ અથ સપ્તપઞ્ચાશદધિકશતતમો ઽધ્યાયઃ
શાવાશૌચાદિઃ
પુષ્કર ઉવાચ
પ્રેતશુદ્ધિં પ્રવક્ષ્યામિ સૂતિકાશુધ્હિમેવ ચ ।અપ્_157.001અબ્।
દશાહં શાવમાશૌચં સપિણ્દેષુ વિધીયતે

જનને ચ તથા શુદ્ધિર્બ્રાહ્મણાનાં ભૃગૂત્તમ ।અપ્_157.002અબ્।
દ્વાદશાહેન રાજન્યઃ પક્ષાદ્વૈશ્યો ઽથ માસતઃ

શૂદ્રો ઽનુલોમતો દાસે સ્વામિતુલ્યન્ત્વશૌચકં ।અપ્_157.003અબ્।
ષટ્ભિસ્ત્રિભિરથૈકેન ક્ષત્રવિટ્શૂદ્રયોનિષુ

બ્રાહ્મણઃ શુદ્ધિમાપ્નોતિ ક્ષત્રિયસ્તુ તથૈવ ચ ।અપ્_157.004અબ્।
વિટ્શૂદ્રયોનેઃ શુદ્ધિઃ સ્યાત્ ક્રમાત્ પરશુરામક

ષડ્રાત્રેણ ત્રિરાત્રેણ ષડ્ભિઃ શૂદ્રે તથા વિશઃ ।અપ્_157.005અબ્।
:પ્ 130
આદન્તજનનાત્ સદ્ય આચૂડાન્નૈશિકી શ્રુતિઃ(1)

ત્રિરાત્રમાવ્રતાદેશાદ્દશરાત્રમતઃ પરં ।અપ્_157.006અબ્।
ઊનત્રૈવાર્ષિકે શૂદ્રે પઞ્ચાહાચ્છુદ્ધિરિષ્યતે

દ્વાદશાહેને શુદ્ધિઃ સ્યાદતીતે વત્સરત્રયે ।અપ્_157.007અબ્।
ગતૈઃ સંવત્સરૈઃ ષડ્ભિઃ શુદ્ધિર્માસેન કીર્તિતા

સ્ત્રીણામકૃતચૂડાનાં વિશુદ્ધિર્ નૈશિકી સ્મૃતા ।અપ્_157.008અબ્।
તથા ચ કૃતચુડાનાં ત્ર્યહાચ્છુદ્ધ્યન્તિ બાન્ધવાઃ

વિવાહિતાસુ નાશૌચં પિતૃપક્ષે વિધીયતે ।અપ્_157.009અબ્।
પિતુર્ગૃહે પ્રસૂતાનાં વિશુદ્ધિર્ નૈશિકી સ્મૃતા

સૂતિકા દશરાત્રેણ શુદ્ધિમાપ્નોતિ નાન્યથા ।અપ્_157.010અબ્।
વિવાહિતા હિ ચેત્ કન્યા મ્રિયતે પિતૃવેશ્મનિ

તસ્યાસ્ત્રિરાત્રાચ્છુદ્ધ્યન્તિ બાન્ધવા નાત્ર સંશયઃ ।અપ્_157.011અબ્।
સમાનં લબ્ધશૌચન્તુ પ્રથમેન સમાપયેત્

અસમાનં દ્વિતીયેન ધર્મરાજવચો યથા ।અપ્_157.012અબ્।
દેશાન્તરસ્થઃ શ્રુત્વા તુ કુલ્યાણાં મરણોદ્ભવૌ

યચ્છેષં દશરાત્રસ્ય તાવદેવશુચિર્ભવેત્ ।અપ્_157.013અબ્।
અતીતે દશરાત્રે તુ ત્રિરાત્રમશુચિર્ભવેત્

તથા સંવત્સરે ઽતીતે સ્નાત એવ વિશુદ્ધ્યતિ ।અપ્_157.014અબ્।
માતામહે તથાતીતે આચાર્યે ચ તથા મૃતે

