અભિધર્મદીપ · શ્લોક 241-260

હેતુતત્ત્વફલોદ્ભૂતં મહત્ત્વં શાસિતુસ્ત્રિધા ।
વિમુક્તાવપિ તુલ્યાયાં ત્રયાણાં બોધિલમ્ભનાત્

બુદ્ધસ્ય સંમુખીનસ્ય બૌદ્ધમાક્ષિપ્યતે વપુઃ ।
સૈકપુણ્યશતોદ્ભૂતમેકૈકં લક્ષણં મુનેઃ

યથાકર્મપથાસ્તદ્વત્પુણ્યાદિત્રયમિષ્યતે ।
દાનં હિ દીયતે યેન સ્વપરાર્થાદ્યપેક્ષયા

કાયાદિકર્મ તત્તત્ત્વમવિજ્ઞપ્તિઃ ક્વચિત્પુનઃ ।
પ્રાધાન્યાન્મુનિના પ્રોક્તં મહાભોગફલં હિ તત્

સ્વાન્યોભયાર્થસિદ્ધ્યર્થં દાનં દદતિ કેચન ।
સાધુવૃત્ત્યનુવૃત્યર્થં નોભયાર્થાય ચાપરે

દાતૃવસ્ત્વાદિવૈશિષ્ટ્યાત્તત્ફલાતિશયઃ સ્મૃતઃ ।
શ્રદ્ધાદિભિર્ગુણૈર્દાતા દત્તે ઽતઃ સત્ક્રિયાદિભિઃ

સત્કારાદિગુણોપેતં ફલં તસ્માદવાપ્નુતે ।
વસ્તુ વર્ણાદિસંપન્નં સૌરૂપ્યાદિ ફલપ્રદમ્

ગુણદુઃખોપકારાખ્યર્ધર્મૈઃ ક્ષેત્રં વિશિષ્યતે ।
આશયાદિ મૃદુત્વાદેર્મૃદુત્વાદીનિ કર્મણઃ

ધર્મદાત્રે ઽપિ બાલાય પિત્રે માત્રે ઽથ રોગિણે ।
અમેયં બોધિસત્ત્વાય દાનમન્યભવાય ચ

બોધિસત્ત્વસ્ય યદ્દાનમન્યસ્યાપિ યદષ્ટમમ્ ।
વિપશ્ચિદ્ભિસ્તદાખ્યાતં શ્રેષ્ઠં યચ્ચાર્હતો ઽર્હતે

સંપ્રધાર્ય યદાક્ષિપ્તં પૂરણાદિદૃઢીકૃતમ્ ।
વિગતપ્રતિપક્ષં ચ તત્કર્મોપચિતં મતમ્

સ્વસ્માત્ત્યાગગુણાપેક્ષાશ્ચૈત્તાશ્ચૈત્યાર્ચતાદિષુ ।
વિના પ્રતિગૃહીત્રાપિ ફલં મૈત્રીવિહારવત્

ધર્મદાનસ્વભાવો વાક્તત્ત્વનામાદિગોચરઃ ।
અવ્યાકૃતસ્વભાવત્વાન્ન નામાદ્યન્નદાનવત્

શીલં શુભમયં રૂપં વ્યાખ્યાતં તત્પ્રભેદતઃ ।
શાસ્ત્રે તુ તપ્પ્રધાનત્વાત્પ્રોક્તં સ્વર્ગોપપત્તયે

દૌઃશીલ્યાશુભમૂલાદ્યૈર્દોષૈર્યન્ન વિદૂષિતમ્ ।
તદ્વિપક્ષશમાઙ્ગં ચ યત્તચ્છદ્વમિહોચ્યતે

પુણ્યં સમાહિતં ત્વત્ર ભાવના ચિત્તભાવનાત્ ।
પ્રધાન્યાદપવર્ગાય તદુક્તં સર્વદર્શિના

પુણ્યનિર્વાણભાગીયં નિર્વેધાનુગુણં તથા ।
શાસને ઽસ્મિન્સમાસેન શુભમૂલં ત્રિધેષ્યતે

લિપિમુદ્રાથ ગણના કાયવાક્કર્મલક્ષણા ।
સંખ્યા ખલ્વપિ વિજ્ઞેયા મનસ્કર્મસ્વભાવિકા

અકાર્યપ્રવણો લોકો દુઃખભાગી ચ યદ્વશાત્ ।
રાગાદીન્ ભવસંબન્ધાન્ક્લેશાન્વક્ષ્યામિ તાનહમ્

સ્વશક્તિજક્રિયોદ્ભૂતૈર્વિશેષૈસ્તે તુ નામભિઃ ।
આત્તસામાન્યસંજ્ઞાકાશ્ચોદ્યન્તે ઽનુશયાદિભિઃ