Language

ENहिગુ
Scripture Library

Yoga Vasistha · Chapter 1.14

1.14.14

caturdaśaḥ sargaḥ

1.14.1

śrīrāma uvāca /
āyuḥ pallavakoṇāgralambāmbukaṇabhaṅguram /
unmattamiva saṃtyajya yātyakāṇḍe śarīrakam

1.14.2

viṣayāśīviṣāsaṅgaparijarjaracetasām /
aprauḍhātmavivekānāmāyurāyāsakāraṇam

1.14.3

ye tu vijñātavijñeyā viśrāntā vitate pade /
bhāvābhāvasamāśvāsamāyusteṣāṃ sukhāyate

1.14.4

vayaṃ parimitākārapariniṣṭhitaniścayāḥ /
saṃsārābhrataḍitpuñje mune nāyuṣi nirvṛtāḥ

1.14.5

yujyate veṣṭanaṃ vāyorākāśasya ca khaṇḍanam /
grathanaṃ ca taraṅgāṇāmāsthā nāyuṣi yujyate

1.14.6

pelavaṃ śaradīvābhramasneha iva dīpakaḥ /
taraṅgaka ivālolaṃ gatamevopalakṣyate

1.14.7

taraṅgaṃ pratibimbenduṃ taḍitpuñjaṃ nabhombujam /
grahītumāsthāṃ badhnāmi na tvāyuṣi hatasthitau

1.14.8

aviśrāntamanāḥ śūnyamāyurātatamīhate /
duḥkhāyaiva vimūḍho'ntargarbhamaśvatarī yathā

1.14.9

saṃsārasaṃsṛtāvasyāṃ pheno'sminsargasāgare /
kāyavallayāmbhaso brahmañjīvitaṃ me na rocate

1.14.10

prāpyaṃ saṃprāpyate yena bhūyo yena na śocyate /
parāyā nirvṛteḥ sthānaṃ yattajjīvitamucyate

1.14.11

taravo'pi hi jīvanti jīvanti mṛgapakṣiṇaḥ /
sa jīvati mano yasya mananena na jīvati

1.14.12

jātāsta eva jagati jantavaḥ sādhujīvitāḥ /
ye punarneha jāyante śeṣā jaraṭhagardabhāḥ

1.14.13

bhāro'vivekinaḥ śāstraṃ bhāro jñānaṃ ca rāgiṇaḥ /
aśāntasya mano bhāro bhāro'nātmavido vapuḥ

1.14.14

rūpamāyurmano buddhirahaṃkārastathehitam /
bhāro bhāradharasyeva sarvaṃ duḥkhāya durdhiyaḥ

1.14.15

aviśrāntamanāpūrṇamāpadāṃ paramāspadam /
nīḍaṃ rogavihaṅgānāmāyurāyāsanaṃ dṛḍham

1.14.16

pratyahaṃ khedamutsṛjya śanairalamanāratam /
ākhuneva jaracchubhraṃ kālena vinihanyate

1.14.17

śarīrabilaviśrāntairviṣadāhapradāyibhiḥ /
rogairāpīyate raudrairvyālairiva vanānilaḥ

1.14.18

prasnuvānairavicchedaṃ tucchairantaravāsibhiḥ /
duḥkhairāvṛścyate krūrairghuṇairiva jaraddrumaḥ

1.14.19

nūnaṃ nigaraṇāyāśu ghanagardhamanāratam /
ākhurmārjārakeṇeva maraṇenāvalokyate

1.14.20

gandhādiguṇagarbhiṇyā śūnyayā'śaktiveśyayā /
annaṃ mahāśaneneva jarayā parijīryate

1.14.21

dinaiḥ katipayaireva parijñāya gatādaram /
durjanaḥ sujaneneva yauvanenāvamucyate

1.14.22

vināśasuhṛdā nityaṃ jarāmaraṇabandhunā /
rūpaṃ khiṅgavareṇeva kṛtāntenābhilaṣyate

1.14.23

sthiratayā sukhabhāsitayā tayā
satatamujjñitamuttamaphalgu ca /
jagati nāsti tathā guṇavarjitaṃ
maraṇabhājanamāyuridaṃ yathā

1.14.14

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye vairāgyaprakaraṇe jīvitagarhā nāma caturdaśaḥ sargaḥ

Original text: yogavāsiṣṭhaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc