Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vyākaraṇamahābhāṣya · Part 461480

(P_2,3.60) KA_I,466.2-3 Ro_II,828-829 {1/8} kim udāharaṇam .
(P_2,3.60) KA_I,466.2-3 Ro_II,828-829 {2/8} gām ghnanti .
(P_2,3.60) KA_I,466.2-3 Ro_II,828-829 {3/8} gām pradīvyanti .
(P_2,3.60) KA_I,466.2-3 Ro_II,828-829 {4/8} gām sabhāsadbhyaḥ upaharanti .
(P_2,3.60) KA_I,466.2-3 Ro_II,828-829 {5/8} na etat asti .
(P_2,3.60) KA_I,466.2-3 Ro_II,828-829 {6/8} pūrveṇa api etat siddham .
(P_2,3.60) KA_I,466.2-3 Ro_II,828-829 {7/8} idam tarhi .
(P_2,3.60) KA_I,466.2-3 Ro_II,828-829 {8/8} gāmasya tadahaḥ sabhāyām dīvyeyuḥ .
(P_2,3.61) KA_I,466.5-6 Ro_II,829 {1/3} haviṣaḥ aprasthitasya .
(P_2,3.61) KA_I,466.5-6 Ro_II,829 {2/3} haviṣaḥ aprasthitasya iti vaktavyam .
(P_2,3.61) KA_I,466.5-6 Ro_II,829 {3/3} indrāgnibhyām chāgam haviḥ vapām medaḥ prasthitam preṣya .
(P_2,3.62) KA_I,466.10-17 Ro_II,830 {1/12} ṣaṣṭhyarthe caturthīvacanam .
(P_2,3.62) KA_I,466.10-17 Ro_II,830 {2/12} ṣaṣṭhyarthe caturthī vaktavyā .
(P_2,3.62) KA_I,466.10-17 Ro_II,830 {3/12} yā kharveṇa pibati tasyai kharvaḥ tisraḥ rātrīḥ .
(P_2,3.62) KA_I,466.10-17 Ro_II,830 {4/12} tasyāḥ iti prāpte .
(P_2,3.62) KA_I,466.10-17 Ro_II,830 {5/12} yaḥ tataḥ jāyate saḥ bhiśastaḥ yām araṇye tasyai stenaḥ yām parācīm tasyai hrītamukhī apagagalbhaḥ yā snāti tasyai apsu mārukaḥ yā abhyaṅkte tasyai duścarmā yā pralikhate tasyai khalatiḥ apamārī yā āṅkte tasyai kāṇaḥ yā dataḥ dhāvate tasyai śyāvadan yā nakhani nikṛntate tasyai kunakhṝ yā kṛṇatti tasyai klībaḥ yā rajjum sṛjati tasyai udbandhukaḥ yā parṇena pibati tasyai unmādukaḥ jāyate .
(P_2,3.62) KA_I,466.10-17 Ro_II,830 {6/12} ahalyāyai jāraḥ .
(P_2,3.62) KA_I,466.10-17 Ro_II,830 {7/12} manāyyai tantuḥ .
(P_2,3.62) KA_I,466.10-17 Ro_II,830 {8/12} tat tarhi vaktavyam .
(P_2,3.62) KA_I,466.10-17 Ro_II,830 {9/12} na vaktavyam .
(P_2,3.62) KA_I,466.10-17 Ro_II,830 {10/12} yogavibhāgāt siddham .
(P_2,3.62) KA_I,466.10-17 Ro_II,830 {11/12} caturthī .
(P_2,3.62) KA_I,466.10-17 Ro_II,830 {12/12} tataḥ arthe bahulam chandasi iti .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {1/68} kṛdgrahaṇam kimartham .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {2/68} iha mā bhūt .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {3/68} pacati odanam devadattaḥ iti .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {4/68} kartṛkarmaṇoḥ ṣaṣṭhīvidhāne kṛdgrahaṇānarthakyam lapratiṣedhāt .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {5/68} kartṛkarmaṇoḥ ṣaṣṭhīvidhāne kṛdgrahaṇam anarthakam .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {6/68} kim kāraṇam .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {7/68} lapratiṣedhāt .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {8/68} pratiṣidhyate tatra ṣaṣthī laprayoge na iti .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {9/68} tasya karmakartrartham tarhi kṛdgrahaṇam kartavyam .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {10/68} kṛtaḥ ye kartṛkarmaṇī tatra yathā syāt .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {11/68} anyasya ye kartṛkarmaṇī tatra mā bhūt iti .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {12/68} na etat asti prayojanam .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {13/68} dhātoḥ hi dvaye pratyayāḥ vidhīyante tiṅaḥ ca kṛtaḥ ca .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {14/68} tatra kṛtprayoge iṣyate tiṅprayoge pratiṣidhyate .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {15/68} na brūmaḥ ihārtham tasya karmakartrartham kṛdgrahaṇam kartavyam iti .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {16/68} kim tarhi .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {17/68} uttarārtham .

