Yoga Vasistha · Chapter 6.117

sahacarā ūcuḥ /
paśyādrisānāviva bimbitaṃ svaṃ puraḥsaro mārapuraḥsaro yaḥ /
kahlārapadmotpalajālanāla-laladvicitrāravapakṣivītam

vikāsitoddaṇḍasahasrapatra-kośasthalasthoddhurarājahaṃsam /
pīṭhadvirephadvijalokajuṣṭaṃ bhuvīva gehaṃ kamalāsanasya

ākīrṇasīkarakarāladigantarāle phullotpalābjapaṭalodarareṇugauram /
āmodamattamadhupadvijagītigītaṃ yātaṃ vitānakamivāmbaragaṃ vahantam

kvacittarattārataraṅgabhaṅgaṃ kvacidviṣadbhūrivirāvibhṛṅgam /
kvacidgabhīrāmalavārisuptaṃ kvacitsarojojjvalapuṣpaguptam

kaṇāṇumuktājalatāpaṭālaṃ tīreṣu siṃhe sulatāsuṭālam /
taraṅganirdhūtaśilograkacchaṃ mahītalākāśamanantakaccham

taḍitprakāśodaramasyamegha-nunnālajātottharajaḥprabhābhiḥ /
pṛṣadbharadhvāntamayaikadeśaṃ saṃdhyāmbarābhogamivāprakāśam

vātāvakīrṇaśaradambudakhaṇḍakhaṇḍaṃ vyomeva kevalasamīraṇamāvṛtāṅgam /
hasairlasadvisalatākavalālasāṃsaiḥ kālena saṃcayakṛtairiva candrabimbaiḥ

āmodamandamakarandakarālavāta-vyādhūtapaṅkapuṭapāṭanapāṭavena /
udyanmahāpaṭapaṭā vayatīva lekhā kṣubhyatkhagāśritalatojjhitapuṣpavarṣam

vellanmahākamalapallavatālavṛnta-saṃvījitaṃ valitacāmaracāruphenam /
rājāyamānamalikokilagītagītaṃ sahṛttapaṅkajalatālalitāṅganaugham

bhṛṅgāgrabhājanamanoharahārigītaṃ rājīvareṇuraṇakīrṇapiśaṅgatoyam /
ḍiṇḍīrapiṇḍaparipāṇḍurapuṇḍarīka-khaṇḍopamaṇḍitataṭopavanāvataṃsam

viviktahṛdayāmbhojaṃ hṛdayāhlādanaṃ param /
rasavatsvādu bhātīdaṃ saraḥ satsaṃgamopamam

bimbitena maruvyomnā bhātīdaṃ saumya nirmalam /
śāstrārthapariṇāmena mahatāmiva mānasam

kiṃcillakṣyamapaśyāmaṃ pṛṣatparuṣamārutam /
himābhramiva bhātīdaṃ saraḥ sarasasārasam

yathedaṃ brahmaṇo dṛśyamavikārādi netarat /
yathāmbhasi taraṅgādi rājanpṛthagiva sthitam

ātmanaivohyamānānāṃ cakrāvartavidhāyinām /
jaḍāśayānāṃ viṣamā hā kallolaparamparā

kūpavāpīsarobdhīnāṃ dṛśyate yādṛgantaram /
nārīpuruṣatoyānāṃ vijñeyaṃ tādṛgantaram

jantorivāsya manaso jalajātibandha-
jīrṇasya jarjaradaśālaharībhrameṇa /
āvartavṛttivalitānyatisaṃtatāni
ko nāma saṃkalayituṃ kamalāni śaktaḥ

citraṃ vijṛmbhitamaho jaḍasaṃgamasya
padmopi yannijaguṇānaguṇānivaiṣaḥ /
antaḥ pragopayati kaṇṭhatale niveśya
sarvasya darśayati durbhagakaṇṭakaugham

sacchidrairadṛḍhaiḥ sūkṣmairgopitairjāḍyasaṃyutaiḥ /
analpairapi niḥsāraiḥ padmasyeva guṇairalam

mahatāṃ kulapadmānāṃ guṇasaundaryaśālinām /
prabhāvaṃ nāsti saṃkhyātuṃ vāsukerapi śaktatā

harivakṣogatā lakṣmīrapi śobhārthameva yat /
bibharti kamalaṃ haste kānyāśaṃsādhikā bhavet

sitāsitābhyāṃ rūpābhyāṃ kamalotpalakhaṇḍayoḥ /
vaisādṛśyaṃ bhavetkiṃtu samā jaḍajaḍaitayoḥ

sāmyaṃ na phullavipinena saraḥsu yāti
vyomnā na tārakayutena na cenduvṛndaiḥ /
nṛtyadvadhūvihasitānanaśobhayaiti
phullasya paṅkajavanasya navoditā śrīḥ

