અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 109
% છપ્તેર્ {109}
:શ્ અથ નવાધિકશતતમો ઽધ્યાયઃ
તીર્થમાહાત્મ્યં
અગ્નિર્ ઉવાચ
માહાત્મ્યં સર્વતીર્થાનાં વક્ષ્યે યદ્ભક્તિમુક્તિદં ।અપ્_109.001અબ્।
યસ્ય હસ્તૌ ચ પાદૌ ચ મનશ્ ચૈવ સુસંયતં(1)
વિદ્યા તપશ્ ચ કીર્તિશ્ ચ સ તીર્થફલમશ્નુતે ।અપ્_109.002અબ્।
:ન્
1 સ્વસંયતમિતિ ઘ..
:પ્ 371
પ્રતિગ્રાહાદુપાવૃત્તો લઘ્વાહારો જિતેન્દ્રિયઃ
નિષ્પપસ્તીર્થયાત્રી તુ સર્વયજ્ઞફલં લભેત્ ।અપ્_109.003અબ્।
અનુપોષ્ય ત્રિરાત્રીણિ તીર્થાન્યનભિગમ્ય ચ
અદત્વા કાઞ્ચનં ગાશ્ ચ દરિદ્રો નામ જાયતે ।અપ્_109.004અબ્।
તીર્થાભિઓગમને(1) તત્ સ્યાદ્યદ્યજ્ઞેનાપ્યતે ફલં
પુષ્કરં પરમં તીર્થં સાન્નિધ્યં હિ ત્રિસન્ધ્યકં ।અપ્_109.005અબ્।
દશકોટિસહસ્રાણિ તીર્થાનાં વિપ્ર પુષ્કરે
બ્રહ્મા સહ સુરૈર્ આસ્તે મુનયઃ સર્વમિચ્છવઃ ।અપ્_109.006અબ્।
દેવાઃ પ્રાપ્તાઃ સિદ્ધિમત્ર સ્નાતાઃ પિતૃસુરાર્ચકાઃ(2)
અશ્વમેધફલં પ્રાપ્ય(3) બ્રહ્મલોકં પ્રયાન્તિ તે ।અપ્_109.007અબ્।
કાર્ત્તિક્યામન્નદાનાચ્ચ નિર્મલો બ્રહ્મલોકભાક્(4)
પુષ્કરે દુષ્કરં ગન્તું(5) પુષ્કરે દુષ્કરં તપઃ ।અપ્_109.008અબ્।
દુષ્કરં પુષ્કરે દાનં વસ્તું ચૈવ સુદુષ્કરં(6)
તત્ર વાસાજ્જપચ્છ્રાદ્ધાત્ કુલાનાં શતમુદ્ધરેત્ ।અપ્_109.009અબ્।
જમ્બુમાર્ગં ચ તત્રૈવ તીર્થન્તણ્ડુલિકાશ્રમં
કર્ણાશ્રમં(7) કોટિતીર્થં નર્મદા ચાર્વુદં પરં ।અપ્_109.010અબ્।
તીર્થઞ્ચર્મણ્વતી સિન્ધુઃ સોમનાથઃ પ્રભાસકં
સરસ્વત્યબ્ધિસઙ્ગશ્ ચ(8) સાગરન્તીર્થમુત્તમં ।અપ્_109.011અબ્।
:ન્
1 તીર્થાદિગમને ઇતિ ઘ..
2 પિતૃસુરાર્ચિતા ઇતિ ખ..
3 અશ્વમેધફલશ્ચાસ્યેતિ ખ.. , ગ.. , છ.. ચ । અશ્વમેધફલં ચાપ્યેતિ
ઘ..
4 બ્રહ્મલોકકમિતિ ખ.. , ગ.. , ઙ.. , છ.. ચ
5 દુષ્કરં ગન્તુમિતિ ખ..
6 વસ્તું તત્ર સુદુષ્કરમિતિ જ..
7 કણ્વાશ્રમમિતિ ઘ..
