અભિસમાચારિકધર્મ · ભાગ 2140

ભગવાન્ આહ । એવં ચ યૂયં અપ્રત્યાસ્તરણકા શય્યાસનં
પરિભુંજથ । તેન હિ એવં શય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં । કિન્ તિ દાનિ (એવં)
શય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં । ન દાનિ ક્ષમતિ સાંઘિકં શય્યાસનં
અધ્યુપેક્ષિતું । ઉત્પાદકમ્ વા ઉ(દુ)ત્થિતકમ્ વા પ્રાણકેહિ વા ખજ્જન્તં
વર્ષેણ (વા) ઓવર્ષપર્યન્તમ્ વાતાતપેન વા વિનાશિયન્તં પક્ષીહિ
થા(વા) ઓહ્(અય્)ઇયન્તં । અથ ખલુ યદિ તા(10બ્6)વ ઉજ્ઝિતપ્રકીર્ણ્ણં
ભવતિ । સાહરિત્વા એકાન્તે સ્થાપયિતવ્યં । ઉત્પાદકં ભવતિ । સમ્(અં
(ઇ.પ્.71) થ્)આપેતવ્યં । વર્ષેણ ઓવર્ષીયતિ વાતાતપેન ચા(વા) વિનાશીયતિ ।
ચ્છન્ને પ્રવિશયિતવ્યં । પ્રાણકેહિ ખાદ્યતિ । પક્ષીહિ ઓહપિ(યિ)યન્તે
પ્રસ્ફોટિયાન ચ્છન્ને પ્રવેશયિતવ્યં । ન દાનિ વિહારો અધ્યુપેક્ષિતવ્યો ।
ઓદ્દિર્ણ્ણકો પ્રલુગ્ગકો અચૌક્ષો વા અપ્રતિસંસ્કૃતો વા ॥ અથ ખલુ યદિ
તાવ તૃણચ્છદનો ભવતિ । તૃ(10બ્7)ણપૂલકો દાતવ્યો । અપક્કચ્છદનો
ભવતિ । અપક્કા દાતવ્યા । (જ્.46) કભલ્લચ્છદનો ભવતિ કભલ્લિકા
દાતવ્યા । સુધામૃત્તિકાચ્છદનો ભવતિ મૃત્પિણ્ડો દાતવ્યો । વર્ષાય
ઓવૃષ્ટો ભવતિ વિખ(ચિક્ખ)લ્લિકા ઓપૂરે(ત)વ્યા વંઘોરિકા દાતવ્યા
ગોમયશાટો દાતવ્યો ન દાનિ ક્ષમતિ । સાંઘિકં શય્યાસનં એવમ્ એવ
પરિભુઞ્જિતં(તું) । અપ્રત્યાસ્તરણં વા તૃણં વા તૃણં વા અન્તરાકૃત્વા
લેઙ્કટકં વા અથ ખલુ પ્ર(11અ1)ત્યાસ્તરણં કર્ત્તવ્યં । નાપિ ક્ષમતિ
કલ્પં કર્ત્તું । પટિકામ્ વા લોડ્ઢકમ્ વા પ્રત્યાસ્તરણં કર્ત્તું । અથ
ખલુ દ્વિગુણિતા નામ કર્ત્તવ્યા વિશિષ્ટા મઞ્ચાતો વા યદિ તાવ
કમ્બલસ્ય ભવતિ । એકપુટં વા દ્વિપુટમ્ વા કર્ત્તવ્યં । અથ દાનિ
કર્પાસસ્ય ભવતિ દ્વિપુટા વા ત્રિપુટા વા કર્ત્તવ્યો સમન્તેન સૂત્રેણ
શિવિયાણં । તતો મધ્યેણ દીર્ઘસૂત્રાણિ દાતવ્યાનિ તતો ન ક્ષમતિ ।
શય્યાસનં ઓમયિલોમયિલં વા પાટિતવિપાટિતમ્ વા અધ્યુ(11અ2)પેક્ષિતું ।
અથ ખલુ કાલેન કાલં બોધિ(ધોવિ)તવ્યં । કાલેન કાલં શિંચિતવ્યં ।
કાલેન કાલં આતપે દાતવ્યં । ન ક્ષમતિ સાંઘિકેન શય્યાસનેન
પ્રાવૃતેન ભક્તાગ્રે વા તર્પણાગ્રે વા સામાયિકમ્ વા ઉપવિશિતું । ન
ક્ષમતિ શય્યાસનં સાંઘિકં પ્રાવરિયં દીર્ઘચ(ં)ક્રમં
ચંક્રમિતું ॥ અથ દાનિ ભિક્ષુઃ શિરાવિદ્ધકો વા ભવતિ વિરેચનપીતકો
વા ગ્લાનકો વા ભવતિ વસ્ત્રપુગ્ગલિકં અન્તરીકરણં દદિ(11અ3)ય
ચંક્રમતિ । અનાપત્તિઃ । નાપિ ક્ષમતિ સાંઘિકં શય્યાસનં
પૌદ્ગલિકપરિભોગેન પરિભુઞ્જિતું । અથ ખલુ સાંઘિકં શય્યાસનં
પ્રજ્ઞપયિતવ્યં । (જ્.47) પ્રત્યાસ્તરણં દદિય તતો પરિભુઞ્જિતવ્યં । અથ
દાનિ સાંઘિકં શયનાસનં મહન્તં ભવતિ । ઉપરિતો ભુંજિતવ્યં
(ઇ.પ્.72) યથા નાશં ન ગચ્છે । અથ દાનિ હેમન્તકાલો ભવતિ સાંઘિકં
શય્યાસનં પ્રાવરિય શયતિ । (11અ4) અન્તરીકરણ(ં) દાતવ્યં । ન દેતિ
વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । એવં શય્યાસનં(ને) પ્રતિપદ્યિતવ્યં । ન
પ્રતિપદ્યતિ । અભિસમાચારિકાન્ ધર્મ્માન્ અતિક્રમતિ ॥ * ॥
ઇઇ.2 મ્સ્. 11અ4 (જ્.47.6); છ્.502ચ્13
ભગવાન્ શ્રાવસ્ત્યામ્ વિહરતિ શાસ્તા દેવાનાઞ્ ચ મનુષ્યાણાઞ્ ચ

વિસ્તરેણ નિદાનં કૃત્વા તે દાનિ ભિક્ષૂ ઉપગચ્છનિકા(યાં) કાલે વિહારન્
ન પ્રતિસંસ્કરેન્તિ । પઞ્ચાર્થવશાં સંપશ્યમાનાંસ્ તથાગતા
અર્હ(11અ5)ન્તઃ સમ્યક્સંબુદ્ધાઃ પઞ્ચાહિકાં વિહારચારિકામ્
અનુચંક્રમન્તિ । અનુવિચરન્તિ । કતમાં પઞ્ચ । કચ્ચિ મે શ્રાવકાઃ ન
કર્મ્મારામાઃ ન કર્મ્મરતાઃ । ન કર્મ્મારામતા-અનુત્યા(યો)ગમ્
અનુયુક્તા વિહરન્તિ ન ભાષ્યારામાઃ । ન ભાષ્યરતાઃ ન
ભાષ્યારામતાનુયોગમ્ અનુયુક્તા વિહરન્તિ । ન નિદ્રારામાઃ ન
નિદ્રારતાઃ ન નિદ્રારામતાનુયોગમ્ અનુયુક્તા વિહરન્તિ ।
ગ્લાનકા(11અ6)નાઞ્ ચ ભિક્ષૂણામ્ અનુકમ્પાર્થં યે ચ તે શ્રાદ્ધાઃ
કુલપુત્રાઃ તથાગતમ્ એવોદ્દિશ્ય આગારાદ્ અનગારિકાં પ્રવ્રજિતાઃ । તે ચ
તથાગતં દૃષ્ટ્વા અતિરિ(તી)વોદારાણિ પ્રીતિપ્રામોદ્યાનિ પ્રતિલભિષ્યન્તિ ।
ઇમાં પઞ્ચ અર્થવશાં સંપશ્યમાનાસ્ તથાગતા અર્હન્તઃ
સમ્યક્સમ્બુદ્ધાઃ પઞ્ચાહિકાં વિહારચારિકાં અનુચંક્રમન્તિ ।
અનુવિચરન્તિ । (જ્.48) અદ્રાક્ષીદ્ ભગવાં પઞ્ચાહિકાં વિહારચારિકાં
અનુચંક્રમન્તો અનુવિ(11અ7)ચરન્તો વિહારકાન્ ઓન્દ્રિ(દ્દ્રિ)ન્નકાં
પ્રલુગ્ગકાં અચોક્ષાં અપ્રતિસંસ્કૃતાં શય્યાસનં ઉજ્ઝિતપ્રકીર્ણ્ણે(ર્ણ્ણં)
ઓમયિલેમયિલં પાટિતવિપાટિતં મઞ્ચામ્ પીઠા(ં) ઓન્દ્રિ(દ્દ્રિ)ણ્ણકાં
પલુગ્ગકાં ઉચ્છિ(દુત્થિ)તકાં વાતાતપેન ઓપૂરિયંતાં પ્રાણકેહિ
ખજ્જન્તાં વર્યે(ષે)ણ ઓવર્યિ(ષિ)યન્તાં કાકશકુન્તેહિ ઓહયિયન્તાં
ભગવાન્ જાનન્તો પૃચ્છતિ । કસ્યેમે ભિક્ષવો વિહારકા ઓદ્રિણ્ણકા
પલુગ્ગકા અચૌક્ષા અપ્રતિસંસ્કૃતા શય્યાસ(11બ્1)નં ઉજ્ઝિતપ્રકીર્ણ્ણં
ઓમયિલોમયિલં પાટિતવિપાટિતં મઞ્ચા પીઠા (ઇ.પ્.73) ઓન્દ્રિ(દ્દ્રિ)ણ્ણકા
પલુગ્ગકાં ઉ(દુ)ત્થિતકાં વાતાતપેન ઓપૂરિયન્તાં પ્રાણકેહિ ખજ્જન્તાં
વર્ષેણ ઓવર્ષિયન્તાં કાકશકુન્તેહિ ઓહયિયન્તાં ભિક્ષૂ આહંસુ ॥ ઇમં
ભગવન્ સંઘસ્ય યે ધર્મ્મા(વર્ષા)ં ઉપગચ્છિષ્યન્તિ । તે
પ્રતિસંસ્કરિષ્યન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । તેન હિ એવં વર્ષોપનાયિકે શય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં ।
કિન્ તિ દાનિ એવં વર્ષોપનામિ(યિ)કે શય્યાસને પ્ર(11બ્2)તિપદ્યિતવ્યં । એષા
દાનિ સંઘસ્ય વર્ષોપનામિ(યિ)કા ભવતિ । પ્રકૃત્યૈવ તાવ
દાયકદાનપતિ પ્રતિસરિતવ્યા । તતો વિહારકા પ્રતિસંસ્કર્ત્તવ્યાઃ । યે
વિહારકા ઉદ્દિણ્ણકા પલુગ્ગકા ભવન્તિ । અચોક્ષા વા અપ્રતિસંસ્કૃતા વા
ભવન્તિ । (જ્.49) યદિ તાવ સુધાચ્છદનો ભવતિ । સુધાપિણ્ડો દાતવ્યો ।
ઇષ્ટકાચ્છદનો ભવતિ । ઇષ્ટકા દાતવ્યા । અપક્કાચ્છદનો ભવતિ ।
અપક્કા દાતવ્યા । કભલ્લ(11બ્3)ચ્છદનો ભવતિ । કભલ્લિકા દાતવ્યા ।
તૃણચ્છદનો ભવતિ । તૃણપૂલકો દાતવ્યા । મઞ્ચા વા પીઠા વા
ઓન્દ્રિ(દ્દ્રિ)ણ્ણકા પલુગ્ગકાં ભવન્તિ । મુંજા કર્ત્તિતવ્યા । બલ્બજા
કર્ત્તિતવ્યા મઞ્ચા ધ્ર(બુ)ણિતવ્યા ઉપ્પાદકા ભવન્તિ સયેચ્છ(મં
ત્થ)પયિતવ્યા । દુત્થપિતા ભવન્તિ । સુત્થપિતા કર્ત્તવ્યા । વાતાતપેન
ઓત(પૂ)રિયન્તિ । કાકશકુન્તેહિ વા ઓહપિ(યિ)યન્તિ । ચ્છન્ને સ્થપિતવ્યા ।
એવં શય્યાસનં (11બ્4) ભવતિ । ઓમયિલમયિલં પાટિતવિપાટિતં ધોવિય