રાત્રિભિર્માસતુલ્યાભિર્ગર્ભસ્રાવે વિશોધનં ।અપ્_157.015અબ્।
સપિણ્દે બ્રાહ્મણે વર્ણાઃ સર્વ એવાવિશેષતઃ

:ન્
1 આચડાન્નૈશિકી તથેતિ ટ..
:પ્ 131
દશરાત્રેણ શુદ્ધ્યન્તિ દ્વાદશાહેન ભૂમિપઃ ।અપ્_157.016અબ્।
વૈશ્યાઃ પઞ્ચદશાહેન શૂદ્રા માસેન ભાર્ગવ

ઉચ્છિષ્ટસન્નિધાવેકં તથા પિણ્ડં નિવેદયેત્ ।અપ્_157.017અબ્।
કીર્તયેચ્ચ તથા તસ્ય નમગોત્રે સમાહિતઃ

ભુક્તવત્સુ દ્વિજેન્દ્રેષુ પૂજિતેષુ ધનેન ચ(1) ।અપ્_157.018અબ્।
વિસૃષ્ટાક્ષતતોયેષુ ગોત્રનામાનુકીર્તનૈઃ

ચતુરઙ્ગુલવિસ્તારં તત્ખાતન્તાવદન્તરં ।અપ્_157.019અબ્।
વિતસ્તિદીર્ઘં કર્તવ્યં વિકર્ષૂણાં તથા ત્રયં

વિકર્ષૂણાં સમીપે ચ જ્વાલયેજ્ જ્વલનત્રયં ।અપ્_157.020અબ્।
સોમાય વહ્નયે રામ યમાય ચ સમાસતઃ

જુહુયાદાહુતીઃ સમ્યક્ સર્વત્રૈવ ચતુસ્ત્રયઃ ।અપ્_157.021અબ્।
પિણ્ડનિર્વપણં કુર્યાત્ પ્રાગ્વદેવ પૃથક્ પૃથક્

અન્નેન દધ્ના મધુના તથા માંસેન પૂરયેત્ ।અપ્_157.022અબ્।
મધ્યે ચેદધિમાસઃ સ્યાત્ કુર્યાદભ્યધિકન્તુ તત્

અથવા દ્વાદશાહેન સર્વમેતત્ સમાપયેત્ ।અપ્_157.023અબ્।
સંવત્સરસ્ય મધ્યે ચ યદિ સ્યાદધિમાસકઃ

તદા દ્વાદશકે શ્રાદ્ધે કાર્યં તદધિકં ભવેત્ ।અપ્_157.024અબ્।
સંવત્સરે સમાપ્તે તુ શ્રાદ્ધં શ્રાદ્ધવદાચરેત્

પ્રેતાય તત ઊર્ધવં ચ તસ્યૈવ પુરુષત્રયે ।અપ્_157.025અબ્।
પિણ્ડાન્ વિનિર્વપેત્તદ્વચ્ચતુરસ્તુ સમાહિતઃ

સમ્પૂજ્ય દત્વા પૃથિવી સમાના ઇતિ ચાપ્યથ ।અપ્_157.026અબ્।
:ન્
1 ધનેષુ ચેતિ ક.. , ખ.. , ઘ.. , ઙ.. , છ.. , જ.. , ઞ.. ચ
:પ્ 132
યોજયેત્ પ્રેતપિણ્ડં તુ પિણ્ડેષ્વન્યેષુ ભાર્ગવ

પ્રેતપાત્રં ચ પાત્રેષુ તથૈવ વિનિયોજયેત્ ।અપ્_157.027અબ્।
પૃથક્ પૃથક્ પ્રકર્તવ્યં કર્મૈતત્ કર્મપાત્રકે

મન્ત્રવર્જમિદં કર્મ શૂદ્રસ્ય તુ વિધીયતે ।અપ્_157.028અબ્।
સપિણ્ડીકરણં સ્ત્રીણાં કાર્યમેવં તદા ભવેત્(1)

