અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 12

:એ ઇત્ય્ આદિમહાપુરાણે આગ્નેયે રામાયણે ઉત્તરકાણ્ડવર્ણનં
નામ એકાદશો ઽધ્યાયઃ
:પ્ 27
% છપ્તેર્ {12}
:શ્ અથ દ્વાદશો ઽધ્યાયઃ
શ્રીહરિવંશવર્ણનં
અગ્નિર્ ઉવાચ
હરિવંશમ્પ્રવક્ષ્યામિ વિષ્ણુનાભ્યમ્બુજાદજઃ(1) ।અપ્_12.001અબ્।
બ્રહ્મણોત્રિસ્તતઃ સોમઃ સોમાજ્જાતઃ પુરૂરવાઃ

તસ્માદાયુરભૂત્તસ્માન્ નહુષો ઽતો યયાતિકઃ ।અપ્_12.002અબ્।
યદુઞ્ચ તુર્વસુન્તસ્માદ્ દેવયાની વ્યજાયત

દ્રુહ્યં ચાનું ચ પૂરું ચ શર્મિષ્ઠા વાર્ષપર્વણી ।અપ્_12.003અબ્।
યદોઃ કુલે યાદવાશ્ ચ વસુદેવસ્તદુત્તમઃ

ભુવો ભારાવતારાર્થં દેવક્યાં વસુદેવતઃ ।અપ્_12.004અબ્।
હિરણ્યકશિપોઃ પુત્રાઃ ષડ્ગર્ભા યોગનિદ્રયા

વિષ્ણુપ્રયુક્તયા નીતા દેવકીજઠરં પુરા ।અપ્_12.005અબ્।
અભૂચ્ચ સપ્તમો ગર્ભો દેવક્યા જઠરાદ્ બલઃ

સઙ્ક્રામિતો ઽભૂદ્રોહિણ્યાં રૌહિણેયસ્તતો હરિઃ ।અપ્_12.006અબ્।
કૃષ્ણાષ્ટમ્યાઞ્ચ નભસિ અર્ધરાત્રે ચતુર્ભુજઃ

દેવક્યા વસુદેવેન સ્તુતો બાલો દ્વિબાહુકઃ ।અપ્_12.007અબ્।
વસુદેવઃ કંસભયાદ્ યશોદાશયને ઽનયત્

યશોદાબાલિકાં ગૃહ્ય દેવકીશયને ઽનયત્ ।અપ્_12.008અબ્।
કંસો બાલધ્વનિં શ્રુત્વા તાઞ્ચિક્ષેપ શિલાતલે

વારિતોપિ સ દેવક્યા મૃત્યુર્ગર્ભોષ્ટમો મમ ।અપ્_12.009અબ્।
શ્રુત્વાશરીરિણીં વાચં મત્તો ગર્ભાસ્તુ મારિતાઃ

સમર્પિતાસ્તુ દેવક્યા વિવાહસમયેરિતાઃ ।અપ્_12.010અબ્।
સા ક્ષિપ્તા બાલિકા કંસમ્ આકાશસ્થાબ્રવીદિદમ્

કિં મયા ક્ષિપ્તયા કંસ જાતો યસ્ત્વાં બધિષ્યતિ ।અપ્_12.011અબ્।
:ન્
1 વિષ્ણુનાભ્યબ્જાદજ ઇતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 28
સર્વસ્વભૂતો દેવાનાં ભૂભારહરણાય સઃ

ઇત્યુક્ત્વા સા ચ શુમ્ભાદીન્ હત્વેન્દ્રેણ ચ સંસ્તુતા ।અપ્_12.012અબ્।
આર્યા દુર્ગા વેદગર્ભા અમ્બિકા ભદ્રકાલ્યપિ

ભદ્રા ક્ષેમ્યા ક્ષેમકરી નૈકબાહુર્ નમામિ તામ્ ।અપ્_12.013અબ્।
ત્રિસન્ધ્યં યઃ પઠેન્નામ સર્વાન્ કામાનવાપ્નુયાત્

કંસો ઽપિ પૂતનાદીંશ્ ચ પ્રેષયદ્બાલનાશને ।અપ્_12.014અબ્।
યશોદાપતિનન્દાય વસુદેવેન ચાર્પિતૌ

રક્ષણાય ચ કંસાદેર્ ભીતેનૈવ હિ ગોકુલે ।અપ્_12.015અબ્।
રામકૃષ્ણૌ ચેરતુસ્તૌ ગોભિર્ગોપાલકૈઃ સહ

સર્વસ્ય જગતઃ પાલૌ ગોપાલૌ તૌ બભૂવતુઃ ।અપ્_12.016અબ્।
કૃષ્ણશ્ચોલૂખલે બદ્ધો દામ્ના વ્યગ્રયશોદયા

યમલાર્જુનમધ્યે ઽગાદ્ ભગ્નૌ ચ યમલાર્જુનૌ ।અપ્_12.017અબ્।
પરિવૃત્તશ્ ચ શકટઃ પાદક્ષેપાત્ સ્તનાર્થિના