સીવિતવ્યં । મૃત્તિકાપિણ્ડો દાપયિતવ્યો । મૂષિક-ઉચ્છિ(ક્કિ)રા વા યાચ(વ)
વંઘોરિકા પૂરેતવ્યા । યં તહિં પરિવેણે ભવંતિ । ભણ્ડં નિયતકં
સર્વ્વં સમુદાનિતવ્યં ।
પઞ્ચેહિ અઙ્ગેહિ સમન્વાગતો ભિક્ષુઃ શય્યાસનપ્રજ્ઞાપક સંમુતીયે
સંમન્યિતવ્યો । કતમેહિ પઞ્ચહિ । યો ન ચ્છન્દાયે ન દો(11બ્5)ષાયે ન
મોહાયે ન ભયાયે પ્રજ્ઞપ્તં ચ જાનાતિ । ઇમેહિ પઞ્ચહિ । પેયાલં, ॥
(જ્.50) ક(ર્)મ્મં કૃત્વા યાવ તે દાનિ સમન્તેન આષાઢમાસં શય્યાસનં
ગ્રાહેતવ્યં । વિહારા પરિવેણા અગ્નિશાલા ભક્તશાલા । ઉપસ્થાનશાલા ।
દ્વારકોષ્ઠકો વર્ચ્ચકુટી ઉદુપાનો જન્તાકો ચંક્રમા વૃક્ષમૂલા
વિહારકા (ઇ.પ્.74) ગ્રાહયિતવ્યા । અસુકે વિહારે એત્તકા મઞ્ચ(11બ્6)કા
પીઠકા વા એત્તકં આસ્તરણં એત્તકં પ્રાવરણં તતો લિખિતવ્યં ।
ભુર્જકે ફલકે વા પટ્ટિકાયામ્ વા । યદિ તાવ આરણ્યકં શય્યાસનં
ભવતિ । દૂરે દૂરો(રે) પરિવેણા ભવ(ં)તિ । ત્રયોદશીયં વા
ચાતુર્દ્દશીયં વા તેન શય્યાસનોદ્દેશો કર્ત્તવ્યો । અથ દાનિ ગ્રામાન્તિકં
શય્યાસનં ભવતિ । આસન્ને આસન્ને પરિવેણા ભવન્તિ । ચાતુર્દ્દશીયમ્ વા
પાઞ્ચદશીયમ્ વા શય્યાસનો(11બ્7)દ્દેશો કર્ત્તવ્યો । તં લિખિતં
સંઘસ્થવિરસ્ય અલ્લીપિતવ્યં । વક્તવ્યં । આયુષ્મન્ અમુકે વિહારકે
એત્તકા મઞ્ચા એત્તકા પીઠાઃ । એત્તકં આસ્તરણં એત્તકં પ્રાવરણં
કતમો તવ વિહારકો રુચ્યતિ । યો સંઘસ્થવિરસ્ય વિહારકો રુચ્યતિ સો
દાતવ્યો । અથ દાનિ સંઘસ્થવિરો જલ્પતિ । વિહારં યૂયં (જ્.51) ઉદ્દિશથ
વર્ષાવાસિકં સમં કરિષ્યામ ન્તિ(ત્તિ) । યં સંઘસ્થવિરો જલ્પતિ । તથા
કર્ત્તવ્યં, । (12અ1) તતો વિહારકા ઉદ્દિશિતવ્યાઃ । વૃદ્ધાન્તતો પ્રભૃતિ
યાવ અવર્ય(ષ)કપર્યન્તં ન ક્ષમતિ । શ્રામણેરાણાં વિહાર(રા)
ઉદ્દિશિતું । અથ દાનિ તેષાં ઉપાધ્યાયાચાર્યા જલ્પન્તિ । ઉદ્દિશથ યૂયં
એતેષાં વયં પ્રતિસંસ્કરિષ્યામ ન્તિ(ત્તિ) । તતો શ્રામણેરકાણાં પિ
વિહારકા ઉદ્દિશિતવ્યા । અથ દાનિ બહું ભવતિ । તતો દ્વિતીયકાલિકા
ઉદ્દિશિતવ્યા । અથ દાનિ તહિ(ં) કોચિ ભવતિ । આટક્કરસિંહનાદિકો (12અ2)
પર્યાપ્તો ગ્રીષ્મે શય્યાસનં ઉદ્દિશિતવ્યં । ગુપ્ત્યર્થં પરિભોગાર્થં
ઉત્થિષ્યં ઉત્થાપયિષ્યં કો વિહારકો તિ । વક્તવ્યો ન એષો ભવ કિઞ્ચિત
ભોગાર્થં વદિષન્તિ મ પ્રતિસંસ્કારણાર્થં એષો ચં ઉદ્દિશીયતિ । અથ
દાનિ સ્તોકા વિહારકા ભવન્તિ । દ્વિણ્ણાં ત્રયાણાં (વા) જનાનાં એકો
વિહારકો ઉદ્દિશિતવ્યો । અથ દાનિ એવં પિ સ્તોકા ભવન્તિ । ચતુર્ણ્ણાં
પઞ્ચાનામ્ વા જનાનાં એકો વિહા(12અ3)રકો ઉદ્દિશિતવ્યો । અથ દાનિ
એકવસ્તુકં ભવતિ । ભિક્ષૂ ચ બહુ(હૂ) ભવંતિ । વૃદ્ધાનાઞ્ ચ મઞ્ચા
પ્રજ્ઞાપયિતવ્યાઃ । નવકાનાં પીઠાઃ પ્રજ્ઞાપયિતવ્યાઃ । અથ દાનિ એવં
પિ સ્તોકં ભવતિ । વૃદ્ધાનાં પીઠાઃ પ્રજ્ઞાપયિતવ્યાઃ । નવકાનાં
સંસ્તરણા (જ્.52) (ઇ.પ્.75) પ્રજ્ઞાપયિતવ્યાઃ । અથ દાનિ એવં પિ સ્તોકં
ભવતિ । (અથ દાનિ) અલ્પો(લ્પા)વકાશો ભવતિ । વૃદ્ધેહિ સંસ્તરણે
પ્રતિપ(12અ4)દ્યિતવ્યં । નવકેહિ પર્યન(ઙ્કે) વીતિનામયિતવ્યં । અથ
દાનિ એવં પિ અલ્પાવકાશો ભવતિ । વૃદ્ધેહિ ચ્છન્ને પ્રવિશિતવ્યં ।

નવકેહિ વૃક્ષમૂલેહિ ચંક્રમેહિ નિષદ્યાહિ અભ્યવકાશે
વીતિનામયિતવ્યં । હેમન્તે શય્યાસનં ઉદ્દિશિતવ્યં, । ગુપ્ત્યર્થં
પરિભોગાર્થં ઉત્થિષ્યં ઉત્થાપયિષ્યં વર્ષાસુ શય્યાસનં ઉદ્દિશિતવ્યં ।
ગુપ્ત્યર્થં પરિભોગાર્થં ઉત્થા(12અ5)સ્યં ઉત્થાપયિતવ્યં । નાપિ ક્ષમતિ
શય્યાસનં અધ્યુપેક્ષિતું ઓમયિલોમયિલં પાટિતવિપાટિતં મઞ્ચા વા
પીઠા વા ઓદ્દ્રિણ્ણકા વા પલુગ્ગકા વા અધ્યુપેક્ષિતું । અથ ખલુ
કાલેન કાલં શય્યાસનં સીવિતવ્યં । બોધિ(ધોવિ)તવ્યં । કાલેન કાલં
મુઞ્જા કર્ત્તિતવ્યા । બલ્બજા કર્ત્તિતવ્યા । તતો મઞ્ચા ચ પીઠા ચ
બ્ર(બુ)ણિતવ્યા । એવં વર્ષોપનામિ(યિ)કે શય્યાસને પ્રતિપ(12અ6)દ્યિતવ્યં ।
ન પ્રતિપદ્યતિ । અભિસમાચારિકાન્ ધર્મ્માન્ અતિક્રમતિ ॥ * ॥
ઇઇ.3 મ્સ્.12અ6 (જ્.52.15); છ્.503અ24
ભગવાન્ શ્રાવસ્ત્યામ્ વિહરતિ । શાસ્તા દેવાનાઞ્ ચ મનુષ્યાણાઞ્ ચ
વિસ્તરેણ નિદાનં કૃત્વા યાવ અદ્રાક્ષીદ્ ભગવાં પઞ્ચાહિકાં
વિહારચારિકામ્ અનુચંક્રમન્તો (જ્.53) અનુવિચરન્તો વિહારકાં ઓદ્દ્રિણ્ણકાં
પલુગ્ગકાં ઉલ્લાય ગૃહીતકાં અચોક્ષાં અપ્રતિસંસ્કૃતાં ઉદકસ્ય પૂરાં
ઉદકભ્રમામ્ અશોધિ(ત)કાં દ્વારાહિ (12અ7) દ્વીપિકાહિ ખજ્જન્તો મઞ્ચાં
પીઠાં ઓન્દ્રિ(દ્દ્રિ)ણ્ણકાણાં પલુગ્ગકાં ઉ(દુ)ત્થિતકાં વર્ષેણ
(ઓ)વર્ષિયન્તાં પ્રાણકેહિ ખજ્જન્તાં ભગવાન જાનન્તો પૃચ્છતિ । કિં
ઇમં ભિક્ષવો વિહારકા ઉલ્લગ્ગકા ઓલ્લાયે ગૃહીતકાઃ । અચૌક્ષા
અપ્રતિસંસ્કૃતા ઉદકસ્ય પૂરાં ઉદકભ્રમા અશોધિતકા દ્વા(રે)
દ્વીપિકાહિ ખજ્જન્તા મઞ્ચા પીઠા ઓન્દ્રિ(દ્દ્રિ)ણ્ણકાં પલુગ્ગકાં
ઉત્પાદકાં ઉ(દુ)ત્થિતકાં વર્ષેણ ઓ(12બ્1)વર્ષિયન્તાં પ્રાણકેહિ
ખજ્જન્તા(ં) ભિક્ષૂ આહંસુઃ । યે ભગવાન્ (ઇ.પ્.76) અર્ષાં વસિષ્યન્તિ તે
પ્રતિસંસ્કરિષ્યન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । તેન હિ એવં વર્ષોપગતેહિ શય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં ।
કિન્ તિ દાનિ એવં વર્ષોપગતેહિ શય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં । એતે દાનિ
ભિક્ષવો વર્ષોપગતા ભવન્તિ । તેન હિ વિહારકા પ્રત્યવેક્ષિતવ્યા । યદિ
તાવ ઓન્દ્રિ(દ્દ્રિ)ણ્ણકા વા પલુગ્ગકા વા ભવન્તિ । યાવત્ મૂષિકોક્કારા વા
ચિક્ખલ્લિકા વા પ્ર(12બ્2)તિસંસ્કારયિતવ્યા । યદિ તાવ વિહારકો
સુધાચ્છદનો ભવતિ (સુધાપિણ્ડો દાતવ્યો) । ઇષ્ટકાચ્છદનો ભવતિ ।
ઇષ્ટકા દાતવ્યા । (જ્.54) અપક્વચ્છદનો ભવતિ । અપક્વા દાતવ્યા ।
કભલ્લચ્છદનો ભવતિ (કભલ્લિકા દાતવ્યા । તૃણચ્છદનો ભવતિ) ।
તૃણપૂલકો દાતવ્યો । ઉર્ણ્ણા(લ્લા)યે ગૃહીતકો ભવતિ । પિણ્ડં શાટિય
મૃત્તિકાયે લિમ્પિતવ્યો । મૂષ-ઉક્કારા વિલિખ્ખિ(ચિક્ખલિ)કા પૂરેતવ્યા ।
યદિ તાવ ઉપ્પેડનકો વિહારકો ભવતિ । શક્કારોટેન વા પૂરેતવ્યા
ઉ(અ)પ(12બ્3)ક્વપાંસુકેન વા । અથ દાનિ ઉપ્પંસુલો ભવતિ । ગોમયકાર્ષી
દાતવ્યા । ઉદકભ્રમા વા । પ્રણાલિભ્રમા વા પરિપૂરિતા ભવન્તિ
શોધયિતવ્યાઃ । મુણ્ડહર્મ્મિયા પ્રતિસંસ્કર્ત્તવ્યા । શય્યાસનં
ઓમયિલોમયિલં ભવતિ । પાટિતવિપાટિતં ધોવયિતવ્યં । રઞ્જેતવ્યં ।
મઞ્ચા વા પીઠા વા ભગ્નકા ભવન્તિ । છિન્નગણ્ઠિકા કર્ત્તવ્યા ।

ઓન્દ્રિ(દ્દ્રિ)ણ્ણકા વા પલુગ્ગકા ભવન્તિ । મુ(12બ્4)ઞ્જા કર્ત્તિતવ્યા । મઞ્ચા
બ્ર(બુ)ણિતવ્યા । પીઠિકા બ્ર(બુ)ણિતવ્યા । ઉપ્પાદકા ભવન્તિ સમં
થાપેયિતવ્યા । ઉ(દુ)ત્થિતકા ભવન્તિ । સુત્થિતા થપેતવ્યા । વાતાતપેન
ઓપૂરિયન્તિ । નૈવાતે થપિતવ્યાઃ । વર્ષેણ ઓવર્ષિયન્તિ । ચ્છન્ને
થપિતવ્યા । પ્રાણકેહિ ખજ્જન્તિ ચ્છન્દિયાણં પ્રતિપાદિકેહિ થપયિતવ્યા ।
નાપિ ક્ષમતિ । શય્યાસનં અધ્યુપેક્ષિતું । ઓમયિલોમયિલં વા
પાટિતવિ(12બ્5)પાટિતં વા ॥ અથ ખલુ કાલેન કાલં ધોવિતવ્યં ।
સીવયિતવ્યં । રઞ્જિય(જયિ)તવ્યં । મઞ્ચા વા પીઠા વા ઉપ્પાદકા
ભવન્તિ । સમાં થપિતવ્યાઃ । દુત્થિતા ભવન્તિ । સુસ્થિતા થપિતવ્યાઃ ।
ઓન્દ્રિ(દ્દ્રિ)ણ્ણકા ભવન્તિ । પલુગ્નકા વા મુઞ્જા કર્ત્તિતવ્યા । બલ્બજા
કર્ત્તિતવ્યા । (જ્.55) મઞ્ચા બુણિતવ્યાઃ । (ઇ.પ્.77) પીઠા બુણિતવ્યાઃ ।
પાદકા ઉ(દુ)ત્થિતકા ભવન્તિ । સુથપિતા કર્ત્તવ્યાઃ । વિહારકા કાલેન
(12બ્6) કાલં સિઞ્ચિતવ્યાઃ । સંમાર્જિતવ્યાઃ । ગોમયકાર્ષી દાતવ્યાઃ ।
ઉદકભ્રમાઃ પ્રનાડિકાભ્રમા વા કાલેન કાલં શોધિતવ્યાઃ । પઞ્ચાહે
પઞ્ચાહે શય્યાસનં પ્રત્યોતાપેતવ્યં । મઞ્ચા વા પીઠા વા અન્યાયતઃ
કર્ત્તવ્યં । વિહારો ઓમસ્વેદિકો ભવતિ । મઞ્ચો ભિત્તિ(તો) મોચેત્વા
પ્રતિપાદિકા દાતવ્યાઃ । યથા પ્રાણકેહિ ન ખાદ્યેયા સન્તાનિકા
શાટિતવ્યો । અન્વર્દ્ધમાસં ગોમયશા(12બ્7)ટો દાતવ્યો । યદિ તાવ વિહારો
ઓશ કરોતિ ઓદકો દાતવ્યો । અથ દાનિ ઉસ્વેદકો ભવતિ શુદ્ધેન ગોમયેન
મર્દ્દિતવ્યં । વિહારો ઉસ્વેદકો ભવતિ । ન દાનિ તહિં ક્ષમતિ ।
હસ્તશૌચં વા કર્ત્તું પાદશૌચં વા મુખમ્ વા ધોયિ(વિ)તું । પાદમ્
વા નિર્મ્માદયિતું । નાપિ દાનિ ક્ષમતિ । વિહારો પિત્થિત્વા સ્થપિતું । અથ
ખલુ કાલેન કાલં અપાવુરિતવ્યો યથા વાતં લભેય્યા (ન) ધૂપેતવ્યો
કુ(13અ1)ષ્ઠેન ભુર્જેન વા સક્તુહિ વા એવં વર્ષોપગતકેહિ (જ્.56)
શય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં । ન પ્રતિપદ્યતિ ॥ અભિસમાચારિકાન્
ધર્મ્માન્ અતિક્રમતિ ॥ * ॥
ઇઇ.4 મ્સ્.13અ1 (જ્. 56.3); છ્.503બ્10
ભગવાન્ શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ । શાસ્તા દેવાનાઞ્ ચ મનુષ્યાણાઞ્ ચ
વિસ્તરેણ નિદાનં કૃત્વા અપરં દાનિ આરણ્યકં શય્યાસનં હિમદોષેણ
ચિત્તં ન વસતિ । તે દાનિ આરણ્યકા વિહારં બાહિરં ઘટ્ટિયં કારિયાણ
ગ્રામન્તિકં શય્યાસનં ઓકસ્તાઃ સો દાનિ વિ(13અ2)હારકો વનદવેન
આગચ્છિયાણ દગ્ધો । એતં પ્રકરણં ભિક્ષૂ ભગવતો આરોચયેંસુ
ભગવાન્ આહ । તેન હિ એવં વર્ષવુસ્તેહિ શય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં । કિન્
તિ દાનિ એવં વર્ષવુસ્તેહિ શય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં । એતં દાનિ આરણ્યકં
શય્યાસનં હિમદોષેણ રિ(ચિ)ત્તં ન વસતિ । ન ક્ષમતિ । આરણ્યકેહિ
અશબ્દકર્ણ્ણિકાયે ગ્રામાન્તિકં । શય્યાસનં ઓક્કસિતું । અથ ખલુ
ઉચ્છા(13અ3)હેતવ્યા । તહિ(ં) એકો વા દ્વૌ વા ત્રયો વા યાવતકા (ઇ.પ્.78)
ઉચ્છહન્તિ । યો પ્રતિબલો વસ્તું યદિ ઉત્સહન્તિ । તેષાં આહારેણ
ઉપસ્તમ્ભં કર્ત્તવ્યં । યથા ન વિહન્યેંસુ । અથ દાનિ ઉદ્વહન્તિ ।
આહ । કિં વયં પરિત્યક્તાઃ । કિસ્સ (જ્.57) વયં વસામઃ । યં તહિં