yeṣāṃ puṣpalatāsvādairananyamanasāṃ gatam /
bhṛṅgāṇāmāyurāyāmi ta eva subhagottamāḥ

cūtacārucamatkāraṃ cañcarīkāścaranti ye /
ta eva sacamatkārā itare jātipūraṇam

mattā madhumadāmodaiḥ puṣkareṣu raṇanti ye /
tuṣṭānāmitarasvādairbhramarāṇāṃ hasanti te

yenoṣitaṃ virutamullasitaṃ prasuptaṃ
padmodareṣu śaśikoṭarakomaleṣu /
bhṛṅgaḥ sa eṣa śiśire viraseṣu bhāvaṃ
kaṣṭaṃ kariṣyati kathaṃ tarupuṣpakeṣu

aphullamallikoddāmamukulopari ṣaṭpadaḥ /
dṛśyate kālarudreṇa śūle prota ivāndhakaḥ

āsvādayanvividhapuṣpamadhūni bhṛṅga
nityaṃ bhramansakalaśailalatāgṛheṣu /
nādyāpi tuṣyasi kimaṅga durāśayo'si
manye na sāramupagacchasi vā vanebhyaḥ

kamalakulakavalakovida gaccha saro madhupa mā rūḍham /
badaradarīṣu vidīrṇaṃ dehaṃ kuru kaṇṭakakrakacaiḥ

atasīkusume kuvalaya-dalavalaye vikasite ca tāpicche /
parabhāgamehi madhunā tāsu visadṛśīva paṇḍitaḥ puruṣaḥ

paśyaiṣā nābhinalinīkesaraiḥ pālitā śriyā /
haṃsamālāmalāvallī sāmagāyanakūjitā

dolākamalanīḍasthāṃ dṛṣṭvā khe pratibimbitām /
haṃso haṃsīmanusaranmaṇḍale neha cetati

mā bhūtkasyacidevaiṣā rājanvyasanitā bhṛśam /
paśyaitāṃ bimbitāṃ haṃso haṃsīmanusaranmṛtaḥ

helayā rājahaṃsena yatkṛtaṃ kalakūjitam /
na tadvarṣaśatenāpi jānātyāśikṣituṃ bakaḥ

samāneṣvākarākārajāticeṣṭāśanādiṣu /
haṃsasya rājahaṃsasya dūramatyantamantaram

śuklapakṣasthito vyomni kumudākarabhāsakaḥ /
āhlādayati cetāṃsi haṃsaścandra ivotthitaḥ

unnālanalinīnālakadalīstambhasaṃkule /
vane viharatāṃ lakṣmīṃ haṃsānāmeti kaḥ khagaḥ

taraṅgavalayā lolasīkarotkarahāriṇī /
kumudotpalakahlārapuṣpasaṃbhārasundarī

bhṛṅgalolālakalatā raṇatsārasanūpurā /
vartulāvartanābhīkā caladvīcivilocanā

pratīkṣamāṇā dayitaṃ rasapūrakaraṃ dharam /
nārīva sarasī cāruhaṃsakābhyāṃ virājate

he haṃsa madgubakakākaśarārusāre
mā tvaṃ sarasyavirataṃ kuru vāsamekaḥ /
āpadyapīha samaśīlavayovacobhiḥ
śreyaḥphalā bhavati saṃgatirātmavargaiḥ

pādākrāntamahebhamastakataṭaḥ padmākaraikālayaḥ
kahlārotpalakundacampakalatāsaṃbhogasaubhāgyavān /
bhṛṅgo'pyeṣa vidhervaśena śiśire loṣṭaṃ tṛṇaṃ svādayan
śīte śuṣkabakatyaho nu vipadā dainye mano dīyate

putrasyeha dalodare dyuti tarattāraṃ ciraṃ saṃsmṛtaṃ
haṃsasyāṃsavinunnanālagahane saṃcāriṇā bho mayā /
śuklāsāramivābjinī vikirati svaṃ vāribindūtkaraṃ
madhyāhne śiśiraṃ vikāsi sahasā mūrdhni sphuṭaṃ dṛśyatām

vyomnīndorivasaumyavāriṇiciraṃ niḥśabdakaṃ sarpato
haṃsasyāṃsahatābjanālavalanāniṣkampaṭaṅkakṣataiḥ /
gaṅgāvārivadatra puṣkarapuṭādbrāhmādivāsyopari
bhraṣṭā ye jalabindavo jalacarā hṛṣṭāḥ pibantyāśu tān
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmā० vā० de० mo० ni० u० avidyo० vipa० padmabhramarahaṃsavarṇanaṃ nāma saptadaśādhikaśatatamaḥ sargaḥ // ११