(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {18/68} avyayaprayoge na iti ṣaṣṭhyāḥ pratiṣedham vakṣyati .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {19/68} saḥ kṛtaḥ avyayasya ye kartṛkarmaṇī tatra yathā syāt .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {20/68} akṛtaḥ avyayasya ye kartṛkarmaṇī tatra mā bhūt iti .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {21/68} uccaiḥ kaṭānām sraṣṭā iti .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {22/68} tasya karmakartrartham iti cet pratiṣedhe api tadantakarmakartṛtvāt siddham .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {23/68} kṛtaḥ ete kartṛkarmaṇī na avyayasya .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {24/68} adhikaraṇam atra avyayam .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {25/68} idam tarhi prayojanam .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {26/68} ubhayaprāptau karmaṇi ṣaṣṭhyāḥ pratiṣedham vakṣyati .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {27/68} saḥ kṛtaḥ ye kartṛkarmaṇī tatra yathā syāt .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {28/68} kṛtoḥ ye kartṛkarmaṇī tatra mā bhūt iti .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {29/68} āścaryam idam vṛttam odanasya ca nāma pākaḥ brāhmaṇānām ca prādurbhāvaḥ iti .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {30/68} atha kriyamāṇe api kṛdgrahaṇe kasmāt eva atra na bhavati .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {31/68} ubhayaprāptau iti na evam vijñāyate ubhayoḥ prāptiḥ ubhayaprāptiḥ ubhayaprāptau iti .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {32/68} katham tarhi .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {33/68} ubhayoḥ prāptiḥ yasmin kṛti saḥ ayam ubhayaprāptiḥ kṛt ubhayaprāptau iti .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {34/68} atha vā kṛtaḥ ye kartṛkarmaṇī tatra yathā syāt .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {35/68} taddhitasya ye kartṛkarmaṇī tatra mā bhūt iti .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {36/68} kṛtapūrvī kaṭam .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {37/68} bhuktapūrvī odanam iti .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {38/68} nanu ca vākyena eva anena na bhavitavyam .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {39/68} dvitīyayā tāvat na bhavitavyam .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {40/68} kim kāraṇam .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {41/68} ktena abhihitam karma iti kṛtvā .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {42/68} inipratyayena ca api na utpattavyam .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {43/68} kim kāraṇam .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {44/68} asāmarthyāt .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {45/68} katham asamārthyam .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {46/68} sāpekṣam asamartham bhavati iti .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {47/68} yat tāvat ucyate dvitīyayā tāvat na bhavitavyam .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {48/68} kim kāraṇam .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {49/68} ktena abhihitam karma iti kṛtvā iti .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {50/68} yaḥ asau kṛtakaṭayoḥ abhisaṃbandhaḥ saḥ utpanne pratyaye nivartate .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {51/68} asti ca karoteḥ kaṭena sāmarthyam iti kṛtvā dvitīyā bhaviṣyati .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {52/68} yat api ucyate inipratyayena ca api na utpattavyam .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {53/68} kim kāraṇam .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {54/68} asāmarthyāt .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {55/68} katham asamārthyam .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {56/68} sāpekṣam asamartham bhavati iti .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {57/68} na idam ubhayam yugapat bhavati vākyam ca pratyayaḥ ca .

(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {58/68} yadā vākyam na tadā pratyayaḥ .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {59/68} yadā pratyayaḥ sāmānyena tadā vṛttiḥ .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {60/68} tatra avaśyaṃ viśeṣārthinā viśeṣaḥ anuprayoktavyaḥ .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {61/68} kṛtapūrvī .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {62/68} kim .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {63/68} kaṭam .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {64/68} bhuktapūrvī .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {65/68} kim .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {66/68} odanam iti .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {67/68} atha vā idam prayojanam kartṛbhūtapūrvamātrāt api ṣaṣṭhīyathā syāt .
(P_2,3.65) KA_I,466.19-468.4 Ro_II,831-836 {68/68} bhedikā devadattasya yajñadattasya kāṣṭhānām iti .
(P_2,3.66) KA_I,468.6-12 Ro_II,836 {1/10} ubhayaprāptau karmaṇi ṣaṣṭhyāḥ pratiṣedhe akādiprayoge apratiṣedhaḥ .
(P_2,3.66) KA_I,468.6-12 Ro_II,836 {2/10} ubhayaprāptau karmaṇi ṣaṣṭhyāḥ pratiṣedhe akādiprayoge pratiṣedhaḥ na bhavati iti vaktavyam .
(P_2,3.66) KA_I,468.6-12 Ro_II,836 {3/10} bhedikā devadattasya kāṣṭhānām .
(P_2,3.66) KA_I,468.6-12 Ro_II,836 {4/10} cikīrṣā viṣṇumitrasya kaṭasya .
(P_2,3.66) KA_I,468.6-12 Ro_II,836 {5/10} aparaḥ āha : akākārayoḥ prayoge pratiṣedhaḥ na iti vaktavyam .
(P_2,3.66) KA_I,468.6-12 Ro_II,836 {6/10} śeṣe vibhāṣā .
(P_2,3.66) KA_I,468.6-12 Ro_II,836 {7/10} śobhanā khalu pāṇineḥ sūtrasya kṛtiḥ .
(P_2,3.66) KA_I,468.6-12 Ro_II,836 {8/10} śobhanā khalu pāṇininā sūtrasya kṛtiḥ .
(P_2,3.66) KA_I,468.6-12 Ro_II,836 {9/10} śobhanā khalu dākṣāyaṇasya saṅgrahasya kṛtiḥ .
(P_2,3.66) KA_I,468.6-12 Ro_II,836 {10/10} śobhanā khalu dākṣāyeṇa saṅgrahasya kṛtiḥ iti .
(P_2,3.67) KA_I,468.14-23 Ro_II,837-838 {1/15} ktasya ca vartamāne nāpuṃsake bhāve upasaṅkhyānam .