શય્યાસનં ભવતિ કોચવકો વા ઉલ્લીયો વા ચતુરસ્રકા વા કુમ્ભીયો વા
કટ(ટા)હકાનિ વા સર્વ્વં ગ્રામાન્તિકં, (13અ4) શય્યાસનં ઓતારેતવ્યં ।
મઞ્ચા પીઠા ઉલ્લપિત્વા સ્થાપયિતવ્યા । મઞ્ચા ભિત્તિયો મોચેત્વા
પ્રતિપાદકા દાતવ્યા । યથા પ્રાણકેહિ દીપિકાહિ વા ન ખજ્જેયા । નાપિ
દાનિ ક્ષમતિ સો વિહારો અધ્યુપેક્ષિતું । ઓન્દ્રિ(દ્દ્રિ)ણ્ણકો વા પલુગ્ગકો વા
અચૌક્ષો વા અપ્રતિસંસ્કૃતો વા । અથ ખલુ યદિ તાવ તૃણચ્છદનો વા
ભવતિ તૃણપુલકો દાતવ્યો । યાવ ગો(13અ5)મયશાટો દાતવ્યો ।
પરિભાણ્ડં કર્ત્તવ્યં । શ્વેતવર્ણ્ણા દાતવ્યં ॥ સમન્તેન વિહારસ્ય
તાવ પ્રતિકૃત્યેવ અગ્નિહરણી કર્ત્તવ્યા । ભૃતકેહિ ચ કર્મ્મકરેહિ ચ
વિહારસ્ય ચતુઃપાર્શ્વે કક્ષં જાતકં ભવતિ સો લવાપયિતવ્યો । યં કાલં
શુષ્કં ભવતિ । નિષ્પ્રાણકં તતો ગ્નિના દહાપયિતવ્યો વિહારકો
સિઞ્ચિતવ્યો । સમ્માર્જિતવ્યો । ગોમયકાર્ષી (13અ6) દાતવ્યા । યં સારાસારં
શય્યાસનં અમિલા વા અસ્તરણિકાં વા કોચકા વા મકુચકા (વા)
ગુડુગુડુકા વા મકુચકા વા તે ગ્રામાન્તિકં શય્યાસનં નાપયિતવ્યાઃ ।
મઞ્ચાઃ પ્રતિપાદકેહિ સ્થાપયિતવ્યા ભિત્તિતો યુ(મુ)ક્તાઃ । મંચસ્ય ઉપરિ
પીઠા સ્થાપયિતવ્યા । પીઠસ્ય ઉપરિ યં તત્ર શય્યાસનં
ઓમયિલોમયિલં પાટિત(જ્.58)વિપાટિતં પીઠસ્ય ઉપરિ સ્થાપયિતવ્યં
ચીવરવંશે સ્થાપયિતવ્યં, (13અ7) ભિત્તિતો મુક્તં । યદિ તાવ વિહારો
ઉપ્પિડનકો ભવતિ । ન ક્ષમતિ । લેનાનિ બન્ધિતું । અથ ખલુ મુક્તકા
કર્ત્તવ્યા । અથ દાનિ ઉપ્પંસુલકા વિહારકા બાહિરઘટ્ટિમા કર્ત્તવ્યાઃ ।
સર્વ્વેહિ નિ(ર્)ધાવિતવ્યા એકેન અભ્યન્તરઘટ્ટિમં વિહારકાં કરિય
રેજ્જૂયે વા કડેવરિકા ।ય(યે) વા ઓતરિતવ્યં । ઓતરિય રજ્જૂયે વા કડેવરિયા
વા અભ્યન્તરે ક્ષિપિતવ્યા । બાહ્યેન વા અચ્છિતવ્યા । યે (13બ્1) તત્ર ભવન્તિ
ગોપાલકા વા પશુપાલકા વા તેષાં સો વિહારો અનુપરિન્દિતવ્યો તે
વક્તવ્યાઃ । દીર્ઘાયુ ગચ્છામ તાવ યં ગ્રામાન્તિકં શેય્યાસનં એષો
તુમ્હાકં વિહારકો અનુપરિન્દિતો ભવતુ । એવં અનુપરિન્દિયાણ ગન્તવ્યં
(ઇ.પ્.79) । અથ દાનિ ગ્રામાન્તિકં શેય્યાસનં ભવતિ । એવં હ્ય્ એવ સર્વ્વં
પ્રતિસંસ્કારો કર્ત્તવ્યાઃ । યાવ શ્વેતવર્ણ્ણા દાતવ્યા । એતાનિ મહન્તાનિ
વસ્તૂનિ ભવન્તિ । યથા (13બ્2) અગ્નિશાલા વા ઉપસ્થાનશાલા વા યદિ તાવ
સસ્વામિકં ભવતિ । તેન પ્રતિસંસ્કારોયે(પે)તવ્યા । ઉદ્દિષ્ટકો નાશો યો
સ્ય ભવતિ । તેન પ્રતિસંસ્કર્ત્તવ્યા । અથ દાનિ નૈવ સસ્વામિકો ભવતિ ।
નાપિ ઉદ્દિષ્ટકો સર્વ્વસંઘેન પ્રતિસંસ્કર્ત્તવ્યો । સામગ્રીયે સંવિદિત્વા
તહિં એકમ્ એકો (જ્.59) વા શમો દાતવ્યો । દ્વે વા દ્વે વા ત્રયો વા ત્રયો વા
યથા સર્વ્વપ્રતિસંસ્કારો ગચ્છે તથા (13બ્3) દાતવ્યં । મઞ્ચા વા પીઠા
વા ઉલ્લગ્ગકા ભવન્તિ । અયચ્છિતવ્યા । અયં ચ્છન્તિયો કર્ત્તવ્યાઃ । ઉન્નિયો
વા બિશિઓ વા ચતુરસ્રકા વા ઓમયિલોમયિલા ભવન્તિ । પાટિતવિપાટિતા
ધોવિત્વ સિવિતવ્યા । પ્રત્યગ્ગલાનિ દાતવ્યાનિ । ભણ્ડં નિયતકં ભવતિ ।
સમુદાનેતવ્યં । ગ્રામાન્તિકં શેય્યાસનં ઉદકદોષેણ રિ(ચિ)ત્તં ન
સંવસતિ ન ક્ષમતિ તેહિ અ(13બ્4)શબ્દકર્ણ્ણિકાયે આરણ્યકં શેય્યાસનં
ગન્તું । અથ ખલુ પ્રતિકૃત્યેવ તાવ યં તત્ર સારાસારં ભાણ્ડમ્

અસ્તરણં વા પ્રાવરણં વા ઉપસ્કરો વા શ્રદ્ધાપ્રસન્નેહિ ઉપાસકકુલેહિ
સ્થાપયિતવ્યં । વિહારકો સંમાર્જયિતવ્યો । ગોમયકાર્ષી દાતવ્યા ।
મંચા પ્રતિપાદકેહિ સ્થાતવ્યા ભિત્તિતો મુક્તં । મઞ્ચસ્ય ઉપરિ પીઠં
સ્થાપયિતવ્યં । પીઠસ્યોપરિ યં ત(13બ્5)ત્ર જર્જર બિસિ વા જર્જર
ચતુરશ્રકો વા તં સ્થાપયિતવ્યં । યદિ તાવ ઉપ્પીડનકો વિહારો ભવતિ ।
તતો લેનાનિ મુક્તાનિ સ્થાપેતવ્યાનિ । અથ દાનિ ઉપ્પત્સુ(મ્સુ)લકો વિહા(રો)
ભવતિ લેનાનિ બાહિરઘટ્ટિમાનિ કર્ત્તવ્યાનિ સર્વ્વે ભિક્ષૂહિ
નિ(ર્)ધાવન્તેહિ । એકેન વિહારકો અત્ય(ભ્ય)ન્ત(ર)ઘટ્ટિમો કર્ત્તવ્યો ।
પ્રતિવેશિકુલાતો નિશ્રેણિયાવિય તતો ઓ(13બ્6)તરિતવ્યો । (જ્.60) યે તત્ર
પ્રતિવેશિકા ભવન્તિ । તેષામ્ અનુપરિન્દિતવ્યં । દીર્ઘાયુ એષો વિહારકો
તુમ્હાણં અનુપરિન્દિતો ભવતુ । (ઇ.પ્.80) ગચ્છામ વયં અરણ્યકાનિ
શેય્યાસનાનિ એવં પરિન્દિય ગન્તવ્યં । એવં વર્ષવુસ્તેહિ શેય્યાસને
પ્રતિપદ્યિતવ્યં । ન પ્રતિપદ્યતિ । અભિસમાચારિકાન્ ધર્મ્માન્
અતિક્રમતિ ॥ * ॥
ઇઇ.5 મ્સ્.13બ્6 (જ્. 60.5); છ્.503ચ્1
ભગવાન્ શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ શાસ્તા દેવાનાઞ્ ચ મનુષ્યાણાઞ્ ચ
વિસ્ત(13બ્7)રેણ નિદાનં કૃત્વા પઞ્ચાર્થવશાં વિસ્તરેણ કૃત્વા યાવદ્
અદ્રાક્ષીદ્ ભગવાં પઞ્ચાહિકાં વિહારચારિકાં અનુચંક્રમન્તો
અનુવિચરન્તો વિહારકાં ઓદ્દ્(ર્)ઇણ્ણકાં પ્રલુગ્ગકાં અચૌક્ષાં
અપ્રતિસંસ્કૃતાં શેય્યાસનં ઉજ્ઝિતપ્રકીર્ણ્ણં ઓમયિલોમયિલ(ં)
પાટિતવિપાટિતં મઞ્ચા ચ પીઠા ચ । ઉદ્દ્રિણ્ણકા પ્રલુગ્ગકા ઉપ્પાદકા
ઉ(દુ)ત્થિતકા વર્ષેણ ઓવર્ષિયન્તાં પ્રાણકેહિ ખજ્જન્તાં ભગવાન્ (14અ1)
જાનન્તો ભિક્ષૂં પૃચ્છતિ । કિમ્ ઇદં ભિક્ષવો વિહારકા ઓદ્દ્રિણ્ણકા
પલુગ્ગકા અચૌક્ષા અપ્રતિસંસ્કૃતાઃ શેય્યાસનં ઉજ્ઝિતપ્રકીર્ણ્ણં
ઓમયિલોમયિલં પાટિતવિપાટિતં મઞ્ચા ચ પીઠા ચ ઓદ્દ્રિણ્ણકા
પલુગ્ગકા ઉપ્પાદકા ઉ(દુ)ત્થિતકા વર્ષેણ ઓવર્ષયન્તા પ્રાણકેહિ
ખાજ્જન્તા તે દાનિ આહંસુ વયં ભગવન્ આગન્તુકા યે નેવાસિકા તે
સંસ્કરિષ્યન્તિ ।
ભગવાન્ આહ ॥ તેન હિ એત(વ)ં આગન્તુકેહિ શે(14અ2; જ્.61)ય્યાસને
પ્રતિપદ્યિતવ્યં । કિન્ તિ દાનિ એવં આગન્તુકેહિ શેય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં ।
એતા દાનિ ભિક્ષૂ આગન્તુકા ભવન્તિ વિહારકો ઉદ્દિષ્ટકો ભવતિ । મઞ્ચં
પીઠં પિ ચતુરસ્રકં કુર્ચ્ચં બિ(ં)બોહનં ઉદ્દિષ્ટં ભવતિ નાપિ
ક્ષમતિ । ગતાગતસ્ય વિહારકે ભણ્ડં પ્રવેશિતું । અથ ખલુ યદિ તાવ
અન્ધકારકો વિહારકો ભવતિ । પ્રદીપો જ્વાલયિતવ્યો તૃણોલ્કા વા કણ્ડોલ્કા
વા પ્ર(14અ3)જ્વાલયિતવ્યા । પ્રવિશિય ચીવરંચ(વં)શો તાચ(વ)
પ્રત્યવેક્ષિતવ્યો । અનેકાયે પ્રાણકેહિ ખાદિતકો ભવતિ । યદિ તાવ
પ્રાણકેહિ ખાયિતકો ભવતિ ભગ્નકા વા તં અપનિય અન્યો કીલકો
આકોટયિતવ્યો (ઇ.પ્.81) પાત્રપ્રવેશિકા સ્થાપયિતવ્યા । મઞ્ચકશ્ ચ
પ્રત્યવેક્ષિતવ્યઃ । યદિ તાવ વિભગ્નકો વા ચ્છિન્નકો વા ભવતિ
ચ્છિન્નકણ્ઠિ કર્ત્તવ્યા । ઓદ્દ્રિણ્ણકો (14અ4) વા પલુગ્ગકો વા ભવતિ

મુંજા કર્ત્તિતવ્યા બલ્બજા કર્ત્તિતવ્યા । મઞ્ચા બ્ર(બુ)ણિતવ્યા પીઠા
બ્ર(બુ)ણિતવ્યા । વિહારકો શોધયિતવ્યો । સમ્માર્જયિતવ્યો । મૂષ-ઉક્કિરા
વા ભવતિ આકોટયિતવ્યા । ગોમયકાર્ષી દાતવ્યા । મઞ્ચકો પ્રતિપાદકે
સ્થાપયિતવ્યો આસ્તરણં પ્રજ્ઞપિય પ્રતિક્રમિતવ્યં । યદિ સર્વ્વરાત્રો
ગચ્છતિ પ્રતિસંસ્કાર(જ્.62)યન્તસ્ય સર્વ્વરાત્રી
પ્રતિસંસ્ક(સ્કા)રયિ(14અ5)તવ્યં । એવં આગન્તુકેહિ શેય્યાસને
પ્રતિપદ્યિતવ્યં । ન પ્રતિપદ્યતિ । અભિસમાચારિકાન્ ધર્મ્માન્
અતિક્રમતિ ॥ * ॥
ઇઇ.6 મ્સ્.14અ5 (જ્.62.4); છ્.503ચ્16
ભગવાન્ શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ શસ્તા દેવાનાઞ્ ચ મનુષ્યાણાઞ્ ચ વિસ્તરેણ
નિદાનં કૃત્વા પઞ્ચાર્થવશાં વિસ્તરેણ કૃત્વા યાવદ્ અદ્રાક્ષીદ્ ભગવાં
પઞ્ચાહિકાં વિહારચારિકામ્ અનુચંક્રમન્તો અનુવિરચન્તો વિહારકાં
ઓદ્દ્રિણ્ણકાં પલુગ્ગકાં અ(14અ6)ચૌક્ષાં અપ્રતિસંસ્કૃતાં શેય્યાસનં
ઓમયિલેમયિલં પાટિતવિપાટિતં । મઞ્ચા પીઠા ઓદ્દ્રિણ્ણકાં
પલુગ્ગકાં । ઉપ્પાદકાં ઉ(દુ)ત્થિતકાં વર્ષેણ ઓવર્ષિયન્તાં પ્રાણકેહિ
ખજ્જન્તાં ભ(ગ)વાન્ જાનન્તો પૃચ્છતિ । કિં ઇમે ભિક્ષવો વિહારકા
ઓદ્દ્રિણ્ણકા પલુગ્ગકા અચૌક્ષા અપ્રતિસંસ્કૃતા શય્યાસનં ઓમયિલેમયિલં
પાટિતવિપાટિતં મઞ્ચા પીઠા ઓદ્દ્રિણ્ણકા પલુગ્ગકા ઉપ્પાદકા
ઉ(દુ)ત્થિ(14અ7)તકા વર્ષેણ ઓવર્ષયન્તા પ્રાણકેહિ ખજ્જન્તા ભિક્ષૂ
આહંસુ । વયં ભગવન્ નેવાસિકા યે આગન્તુકા તે પ્રતિસંસ્કરિષ્યન્તિ ।
ભગવાન્ આહ । તેન હિ એવં નેવાસિકેહિ શેય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં । કિન્ તિ
દાનિ એવં નેવાસિકેહિ શય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં । નાયં તાવ ક્ષમતિ ।
નૈવાસિકેહિ યે વિહારકા ઓદ્દ્રિણ્ણકા પલુગ્ગકા અચૌક્ષા અપ્રતિસંસ્કૃતા તે
આગન્તુકાનાં (14બ્1) સ્થાપયિતું । યદિ આગન્તુકાનાં માતુ અત્યાયિકં
ભવિષ્યન્તિ । તતો નં પ્રતિસંસ્કરિષ્યન્તીતિ ॥ અથ ખલુ (જ્.63) યે વિહારકા
નવકા ચ સુપ્રતિસંસ્કૃતા ચ તે આગન્તુકાનાં સ્થાપયિતવ્યા । નાપિ
ક્ષમતિ (ઇ.પ્.82) શેય્યાસનં ઓમયિલોમયિલં પાટિતવિપાટિતં આગન્તુકાનાં
સ્થાપયિતું । યદિ આગન્તુકાનાં માતુ અત્યાયિકં ભવિષ્યતિ તતો
ધોવિષ્યન્તિ । રઞ્જિષ્યન્તિ । સીવિષ્યન્તિ । અથ ખલુ યં (14બ્2) શેય્યાસનં
નવકં સુધોતં ચ સુરક્તં ચ તં આગન્તુકાનાં સ્થાપયિતવ્યં । નાપિ
ક્ષમતિ યે મઞ્ચા વા પીઠા વા પ્રલ(લુ)ગ્ગકા વા ઓદ્દ્રિણ્ણકા વા તે
આગન્તુકાનાં સ્થાપયિતું । યદિ આગન્તુકાનાં માતુ અત્યાય(યિ)કં
ભવિષ્યતિ । તતો બુણિષ્યન્તિ । અથ ખલુ યે મઞ્ચા વા પીઠા વા નવા ચ
સારા ચ સ(સુ)ધોતા ચ તે આગન્તુકાનાં સ્થાપયિતવ્યા નાપિ ક્ષમતિ ।
અધ્યુપેક્ષિતું । અથ ખલુ વિ(14બ્3)હારકાણાં કાલેન કાલં
ખણ્ડફુટ્ટં પ્રતિસંસ્કર્ત્તવ્યં । શેય્યાસનં ધોવિતવ્યં । સિવિતવ્યં ।
રઞ્જિતવ્યં । મઞ્ચા વા પીઠા વા ભગ્ના વા ભવન્તિ ચ્છિન્નગણ્ઠિકા
કર્ત્તવ્યા । ઓદ્દ્રિણ્ણકા વા પલુગ્ગકા વા ભવન્તિ । મુઞ્જા કર્ત્તિતવ્યા ।
બલ્બજા કર્ત્તિતવ્યા મઞ્ચા બ્ર(બુ)ણિતવ્યા પીઠા વ્રણિતવ્યા । મઞ્ચા વા
પીઠા વા ઉપ્પાદકા ભવન્તિ । સમં સ્થાપયિતવ્યા । ઉ(દુ)ત્થાપિતકા

(14બ્4) ભવન્તિ । સુસ્થિતા કર્ત્તવ્યા । (જ્.64) વાતાતપેન તે(ઓ)પૂરિયન્તિ ।
નિવાતે સ્થાપયિતવ્યા । કાકશકુન્ન(ન્ત)કેહિ ઓહયિયન્તિ છન્ને
સ્થાપયિતવ્યાઃ । વર્ષેણ તે(ઓ)વર્ષિયન્તિ નિરોવર્ષે સ્થાપયિતવ્યા ।
પ્રાણકેહિ ખજ્જન્તિ ચ્છિન્નગણ્ડિ(ણ્ઠિ)યકા કરિય પ્રતિપાદકેહિ
સ્થાપયિતવ્યા । એવં નેવાસિકેહિ શય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં । ન
પ્રતિપદ્યતિ । અભિસમાચારિકાન્ ધર્મ્માન્ અતિક્રમ(14બ્5)તિ ॥ * ॥
ઇઇ.7 મ્સ્.14બ્5 (જ્. 64.6); છ્.503ચ્25
ભગવાન્ શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ । શાસ્તા દેવાનાઞ્ ચ મનુષ્યાણાઞ્ ચ
વિસ્તરેણ નિદાનં કૃત્વા યાવદ્ અદ્રાક્ષીદ્ ભગવાન્ પઞ્ચાહિકાં
વિહારચારિકામ્ અનુચંક્રમન્તો અનુવિચરન્તો વિહારકાં ઓદ્દ્રિણ્ણકાં
પલુગ્ગકાં અનભિ(પ્રતિ)સંસ્કૃતાં ઉલ્લાપે(યે) ગૃહીતકાં શેય્યાસનં
ઓમયિલમયિલં પાટિતવિપાટિતં મઞ્ચા ચ પીઠા ચ ઓદ્દ્રિણ્ણકાં
પલુગ્ગકાં ઉપ્પાદકાં (14બ્6) ઉ(દુ)ત્થિતકાં વાતાતપેન ઓપૂરિયન્તાં
કાકશકુન્ને(ન્તે)હિ ઓહર્ષિ(યિ)યન્તાં વર્ષેણ ઓવર્ષિયન્તાં પ્રાણકેહિ
ખજ્જન્તાં ભગવાન જાનન્તો યેચ(વ) ભિક્ષૂં પૃચ્છતિ । કિં એતે ભિક્ષવો
વિહારકા ઓદ્દ્રિણ્ણકા પલુગ્ગકા શેય્યાસનં (ઇ.પ્.83) ઓમયિલમયિલં
પાટિતવિપાટિતં મઞ્ચા પીઠા ચ ઓદ્દ્રિણ્ણકા પલુગ્ગકા ઉપ્પાદકા
ઉ(દુ)ત્થિતકા વાતાતપેન ઓપૂરિયન્તા કાકશકુન્ને(ન્તે)હિ ઓહયિયન્તાં
વર્ષેણ (ઓ)વર્ષિયંતા પ્રા(14બ્7)પ્રાણ(જ્.65)કેહિ ખજ્જન્તા । ભિક્ષૂ આહંસુ ।
યે ભગવં આગન્તુકા ચ નેવાસિકા ચ તે પ્રતિસંસ્કરિષ્યન્તિ । વયં
ઇત્વારવાસિનો
ભગવાન્ આહ । તેન હિ એવં સર્વ્વેહિ શેય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં । કિન્ તિ
દાનિ એવં હિ સર્વ્વેહિ શેય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં । એતે દાનિ વિહારકા
ભવન્તિ । ઓદ્દ્રિણ્ણકા પલુગ્ગકા અચૌક્ષા અપ્રતિસંસ્કૃતકા તતો રણરણાયે
ગણ્ડિં આહણિય સર્વ્વસંઘેન સન્નિપતિ(15અ1)તવ્યં । અથ દાનિ કશ્ચિદ્
આહ । અહન્ ધર્મ્મકથિકો અહં વિનયધરો અહમ્ આરણ્યકો પિણ્ડચારિકો
પાંસુકુલિકો ય એતો(તે) દ્રોણી શ્રમણકા તે પ્રતિસંસ્કરિષ્યન્તીતિ ॥ તે
વિનાયાતિક્રમમ્ આસાદયન્તિ ।
અથ ખલુ સર્વ્વેહિ સન્નિપતિતવ્યં । અન્યેહિ તાવ મૃત્તિકા મર્દ્દિતવ્યા ।
અન્યેહિ ખાણુકા વિશાલિકા વા પિણ્ડકા વા પરિપૂરિય દાતવ્યા । અન્યેહિ
પરિહરિતવ્યં । અન્યેહિ લિપ્પિતવ્યં । અ(15અ2)ન્યેહિ મજ્જિતવ્યં । અન્યેહિ
ઉદકં પરિહરિતવ્યં । અથ દાનિ બહું લિપ્પિતવ્યં ભવતિ । ભિક્ષૂ ચ
શાઠ્યેન કરેન્તિ । કિં કર્ત્તવ્યં મિતકં દાતવ્યં । ઇમન્ તવ ખણ્ડં
ઇમં તવ ખણ્ડન્ તિ । ઇમં ત્વયા પ્રતિસંસ્કારયિતવ્યં । એતે વિહારકા
ઉલ્લાપે(યે) ગૃહીતકા ભવન્તિ અપ્રતિસંસ્કૃતા વા ઉપ્પંસુલા વા
સર્વ્વસંઘસ્ય ગણ્ડિમ્ આકોટયિત્વા અન્યેહિ તાવદ્ યા ભિત્તિ ઓલ્લાયે
ગૃહીતકાયો તાયો શા(15અ3)ટયિતવ્યાયો અન્યેહિ મૃત્તિકા મર્દ્દેતવ્યા ।
અન્યેહિ ઉદકઃ પરિહરિતવ્યઃ । અન્યે(હિ) મૃત્તિકા પરિહર્ત્તવ્યા । અન્યો લેપો
દાતવ્યઃ । (જ્.66) અન્યૈઃ સ(ં)માર્જિતવ્યં । વિહારકા ઉપ્પેડનકા ભવન્તિ ।
શર્કરાટકા વા આપકપાંસુકો વા પરિહરિતવ્યો આકોટયિતવ્યો । અથ દાનિ

ઉપંસુલકા વિહારકા ભવન્તિ । અન્યૈર્ ગ્ગોમય પરિહર્ત્તવ્યઃ ।
અન્યૈ(15અ4)ર્ ઉદકં પરિહર્ત્તવ્યઃ । અન્યૈ(યે)હિ અધ્વાપયિતવ્યં । અન્યેહિ
ગોમયકાર્ષી દાતવ્યા । નાપિ દાનિ (ઇ.પ્.84) અધ્યુપેક્ષિતવ્યં । શેય્યાસનં
ઓણ્ણિયો વા કોચવકો વા પ્રાકા(વા)રા વા બિસિયો વા ચતુરસ્રકો વા
બિમ્બોહનકા વા ચિલિમિલિકા વા ઓમયિલમયિલા વા પાટિતવિપાટિતવિપાટિતા
વા અચૌક્ષા વા અપ્રતિસંસ્કૃતા વા । અથ ખલુ કાલેન કાલં । અ(15અ5)ન્યેહિ
ઓષા ગાલયિતવ્યો । અન્યેહિ ઉદકં પરિહર્ત્તવ્યં । અન્યેહિ ક્ષારં
આનયિતવ્યં । અન્યેહિ વોધ(ધોવ)યિતવ્યં, । અન્યેહિ પીડિતવ્યં । અન્યેહિ
વિસયિતવ્યં । અન્યેહિ પરિહર્ત્તવ્યં । મઞ્ચા વા પીઠા વા ઓડ્ડિણ્ણકા વા
પલુગ્ગકા વા પલુગ્ગકા વા ભવન્તિ । સર્વ્વેહિ મુઞ્જા વા બલ્બજા વા
કર્ત્તિતવ્યા । મઞ્ચા વા વાતવ્યા પીઠા વાતવ્યા બિસી સીવયિતવ્યા ।
ચતુરસ્રા દાપ(15અ6)યિતવ્યા ॥ નંગલાનિ ઉત્થાપયિતવ્યાનિ । એતે મઞ્ચા વા
પીઠા વા ભગ્નકા વા ભવન્તિ । યો યં પશ્યતિ (જ્.67) તેન ય્યેવ ગણ્ઠી
કર્ત્તવ્યા । ઉપાદકા ભવન્તિ । યો યે(વ) પશ્યતિ તેન યેવ સમં
સ્થાપયિતવ્યં । દુત્થિતકા ભવન્તિ । સુસ્થિતકા કર્ત્તવ્યા । વાતાતપેન વા
ઓપૂરિયન્તિ । યો યેવ પશ્યતિ તેન ય્યેવ નિવાતે સ્થાપયિતવ્યા ।
કાકશકુન્તેહિ વા ઓહયિયન્તિ । યો ય્યેવ પશ્યતિ । તેન ય્યેવ (15અ7) છન્ને
સ્થાપયિતવ્યા । વર્ષેણ ઓવર્ષયન્તિ । યો યેવ પશ્યતિ તેન ય્યેવ નિરોવર્ષે
સ્થાપયિતવ્યા । પ્રાણકેહિ ખજ્જ(ન્)તિ । યો યેવ પશ્યતિ । તેન ય્યેવ
ચ્છિન્નગણ્ઠિકા કરિયાણ પ્રતિપાદકેહિ સ્થાપયિતવ્યા । એવં સર્વ્વેહિ
શય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં । ન પ્રતિપદ્યતિ । અભિસમાચારિકાન્ ધર્મ્માન્
અતિક્રમતિ ॥ * ॥
ઇઇ.8 મ્સ્.15અ7 (જ્. 67.9); છ્.504અ14
ભગવાન્ શ્રાવસ્ત્યાં વિરહતિ શાસ્તા દેવાનાઞ્ ચ મનુષ્યાણાઞ્ ચ
વિસ્ત(15બ્1)રેણ નિદાનં કૃત્વા તે દાનિ ભિક્ષૂ પ્રકીર્ણ્ણકસ્ય ઉચ્છ્વાસં
કરોન્તિ । જનો દાનિ ઓધ્યાયતિ । પશ્યથ ભણે શ્રમણકા યથા ઉષ્ટ્રા
વા ગોણા વા ગર્દ્દભા વા ચ્છગલકા વા એવમ્ ઇમે શ્રમણા
પ્રકીર્ણ્ણકસ્ય ઉશ્વાસં કરેન્તિ । નષ્ટં ભ્રષ્ટં કુતો એષાં
શ્રામણ્યં । એતં પ્રકરણં ભિક્ષૂહિ શ્રુતં ભિક્ષૂ ભગવતો
આરોચયેંસુ । ભગવાન્ આહ । સત્યં ભિક્ષવો જનો ઓધ્યાયતિ આમ
ભગવ(વ)(15બ્2)ન્
(ઇ.પ્.85) ભગવાન્ આહ । તેન હિ વર્ચ્ચકુટી નામ કર્ત્તવ્યા ।
વર્ચ્ચકુટીં દાનિ ભિક્ષુણા કારાપયમાણેન નાપિ ક્ષમતિ (જ્.68)
વિહારસ્ય પુરસ્તિમેન વા ઉત્તા(ત્ત)રેણ વા કારાપયિતું । અથ ખલુ
દક્ષિણેન વા પશ્ચિમેન વા કારાપયિતવ્યા । વાતપથં મુક્ત્વા
મલ્લકતલા ખડા ખણિતવ્યા । પ્રપાતનિશ્રિતં વા યદિ વા ખાનિયા
ઉદકાન્તિકા ભવતિ । પ્રથમં કલ્પિયકારેણ ઓહ(15બ્3)યિયાપેતવ્યા । અથ
દાનિ પ્રપાતનિશ્રિતા વા ઉર્ણ્ણાવચ્ચઘરં વોવત્તિ ગચ્છતિ । અન્તરા(ં)
કાષ્ઠં દાતવ્યં । યથા તહિં, । પ્રથમં નિય(પ)તેય પરિમલં વા
ચતુરસ્રં વા નિવિતવ્યા । ઇષ્ટકાહિ વા ઉપલૈર્ વ્વા ચ્છાદયિતવ્યા । યાનિ

