અભિધર્મદીપ · શ્લોક 261-280

રાગપ્રતિઘસંમોહમાનકાઙ્ક્ષાકુદૃષ્ટયઃ ।
ષડેતે ઽનુશયાઃ પ્રોક્તાઃ શ્રેયોદ્વારવિબન્ધિનઃ

રાગદ્વેધાત્ મતાઃ સપ્ત દૃષ્ટિભેદાદ્દશ સ્મૃતાઃ ।
ભૂયો ઽષ્ટાનવતિર્જ્ઞેયા ધાત્વાકારાદિભેદતઃ

કામરાગો ભવાખ્યશ્ચ દ્વિધાઃ રાગઃ પ્રભિદ્યતે ।
પ્રાયો બહિષ્પ્રવૃત્તત્વાદન્તર્વત્ત્યાદિભેદતઃ

સત્કાયાન્તદ્વયગ્રાહૌ મિથ્યાદર્શનમેવ ચ ।
દૃષ્ટિશીલવ્રતામર્શાવિત્યેતાઃ પઞ્ચ દૃષ્ટયઃ

દશેહ દુઃખદૃગ્ઘેયાઃ સપ્ત હેત્વીક્ષણક્ષયાઃ ।
સપ્તાપવર્ગદૃગ્ઘેયાઃ અષ્ટૌ માર્ગેક્ષણક્ષયાઃ

દૃષ્ટિહેયાવલમ્બિત્વાત્સદાકારપરિગ્રહાત્ ।
રાગાદયસ્તુ ચત્વારો જ્ઞેયા માર્ગદ્વયક્ષયાઃ

પ્રતિકલ્પવશોત્પત્તેર્દૃષ્ટિકાઙ્ક્ષે તુ દૃક્ક્ષયે ।
રૂપેપ્યેવં તથારૂપ્યે પ્રતિઘાનુશયાદૃતે

ભવાગ્રે ક્ષાન્તિહેયા યે દૃગ્ઘેયા એવ તે મતાઃ ।
જ્ઞાનવધ્યાસ્તુ યે તસ્મિન્નભ્યાસેનૈવ તત્ક્ષયઃ

અહં મમેતિ યા દૃષ્ટિરસૌ સત્કાયદૃક્ સ્મૃતા ।
તદુચ્છેદધ્રુવગ્રાહૌ યૌ સાન્તર્ગ્રાહદૃઙ્મતા

ફલહેત્વપવાદો યઃ સા મિથ્યાદૃષ્ટિરુચ્યતે ।
જ્ઞેયો દૃષ્ટિપરામર્શઃ હીનવસ્તૂત્તમગ્રહઃ

અહેતાવપથે ચૈવ તદ્ધિ શીલવ્રતાહ્વયઃ ।
દુઃખભ્રાન્ત્યપથાદાનાત્તદૃષ્ટ્યુત્સાર્ય એવ સઃ

સત્કાયદૃષ્ટ્યવચ્છેદો ધર્મમાત્રેક્ષણાદ્યતઃ ।
દુઃખાભિસમયે તચ્ચ તદ્દૃગ્ઘેયૈવ સો ઽપ્યતઃ

દ્વયં દૃષ્ટિપરામર્શાદેકઃ સત્કાયદૃષ્ટિતઃ ।
અન્તર્ગ્રાહાર્ધમન્યસ્તુ વિપર્યાસઃ પ્રકલ્પ્યતે

નિતીરણસમારોપવિપરીતપ્રવૃત્તિતઃ ।
વિપર્યાસોક્તિરેષ્વેવ દૃગ્વશાત્ ચિત્તસંજ્ઞયોઃ

સપ્ત માનવિધાસ્ત્રિભ્યો નવ માનવિધાસ્ત્રિધા ।
ત્રિધાત્યુન્નમનાદિભ્યઃ સ્વોત્કર્ષાદ્યસ્તિ નાસ્તિતા

વધાદિપર્યવસ્થાનં કૌકૃત્યમશુભં વિધાઃ ।
વિભવેચ્છા ચ નાર્યસ્ય જાયન્તે હેત્વભાવતઃ

દુઃખાત્સમુદયાચ્ચૈવ સર્વગાનાં વ્યવસ્થિતિઃ ।
તદ્દૃષ્ટિહેયજાતીનાં સર્વાસાં દ્વિપદસ્થિતેઃ

કાઙ્ક્ષા પઞ્ચ દૃશો ઽવિદ્યા તદ્વ્યામિશ્રાથ કેવલાઃ ।
સપ્ત સર્વત્રગા દુઃખાદ્ધેનોરેભ્યશ્ચતુષ્ટયમ્

દ્રવ્યતો દશ ચૈકશ્ચ નામ્ના સપ્ત તુ તે મતાઃ ।
રાગપ્રતિઘમાનાસ્તુ પરિચ્છેદપ્રવર્તિનઃ

પ્રકારાન્તરવર્તિત્વાત્સકૃત્સર્વસ્વભૂગતિઃ ।
ધાત્વન્તરાવલમ્બિત્વાત્પૂર્વોક્તા એવ સર્વગાઃ