(P_2,3.67) KA_I,468.14-23 Ro_II,837-838 {2/15} ktasya ca vartamāne nāpuṃsake bhāve upasaṅkhyānam kartavyam : chāttrasya hasitam , naṭasya bhuktam , mayūrasya nṛttam , kokilasya vyāhṛtam iti .
(P_2,3.67) KA_I,468.14-23 Ro_II,837-838 {3/15} śeṣavijñānāt siddham . śeṣalakṣaṇā atra ṣaṣṭhī bhaviṣyati .
(P_2,3.67) KA_I,468.14-23 Ro_II,837-838 {4/15} śeṣaḥ iti ucyate .
(P_2,3.67) KA_I,468.14-23 Ro_II,837-838 {5/15} kaḥ ca śeṣaḥ .
(P_2,3.67) KA_I,468.14-23 Ro_II,837-838 {6/15} karmādīnām avivakṣā śeṣaḥ .
(P_2,3.67) KA_I,468.14-23 Ro_II,837-838 {7/15} katham punaḥ sataḥ nāma avivakṣā syāt yadā chātraḥ hasati , naṭaḥ bhuṅkte , mayūraḥ nṛtyati , kokilaḥ vyāharati .
(P_2,3.67) KA_I,468.14-23 Ro_II,837-838 {8/15} sataḥ api avivakṣā bhavati .
(P_2,3.67) KA_I,468.14-23 Ro_II,837-838 {9/15} tat yathā : alomikā eḍakā , anudarā kanyā iti .
(P_2,3.67) KA_I,468.14-23 Ro_II,837-838 {10/15} asataḥ ca vivakṣā bhavati .
(P_2,3.67) KA_I,468.14-23 Ro_II,837-838 {11/15} samudraḥ kuṇḍikā .
(P_2,3.67) KA_I,468.14-23 Ro_II,837-838 {12/15} vindhyaḥ vardhitakam iti .
(P_2,3.67) KA_I,468.14-23 Ro_II,837-838 {13/15} yadi evam uttaratra cātuḥśabdyam prāpnoti .
(P_2,3.67) KA_I,468.14-23 Ro_II,837-838 {14/15} idam aheḥ sṛptam , iha ahinā sṛptam , iha ahiḥ sṛptaḥ , iha aheḥ sṛptam , grāmasya pārśve grāmasya madhye iti .
(P_2,3.67) KA_I,468.14-23 Ro_II,837-838 {15/15} iṣyate eva cātuḥśabdyam .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {1/59} lādeśe salliḍgrahaṇam kikinoḥ pratiṣedhārtham .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {2/59} lādeśe salliḍgagrahaṇam kartavyam .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {3/59} salliṭoḥ prayoge na iti vaktavyam .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {4/59} kim prayojanam .

(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {5/59} kikinoḥ pratiṣedhārtham .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {6/59} kikinoḥ api prayoge pratiṣedhaḥ yathā syāt .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {7/59} | papiḥ somaṃ dadiḥ gāḥ .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {8/59} kim punaḥ kāraṇam na sidhyati .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {9/59} tayoḥ alādeśatvāt .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {10/59} na hi tau lādeśau .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {11/59} atha tau lādeśau syātām syāt pratiṣedhaḥ .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {12/59} bāḍham syāt .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {13/59} lādeśau tarhi bhaviṣyataḥ .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {14/59} tat katham .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {15/59} ādṛgamahanajanaḥ kikinau liṭ ca iti liḍvat iti vakṣyāmi .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {16/59} saḥ tarhi vatinirdeśaḥ kartavyaḥ .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {17/59} na hi antareṇa vatim atideśaḥ gamyate .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {18/59} antareṇa api vatim atideśaḥ gamyate .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {19/59} tat yathā .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {20/59} eṣaḥ brahmadattaḥ .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {21/59} abrahmadattam brahmadattaḥ iti āha .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {22/59} te manyāmahe : brahmadattavat ayam bhavati iti .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {23/59} evam iha api aliṭam liṭ iti āha .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {24/59} liḍvat iti vijñāsyate .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {25/59} ukāraprayoge na iti vaktavyam .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {26/59} kaṭam cikīrṣuḥ .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {27/59} odanam bubhukṣuḥ .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {28/59} tat tarhi vaktavyam .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {29/59} na vaktavyam .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {30/59} ukāraḥ api atra nirdiśyate .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {31/59} katham .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {32/59} praśliṣṭanirdeśaḥ ayam .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {33/59} u uka ūka la ūka loka iti .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {34/59} ukapratiṣedhe kameḥ bhāṣāyām apratiṣedhaḥ .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {35/59} ukapratiṣedhe kameḥ bhāṣāyām pratiṣedhaḥ na bhavati iti vaktavyam .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {36/59} dasyāḥ kāmukaḥ .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {37/59} vṛṣalyāḥ kāmukaḥ .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {38/59} avyayapratiṣedhe tosunkasunoḥ apratiṣedhaḥ . avyayapratiṣedhe tosunkasunoḥ pratiṣedhaḥ na bhavati iti vaktavyam .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {39/59} purā sūryasya udetoḥ ādheyaḥ .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {40/59} purā vatsānām apākartoḥ .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {41/59} purā krūrasya visṛpaḥ virapśin .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {42/59} śānaṃścānaśśatṝṛṇām upasaṅkhyānam .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {43/59} śānaṃścānaśśatṝṛṇām upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {44/59} somam pavamānaḥ .