સારાણિ ચ દૃઢાનિ ચ સ્થૂલા(નિ) ચ કાષ્ઠાનિ તાન્ય્ અધસ્તા દાતવ્યાનિ ।
તત્ર કાષ્ઠેહિ વા ફલકેહિ વા ઓહાટયિતવ્યા । ઉપરિ ઇષ્ટ્(અક્)આહિ મૃત્તિકાય
(15બ્4) ચ્છાદયિતવ્યાનિ । તચ્ ચ મુખાનિ કર્ત્તવ્યાનિ હસ્તામ્ વા આયામેન
નિમુષ્ટકમ્ વા હસ્તમ્ વિસ્તારેણ તત્ર કણ્ઠવારિણિ કર્ત્તવ્યા ।
કક્ષમાત્રી વા ગલમાત્રી વા વંશે(ન) વા નલેન વા નંગલેહિ વા
ફલકૈર્ વ્વા તથા કર્ત્તવ્યા યથા ઉપવિષ્ટા અન્યોન્યં ન પશ્યન્તિ ।
શીર્ષી(ષા)ન્ તત્રોપરિ ચ્છાદેતવ્યં કુડ્ડ(ં) ઉત્થપિયાણં વલભી
કારયિતવ્યા । આકાશતલં વા લિંપિતવ્યા મૃત્તિ(15બ્5)કાય વા સુધાય વા
તૃણચ્છન્ના વા કર્ત્તવ્યા । અપરસ્મિન્ પાર્શ્વે વર્ચ્ચકુટીકા કર્ત્તવ્યા ।
તહિં સ્થાપેતવ્યા કાષ્ઠકુણ્ડાનિ વા મૃત્તિકાકુણ્ડાનિ વા ઉદક
પૂરયિતવ્યાનિ । તહિં (જ્.69) સ્થાપેતવ્યં કરીષો મૃત્તિકા વા ઊષો વા તતો
જાનિતવ્યં । યદિ તાવ સા ખાનિ।મા વર્ચ્ચકુટી ભવતિ । તતો
વર્ચ્ચકુમ્ભિકા બાહિરોદિવા કર્ત્તવ્યા । યથા તં ઉદકં અન્યે ન
ગચ્છતિ । અથ (15બ્6) દાનિ પ્રપાતનિસ્રિતા ભવતિ । વર્ચકુટી કિઞ્ ચાપિ
તહિ(ં) ય્યેવ ઉદકં પતતિ । અનાપત્તિઃ । વર્ચ્ચકુમ્ભિકાયે પુરતો
કલ્પિયકરકિ સ્થાપયિતવ્યા ઉદકસ્ય પૂર્ણ્ણતાનિ તાનિ કુણ્ડકાનિ વા
કટાહકાનિ વા નાપિ ક્ષમતિ । અધ્યુપેક્ષિતું । સપ્રાણકાનિ વા
અધોતકાનિ વા । અથ ખલુ ઉદ્દિશિતવ્યં । નવકાન્તે વા પટિપાટ્ટિકાય
વા યસ્ય વા પ્રાપુણતિ । તેન તાનિ કુણ્ડનિકાનિ કાલેન કાલં, (15બ્7)
પૂરયિતવ્યાનિ । કાલેન કાલં ધોવયિતવ્યા(નિ) । કાલેન કાલં આતપે
શોષયિતવ્યાનિ । અથ (ઇ.પ્.86) તાનિ કાષ્ઠમયાનિ ભવન્તિ । ન ક્ષમતિ ।
આતપે ન શોષયિતું, । મા ફુટ્ટિંસુ ત્તિ । શોષયિત્વા ચ્છાતા(યા)યાં
સ્થાપયિતવ્યાનિ । યં કાલં પરિશુષ્કાનિ ભવન્તિ । તતો પૂરેતવ્યાનિ ।
વર્ચ્ચકુટીયે પુરતો કુટી વા શાલા વા કર્ત્તવ્યા । તત્ર ચીવરવંશા વા
ચીવરબિસિ વા દીર્ઘ(જ્.70)નાગદન્ત વા કર્ત્તવ્યાઃ । ય(16અ1)ત્ર ભિક્ષૂ
કલ્પિકાનિ ચીવરકાણિ વિનિક્ષિપિય વર્ચ્ચકુટી પ્રવિશન્તિ નાપિ દાનિ
દ્રવિડેન વિય પ્રશ્રાવકરણં ગૃહ્નિત્વા વર્ચ્ચકુમ્ભિ(ટિ)કા(ં)
ગન્તવ્યં । અથ દાનિ વર્ચ્ચકુમ્ભિકાં સપ્રાણકા ભવતિ । ન દાનિ
(ક્ષમતિ) વક્તું, । આયુષ્મન્તો સપ્રાણકા વર્ચ્ચકુટિ(મ્ભિ)કા । અથ ખલુ
તૃણમ્ વા તૂલિકા વા ઉપરિ સ્થાપેતવ્યા । યથાજ્ઞાયે સપ્રાણકેત્ય્
અભિજ્ઞાનં । ઉદકકૃત્યં કરેન્તેન ન દાનિ જ્ઝલ્લજ્ઝલેયે ઉદકં
ચેતવ્યં । અથ ખ(16અ2)લુ માતા યેવ ચેતવ્યં । રિક્તકાં
વર્ચ્ચકુમ્ભિકાં પશ્યતિ । ન તદા અધ્યુપેક્ષિતવ્યં । યસ્ય ઓહેય્યકો
ભવતિ । તસ્ય આવિ(ચિ)ક્ષિતવ્યં । સ્વયં વા પૂરયિતવ્યં । અન્તમસતો
કુમ્ભિકાયં । એકસ્ય (યત્તકં) પર્યાસ્તં ભવેયા તત્તકં દાતવ્યં ।
અથ દાનિ ગ્લાનો ભવતિ । આર્ષવ્યાધિકં વા પ્રસ્કન્દિકં વા
લેક્ષ(ઙ્ક)ટાખંડેહિ વા ભસ્ત્રાયનંકેહિ વા સુકુમારેહિ દયિતવ્યં, ॥
* ॥ એષૈવાર્થોત્પત્તિઃ ।
ભગવા(16અ3)ન્ શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ । શાસ્તા દેવાનાઞ્ ચ મનુષ્યાણાઞ્ ચ
વિસ્તરેણ નિદાનં કૃત્વા અપરેણ દાનિ ભિક્ષુણા વંશશલાકાહિ

વ્રણમુખં પોત્થિ(ચ્છિ)તં તસ્ય દાનિ ક્ષતં સરુધિરં કૃતં । એતં
પ્રકરણં (જ્.71) ભિક્ષૂ ભગવતઃ । આરોચયેંસુઃ । ભગવાન્ આહ ।
શબ્દાવથ ભિક્ષું સો દાનિ શબ્દાપિતો । ભગવાન્ આહ । એવં ચ ત્વં
વંશશલાકાહિ વ્રણમુખં પે(પો)ચ્છેસિ તેન હિ ન ક્ષ(16અ4)મતિ
વંશશલાકાહિ કણ્ડવિદલિકૈ(કે)ન વા નલકાષ્ઠેન વા । કઠલ્લેન વા
અસ્થિખણ્ડેન વા વ્રણમુખં પોચ્છિતું, । અથ ખલુ અવલેખનં નામ
કર્ત્તવ્યં । ઓલિકા વા સ્થાપયિતવ્યા । મૃત્તિકામયા વર્ત્તિકા કર્ત્તવ્યા । યા
ખાનિમા વર્ચ્ચકુટી ભવતિ । નાપિ ક્ષમતિ ભિક્ષુણા વ્રણમુખં
પોચ્છયતા તાયો વર્ત્તિકાયો વા કુલિકાયો વા વર્ચ્ચકુટીયે પ્રક્ષિપિતું, ।
(16અ5) અથ ખલુ એકમન્તે (ઇ.પ્.87) કૂટકં કર્ત્તવ્યં । તાયો દેવસિકં
ચ્છોરયિતવ્યાયો વા દહિય ભૂયો વા દહિય ભૂયો વા થપયિતવ્યાયો । અથ
દાનિ ભિક્ષુ પશ્યતિ । કો ઇમાયો દહિષ્યતીતિ । ત(તા)યો ચ્છોરિય અન્યાયો
સ્થાપયિતવ્યાયો । અથ દાનિ પ્રપાતનિશ્રિતા ભવન્તિ । કિંચાપિ તહિં
અપલેખામ્ વા પ્રક્ષિપતિ । સંકરં વા અનાપત્તિઃ । વર્ચ્ચ(ં) કરંતેન
ત(16અ6)થા કર્ત્તવ્યં, । યથા ઉચ્ચારપ્રશ્રાવખેટસિંઘાણકં સર્વ્વં
તહિં નિગચ્છે । અથ દાનિ અન્યો ચૌક્ષીકૃતં ભવતિ । ઓહાણમ્ વા । ખેટં
વા । સિંહાણકમ્ વા વર્ચ્ચે વા તહિ(ં) નિક્ષિપ્તં ભવતિ । ઉચ્ચિકાયે તહિં
સર્વ્વં પ્રક્ષિપિતવ્યં । નાપિ દાનિ ક્ષમતિ । અકૃત્વા ઉદકકૃત્યં
સાંઘિકં શેય્યાસનં પરિભુઞ્જિતું ॥ * ॥ એષા એવાર્થોત્પત્તિઃ ॥
ભગવાન્ શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ । શાસ્તા દેવાનાઞ્ ચ મનુષ્યાણાં (16અ7)
ચ । વિસ્તરેણ નિદાનં કૃત્વા અપરો દાનિ ભિક્ષુઃ । (જ્.72) ઉશ્વાસેન ઉદ્દીપિતો
નિવસનં ઓગુહિય વર્ચ્ચકુટિં પ્રવિશતિ । તહિં ચ અપરો ભિક્ષુઃ
પૂર્વ્વપ્રવિષ્ટો સો દાન્ આહ । મા મે આયુષ્મં ઓહયેસિ । એતં પ્રકરણં
ભિક્ષુઃ । ભગવતો આરોચયેંસુઃ । ભગવાન્ આહ । તેન હિ એવં વર્ચ્ચે
પ્રતિપદ્યિતવ્યં । કિન્ તિ દાનિ એવં વર્ચ્ચે પ્રતિપદ્યિતવ્યં । નાયં તાવ
ક્ષમતિ । ભિક્ષુણા ક્ષમયિતું, (16બ્1) યાવ ઉશ્વાસેન ઉત્પીડિતો ત્તિ ॥ અથ
ખલુ સમુદાચારમાત્રકેણૈવ વર્ચ્ચકુટિં ગન્તવ્યા । અથ દાનિ
ભિક્ષુઃ । ઉશ્વાસેન સહસા ઉપ્પડિ(તો) ભવતિ ન ક્ષમતિ નિવાસનં
ઓગુહિય અશબ્દકર્ણ્ણિકાયે વર્ચકુટી પ્રવિશિતું । અથ ખલુ અચ્છટિકાં
કર(ન્)તેન પ્રવિશિતવ્યં । યદિ તાતવ(વ ત)હિ(ં) કોચિ પૂર્વ્વપ્રવિષ્ટો
ભવતિ તેન પ્રત્યચ્છટિકા કર્ત્તવ્યા । ઇમિના આગમયિતવ્યં । તાવ યાવ
ઉત્થિત ઇતિ । અથ દાનિ (16બ્2) ઉપ્પીડિતો ભવતિ । અચ્છટિકાં કરન્તેન
અલ્લીપિતવ્યં । ઇમિના ચ પરાઙ્મુખેન ભવિતવ્યં । તસ્ય ચાવકાશો
દાતવ્યઃ । તેન ચ પરાઙ્મુખેન ઉ(પ)વિશિતવ્યં । અન્તરં દાતવ્યઃ ।
નાપિ દાનિ દૂરતો યેચ(વ) નિવાસ(ન)ં ઓગુહિય ઉપવેષ્ટવ્યં । (જ્.73) અથ
ખલુ સમનન્તરં ઉપવિશિતવ્યં ચ નિવસનં નિગુહિતવ્યં ચ નાપિ દાનિ
ક્ષમતિ વર્ચકુટીયં ઉપવિષ્ટેન ધ્યાનાન્તરગતેન વા
મિદ્ધાન્તરગતેન વા ઉ(16બ્3)દ્દેશં વા (ઇ.પ્.88) સ્વાધ્યાયમ્ વા
મનસિકરેન્તેન આસિતું । અથ ખલુ સમુદાચારં કરિય ઉત્થિય ચ્છત્તિ
મ(ગ)ન્તવ્યં । નાપિ ક્ષમતિ । સાંઘિકેન શેય્યાસનેન પ્રાવૃતેન

