Yoga Vasistha · Chapter 1.14
caturdaśaḥ sargaḥ
śrīrāma uvāca /
āyuḥ pallavakoṇāgralambāmbukaṇabhaṅguram /
unmattamiva saṃtyajya yātyakāṇḍe śarīrakam
viṣayāśīviṣāsaṅgaparijarjaracetasām /
aprauḍhātmavivekānāmāyurāyāsakāraṇam
ye tu vijñātavijñeyā viśrāntā vitate pade /
bhāvābhāvasamāśvāsamāyusteṣāṃ sukhāyate
vayaṃ parimitākārapariniṣṭhitaniścayāḥ /
saṃsārābhrataḍitpuñje mune nāyuṣi nirvṛtāḥ
yujyate veṣṭanaṃ vāyorākāśasya ca khaṇḍanam /
grathanaṃ ca taraṅgāṇāmāsthā nāyuṣi yujyate
pelavaṃ śaradīvābhramasneha iva dīpakaḥ /
taraṅgaka ivālolaṃ gatamevopalakṣyate
taraṅgaṃ pratibimbenduṃ taḍitpuñjaṃ nabhombujam /
grahītumāsthāṃ badhnāmi na tvāyuṣi hatasthitau
aviśrāntamanāḥ śūnyamāyurātatamīhate /
duḥkhāyaiva vimūḍho'ntargarbhamaśvatarī yathā
saṃsārasaṃsṛtāvasyāṃ pheno'sminsargasāgare /
kāyavallayāmbhaso brahmañjīvitaṃ me na rocate
prāpyaṃ saṃprāpyate yena bhūyo yena na śocyate /
parāyā nirvṛteḥ sthānaṃ yattajjīvitamucyate
taravo'pi hi jīvanti jīvanti mṛgapakṣiṇaḥ /
sa jīvati mano yasya mananena na jīvati
jātāsta eva jagati jantavaḥ sādhujīvitāḥ /
ye punarneha jāyante śeṣā jaraṭhagardabhāḥ
bhāro'vivekinaḥ śāstraṃ bhāro jñānaṃ ca rāgiṇaḥ /
aśāntasya mano bhāro bhāro'nātmavido vapuḥ
rūpamāyurmano buddhirahaṃkārastathehitam /
bhāro bhāradharasyeva sarvaṃ duḥkhāya durdhiyaḥ
aviśrāntamanāpūrṇamāpadāṃ paramāspadam /
nīḍaṃ rogavihaṅgānāmāyurāyāsanaṃ dṛḍham
pratyahaṃ khedamutsṛjya śanairalamanāratam /
ākhuneva jaracchubhraṃ kālena vinihanyate
śarīrabilaviśrāntairviṣadāhapradāyibhiḥ /
rogairāpīyate raudrairvyālairiva vanānilaḥ
prasnuvānairavicchedaṃ tucchairantaravāsibhiḥ /
duḥkhairāvṛścyate krūrairghuṇairiva jaraddrumaḥ
nūnaṃ nigaraṇāyāśu ghanagardhamanāratam /
ākhurmārjārakeṇeva maraṇenāvalokyate
gandhādiguṇagarbhiṇyā śūnyayā'śaktiveśyayā /
annaṃ mahāśaneneva jarayā parijīryate
dinaiḥ katipayaireva parijñāya gatādaram /
durjanaḥ sujaneneva yauvanenāvamucyate
vināśasuhṛdā nityaṃ jarāmaraṇabandhunā /
rūpaṃ khiṅgavareṇeva kṛtāntenābhilaṣyate
sthiratayā sukhabhāsitayā tayā
satatamujjñitamuttamaphalgu ca /
jagati nāsti tathā guṇavarjitaṃ
maraṇabhājanamāyuridaṃ yathā
ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye vairāgyaprakaraṇe jīvitagarhā nāma caturdaśaḥ sargaḥ
Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0