(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {45/59} naḍam āghnānaḥ .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {46/59} adhīyan pārāyaṇam .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {47/59} laprayoge na iti pratiṣedhaḥ na prāpnoti .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {48/59} mā bhūt evam .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {49/59} tṛn iti evam bhaviṣyati .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {50/59} katham .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {51/59} tṛn iti na idam pratyayagrahaṇam .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {52/59} kim tarhi .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {53/59} pratyāhāragrahaṇam .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {54/59} kva saṃniviṣṭānām pratyāhāraḥ .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {55/59} laṭaḥ śatṛ iti ataḥ prabhṛti ā tṛnaḥ nakārāt .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {56/59} yadi pratyāhāragrahaṇam caurasya dviṣan vṛṣalasya dviṣan atra api prāpnoti .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {57/59} dviṣaḥ śatuḥ vāvacanam . dviṣaḥ śatuḥ vā iti vaktavyam .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {58/59} tat ca avaśyaṃ vaktavyam pratyayagrhaṇe sati pratiṣedhārtham .
(P_2,3.69) KA_I,469.2-470.6 Ro_II,838-840 {59/59} tat eva pratyāhāragrahaṇe sati vidhyartham bhaviṣyati .
(P_2,3.70) KA_I,470.8-13 Ro_II,840-841 {1/9} akasya bhaviṣyati .
(P_2,3.70) KA_I,470.8-13 Ro_II,840-841 {2/9} akasya bhaviṣyati iti vaktavyam .
(P_2,3.70) KA_I,470.8-13 Ro_II,840-841 {3/9} yavān lāvakaḥ vrajati .
(P_2,3.70) KA_I,470.8-13 Ro_II,840-841 {4/9} odanam bhojakaḥ vrajati .
(P_2,3.70) KA_I,470.8-13 Ro_II,840-841 {5/9} saktūnpāyakaḥ vrajati .
(P_2,3.70) KA_I,470.8-13 Ro_II,840-841 {6/9} inaḥ ādhamarṇye ca . tataḥ inaḥ ādhamarṇye ca bhaviṣyati ca iti vaktavyam .
(P_2,3.70) KA_I,470.8-13 Ro_II,840-841 {7/9} śatam dāyī .
(P_2,3.70) KA_I,470.8-13 Ro_II,840-841 {8/9} sahasram dāyī .
(P_2,3.70) KA_I,470.8-13 Ro_II,840-841 {9/9} grāmam gāmī .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {1/24} kartṛgrahaṇam kimartham .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {2/24} karmaṇi mā bhūt iti .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {3/24} na etat asti prayojanam .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {4/24} bhāvakarmaṇoḥ kṛtyāḥ vidhīyante ṭatra kṛtyaiḥ abhihitatvāt karmaṇi ṣaṣṭhī na bhaviṣyati .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {5/24} ataḥ uttaram paṭhati .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {6/24} bhavyādīnām karmaṇaḥ anabhidhānāt kṛtyānām kartṛgrahaṇam .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {7/24} bhavyādīnām karma kṛtyaiḥ anabhitam .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {8/24} geyaḥ māṇavakaḥ sāmnām .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {9/24} bhavyādīnam karmaṇaḥ anabhidhānāt kṛtyānām kartṛgrahaṇam kriyate .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {10/24} kim ucyate bhavyādīnām karma kṛtyaiḥ anabhitam iti .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {11/24} na iha api anabhihitaṃ bhavati .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {12/24} ākraṣṭavyā grāṃam śākhā iti .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {13/24} evam tarhi yogavibhāgaḥ kariṣyate .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {14/24} kṛtyānām .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {15/24} kṛtyānām prayoge ṣaṣṭhī na bhavati iti .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {16/24} kim udāharaṇam .

(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {17/24} grāmam ākraṣṭavyā śākhā .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {18/24} tataḥ kartari vā iti .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {19/24} iha api tarhi prāpnoti .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {20/24} geyaḥ māṇavakaḥ sāmnām iti .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {21/24} ubhayaprāptau iti vartate .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {22/24} nanu ca ubhayaprāptiḥ eṣā .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {23/24} geyaḥ māṇavakaḥ sāmnām iti ca geyāni māṇavakena sāmāni iti ca bhavati .
(P_2,3.71) KA_I,470.15-471.6 Ro_II,841-842 {24/24} ubhayaprāptiḥ nāma sā bhavati yatra ubhayasya yugapatprasaṅgaḥ atra ca yadā karmaṇi na tadā kartari yadā kartari na tadā karmaṇi iti.