વર્ચ્ચકુટી પ્રવિશિતું । નાપિ ક્ષમતિ । કલ્પિકેહિ ચીવરેહિ પ્રાવૃતેહિ
વર્ચ્ચકુટીં પ્રવિશિતું । અથ ખલુ સ્થાપયિત્વા પ્રવેષ્ટવ્યં નાપિ દાનિ
ક્ષમતિ । દન્તકાષ્ઠં ખાદન્તેન વર્ચ્ચકુટીં પ્ર(16બ્4)વેષ્ટું ।
એકાન્તે નિક્ષિપિત્વા પ્રવેષ્ટવ્યં । નાપિ ક્ષમતિ । ઓગુણ્ઠિતશીર્ષેણ વા
ઓહયિતહસ્તેન ન વા વર્ચ્ચકુટીં પ્રવેષ્ટું । અથ ખલુ એકાંસીકૃતેન
પ્રવેષ્ટવ્યં । એષો ભિક્ષુઃ પુરિમે વા પશ્ચિમે વા પ્રહાણી(ણે) ઉપવિષ્ટો
સમુદાચારકૃતો ભવતિ । પ્રહાણસ્ય આમન્ત્રિયાણ ચ્છત્તિ વર્ચ્ચકુટીયં
ગન્તવ્યં । અથ દાનિ ભિક્ષૂ ઉત્પીડિતો ભવતિ નાપિ ક્ષમતિ । (16બ્5) યથા
ઉષ્ટ્રેણ વા ગોણેન વા ગર્દ્દભેન વા ઊરૂયો (ઓ)હંય(યં)તેન ગચ્છિતું, ।
અથ ખલુ સંઘારામસ્ય એકહિં અન્તે ઉપવિશિતવ્યં । અથ દાનિ ભિક્ષુણા
દૃષ્ટો ભવતિ । નાપિ ક્ષમતિ વક્તું, । કો વા એષો કથં વા એષો મા વેડ્ડો
ભવેય ત્તિ । તેન ઉશ્વાસં કરંતેન મલ્લકેન વા કોડિતેન વા
ચ્છોરયિતવ્યં । ચ્છોરિયાણં સો પૃથિવીપ્રદેશો ગોમયે(16બ્6)ન
ઉદ્વર્ત્તિતવ્યં । તતો યદિ તાવ વિભવો ભવતિ । તૈલકાર્ષી વા (જ્.74)
ગન્ધકાર્ષી વા દાતવ્યં । અથ દાનિ વિભવો ન ભવતિ । અન્તમસતો
ગોમયકાર્ષી દાતવ્યાઃ । એષો ભિક્ષુઃ । ચેતિયં વન્દિતો ઉશ્વાસકૃતો
ભવતિ । સમુદાચારમાત્રકેનૈવ નિર્દ્ધાવિતવ્યં । અથ દાનિ સહસા
ઉત્પીડિતો ભવતિ । તદા ન ક્ષમતિ । ઉષ્ટ્રેણ વા ગોણેન વા ઊરૂયો
ઓહયન્તેન ગન્તું, । અથ (16બ્7) ખલુ એકમન્તે નિવાસ(ન)ં ઓ(ગુ)હિય
ઉપવિશિતવ્યં । અથ દાનિ ભિક્ષૂહિ દૃષ્ટો ભવતિ તદા ન ક્ષમતિ વક્તું ।
કો વા એષો કથં વા એષો મા ચે(વે)ડ્ડો ભવેય ન્તિ(ત્તિ) । તેનાપિ દાનિ
ઉશ્વાસં કરિય મલ્લકેન વા કોડિલ્લેન વા કઠલ્લેન વા ચ્છોડિયાણ સો
પૃથિવીપ્રદેશો ગોમયેન ઉદ્વર્ત્તયિતવ્યો । યદિ તાવ આહત્યા પૃથિવી
ભવતિ । ઉત્તત્થપિતવ્યા । કૃતકર્મ્મા પૃથિવી ભવતિ ઉદકેન
ધોવિત(17અ1)વ્યં । યદિ તાવ વિભવો ભવતિ ચેતિયઘરે તૈલકાર્ષી વા
દાતવ્યા । અથ દાનિ ન વિભવો ભવતિ । અન્તમસતો તંહિ પૃથિવીપ્રદેશે
ગન્ધકાર્ષી વા દાતવ્યા । અથ દાનિ આરણ્યકં શેય્યાસનં ભવતિ ।
દુર્લભો ગન્ધો અન્તમસતો તૈલકાર્ષી દાતવ્યા । એતે (ઇ.પ્.89) દ્વે ભિક્ષૂ
વે(ચે)તિયં વન્દન્તિ યં પશ્યન્તિ તત્ર શુનખેન વા શૃગાલેન વા ઉશ્વાસં
કૃતકં યો નવકો ભવતિ । તે(17અ2)ન ચ્છોરિતવ્યં । અથ દાનિ નવતરકો
શૈથિલિકો બાહુલિકો ભવતિ । વૃદ્ધતરેણ ચ્છોરિતવ્યં । (જ્.75) એતે દ્વે
ભિક્ષૂ ગોચરં પ્રવિશન્તિ પ્રકૃત્યેવ તાવ ચ્છડ્ડયિતવ્યં, । અથ દાનિ
ભિક્ષૂઃ પ્રવિષ્ટો સમાનો સમુદાચારં કૃતો ભવતિ । કિં કર્ત્તવ્યં
ગ્રામાન્તિકં શેય્યાસનં ગન્તવ્યં । પ્રતિક્રમણમ્ વાગન્તવ્યં । નાપિ
ક્ષમતિ । ભિક્ષુણી-ઉપાશ્રયે ગતાગતસ્ય વર્ચ્ચકુટિં પ્રવિશિતું । અનેકાયે
(17અ3) ભિક્ષુણિકા ઉપવિષ્ટા ભવેય । અથ ખલુ પૃચ્છિતવ્યં । ભગિનિ કિં
રિક્તા વા વર્ચ્ચકુટી નેતિ નાપિ ક્ષમતિ । તરુણિકા પૃચ્છિતું । મા વેણ્ણા
ભવેય ન્તિ(ત્તિ) । અથ ખલુ વૃદ્ધા પૃચ્છિતવ્યા । યદિ તાવદ્ આહ । આર્ય
રિક્તા વર્ચ્ચકુટીતિ । કનકેન વા દકાનકેન વા ઉદકં ગૃહ્ણિય
પ્રવિશિતવ્યં । ઉશ્વાસં કરિય ઉદકકૃત્યં કરિય ગન્તવ્યં, । અથ દાનિ

એવં પિ ન ભવતિ ની(17અ4)લમઞ્ચં ગન્તવ્યં । નાપિ દાનિ ક્ષમતિ ।
સ્ત્રીણાં નિગ(નીલ)મંચ(ં) ગન્તું । અથ ખલુ યો પુરુષાણાં નીલમંચો
તહિં ગન્તવ્યં નીલમઞ્ચો ન ભવતિ । ઉત્સૃષ્ટગૃહં ગન્તવ્યં ।
પૃચ્છિતવ્યં રિક્તો ઉક્ખરો તિ ન દાનિ તરુણિકા સ્ત્રી પૃચ્છિતવ્યા । મા
અઽપ્રહાસં દેયા મહન્તિકા પૃચ્છિતવ્યા । યદિ તાવદ્ આહ । ઋક્તો
ઉદકદકાનકા આદાય પ્રવેષ્ટવ્યં । એવં પિ ન ભવતિ ।
શૂન્ય(17અ5)ઘરં વા જમ્બાલમ્ વા ભવતિ । તહિં ગન્તવ્યં । ન દાનિ
તહિં ગન્તવ્યં । ન દાનિ તહિં અતિનિ(ઃ)શબ્દપ્રવે(દે)શે ઉપવેષ્ટવ્યં ।
મા (જ્.76) ઉગ્ગંકિતો ભવેયં છન્નપ્રવે(દે)શે ઉપવેષ્ટવ્યં । અથ દાનિ
એવં પિ ન ભવતિ । ઉત્ક્ષિપ્તરથ્યાયાં કુડ્યં પૃષ્ઠતો કૃત્વા ઉશ્વાસો
કર્ત્તવ્યો । યો સૌ દ્વિતીયો સહાયો ભવતિ । તેન પુરતો પરાઙ્મુખેન
સ્થાતવ્યં । એતે ભિક્ષુ સાર્થેન સા(17અ6)ર્દ્ધમ્ અધ્વાનં ગચ્છંતિ ।
ભિક્ષુ ઉશ્વાસિતો ભવતિ નાપિ ક્ષમતિ । ય(પ)ત્થેસ્મિં ઉશ્વાસં કર્ત્તું, ।
મા (જનો) ઓધ્યાયેંસુ કેન્ ઇમં (ઇ.પ્.90) ય(પ)ત્થેસ્મિ(ં) અન્ત્રાણિ
વિકીર્ણ્ણાનિ । અથ ખલુ એકતમં જ્ઝટમ્ વા વૃક્ષં વા પૃષ્ઠતો
કરિયાણ ઉપવિશિતવ્યં । નાપિ દાનિ અનુવાતં કર્ત્તવ્યં । મા
સર્વ્વસાર્થં ગન્ધેન વ્યાવહેય્યા અપવાતં કર્ત્તવ્યં । સાર્થે
નિસૃષ્ટસ્મિં સમુદાચારો ભવતિ । એકાન્તે ઉપવિશિય કર્ત્ત(17અ7)વ્યં । નાપિ
દાનિ અપ્રતિસંવિદિતેન ઉથ(ચ્ચ)ત્તિતવ્યં, । મા ચોરો વા ઓચોરકો વા ન્તિ(ત્તિ)
હન્યેયા નાપિ દાનિ અનુવાતં કર્ત્તવ્યં । યા(મા) સર્વ્વસાર્થો ગન્ધેન
વા(વ્યા)વહેયા અપવાતં કર્ત્તવ્યં, । નાપિ દાનિ ક્ષમતિ । પ્રતિકૃત્યેવ
નિવાસનં (જ્.77) ઓગુહિય ગચ્છિતું, । અથ ખલુ નિવાસનં ઓગુહિતવ્યં ચ
ઉપવિશિતવ્યઞ્ ચ ન ક્ષમતિ નિવાસનં ઓગુહિય વામેન હસ્તેન અઙ્ગજાતં
ગૃ(17બ્1)હ્નિય દ્રવિડેન યથા ઉદકસમીપ(પે) ગન્તું । અથ ખલુ
ઉત્થિહિતવ્યં ચ નિવાસનં ઓસરિતવ્યં । નાવાયે ગચ્છન્તસ્ય સમુદાચારો
ભવતિ યદિ વર્ચકુટી ભવતિ । તહિ(ં) કર્ત્તવ્યં કાષ્ઠકં અન્તરા
કર્ત્તવ્યા । યથા તહિં પ્રથમં નિપતેયા એવં ન ભવતિ । અન્તમસતો
સ્વકા અઙ્ગુલિ ઉપથપિતવ્યા । વર્ચ્ચકુટી ન ભવતિ । કટા(હે)ન વા
મલ્લિકેન વા ઉજ્ઝિતવ્યં સ્તૂપાભિગૃહે વા સંઘાભિગૃહે વા પ(17બ્2)શ્યતિ ।
ઉજ્ઝિતવ્યં । અથ દાનિ દ્વે ચંક્રમન્તે । વૃદ્ધતરકો નવતરકો ચ
નવકેન ઉજ્ઝિતવ્યં । અથ દાનિ સો ભવતિ શૈથિલિકો વા બાહુલિકો વા
આવડ્ઢકો વા અશિક્ષાકામો (વા) તદા સ્વયં ઉજ્ઝિતવ્યં । એષો હિ ભિક્ષુઃ ।
દીર્ઘકેન ખાયિતકો ભવતિ । વૈદ્યો જલ્પતિ ભત્તે(ન્તે) મહાવિકટાં
પાયેથ ન્તિ(ત્તિ) કિં કર્ત્તવ્યં । યદિ તાવ આત્મનો ઉચ્ચારો ભવતિ । સો એવ
તસ્ય પ્રતિગ્રહો (જ્.78) અથ (17બ્3) દાનિ પરકેરકો ઉચ્ચારો ભવતિ ।
પ્રતિગ્રહાપયિતવ્યો । ઉદકેન અચ્ચાવિય ઘનેન નર્ત્તકેન પરિસ્રાવિય તસ્ય
ભિક્ષુસ્ય સુમનાફુલ્લાનિ ન શક્યે દદિયાણં વક્તવ્યં । આયુષ્મન
ઇમસ્ય ભૈષજ્યસ્ય ગન્ધો યાદૃશો ઉચ્ચારસ્ય મા ખલુ તે અમનાય(પ)ં
ભવિષ્યતિ પિબાહિ યદિ શે જીવિતુકામો એવં સર્વ્વેહિ સર્વ્વે(વર્ચ્ચે)
પ્રતિપદ્યિતવ્યં । ન પ્રતિપદ્યતિ । અભિ(17બ્4)સમાચારિકાન્ ધર્મ્માન્

અતિક્રમતિ ॥ * ॥
(ઇ.પ્.91)
ઇઇ.9 મ્સ્. 17બ્4 (જ્. 78.7); છ્.504ચ્18
ભગવાન્ શ્રાવસ્ત્યામ્ વિહરતિ શાસ્તા દેવાનાઞ્ ચ મનુષ્યાણાઞ્ ચ
વિસ્તરેણ નિદાનં કૃત્વા તે દાનિ ભિક્ષુઃ પ્રકીર્ણ્ણકં પ્રશ્વાસં કરોન્તિ
જનો દાનિ ઓધ્યાયન્તિ । પશ્યથ ભણે (ઇમે) શ્રમણકા । યથા ઉષ્ટ્રા વા
ગોણા વા ગર્દભા વા ચ્છગલકા વા એવ(મ્ ઇ)મે શ્રમણકા પ્રકીર્ણ્ણકં
પ્રશ્વાસં કરોન્તિ । નષ્ટં ભ્રષ્ટં કુ(17બ્5)તો વા । ઇમેષાં શ્રામણ્યં
એતં પ્રકરણં ભિક્ષૂહિ શ્રુતં । ભિક્ષૂ ભગવતો આરોચયેંસુ ।
ભગવાન્ આહ । સત્યં ભિક્ષવો જનો ઓધ્યાયતિ । તેન હિ પ્રશ્વાસકુટી
નામ કર્ત્તવ્યા । પ્રશ્વાસકુટીપિ(યે) દાનિ ભિક્ષુણા કાર(પ)યન્તેન ન
ક્ષમતિ વી(વિ)હારસ્ય ઉત્તરેણ (વા) પૂર્વ્વેણ (વા) કારાપયિતું । અથ
ખલુ દક્ષિણેન વા પશ્ચિમેન વા કારાપયિતવ્યા વાતપથ(ં) મુક્ત્વા
(17બ્6) ઉદકભ્રમણસ્ય વા ત(ઉ)પરિ કર્ત્તવ્યા । ઉપલસ્ય વા ઇષ્ટકાય વા
ઉપરિ મલ્લતલકા ખન્નાં ખનિતવ્યા । મધ્યે ચ્છિદ્રકં કર્ત્તવ્યં ।
(જ્.79) ઉદકભ્રમણસ્ય ઉપરિ થપેતવ્યા સુવા(ધા)ય સમંતેન
લિપિતવ્યા । યદિ સમન્તેન સેતુઃ કર્ત્તવ્યો યથા પતકો યેવ પ્રશ્વાસકો
બાહ્યેન નિર્ગ્ગચ્છતિ । ધોવિય તૈલેન મ્રક્ષયિતવ્યા । નવકાન્તેન વા
ઉદ્દિષ્ટકેન વા પટિપાટિકાયેન વા યસ્ય (17બ્7) વા પ્રાપુણેતિ ॥ * ॥ એષા
એવાર્થોત્પત્તિઃ ॥
ભગવાન્ શ્રાવસ્ત્યામ્ વિહરતિ શાસ્તા દેવાનાઞ્ ચ મનુષ્યાણાઞ્ ચ
વિસ્તરેણ નિદાનં કૃત્વા અપરો દાનિ ભિક્ષુઃ પ્રહાણં ઉપવિષ્ટકો
પ્રાશ્વાસેન ઉષ્પી(પ્પી)ડિતો પ્રશ્વાસકુટીં ગચ્છિયાણં નિવાસનં
ઓ(ગુ)હિયાણં પ્રશ્વાસં કરિષ્યન્તિ । તહિં ચ ભિક્ષુઃ પૂર્વ્વપ્રવિષ્ટો
પ્રશ્વાસં કરોતિ । સો જલ્પતિ । મા ખલુ મે આયુષ્મન્ ઓમુત્રપ(ય)સિ ત્તિ ।
એતં (18અ1) પ્રકરણં ભિક્ષૂહિ શ્રુતં ભિક્ષૂ ભગવતો આરોચયેંસુ ।
ભગવાન્ આહ । તેન હિ એવં પ્રશ્વાસે પ્રતિપદ્યિતવ્યં । એવં તાવ ન
ક્ષમતિ ભિક્ષુણા આગમયિતું । યાવ પ્રશ્વાસેન પ્ર(ઉ)પીડિતો ભવતિ ।
અથ ખલુ સમુદાચારમાત્રકેનૈવ પ્રશ્વાસકુટીં ગન્તવ્યં । નાપિ
દાનિ ક્ષમતિ અશબ્દકર્ણ્ણિકાયે પ્રશ્વાસકુટીં પ્રવિશિતું ॥ અથ ખલુ
અચ્છટિકાં કરન્તેન પ્રશ્વાસકુટિં પ્રવિશિતવ્યં । ય(18અ2)દિ તહિં કોચિ
પૂર્વ્વપ્રવિષ્ટો (ઇ.પ્.92) તેન પ્રત્યચ્છટિકા કર્ત્તવ્યા ઇમિના તાવ
આગમયિતવ્યં । યાવ પ્રશ્વાસો કૃતો અથ દાનિ સો ભિક્ષુઃ । ઉપ્પીડિયતી
યેવ અચ્છટિકાં કરન્તેન અલ્લીપિતવ્યં । (જ્.80) ઇમિના અવકાશો દાતવ્યો તતો
ઉભયો(યે)હિ પ્રશ્વાસો કર્ત્તવ્યો । નાપિ દાનિ ક્ષમતિ । ઓગુણ્ઠિતશીર્ષેણ
વા ઓહિતહસ્તે(ન) વા દન્તકાષ્ઠં ખાદન્તેન (વા) ઉપવેષ્ટ(ષ્ટુ)ં । અથ
ખલુ એકાંસકૃતેન એકા(18અ3)ન્તે દન્તકાષ્ઠં સ્થાપયિત્વા
ઉપવેષ્ટવ્યં । નાપિ દાનિ તહિં ધ્યાનાન્તરેણ વા સ્વાધ્યાયમ્ વા
કરેન્તેન અશુભસમાપત્તિમ્ વા સમાપન્નેન આસિતવ્યં । અથ ખલુ
પ્રસ્રાવં કૃત્વા ચ્છત્તિ ઉત્થિતવ્યં । એષો દાનિ ભિક્ષુઃ પ્રહાણ