શ્રાદ્ધં કુર્યાચ્ચ પ્રત્યબ્દં પ્રેતે કુમ્ભાન્નમબ્દકં ।અપ્_157.029અબ્।
ગઙ્ગાયાઃ સિકતા ધારા યથા વર્ષતિ વાસવે

શક્યા ગણયિતું લોકે નત્વતીતાઃ પિતામહાઃ ।અપ્_157.030અબ્।
કાલે સતતગે સ્થૈર્યં નાસ્તિ તસ્માત્ ક્રિયાં ચરેત્

દેવત્વે યાતનાસ્થાને પ્રેતઃ શ્રાદ્ધં કૃતં લભેત્ ।અપ્_157.031અબ્।
નોપકુર્યાન્નરઃ શોચન્ પ્રેતસ્યાત્મન એવ વા

ભૃગ્વગ્નિપાશકામ્ભોભિર્મૃતાનામાત્મઘાતિનાં ।અપ્_157.032અબ્।
પતિતાનાં ચ નાશૌચં વિદ્યુચ્છસ્ત્રહતાશ્ ચ યે

યતિબ્રતિબ્રહ્મચારિનૃપકારુકદીક્ષિતાઃ ।અપ્_157.033અબ્।
રાજાજ્ઞાકારિણો(2) યે ચ સ્નાયાદ્વૈ પ્રેતગામ્યપિ

મૈથુને કટધૂમે ચ સદ્યઃ સ્નાનં વિધીયતે ।અપ્_157.034અબ્।
દ્વિજં ન નિર્હરેત્(3) પ્રેતં શૂદ્રેણ તુ કથઞ્ચન

ન ચ શૂદ્રં દ્વિજેનાપિ તયોર્દોષો હિ જાયતે(4) ।અપ્_157.035અબ્।
અનાથવિપ્રપ્રેતસ્ય વહનાત્ સ્વરગલોકભાક્

:ન્
1 કાર્યમેવ તથા ભવેદિતિ છ.. , ઙ.. , ઞ.. ચ । કાર્યમેતત્તથા ભવેદિતિ
ઝ..
2 રાજાજ્ઞાકારકા ઇતિ ટ..
3 ન નિર્દહેદિતિ ખ..
4 તયોર્દોષો ઽભિજાયતે ઇતિ ઙ..
:પ્ 133
સઙ્ગ્રામે જયમાપ્નોતિ પ્રેતે ઽનાથે ચ કાષ્ઠદઃ ।અપ્_157.036અબ્।
સઙ્કલ્પ્ય બાન્ધવં પ્રેતમપસવ્યેન તાં ચિતિં

પરિક્રમ્ય તતઃ સ્નાનં કુર્યુઃ સર્વે સવાસસઃ ।અપ્_157.037અબ્।
પ્રેતાય ચ તથા દદ્યુસ્ત્રીંસ્ત્રીંશ્ ચૈવોદકાઞ્જલીન્

દ્વાર્યશ્મનિ પદં દત્વા પ્રવિશેયુસ્ તથા ગૃહં ।અપ્_157.038અબ્।
અક્ષતાન્નિક્ષિપેદ્વહ્નૌ નિમ્બપત્રં વિદશ્ય ચ

પૃથક્ શયીરન્ ભૂમૌ ચ ક્રીતલબ્ધાશનો ભવેત્ ।અપ્_157.039અબ્।
એકઃ પિણ્દો દશાહે તુ શ્મશ્રુકર્મકરઃ શુચિઃ

સિદ્ધાર્થકૈસ્તિલૈર્ વિદ્વાન્ મજ્જેદ્વાસોપરં દધત્(1) ।અપ્_157.040અબ્।
અજાતદન્તે તનયે શિશૌ ગર્ભસ્રુતે તથા

કાર્યો નૈવાગ્નિસંસ્કારો નૈવ ચાસ્યોદકક્રિયા ।અપ્_157.041અબ્।
ચતુર્થે ચ દિનેકાર્યસ્ તથાસ્થ્નાં ચૈવ સઞ્ચયઃ

અસ્થિસઞ્ચયનાદૂર્ધ્વમઙ્ગસ્પર્શો વિધીયતે ॥42