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {1/58} kimartham idam ucyate .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {2/58} pratyadhikaraṇam vacanotpatteḥ saṅkhyāsāmānādhikaraṇyāt ca dvigoḥ ekavacanavidhānam .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {3/58} pratyadhikaraṇam vacanotpattiḥ bhavati .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {4/58} kim idam pratyadhikaraṇam iti .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {5/58} adhikaraṇam adhikaraṇam prati pratyadhikaraṇam .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {6/58} saṅkhyāsāmānādhikaraṇyāt ca .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {7/58} saṅkhyayā bahvarthayā ca asya sāmānādhikaraṇyam .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {8/58} pratyadhikaraṇam vacanotpatteḥ saṅkhyāsāmānādhikaraṇyāt ca bahuṣu bahuvacanam iti bahuvacanam prāpnoti .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {9/58} iṣyate ca ekavacanam syāt iti .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {10/58} tat ca antareṇa yatnam na sidhyati iti dvigoḥ ekavacanavidhānam .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {11/58} evamartham idam ucyate .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {12/58} asti prayojanam etat .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {13/58} kim tarhi iti .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {14/58} tatra anuprayogasya ekavacanābhāvaḥ advigutvāt .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {15/58} tatra anuprayogasya ekavacanam na prāpnoti : pañcapūlī iyam iti .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {16/58} kim kāraṇam .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {17/58} advigutvāt .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {18/58} dvigoḥ ekavacanm iti ucyate .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {19/58} na ca atra anuprayogaḥ dvigusañjñaḥ .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {20/58} siddham tu dvigvarthasya ekavadvacanāt .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {21/58} siddham etat .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {22/58} katham .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {23/58} dvigvarthaḥ ekavat bhavati iti vaktavyam .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {24/58} tat tarhi vaktavyam .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {25/58} na vaktavyam .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {26/58} na idam pāṛibhāṣikasya vacanasya grahaṇam .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {27/58} kim tarhi .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {28/58} anvarthagrahaṇam .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {29/58} ucyate vacanam .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {30/58} ekasya arthasya vacanam ekavacanam .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {31/58} ekaśeṣapratiṣedhaḥ ca .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {32/58} ekaśeṣasya ca pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {33/58} pañcapūlī ca pañcapūlī ca pañcapūlī ca pañcapūlyaḥ .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {34/58} na vā anyasya anekatvāt .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {35/58} na vā vaktavyaḥ .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {36/58} kim kāraṇam .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {37/58} anyasya anekatvāt .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {38/58} na etat dvigoḥ anekatvam .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {39/58} kasya tarhi .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {40/58} dvigvarthasamudāyasya .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {41/58} samāhāragrahaṇam ca taddhitārthapratiṣedhārtham .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {42/58} samāhāragrahaṇam ca kartavyam .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {43/58} kim prayojanam .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {44/58} taddhitārthapratiṣedhārtham .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {45/58} taddhitārthe yaḥ dviguḥ tasya mā bhūt iti .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {46/58} pañcakapālau pañcakapālāḥ iti .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {47/58} kim punaḥ ayam pañcakapālaśabdaḥ pratyekam parisamāpyate āhosvit samudāye vartate .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {48/58} kim ca ataḥ .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {49/58} yadi pratyekam parisamāpyate purastāt eva coditam parihṛtam ca. atha samudāye vartate .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {50/58} na vā samāhāraikatvāt .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {51/58} na vā etat samāhāraikatvāt api sidhyati .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {52/58} evam tarhi pratyekam parisamāpyate .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {53/58} purastāt eva coditam parihṛtam ca. aparaḥ āha : na vā samāhāraikatvāt .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {54/58} na vā yogārambheṇa eva arthaḥ .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {55/58} kim kāraṇam .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {56/58} samāhāraikatvāt .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {57/58} ekaḥ ayam samāhāraḥ nāma .
(P_2,4.1) KA_I,472.2 - 473.10 Ro_II,843 - 846 {58/58} tasya ekatvāt ekavacanam bhaviṣyati .
(P_2,4.2) KA_I,473.12-19 Ro_II,846-847 {1/16} prāṇitūryasenāṅgānām tatpūrvapadottarapadagrahaṇam .
(P_2,4.2) KA_I,473.12-19 Ro_II,846-847 {2/16} prāṇitūryasenāṅgānām tatpūrvapadottarapadagrahaṇam kartavyam .
(P_2,4.2) KA_I,473.12-19 Ro_II,846-847 {3/16} prāṇyaṅgānām prāṇyaṅaiḥ iti vaktavyam .
(P_2,4.2) KA_I,473.12-19 Ro_II,846-847 {4/16} tūryāṅgāṇāṃ tūryāṅgaiḥ .
(P_2,4.2) KA_I,473.12-19 Ro_II,846-847 {5/16} senāṅgānām senāṅgaiḥ iti .
(P_2,4.2) KA_I,473.12-19 Ro_II,846-847 {6/16} kim prayojanam .
(P_2,4.2) KA_I,473.12-19 Ro_II,846-847 {7/16} vyatikaraḥ mā bhūt iti .
(P_2,4.2) KA_I,473.12-19 Ro_II,846-847 {8/16} tat tarhi vaktavyam .
(P_2,4.2) KA_I,473.12-19 Ro_II,846-847 {9/16} yogavibhāgāt siddham .
(P_2,4.2) KA_I,473.12-19 Ro_II,846-847 {10/16} yogavibhāgaḥ kariṣyate .
(P_2,4.2) KA_I,473.12-19 Ro_II,846-847 {11/16} dvandvaḥ ca prāṇyaṅgānām .
(P_2,4.2) KA_I,473.12-19 Ro_II,846-847 {12/16} tataḥ tūryāṅgāṇām .
(P_2,4.2) KA_I,473.12-19 Ro_II,846-847 {13/16} tataḥ senāṅgānām iti .
(P_2,4.2) KA_I,473.12-19 Ro_II,846-847 {14/16} saḥ tarhi yogavibhāgaḥ kartavyaḥ .

(P_2,4.2) KA_I,473.12-19 Ro_II,846-847 {15/16} na kartavyaḥ .