ઉપવિષ્ટકો પ્રશ્વાસકૃતો ભવતિ । ઉત્થિયાણં પ્રશ્વાસકુટીં ગન્તવ્યા ।
અથ દાનિ પ્રશ્વાસેન ઉપ્પીડિતો ભવતિ । ન ક્ષમતિ । યથા ઉષ્ટ્[રે]ણ વા
(18અ4) ગોણેન વા ગર્દભેન વા ઊરૂયો ઓમૂત્રિયન્તેન ગન્તું, । અથ ખલુ
એકતમંતે ઉપવિશિય પ્રશ્વાસો કર્ત્તવ્યો । અથ દાનિ કેનચિ ભિક્ષુણા
દૃષ્ટો નાપિ દાનિ ક્ષમતિ વક્તું । કો વા એષો કથમ્ વા એષો મા વેડ્ડે
ભવેય ન્તિ(ત્તિ) । તેનાપિ દાનિ પ્રશ્વાસં કરિયાણ સો પૃથિવીપ્રદેશો યદિ
તાવદ્ આહત્ય ।(ત્યા) પૃથિવી ભવતિ । કાષ્ઠેન વા કઠલ્લેન વા
ઉત્તત્થિયા(18અ5)ણં ચ્છોરયિતવ્યો અથ દાનિ કૃતંકર્મ્મા પૃથિવી ભવતિ ।
ધોવયિતવ્યા । તતો તૈલકાર્ષી વા ગન્ધકાર્ષી વા (જ્.81) દાતવ્યા । અથ
દાનિ નાસ્તિ વિભવો અન્તમસતો ગોમયકાર્ષી દાતવ્યા । અથ દાનિ
પ્રશ્વાસકુટી ન ભવતિ । એકસ્મિ(ં) કોણે સર્વ્વસંઘસ્ય
પ્રશ્વાસપટે(ઘટો) સ્થાપયિતવ્યો તસ્યોપરિ ચ્છિદ્રમલ્લકા દાતવ્યં ॥
મા અપ્રકૃતિકા ઘટસ્ય વા બાહ્યેન [પ્ર]શ્વા(18અ6)સં છોરેયા તિ । તત્ર
તત્રં(કુન્ત)કો અલાબુઓતુમ્બકો વા થપયિતવ્યો તહિં પ્રશ્વાસં કરિયાણ
ઘટકે પ્રક્ષિપિતવ્યં । ન દાનિ તહિ(ં) ક્ષમતિ । ઉચ્ચારો વા
ખેટસિંઘાણકો વા પ્રક્ષિપિતું । સો દાનિ ઉજ્ઝિતવ્યો । નવકાન્તેન
કાયસ્ય વા ઓહેય્યકો ભવતિ । નાપિ દાનિ ક્ષમતિ । અત્યા(ભ્યા)ગમે
પ્રદેશે ઉજ્ઝિતું સર્વ્વસંઘસ્ય મા ગન્ધેન વ્યાવહેય્યા । અથ દાનિ
દ્વિભૂમકો ભવતિ । દ્વિતીયાયાં (18અ7) ભૂમિયં તથા યેવ ઘટકો
સ્થાપયિતવ્યો । તૃભૂમિકો ભવતિ । તૃતીયાયાં ભૂમૌ તથા ય્યેવ
સ્થાપયિતવ્યં । તહિં પ્રશ્વાસં (ઇ.પ્.93) કરિતવ્યં । કર્ણ્ણિકં યં કાલં
પ્રહાણસ્ય યથાસુખં કૃતં ભવતિ । તં કાલં પ્રશ્વાસઘટિકા
નિક્કાલ(જ્.82)યિતવ્યા । કેનાયં નિક્કાલયિતવ્યો । નવકાન્તેન વા
પટિપાટિપાટિકાય વા યસ્ય વા પ્રાપુણતિ । તતો પિ ન ક્ષમતિ । સો તહિં
ચ્છોરયિતું । યહિં દેવે વ(18બ્1)ર્ષિન્તસ્ય સ્તૂપવિગ્રહં વા સંઘવિગ્રહં
વા ગચ્છતિ । અથ ખલુ તહિં ચ્છોરયિતવ્યં । યહિં દેવે વર્ષન્તેન અન્યે
ન ગચ્છતિ નાપિ ક્ષમતિ । પ્રશ્વાસઘટં અભિનિકુઞ્જે પ્રદેશે
સ્થાપયિતું । મા અન્યે ભિક્ષૂ ન પશ્યેંસુ । નાપિ ક્ષમતિ । અતિપ્રાકટે
પ્રદેશે સ્થાપયિતું । મા નં ઢોસ્સા વા વિડા વા વાતપુત્રા વા
ભુંજેંસુ । અથ ખલુ પ્રચ્છન્નપ્રાકટે સ્થાપયિતવ્યં । વિકાલે
પ્રવિશિયાણં તહિં ય્યેવ (18બ્2) સ્થાને સ્થાપયિતવ્યો । ઘટસ્યોપરિ
ચ્છિદ્રમલ્લકં સ્થાપયિતવ્યં । ચ્છિદ્રમલ્લકસ્યોપરિ કુન્તકો વા
અલાબુતુમ્બુકો વા થપયિતવ્યો । અથ દાનિ સંઘે પ્રશ્વાસઘટો ન
ભવતિ । પૌદ્ગલિકપૌદ્ગલિકાનિ પ્રશ્વાસઘટિકાનિ સ્થાપયિતવ્યાનિ ।
ઘટિકા વા કારકા વા અલાબુતુમ્બુકા વા કલ્પ(ય)તો એવ પ્રશ્વાસં
એકમન્તે વિસર્જિય પ્રશ્વાસભણ્ડકં । વોધિ(ધોવિ)ય પ્રતિગુપ્તે (18બ્3)
પ્રદેશે આતપે સ્થાપયિતવ્યં । તતો વિકાલે ભૂયો પ્રવેશિતવ્યો । કુત(ન્ત)કો
ભવતિ । એવં ય્યેવ કર્ત્તવ્યં તુચ્છકં ભવતિ કલ્પ(ય)તો યેચ(વ)
ઉજ્ઝિત્વા ચ્છન્ના(ન્ને) સ્થવિતવ્યં । મા ફુટ્ટેંસુ શિક્તેન ઉચ્ચિનિત્વા
સ્થાપયિતવ્યં । મલ્લકં ભવતિ । એકાન્તે ઉજ્ઝિત્વા ધોવિત્વા આતપે

સ્થાપયિતવ્યં । સાયં પ્રવેશેન્તેન કુન્ત વા તુમ્બકા વા શિક્ષે(ક્તે)(ન)
(જ્.83) ઉચ્ચિનિત્વા મઞ્ચકસ્થાને ઉલ્લપિતવ્યં । ઓરુ(18બ્4)હન્તેન મલ્લકં
ઘટિકા વા મઞ્ચકસ્ય ચ ઓરુહન્તેન સુસ્થપિતા કર્ત્તવ્યા ભાજનં ન
ભવતિ । વર્ષા ઉદકં ચ ભવતિ । ન દાનિ તથા પ્રસ્રાવો વ(ક)ર્ત્તવ્યો ।
યથા ચેતિયાભિગૃહં ઉપરિ ઘંશ્વતો ગચ્છેયા એકાન્તકે કર્ત્તવ્યં ।
અગ્નિશાલાયાં વા ઉપસ્થાનશાલાયાં વા ઉપવિષ્ટસ્ય સમુદાચારો ભવતિ ।
ચ્છત્તિ નિષ્ક્રમિતવ્યં । અથ દાનિ ઉપ્પિલિતો ભવતિ અકં,(18બ્5)થાયેને વિય
મૂત્રેણ સિઞ્ચન્તેન ન ગન્તવ્યં । અથ ખલુ એકાન્તેન કૃત્વા ઉજ્ઝિતવ્યં
(ઇ.પ્.94) । તૈલકાર્ષી દાતવ્યા । અન્તમસતો ગોમયકાર્ષી દાતવ્યા । એષો
ભિક્ષુ ચેતિયં વન્દન્તો પ્રશ્વાસકૃતો ભવતિ । સમુ(દા)ચારમાત્રકેણ
એવ ગન્તવ્યં । અથ દાનિ ભિક્ષુ સુષ્ઠુ ઉપ્પીલિતો ભવતિ નાપિ ક્ષમતિ ।
યથા ઉષ્ટ્રેણ વા ગોણેન વા ઉરૂયો ઓમૂત્રન્તેન ગન્તું, । અથ (18બ્6)
ખલુ એકમન્તેન પ્રશ્વાસો કર્ત્તવ્યો । અથ દાનિ કોચિ ભિક્ષુ પશ્યતિ ।
નાયં વક્તવ્યો કો એષો કિમ્ વા કથમ્ વા એતં તિ મા વેડ્ડો ભવેય
ન્તિ(ત્તિ) । તેનાપિ પ્રશ્વાસં કરિયાણ યદિ તાવ આહત્યા પૃથિવી ભવતિ ।
કાષ્ઠેન વા કઠલ્લેન વા ઉત્તચ્છિ(ત્થિ)ય ચ્છોરયિતવ્યં । (જ્.84) અથ
દાનિ કૃતકર્મ્મા પૃથિવી ભવતિ ધોવિતવ્યા । સર્વ્વત્ર ચેતિયંગૃહે
ગન્ધકાર્ષી વા તૈલકાર્ષી વા દાતવ્યા । અથ દાનિ વિભવો ન (18બ્7)
ભવતિ । અન્તમસતો તહિં પૃથિવીપ્રદેશે તૈલકાર્ષી વા ગન્ધકાર્ષી વા
દાતવ્યા । અથ દાનિ આરણ્યકં શેય્યાસનં ભવતિ દુર્લ્લભો ગન્ધો
અન્તમસતો તૈલકાર્ષી દાતવ્યા । એષો ભિક્ષુઃ ગોચરં પ્રવિસતિ । પ્રકૃત્યેવ
તાવ પ્રશ્વાસં કરિય પ્રવિશિતવ્યં । અથ દાનિ ભિક્ષુઃ ગોચરં પ્રવિષ્ટઃ
પ્રશ્વાસકૃતો ભવતિ । નાપિ ક્ષમતિ । અભ્યાગમે પ્રદેશે પ્રશ્વાસં
કર્ત્તું, । અથ ખ(19અ1)લુ યા ઉ(ત્)ક્ષિપ્તરથ્યા ભવતિ તુણ્ડરથ્યા તહિઙ્
ગન્તવ્યં । કુણ્ડ(ં) અગ્રતો કરિયાણ પ્રશ્વાસો કર્ત્તવ્યો યો સે દ્વિતીયો
સહાયો ભવતિ । તેન પૃષ્ઠતો સ્થાતવ્યં । પરાઙ્મુખેન એષો ભિક્ષુઃ
સાર્થેન સમાનમ્ અધ્વાનં ગચ્છતિ । પ્રશ્વાસકૃતો ભવતિ । નાપિ
ક્ષમતિ । પન્થેસ્મિં પ્રશ્વાસં કર્ત્તું । મા જનો ઓધ્યાયે કેન ઇમે
પન્થે પ્રશ્વાસો કૃતો રુધિરં વિય ચ્છન્દિતું । અથ ખલુ એકાન્તે
પ્રશ્વાસો કર્ત્તવ્યો । (19અ2) પન્થાતો ઉસ્સરિય એકાન્તે કર્ત્તવ્યં । નાપિ દાનિ
ક્ષમતિ । અનુવાતં કર્ત્તું, । મા સાર્થો ગન્ધેન વ્યાવહેય્યા । અપવાતં
કર્ત્તવ્યં । અથ દાનિ સાર્થે સન્નિવિષ્ટે સમુદા(ચા)રો ભવતિ । એકાન્તે
ઉચ્ચત્તિય કર્ત્તવ્યં । (જ્.85) ન દાનિ અપ્રતિસંવિદિતેન ઉચ્ચત્તિતવ્યં । મા
ચોરો વા ઓચોરકો વેતિ હન્યેયા । અથ ખલુ સંવિદિતેન ઉચ્ચત્તિતવ્યં । નાપિ
દાનિ અનુવર્ત્તિત(વાતં કર્ત્ત)વ્યં । અપવાતં કર્ત્તવ્યં । નાવારે(યે) (19અ3)
ગચ્છન્તસ્ય સમુદા(ચા)રો ભવતિ । યદિ વર્ચ્ચકુટી ભવતિ તહિં
કર્ત્તવ્યં ॥ અથ દાનિ વર્ચ્ચકુટી ન ભવતિ ભાજને કૃત્વા ઉજ્ઝિતવ્યં ॥
(ઇ.પ્.95) અથ દાનિ ગ્લાનો ભવતિ ભિક્ષુઃ પાણ્ડુરોગેણ વૈદ્યો જલ્પતિ ।
ભઞ્જેન્તં પ્રતિમૂત્રં પિબનાય દેથે ત્તિ કિં કર્ત્તવ્યં યદિ તાવ
આત્મનકો પ્રશ્વાસો ભવતિ । પુરિમપશ્ચિમકં ચ વર્જયિત્વા મધ્યમં