પૂતના સ્તનપાનેન સા હતા હન્તુમુદ્યતા ।અપ્_12.018અબ્।
વૃન્દાવનગતઃ કૃષ્ણઃ કાલિયં યમુનાહ્રદાત્

જિત્વા નિઃસાર્ય ચાબ્ધિસ્થઞ્ ચકાર બલસંસ્તુતઃ ।અપ્_12.019અબ્।
ક્ષેમં તાલવનં ચક્રે હત્વા ધેનુકગર્દભં

અરિષ્ટવૃષભં હત્વા કેશિનં હયરૂપિણમ્ ।અપ્_12.020અબ્।
શક્રોત્સવં પરિત્યજ્ય કારિતો ગોત્રયજ્ઞકઃ

પર્વતં ધારયિત્વા ચ શક્રાદ્વૃષ્ટિર્ નિવારિતા ।અપ્_12.021અબ્।
નમસ્કૃતો મહેન્દ્રેણ ગોવિન્દો ઽથાર્જુનોર્પિતઃ

ઇન્દ્રોત્સવસ્તુ તુષ્ટેન ભૂયઃ કૃષ્ણેન કારિતઃ ।અપ્_12.022અબ્।
રથસ્થો મથુરાઞ્ચાગાત્ કંસોક્તાક્રૂરસંસ્તુતઃ

ગોપીભિરનુરક્તાભિઃ ક્રીડિતાભિર્ નિરીક્ષિતઃ ।અપ્_12.023અબ્।
:પ્ 29
રજકં ચાપ્રયચ્છન્તં(1) હત્વા વસ્ત્રાણિ ચાગ્રહીત્

સહ રામેણ માલાભૃન્ માલાકારે વરન્દદૌ ।અપ્_12.024અબ્।
દત્તાનુલેપનાં કુબ્જામ્ ઋજું ચક્રે ઽહનદ્ ગજં

મત્તં કુવલયાપીડં દ્વારિ રઙ્ગં પ્રવિશ્ય ચ ।અપ્_12.025અબ્।
કંસાદીનાં પશ્યતાં ચ મઞ્ચસ્થાનાં નિયુદ્ધકં

ચક્રે ચાણૂરમલ્લેન મુષ્ટિકેન બલો ઽકરોત્ ।અપ્_12.026અબ્।
ચાણૂરમુષ્ટિકૌ તાભ્યાં હતૌ મલ્લૌ તથાપરે

મથુરાધિપતિં કંસં હત્વા તત્પિતરં હરિઃ ।અપ્_12.027અબ્।
ચક્રે યાદવરાજાનમ્ અસ્તિપ્રાપ્તી ચ કંસગે

જરાસન્ધસ્ય તે પુત્ર્યૌ જરાસન્ધસ્તદીરિતઃ ।અપ્_12.028અબ્।
ચક્રે સ મથુરારોધં યાદવૈર્ યુયુધે શરૈઃ

રામકૃષ્ણૌ ચ મથુરાં ત્યક્ત્વા ગોમન્તમાગતૌ ।અપ્_12.029અબ્।
જરાસન્ધં વિજિત્યાજૌ પૌણ્ડ્રકં વાસુદેવકં

પુરીં ચ દ્વારકાં કૃત્વા ન્યવસદ્ યાદવૈર્ વૃતઃ ।અપ્_12.030અબ્।
ભૌમં તુ નરકં હત્વા તેનાનીતાશ્ ચ કન્યકાઃ

દેવગન્ધર્વયક્ષાણાં તા ઉવાચ જનાર્દનઃ ।અપ્_12.031અબ્।
ષોદશસ્ત્રીસહસ્રાણિ રુક્મિણ્યાદ્યાસ્ તથાષ્ટ ચ

સત્યભામાસમાયુક્તો ગરુડે નરકાર્દનઃ ।અપ્_12.032અબ્।
મણિશૈલં સરત્રઞ્ચ ઇન્દ્રં જિત્વા હરિર્દિવિ

પારિજાતં સમાનીય સત્યભામાગૃહે ઽકરોત્ ।અપ્_12.033અબ્।
સાન્દીપનેશ્ ચ શસ્ત્રાસ્ત્રં જ્ઞાત્વા તદ્બાલકં દદૌ

જિત્વા પઞ્ચજનં દૈત્યં યમેન ચ સુપૂજિતઃ ।અપ્_12.034અબ્।
:ન્
1 રજકઞ્ચ પ્રજલ્પન્તમિતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 30
અબધીત્ કાલયવનં મુચુકુન્દેન પૂજિતઃ

વસુદેવં દેવકીઞ્ચ ભક્તવિપ્રાંશ્ ચ સોર્ચ્યત્ ।અપ્_12.035અબ્।
રેવત્યાં બલભદ્રાચ્ચ યજ્ઞાતે નિશઠોન્મુકૌ

કૃષ્ણાત્ શામ્બો જામ્બવત્યામન્યાસ્વન્યે ઽભવન્ સુતાઃ ।અપ્_12.036અબ્।
તં મત્સ્યં શમ્બરાયાદાન્માયાવત્યૈ ચ શમ્બરઃ