(P_2,4.2) KA_I,473.12-19 Ro_II,846-847 {16/16} pratyekam aṅgaśabdaḥ parisamāpyate .
(P_2,4.3) KA_I,473.21-474.5 Ro_II,847 {1/11} iha kasmāt na bhavati .
(P_2,4.3) KA_I,473.21-474.5 Ro_II,847 {2/11} nandantu kaṭhakālāpāḥ .
(P_2,4.3) KA_I,473.21-474.5 Ro_II,847 {3/11} vardhantām kaṭhakauthumāḥ .
(P_2,4.3) KA_I,473.21-474.5 Ro_II,847 {4/11} stheṇoḥ .
(P_2,4.3) KA_I,473.21-474.5 Ro_II,847 {5/11} stheṇoḥ iti vaktavyam .
(P_2,4.3) KA_I,473.21-474.5 Ro_II,847 {6/11} evam api tiṣṭhantu kaṭhakālāpāḥ iti atra api prāpnoti .
(P_2,4.3) KA_I,473.21-474.5 Ro_II,847 {7/11} adyatanyām ca .
(P_2,4.3) KA_I,473.21-474.5 Ro_II,847 {8/11} adyatanyām ca iti vaktavyam .
(P_2,4.3) KA_I,473.21-474.5 Ro_II,847 {9/11} udagāt kaṭhakāpālam .
(P_2,4.3) KA_I,473.21-474.5 Ro_II,847 {10/11} pratyaṣṭhāt kaṭhakauthumam .
(P_2,4.3) KA_I,473.21-474.5 Ro_II,847 {11/11} udagāt maudapaippalādam .
(P_2,4.7) KA_I,474.7-11 Ro_II,848 {1/9} grāmapratiṣedhe nagarapratiṣedhaḥ .
(P_2,4.7) KA_I,474.7-11 Ro_II,848 {2/9} agrāmāḥ iti atra anagarāṇām iti vaktavyam .
(P_2,4.7) KA_I,474.7-11 Ro_II,848 {3/9} iha mā bhūt .
(P_2,4.7) KA_I,474.7-11 Ro_II,848 {4/9} mathurāpāṭaliputram iti .
(P_2,4.7) KA_I,474.7-11 Ro_II,848 {5/9} ubhayataḥ ca grāmāṇām .
(P_2,4.7) KA_I,474.7-11 Ro_II,848 {6/9} ubhayataḥ ca grāmāṇām pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_2,4.7) KA_I,474.7-11 Ro_II,848 {7/9} iha mā bhūt .
(P_2,4.7) KA_I,474.7-11 Ro_II,848 {8/9} śauryam ca ketavatā ca śauryaketavate .
(P_2,4.7) KA_I,474.7-11 Ro_II,848 {9/9} jāmbavam ca śālukinī ca jāmbavaśālukinyau
(P_2,4.8) KA_I,474.13-17 Ro_II,848 {1/9} kṣudrjantavaḥ iti ucyate .
(P_2,4.8) KA_I,474.13-17 Ro_II,848 {2/9} ke punaḥ kṣudrajantavaḥ .
(P_2,4.8) KA_I,474.13-17 Ro_II,848 {3/9} kṣottavyāḥ jantavaḥ .
(P_2,4.8) KA_I,474.13-17 Ro_II,848 {4/9} yadi evam yūkālikṣam kīṭapipīlikam iti na sidhyati .
(P_2,4.8) KA_I,474.13-17 Ro_II,848 {5/9} evam tarhi anathikāḥ kṣudrajantavaḥ .
(P_2,4.8) KA_I,474.13-17 Ro_II,848 {6/9} atha vā yeṣām na śoṇitam te kṣudrajantavaḥ .
(P_2,4.8) KA_I,474.13-17 Ro_II,848 {7/9} atha vā yeṣām ā sahasrāt añjaliḥ na pūryate te kṣudrajantavaḥ .
(P_2,4.8) KA_I,474.13-17 Ro_II,848 {8/9} atha vā yeṣām gocarmamātram na patitaḥ bhavati te kṣudrajantavaḥ .
(P_2,4.8) KA_I,474.13-17 Ro_II,848 {9/9} atha va nakulaparyantāḥ kṣudrajantavaḥ .
(P_2,4.9) KA_I,474.19-21 Ro_II,849 {1/6} kimarthaḥ cakāraḥ .
(P_2,4.9) KA_I,474.19-21 Ro_II,849 {2/6} evakārārthaḥ cakāraḥ .
(P_2,4.9) KA_I,474.19-21 Ro_II,849 {3/6} yeṣām virodhaḥ śāśvatikaḥ teṣām dvandve ekavacanam yathā syāt .
(P_2,4.9) KA_I,474.19-21 Ro_II,849 {4/6} anyat yat prāpnoti tat mā bhūt iti .
(P_2,4.9) KA_I,474.19-21 Ro_II,849 {5/6} kim ca anyat prāpnoti .
(P_2,4.9) KA_I,474.19-21 Ro_II,849 {6/6} paśuśakunidvandve virodhinām pūrvavipratiṣiddham iti uktam saḥ pūrvavipratiṣedhaḥ na vaktavyaḥ bhavati .
(P_2,4.10) KA_I,475.2-10 Ro_II,849-850 {1/15} aniravasitānām iti ucyate .
(P_2,4.10) KA_I,475.2-10 Ro_II,849-850 {2/15} kutaḥ aniravasitānām .
