અભિધર્મદીપ · શ્લોક 81-100

છન્દં વીર્યાઙ્ગભૂતત્વાત્ સ્પર્શો વિત્ત્યનુબૃંહણાત્ ।
સંજ્ઞા પ્રજ્ઞાભિભૂતત્વાન્નેન્દ્રિયં મુનિરભ્યધાત્

શ્રદ્ધાદીનાં વિદાં ચૈવ દોષઃ શુદ્ધૌ મલોદયે ।
પ્રધાનત્વાન્મનસ્કારો નેન્દ્રિયં સમુદાહૃતમ્

સંભાવનાનુકૂલત્વાદધિમોક્ષો ઽપિ નેન્દ્રિયમ્ ।
કાલાન્તરફલોત્પાદસંદેહાભ્યાં ન ચેતના

નાપ્રમાદો ઽપ્યસૌ વીર્યાત્, ન હ્રીઃ પ્રાગલ્ભનિગ્રહાત્ ।
નોપેક્ષા નાપિ ચાલોભો વીર્યશ્રદ્ધાભિભૂતિતઃ

ન પ્રસ્રબ્ધિર્વિદૌત્કટ્યાદ્વિનિન્દ્યત્વાચ્ચ નાસ્રવાઃ ।
જાત્યાદયો ન પારાર્થ્યાત્ નિષ્ક્રિયત્વાન્ન નિર્વૃતિઃ

કાયસ્ય બાધનં દુઃખં દૌર્મનસ્યં તુ ચેતસઃ ।
સુખં ચ સુમનસ્તા ચ સાતં શારીરમાનસમ્

વૈશિષ્ટ્યાન્માનસં સાતં સુખં ક્વચિદુદાહૃતમ્

ષટ્સુ ભૂમિષુ વિજ્ઞેયં નીરજસ્કાદ્યમિન્દ્રિયમ્ ।
તદન્યે નિર્મલે ત્વક્ષે દ્રષ્ટવ્યે નવભૂમિકે

દૌર્મનસ્યં દ્વિહાતવ્યં મનોવિત્તિત્રયં ત્રિધા ।
નવાભ્યાસપ્રહેયાણિ દ્વિધા પઞ્ચ ન તુ ત્રયમ્

પૂર્વં ક્રમોદ્ભવૈઃ કામે વિપાકો લભ્યતે દ્વયમ્ ।
અન્યૈઃ ષટ્ સપ્ત વાષ્ટૌ વા ષડ્ રૂપે અન્ત્યે તુ જીવિતમ્

મ્રિયમાણૈર્નિરોધ્યન્તે ત્રીણ્યન્તે અષ્ટૌ તુ મધ્યમે ।
દશાષ્ટૌ નવ ચત્વારિ કામે પઞ્ચ શુભાનિ વા

આદ્યન્તલાભો નવભિઃ સપ્તાષ્ટાભિશ્ચ મધ્યયોઃ ।
એકાદશભિરાપ્તિસ્તુ ફલસ્યાન્ત્યસ્ય હાનિતઃ

સ્વસ્ય ધાતોઃ પરિજ્ઞાનં સ્વવિપક્ષદૃશા પથા

કામધાતુપરિજ્ઞાનં પ્રાયઃ સપ્તભિરિષ્યતે ।
સમલૈર્નિર્મલૈસ્ત્વર્થૈરષ્ટાભિરભિધીયતે

રૂપધાતુપરિજ્ઞાનમિષ્ટં દશભિરિન્દ્રિયૈઃ ।
અન્ત્યધાતુપરિજ્ઞાનમેકાદશભિરુચ્યતે

સર્વસત્ત્વાસ્ત્રિધાતુસ્થા ઉપેક્ષાયુર્મનો ઽન્વિતાઃ ।
ત્વક્સ્ત્રીત્વવ્યઞ્જનૈઃ કામે રૂપિણશ્ચક્ષુરાદિભિઃ

કામિનઃ ખલુ દુઃખેન તદ્રાગી દુર્મનસ્તયા ।
ઊર્ધ્વજસ્તુ સુખેનાર્યઃ શુભાહ્વાધરજૌ તથા

પ્રીત્યાભાહ્વાધરોદ્ભૂતૌ શુભૈઃ સ શુભમૂલકઃ ।
શૈક્ષાભ્યાં મોક્ષમાર્ગસ્થૌ અશૈક્ષો ઽર્હન્ સ્વમાર્ગગઃ

ઉપેક્ષાયુર્મનોયુક્તો ઽવશ્યં ત્રયસમન્વિતઃ ।
ચતુર્ભિઃ કાયસુખવાન્ ચક્ષુષ્માનપિ પઞ્ચભિઃ

સ્ત્રીન્દ્રિયાદ્યન્વિતો ઽષ્ટાભિઃ દુઃખી યુક્તસ્તુ સપ્તભિઃ ।
એકાદશભિરન્ત્યાભ્યાં સપ્ત ષડ્ભિસ્તદાદ્યવાન્