માયાવતી મત્સ્યમધ્યે દૃષ્ટ્વા સ્વં પતિમાદરાત્ ।અપ્_12.038અબ્।
પપોષ સા તં ચોવાચ રતિસ્તે ઽહં પતિર્મમ

કામસ્ત્વં શમ્ભુનાનઙ્ગઃ કૃતોહં શમ્બરેણ ચ ।અપ્_12.039અબ્।
હૃતા ન તસ્ય પત્ની ત્વં માયાજ્ઞઃ શમ્બરં જહિ

તચ્ છ્રુત્વા શમ્બરં હત્વા પ્રદ્યુમ્નઃ સહ ભાર્યયા ।અપ્_12.040અબ્।
માયાવત્યા યયૌ કૃષ્ણં કૃષ્ણો હૃષ્ટો ઽથ રુક્મિણી

પ્રદ્યુમ્નાદનિરુદ્ધોભૂદુષાપતિરુદારધીઃ ।અપ્_12.041અબ્।
બાણો બલિસુતસ્તસ્ય સુતોષા શોણિતં પુરં

તપસા શિવપુત્રો ઽભૂત્ માયૂરધ્વજપાતિતઃ ।અપ્_12.042અબ્।
યુદ્ધં પ્રાપ્સ્યસિ વાણ ત્વં વાણં તુષ્ટઃ શિવોભ્યધાત્

શિવેન ક્રીડતીં ગૌરીં દૃષ્ટ્વોષા સસ્પૃહા પતૌ ।અપ્_12.043અબ્।
તામાહ ગૌરી ભર્તા તે નિશિ સુપ્તેતિ દર્શનાત્

વૈશાખમાસદ્વાદશ્યાં પુંસો ભર્તા ભવિષ્યતિ ।અપ્_12.044અબ્।
ગૌર્યુક્તા(1) હર્ષિતા ચોષા ગૃહે સુપ્તા દદર્શ તં

આત્મના સઙ્ગતં જ્ઞાત્વા તત્સખ્યા ચિત્રલેખયા ।અપ્_12.045અબ્।
લિખિતાદ્વૈ ચિત્રપટાદનિરુદ્ધં સમાનયત્

:ન્
1 તચ્ છ્રુત્વા ઇતિ ગ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 31
કૃષ્ણપૌત્રં દ્વારકાતો દુહિતા વાણમન્ત્રિણઃ ।અપ્_12.046અબ્।
કુમ્ભાણ્ડસ્યાનિરુદ્ધોગાદ્રરામ હ્ય્ ઉષયા સહ

વાણધ્વજસ્ય સમ્પાતૈ રક્ષિભિઃ સ નિવેદિતઃ ।અપ્_12.047અબ્।
અનિરુદ્ધસ્ય વાણેન યુદ્ધમાસીત્સદારુણમ્

શ્રુત્વા તુ નારદાત્ કૃષ્ણઃ પ્રદ્યુમ્નબલભદ્રવાન્ ।અપ્_12.048અબ્।
ગરુડસ્થોથ જિત્વાગ્નીન્ જ્વરં માહેશ્વરન્તથા

હરિશઙ્કરયોર્યુદ્ધં બભૂવાથ શરાશરિ ।અપ્_12.049અબ્।
નન્દિવિનાયકસ્કન્દમુખાસ્તાર્ક્ષાદિભિર્જિતાઃ

જૃમ્ભતે શઙ્કરે નષ્ટે જૃમ્ભણાસ્ત્રેણ વિષ્ણુના ।અપ્_12.050અબ્।
છિન્નં સહસ્રં બાહૂનાં રુદ્રેણાભયમર્થિતમ્

વિષ્ણુના જીવિતો વાણો દ્વિબાહુઃ પ્રાબ્રવીચ્છિવમ્ ।અપ્_12.051અબ્।
ત્વયા યદભયં દત્તં વાણસ્યાસ્ય મયા ચ તત્

આવયોર્ નાસ્તિ ભેદો વૈ ભેદી નરકમાપ્નુયાત્ ।અપ્_12.052અબ્।
શિવાદ્યૈઃ પૂજિતો વિષ્ણુઃ સોનિરુદ્ધ ઉષાદિયુક્

દ્વારકાન્તુ ગતો રેમે ઉગ્રસેનાદિયાદવૈઃ ।અપ્_12.053અબ્।
અનિરુદ્ધાત્મજો વજ્રો માર્કણ્ડેયાત્તુ સર્વવિત્

બલભદ્રઃ પ્રલમ્બઘ્નો યમુનાકર્ષણો(1) ઽભવત્ ।અપ્_12.054અબ્।
દ્વિવિદસ્ય કપેર્ભેત્તા કૌરવોન્માદનાશનઃ

હરી રેમેનેકમૂર્તો રુક્મિણ્યાદિભિરીશ્વરઃ ।અપ્_12.055અબ્।
પુત્રાનુત્પાદયામાસ ત્વસંખ્યાતાન્ સ યાદવાન્ ।અપ્_12.055ચ્દ્।
હરિવંશં પઠેત્ યઃ સ પ્રાપ્તકામો હરિં વ્રજેત્