ગૃહ્નિતવ્યો । એવમ્ તસ્ય પ્રતિગ્રહઃ । (19અ4) અથ દાનિ અન્યાતકં ભવતિ
પુરિમપશ્ચિમકઞ્ ચ વર્જ્યં કૃત્વા ગૃહ્નિતવ્યં । તતઃ પશ્ચાત્
પ્રતિગ્રાહયિતવ્યં । તસ્ય ગ્લાનસ્ય સુમનાફુલ્લં ન (શ)ક્કે દદિયાણં
વક્તવ્યં । ઇમં ખલુ બુદ્ધપ્રજ્ઞપ્તં ભૈષજ્યં પિબ યદિ જીવિતુકામો
સિ । એવં પ્રશ્વાસે પ્રતિપદ્યિતવ્યં । ન પ્રતિપદ્યતિ ॥ અભિસમાચારિકાન્
ધર્મ્માન્ અતિક્રમન્તિ ॥ * ॥
ઇઇ.10 મ્સ્.19અ4 (જ્.85.14); છ્.505અ23
ભગવાન્ શ્રાવસ્ત્યાં વિહ(19અ5)રતિ । શાસ્તા દેવાનાઞ્ ચ મનુષ્યાણાઞ્ ચ
વિસ્તરેણ નિદાનં કૃત્વા । અપરેણ દાનિ ભિક્ષુણા સાંઘિકાયં (જ્.86)
ભૂમૌ આમ્રપોતકો રોપિતકો સો દાનિ તં ઉન્નેતિ વ(ર્)દ્ધેતિ ઘટસિક્તકો
એકપુત્રકો વિય અપરેણ ભિક્ષુણા આગચ્છિય ઉપ્પાડિય દન્તકાષ્ટં
ખાયિતં સો દાનિ તેન દૃષ્ટો ॥ સો દાન્ આહ । આયુષ્મન્ એવં ચ દાનિ ત્વં
મમ આ(19અ6)મ્રપોતકો ઘટસિક્તકો એકપુત્રકં વિય સંવર્દ્ધિતવ્યં ।
ઉપ્પાડિય દન્તકાષ્ઠં ખાદસિ । એતં પ્રકરણં ભિક્ષૂહિ શ્રુતં
ભિક્ષૂ ભગવતો આરોચયેંસુ । ભગવાન્ આહ । શબ્દાપયથ તં ભિક્ષું ।
સો દાનિ શબ્દાપિતો ભગવાન્ આહ । સત્યં ભિક્ષુ એવં નામ અપરેણ
ભિક્ષુણા સાંઘિકાયાં ભૂમૌ આમ્રપોતકો રોપિતો સો દાનિ તેન ઉન્નીતો
વર્દ્ધિતો ઘટસિક્તકો એકપુત્ર(19અ7)કો વિય ત્વયા સો અગે(આગ)ચ્છિય
ઉપ્પાડિય ભંજિય દન્તકાષ્ઠં ખાદિતં । આહ । આમ ભગવં
ભગવાન્ આહ ॥ એવં નામ ત્વં પુષ્પોપગતં વૃક્ષં ઉપ્પાડિય
દન્તકાષ્ઠં ખાદસિ । તેન હિ ન ક્ષમતિ । દન્તકાષ્ઠં ॥ * ॥ એષા
એવાર્થોત્પત્તિઃ ॥
ભગવાન્ શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ શાસ્તા દેવાનાઞ્ ચ મનુષ્યાણાઞ્ ચ
વિસ્તરેણ (ઇ.પ્.96) નિદાનં કૃત્વા ભગવાન્ મહતીયે બાલાકિનીયે
ભિક્ષુપર્યા(ષા)યે ધર્મ્મન્ દેશય(19બ્1)તિ । તે દાનિ ભિક્ષૂ
દન્તકાષ્ઠં ન ખાદન્તા એકાન્તે નિષણ્ણા આસન્તિ પ્રવાતગન્ધિકેન
મુખેન પશ્યન્તિ । મા સબ્રહ્મચારિં ગન્ધેન (જ્.87) વ્યાવહિષ્યામઃ ।
ભગવાન્ જાનન્તો યેવ પૃચ્છતિ કિં એતે ભિક્ષવો ભિક્ષૂ એકાન્તે આસન્તિ ।
કલહિતકા વિય મન્યે । ભિક્ષૂ આહંસુ । ભગવતા દન્તકાષ્ઠં
પ્રતિક્ષિપ્તં । તતો એતે ભિક્ષવો એકાન્તે આસન્તિ । પ્રવાતગન્ધિકેન
મુખેન પશ્યન્તિ મા સબ્રહ્મચા(19બ્2)રી ગન્ધેન વ્યાવહિષ્યામઃ ।
ભગવાન્ આહ । તેન હિ અનુજાનામિ દન્તકાષ્ઠં પ્રામાણિકં મહાન્તં
ષોડશાઙ્ગુલં, ॥ * ॥ એષૈવાર્થોત્પત્તિઃ ॥
ભગવાન્ શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ । તે દાનિ આયુષ્મન્તો નન્દનોપનન્દના
સવલ્લરિકાનિ દન્તકાષ્ઠાનિ ખાદન્તિ જનો દાનિ ઓધ્યાયન્તિ પશ્યથ
ભણે શ્રમણકાઃ । યથા કુમારકા વા ધર્મ્મિષ્ઠા વા અક્ષદર્શા વા
ગણ(કા) વા મહામત્રા વા । એવમ્ ઇમે શ્ર(19બ્3)મણકાઃ સવલ્લરિકાનિ
દન્તકાષ્ઠાનિ ખાદન્તિ । નષ્ટં ભ્રષ્ટં કુતો ઇમેષાં શ્રામણ્યં એતં
પ્રકરણં ભિક્ષૂ ભગવતો આરોચયેંસુ । ભગવાન્ આહ શબ્દાપયથ
નન્દનોપનન્દનાં તે દાનિ શબ્દાપિતા । ભગવાન્ આહ । સત્યં ભિક્ષવો

નન્દનોપનન્દના એવં નામ યૂયં સવલ્લરિકાનિ દન્તકાષ્ઠાનિ
ખાદથ । જનો દાનિ ઓધ્યાયતિ પશ્યથ ભણે શ્રમણકા યથા (19બ્4)
કુમારકા વા ધર્મ્મિષ્ઠા વા ગણકા વા રાજપુત્રા વા ઇમે
શ્રમણકાઃ સવલ્લરિકાનિ દન્તકાષ્ઠાનિ ખાદન્તિ । નષ્ટં ભ્રષ્ટં
કુતો ઇમેષાં શ્રામણ્યં આહંસુ । આમ ભગવન્ ભગવાન્ આહ । એવં ચ
દાનિ યૂયં અપ્રમાણાનિ દન્તકાષ્ઠાનિ ખાદથ । તેન હિ પ્રમાણિકં
દન્તકાષ્ઠં ખાદયિતવ્યં । દન્તકાષ્ઠાનિ નામ ત્રિણિ જ્યેષ્ઠં
મધ્યમં કનીયસં । જ્યેષ્ઠં (જ્.88) નામ ષોડશાઙ્ગુ(19બ્5)લાનિ
મધ્યમં દ્વાદશાઙ્ગુલાનિ કનીયસમ્ અષ્ટાઙ્ગુલાનિ ॥ * ॥
ભગવાન્ શ્રાવસ્ત્યામ્ વિહરતિ વિસ્તરેણ નિદાનં કૃત્વા અપરો દાનિ ભિક્ષુ
દન્તકાષ્ઠં ખાદતિ । તેન દાનિ ખાદન્તેન દન્તકાષ્ઠં
થો(નિર)વશેષં કૃતં । તેન દાનિ ભગવાન્ દૃષ્ટો ભગવતો ગૌરવેણ
સર્વ્વમ્ અભ્યવહૃતં । તસ્ય દાનિ અફાંસુ । એતં પ્રકરણં ભિક્ષૂ
ભગવતો આરોચયેં(19બ્6)સુ । ભગવાન્ આહ । એવં ચ યૂયં સર્વ્વં, (ઇ.પ્.97)
નિરવશેષં દન્તકાષ્ઠં ખાદથ તેન હિ શેષાશ્ ચત્વારિ અઙ્ગુલાનિ
દન્તકાષ્ઠસ્ય વર્જ્યં કર્ત્તવ્યં । અથ દાનિ ભિક્ષૂ આરણ્યકે શેય્યાસને
પ્રતિવસન્તિ । કલ્પિયકારો દુર્લ્લભો ભવતિ કિં કર્ત્તવ્યં । જ્યેષ્ઠકાનિ
દન્તકાષ્ઠાનિ કારાપયિતવ્યાનિ । તતો ભિક્ષુણા દન્તકાષ્ટં ખાદિય
કુ(ર્)ચ્ચકં શસ્ત્રકેન ચ્છિન્દિતવ્યં । ધોવિયાણં થપયિતવ્યો । અપરં
(19બ્7) દિવસં એવમ્ એવ ખાદિય એવં તાવ ખાદયિતવ્યં યાવ
દન્તકાષ્ઠસ્ય ચત્વારિ અઙ્ગુલાનિ અવશિષ્ટાનિ તતો ચ્છોરિતવ્યં । સો એષો
ભિક્ષુઃ નિરવશેષં દન્તકાષ્ઠં ખાદતિ વિનયાતિક્રમ(ં) આસાદયતિ ।
દન્તકાષ્ઠં પિ નામ ખાદન્તેન ન ક્ષમતિ । સ્તૂપવિગ્રહે વા
સંઘવિગ્રહે વા દન્તકાષ્ઠં ખાદિન્ત(તુ)ં । અથ દાનિ ભિક્ષુઃ ગ્લાનો
ભવતિ શિરાવિદ્ધકો વા વિરેચનપીતકો વા ઘૃત(20અ1)પીતકો વા કિઞ્ચાપિ
સંઘવિગ્રહે દન્તકાષ્ઠં ખાદતિ । અનાપત્તિઃ । નાપિ દાનિ ક્ષમતિ ।
દન્તકાષ્ઠં (જ્.89) ખાદન્તેન ખેટં દિશોદિશં ચ્છોરયિતું । કુ(ર્)ચ્ચકો
વા દિચ્છદ્દિય દિશોદિશં ચ્છોરયિતું । અથ ખલુ કટ(ટા)હકે વા
મલ્લકે વા કોટિયાં વા આવિદ્ધપુટિકાયામ્ વા ખેટં ચ્છોરયિતવ્યો
વામેન ચ હસ્તેન કુ(ર્)ચ્ચકો ગૃહ્ણિતવ્યઃ । પશ્ચાત એકમન્તેન
ચ્છોરયિતવ્યઃ । દન્તકાષ્ઠં પિ દાનિ ખાદન્તેન નાપિ ક્ષમતિ ।
ઉપસ્થાનશા(20અ2)લાયામ્ વા અગ્નિશાલાયામ્ વા ભક્તશાલાયામ્ વા
કલ્પિયશાલાયામ્ વા કલ્પિકકુટિકાયામ્ વા સંઘમધ્યે (વા)
ઉપાધ્યાયાચાર્યાણામ્ વા અગ્રતો વૃદ્ધતરકાનામ્ વા ભિક્ષૂણાં અગ્રતો
દન્તકાષ્ઠં ખાદિતું । નાપિ ક્ષમતિ માતૃગ્રામસ્ય અગ્રતો
દન્તકાષ્ઠં ખાદિતું, । નાપિ ક્ષમતિ । ચેતિયં વન્દન્તેન
ઓગુણ્ઠિતશીર્ષેણ વા ઓહિતહસ્તેન વા થ(ચે)તિયાતિ(ભિ)ગૃહે વા પ્રાસાદે વા
ખા(20અ3)દિતું । એકાંશીકૃતેન એકાન્તે ખાદિતવ્યં । નાપિ ક્ષમતિ ।
દન્તકાષ્ઠં ખાદિય મધ્યેન પાટિયાન જિહ્વાં નિલેહિતું કામભોગિના
યથા । અથ દાનિ ભિક્ષુ જિહ્વાં નિલેહિતુકામો ભવતિ । કુર્ચ્ચકેન

આમર્જયિતવ્યા । નાપિ ક્ષમતિ વિભૂષણાભિપ્રાયેણ દન્તકાષ્ઠં
ખાદિતું ॥ અથ ખલુ દુર્ગ્ગન્ધપ્રહાણાર્થં દન્તકાષ્ઠં
ખાદિતવ્યં । અથ દા(20અ4)નિ દન્તકાષ્ઠં ન (ઇ.પ્.68) ભવતિ । અઙ્ગારેણ
વા । અપક્કલદ્દુના વા દન્તા ઓદ્ય(ઘ)(ર્)સયિતવ્યાઃ । (જ્.90) અન્તમસતો
અંગુલિ દન્તકાષ્ઠં ખાદિતવ્યં । સ એષો ભિક્ષુઃ સર્વ્વેણ સર્વ્વં
દન્તકાષ્ઠં ન ખાદતિ વિનયાતિક્રમમ્ આસાદયતિ । એષો ભિક્ષુ
વે(ચે)તિયં વન્દતિ । પશ્યતિ દન્તપોણં ચ્છોરયિતવ્યો । અથ દાનિ દ્વે જના
ભવન્તિ । યો નવકો ભવતિ । તેન (20અ5) ઉદ્ધૃતવ્યા । અથ દાનિ નવકો
શૈથિલિકો બાહુલિકો ભવતિ વૃદ્ધતરેણ ઉદ્ધૃતવ્યો । એવં દન્તકાષ્ઠે
પ્રતિપદ્યિતવ્યં । ન પ્રતિપદ્યતિ । અભિસમાચારિકાન્ ધર્મ્માન્
અતિક્રમતિ ॥ * ॥
ઉદ્દાનં
એવં શેય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં ।
એવં વર્ષોપનાયિકો(કે) શેય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં ।
એવં વર્ષોપગતેહિ શેય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં ।
એવં (20અ6) વર્ષવુસ્તેહિ શેય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં ।
એવં આગન્તુકેહિ શેય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં ।
એવં નૈવાસિકેહિ શેય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં ।
એવં હિ સર્વ્વેહિ શેય્યાસને પ્રતિપદ્યિતવ્યં ।
એવં વર્ચે પ્રતિપદ્યિતવ્યં ।
એવં પ્રશ્વાસે પ્રતિપદ્યિતવ્યં ।
એવં દન્તકાષ્ઠે પ્રતિપદ્યિતવ્યન્ તિ॥ * ॥
॥ દ્વિતીયો વર્ગ્ગઃ ॥ * ॥
(ઇ.પ્.99) ઇઇઇ.1 મ્સ્.20અ6 (જ્.91.1); છ્.505ચ્1
ભગવાન્ શ્રાવસ્ત્યાં વિહરતિ । વિસ્તરેણ નિદાનં કૃત્વા
પઞ્ચા(20અ7)ર્થવશાન્ સમ્પશ્યમાનાસ્ તથાગતા અર્હન્તઃ
સમ્યક્સમ્બુદ્ધા । પઞ્ચાહિકાં વિહારચારિકામ્ અનુચંક્રમન્ત્ય્
અનુવિચરન્તિ । કતમાં પઞ્ચ । કચ્ચિ મે શ્રાવકાઃ । ન કર્મ્મારામાઃ ।
ન કર્મ્મરતાઃ । ન કર્મ્મારામતાનુયોગમ્ અનુયુક્તા વિહરન્તિ
વિસ્તરેણ યાવદ્ અદ્રાક્ષીદ્ ભગવાં પઞ્ચાહિકાં વિહારચારિકામ્
અનુચંક્રમન્તો અનુવિચરન્તો અન્યતરં ભિક્ષુ ભૂમૌ અસ્તરિય ચીવરં
(20બ્1) સીવન્તં ભગવાં જાનન્તો પૃચ્છન્તિ કિમ્ ઇદં ભિક્ષુઃ । આહ ।
ભગવન્ ઇદં ચીવરં સિવયામિ ।
ભગવાન્ આહ । એવન્ તં ત્વં ભૂમીય અસ્તરીય ચીવરં સિવયસિ । તેન હિ
કઠિનં નામ કર્ત્તવ્યં । કઠિનં તાવ ભિક્ષુણા કારાપયમાણેન
દ્વાદશહસ્તાં આયામતો કર્ત્તવ્યો । અષ્ટહસ્તાં વિસ્તારેણ વંશાનાં વા
નલાનામ્ વા ન(ં)ગલાનાં વા કાણ્ડાનામ્ વા ચરુકાનામ્ વા રોહિષાણામ્
વા સૂત્રિકાય વા રેજ્જુકાય વા (20બ્2) ઘણ બુણિતવ્યં । યં કાલં ભિક્ષુઃ
ચીવરં સીવિતુકામો ભવતિ । ઉપસ્થાનશાલાયાં વા અગ્નિશાલાયાં વા
પ્રાસાદે વા પ્રહાણકે કઠિનં પ્રજ્ઞાપયિત્વા ચીવરં સીવિતવ્યં ।