8 સરસ્વત્યબ્ધિસઞ્જ્ઞયેતિ ગ.. , ઘ.. , જ.. ચ
:પ્ 372
પિણ્ડારકં દ્વારકા ચ ગોમતી સર્વસિદ્ધિદા
ભૂમિતીર્થં બ્રહ્મતુઙ્ગં(1) તીર્થં પઞ્ચનદં પરં ।અપ્_109.012અબ્।
ભીમતીર્થં(2) ગિરીન્દ્રઞ્ચ દેવિકા પાપનાશિની
તીર્થં વિનશનં પુણ્યં નાગોદ્ભેદમઘાર્દનં ।અપ્_109.013અબ્।
તીર્થં કુમારકોટિશ્ ચ સર્વદાનીરિતાનિ ચ
કુરુક્ષેત્રં ગમિષ્યામિ કુરુક્ષેત્રે વસામ્યહં ।અપ્_109.014અબ્।
ય એવં સતતં બ્રૂયાત્સો ઽમલઃ પ્રાપ્નુયાદ્દિવં
તત્ર વિષ્ણ્વાદયો દેવાસ્તત્ર વાસાદ્ધરિં વ્રજેત્(3) ।અપ્_109.015અબ્।
સરસ્વત્યાં સન્નિહિત્યાં સ્નાનકૃદ્બ્રહ્મલોકભાક્(4)
પાંશવોપિ કુરુક્ષેત્રે નયન્તિ પરમાં ગતિં ।અપ્_109.016અબ્।
ધર્મતીર્થં સુવર્ણાખ્યં ગઙ્ગાદ્વારમનુત્તમં
તીર્થં કણખલં પુણ્યં ભદ્રકર્ણહ્રદન્તથા(5) ।અપ્_109.017અબ્।
ગઙ્ગાસસ્વતીસઙ્ગં બ્રહ્માવર્તમઘાર્દનં
ભૃગુતુઙ્ગઞ્ચ કુબ્જામ્રં ગઙ્ગોદ્ભેદમઘાન્તકં(6) ।અપ્_109.018અબ્।
વારાણસી વરન્તીર્થમવિમુક્તમનુત્તમં
કપાલમોચનં તીર્થન્તીર્થરાજં પ્રયાગકં ।અપ્_109.019અબ્।
ગોમતીગઙ્ગયોઃ સઙ્ગં ગઙ્ગા સર્વત્ર નાકદા
તીર્થં રાજગૃહં પુણ્યં શાલગ્રામમઘાન્તકં ।અપ્_109.020અબ્।
:ન્
1 ઋષિતીર્થં બ્રહ્મતુઙ્ગમિતિ ઘ.. । ભૂમિતીર્થં
બ્રહ્મસઞ્જ્ઞમિતિ છ..
2 ભીમાતીર્થમિતિ ઘ..
3 વામાદ્દિવં બ્રજેદિતિ જ..
4 બ્રહ્મલોકગ ઇતિ ખ.. , ગ.. , ઘ.. , ઙ.. , છ.. , જ.. ચ
5 તત્ર કર્ણહ્રદં તથેતિ ખ.. । ભદ્રકં તુ હ્રદં તથેતિ ગ.. , ઙ..
ચ
6 ગઙ્ગોદ્ભેદમવન્તિકમિતિ જ..
:પ્ 373
વટેશં વામન્ન્તીર્થં કાલિકાસઙ્ગમુત્તમં(1)
લૌહિત્યં કરતોયાખ્યં શોણઞ્ચાથર્ષભં પરં ।અપ્_109.021અબ્।
શ્રીપર્વતં કોલ્વગિરિં(2) સહ્યાદ્રિર્મલયો ગિરિઃ
ગોદાવરી તુઙ્ગભદ્રા કાવેરો વરદા નદી ।અપ્_109.022અબ્।
તાપી પયોષ્ણી રેવા ચ દણ્ડકારણ્યમુત્તમં
કાલઞ્જરં મુઞ્જવટન્તીર્થં સૂર્પારકં પરં ।અપ્_109.023અબ્।
મન્દાકિની ચિત્રકૂટં શૃઙ્ગવેરપુરં પરં(3)
અવન્તી પરમં તીર્થમયોધ્યા પાપનાશની ।અપ્_109.024અબ્।
નૈમિષં પરમં તીર્થં ભુક્તિમુક્તિપ્રદાયકં(4)
મૂળ પાઠ: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0