(P_2,4.10) KA_I,475.2-10 Ro_II,849-850 {3/15} āryāvartāt aniravasitānām .

(P_2,4.10) KA_I,475.2-10 Ro_II,849-850 {4/15} kaḥ punaḥ āryāvartaḥ .
(P_2,4.10) KA_I,475.2-10 Ro_II,849-850 {5/15} prāg ādarśāt pratyak kālakavanāt dakṣiṇena himavantam uttareṇa pāriyātram .
(P_2,4.10) KA_I,475.2-10 Ro_II,849-850 {6/15} yadi evam kiṣkindhagandikam śakayavanam śauryakrauñcam iti na sidhyati .
(P_2,4.10) KA_I,475.2-10 Ro_II,849-850 {7/15} evam tarhi āryanivāsāt aniravasitānām .
(P_2,4.10) KA_I,475.2-10 Ro_II,849-850 {8/15} kaḥ punaḥ āryanivāsaḥ .
(P_2,4.10) KA_I,475.2-10 Ro_II,849-850 {9/15} grāmaḥ ghoṣaḥ nagaram saṃvāhaḥ iti .
(P_2,4.10) KA_I,475.2-10 Ro_II,849-850 {10/15} evam api ye ete mahāntaḥ saṃstyāyāḥ teṣu abhyantarāḥ caṇḍālāḥ mṛtapāḥ ca vasanti tatra caṇḍālamṛtapāḥ iti na sidhyati .
(P_2,4.10) KA_I,475.2-10 Ro_II,849-850 {11/15} evam tarhi yājñāt karmaṇaḥ aniravasitānām .
(P_2,4.10) KA_I,475.2-10 Ro_II,849-850 {12/15} evam api takṣāyaskāram rajakatantuvāyam iti na sidhyati .
(P_2,4.10) KA_I,475.2-10 Ro_II,849-850 {13/15} evam tarhi pātrāt aniravasitānām .
(P_2,4.10) KA_I,475.2-10 Ro_II,849-850 {14/15} yaiḥ bhukte pātram saṃskāreṇa śudhyati te aniravasitāḥ .
(P_2,4.10) KA_I,475.2-10 Ro_II,849-850 {15/15} yaiḥ bhukte saṃskāreṇa api na śudhyati te niravasitāḥ .
(P_2,4.11) KA_I,475.12-14 Ro_II,851 {1/3} gavāśvaprabhṛtiṣu yathoccāritam dvandvavṛttam .
(P_2,4.11) KA_I,475.12-14 Ro_II,851 {2/3} avāśvaprabhṛtiṣu yathoccāritam dvandvavṛttam draṣṭavyam .
(P_2,4.11) KA_I,475.12-14 Ro_II,851 {3/3} gavāśvam gavāvikam gavaiḍakam .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {1/70} bahuprakṛtiḥ phalasenāvanaspatimṛgaśakuntkṣudrajantudhānyatṛṇānām .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {2/70} phalasenāvanaspatimṛgaśakuntkṣudrajantudhānyatṛṇānām dvandvaḥ vibhāṣā ekavat bhavati bahuprakṛtiḥ iti vaktavyam .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {3/70} phala. badarāmalkam badarāmalakani .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {4/70} senā .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {5/70} hastyaśvam hastyaśvāḥ .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {6/70} vanaspati .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {7/70} plakṣanyagrodham plakṣanyarodhāḥ .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {8/70} mṛga .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {9/70} rurupṛṣatam rurupṛṣatāḥ .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {10/70} śakunta .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {11/70} haṃsacakravākam haṃsacakravākāḥ .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {12/70} kṣudrajantu .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {13/70} yūkālikṣam yūkālikṣāḥ .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {14/70} dhānya .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {15/70} vrīhiyavam vrīhiyavāḥ māṣatilam māṣatilāḥ .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {16/70} tṛṇa .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {17/70} kuśakāsam kuśakāśāḥ śaraśīryam śaraśīryāḥ .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {18/70} kim prayojanam .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {19/70} bahuprakṛtiḥ eva yathā syāt .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {20/70} kva mā bhūt .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {21/70} badarāmalake tiṣṭhataḥ .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {22/70} kim punaḥ anena yā prāptiḥ sā niyamyate āhosvit aviśeṣeṇa .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {23/70} kim ca ataḥ .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {24/70} yadi anena yā prāptiḥ sā niyamyate plakṣanyagrodhau jātiḥ aprāṇinām iti nityaḥ dvandvaikavadbhāvaḥ prāpnoti .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {25/70} atha aviśeṣeṇa na doṣaḥ bhavati .

