અભિસમયાલંકરનામપ્રજ્ઞાપારમિતોપદેશશાસ્ત્ર · અધ્યાય 3

॥ અભિસમયાલઙ્કારે પ્રજ્ઞાપારમિતોપદેશશાસ્ત્રે
માર્ગજ્ઞતાધિકારો દ્વિતીયઃ ॥
નાપરે ન પરે તીરે નાન્તરાલે તથોઃ સ્થિતા ।
અધ્વનાં સમતાજ્ઞાનાત્ પ્રજ્ઞાપારમિતામતા

અનુપાયેન દૂરં સા સનિમિત્તોપલમ્ભતઃ ।
ઉપાયકૌશલેનાસ્યાઃ સમ્યગાસન્નતોદિતા

રૂપાદિસ્કન્ધશૂન્યત્વે ધર્મેષુ ત્ર્યધ્વગેષુ ચ ।
દાનાદૌ બોધિપક્ષેષુ ચર્યાસંજ્ઞા વિપક્ષતા

દાનાદિષ્વનહંકારઃ પરેષાં તન્નિયોજનમ્ ।
સઙ્ગકોટીનિષેધો ઽયં સુક્ષ્મઃ સઙ્ગો જિનાદિષુ

તદ્ગામ્બીર્યં પ્રકૃત્યૈવ વિવેકાદ્ધર્મપદ્ધતેઃ *ઇતિ* ।
એકપ્રકૃતિકં જ્ઞાનં ધર્માણાં સઙ્ગવર્જનમ્

દૃષ્ટાદિપ્રતિષેધેન તસ્યા દુર્બોધતોદિતા *ઇતિ* ।
રૂપાદિભિરવિજ્ઞાનાત્તદચિન્ત્યત્વમિષ્યતે

એવં કૃત્વા યથોક્તો વૈ જ્ઞેયઃ સર્વજ્ઞતાનયે ।
અયં વિભાગો નિઃશોષો વિપક્ષપ્રતિપક્ષયોઃ

રૂપાદૌ તદનિત્યાદૌ તદપુરિપ્રપૂરયોઃ ।
તદસઙ્ગત્વે ચર્યાયા: પ્રયોગઃ પ્રતિષેધતઃ

અવિકારો ન કર્તા ચ પ્રયોગો દુષ્કરસ્ત્રિધા ।
યથાભવ્યં ફલપ્રાપ્તેરવન્ધ્યો ઽભિમતશ્ચ સઃ

અપરપ્રત્યયો યશ્ચ સપ્તધા ખ્યાતિવેદકઃ ।
ચતુર્ધા મનના તસ્ય રૂપાદૌ સમતા મતા

ધર્મજ્ઞાનાન્વયજ્ઞાનક્ષાન્તિજ્ઞાનક્ષણાત્મકઃ ।
દુઃખાદિસત્યે દૃઙ્માર્ગ એષ સર્વજ્ઞતાનયે

રૂપં ન નિત્યં નાનિત્યમતિતાન્તં વિશુદ્ધકમ્ ।
અનુત્પન્નાનિરુદ્ધાદિ વ્યોમાભં લેપવર્જિતમ્

પરિગ્રહેણ નિર્મુક્તમવ્યાહારં સ્વભાવતઃ ।
પ્રવ્યાહારેણ નાસ્યાર્થઃ પરેષુ પ્રાપ્યતે યતઃ

નોપલમ્ભકૃદત્યન્તવિશુદ્ધિર્વ્યાધ્યસંભવઃ ।
અપાયોચ્છિત્ત્યકલ્પત્વે ફલસાક્ષાત્ક્રિયાં પ્રતિ

અસંસર્ગો નિમિત્તૈશ્ચ વસ્તુનિ વ્યઞ્જને દ્વયે ।
જ્ઞાનસ્ય યા ચાનુત્પત્તિરિતિ સર્વજ્ઞતાક્ષણાઃ

ઇતિ સેયં પુનઃ સેયં સેયં ખલુ પુનસ્ત્રિધા ।
અધિકારત્રયસ્યૈષા સમાપ્તિઃ પરિદીપિતા