(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {26/70} yathā na doṣaḥ tathāu astu .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {27/70} paśuśakunidvandve virodhinām pūrvavipratiṣiddham . paśuśakunidvandve yeṣām ca virodhaḥ śāśvatikaḥ iti etat bhavati pūrvavipratiṣedhena .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {28/70} paśuśakunidvandvasya avakāśaḥ mahājorabhram mahājorabhrāḥ haṃsacakravākam haṃsacakravākāḥ .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {29/70} yeṣām ca virodhaḥ iti asya avakāśaḥ śramaṇabrāhmaṇam .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {30/70} iha ubhayam prāpnoti .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {31/70} kākolūkam śvaśṛgālam iti .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {32/70} yeṣām ca virodhaḥ iti etat bhavati pūrvavipratiṣedhena .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {33/70} saḥ tarhi pūrvavipratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {34/70} na vaktavyaḥ .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {35/70} uktam tatra cakārakaraṇasya prayojanam yeṣām ca virodhaḥ śāśvatikaḥ teṣām dvandve ekavacanam yathā syāt .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {36/70} anyat yat prāpnoti tat mā bhūt iti .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {37/70} aśvavaḍavayoḥ pūrvaliṅgatvāt paśudvandvanapuṃsakam .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {38/70} aśvavaḍavayoḥ pūrvaliṅgatvāt paśudvandvanapuṃsakam bhavati pūrvavipratiṣedhena .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {39/70} aśvavaḍavayoḥ pūrvaliṅgatvasya avakāśaḥ .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {40/70} vibhāṣā paśudvandvanapuṃsakam .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {41/70} yadā na paśudvandvanapuṃsakam saḥ avakāśaḥ .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {42/70} aśvavaḍavau .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {43/70} paśudvandvanapuṃsakasya avakāśaḥ anye paśudvandvāḥ .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {44/70} mahājorabhram mahājorabhrāḥ .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {45/70} paśudvandvanapuṃsakaprasaṅge ubhayam prāpnoti .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {46/70} aśvavaḍavam .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {47/70} paśudvandvanapuṃsakam bhavati pūrvavipratiṣedhena .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {48/70} saḥ tarhi pūrvavipratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {49/70} na vaktavyaḥ .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {50/70} pratipadavidhānāt siddham . pratipadam atra napuṃsakam vidhīyate .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {51/70} aśvavaḍavapūrvāpara iti .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {52/70} ekavacanam anarthakam samāhāraikatvāt .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {53/70} ekavadbhāvaḥ anarthakaḥ .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {54/70} kim kāraṇam .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {55/70} samāhāraikatvāt .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {56/70} ekaḥ ayam arthaḥ samāhāraḥ nāma .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {57/70} tasya ekatvāt ekavacanam bhaviṣyati .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {58/70} idam tarhi prayojanam .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {59/70} etat jñāsyāmi .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {60/70} iha nityaḥ vidhiḥ iha vibhāṣā iti .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {61/70} na etat asti prayojanam .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {62/70} ācāryapravṛttiḥ jñāpayati sarvaḥ dvandvaḥ vibhāṣā ekavat bhavati iti yat ayam tiṣyapunarvasvoḥ nakṣatradvandve bahuvacanasya dvivacanam nityam iti āha .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {63/70} idam tarhi prayojanam .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {64/70} saḥ napuṃsakam iti vakṣyāmi iti .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {65/70} etat api na asti prayojanam .

(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {66/70} liṅgam aśiṣyam lokāśrayatvāt liṅgasya .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {67/70} na tarhi idānīm idam vaktavyam .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {68/70} vaktavyam ca .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {69/70} kim prayojanam .
(P_2,4.12) KA_I,475.17-477.5 Ro_II,851-855 {70/70} pūrvatra nityārtham uttaratra vyabhicārārtham vibhāṣā vṛkṣamṛga iti .
(P_2,4.16) KA_I,477.7-11 Ro_II,855-856 {1/8} kim udāharaṇam .
(P_2,4.16) KA_I,477.7-11 Ro_II,855-856 {2/8} upadaśam pāṇipādam upadaśāḥ pāṇipādāḥ .
(P_2,4.16) KA_I,477.7-11 Ro_II,855-856 {3/8} na etat asti prayojanam .
(P_2,4.16) KA_I,477.7-11 Ro_II,855-856 {4/8} ayam dvandvaikavadbhāvaḥ ārabhyate .
(P_2,4.16) KA_I,477.7-11 Ro_II,855-856 {5/8} tatra kaḥ prasaṅgaḥ yat anuprayogasya syāt .
(P_2,4.16) KA_I,477.7-11 Ro_II,855-856 {6/8} evam tarhi avyayasya saṅkhayā avyayībhāvaḥ api ārabhyate bahuvrīhiḥ api .
(P_2,4.16) KA_I,477.7-11 Ro_II,855-856 {7/8} tat yadā tāvat ekavacanam tadā avyayībhāvaḥ anuprayujyate ekārthasya ekārthaḥ iti .
(P_2,4.16) KA_I,477.7-11 Ro_II,855-856 {8/8} yadā bahuvacanam tadā bahuvrīhiḥ anuprayujyate bahvarthasya bahvarthaḥ iti .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {1/28} kimartham idam ucyate .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {2/28} sañjñāyām kanthośīnareṣu iti vakṣyati .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {3/28} tat atatpuruṣasya nañsamāsasya karmadhārayasya vā mā bhūt iti .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {4/28} na etat asti prayojanam .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {5/28} na hi sañjñāyām kanthāntaḥ uśīnareṣu atatpuruṣaḥ nañsamāsaḥ karmadhārayaḥ vā asti .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {6/28} uttarārtham tarhi .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {7/28} upajñopakramam tadādyācikhyāsāyām iti vakṣyati .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {8/28} tat atatpuruṣasya nañsamāsasya karmadhārayasya vā mā bhūt iti .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {9/28} etat api na asti prayojanam .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {10/28} na hi tadādyācikhyāsāyām upajñopakramāntaḥ atatpuruṣaḥ nañsamāsaḥ karmadhārayaḥ vā asti .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {11/28} uttarārtham eva tarhi .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {12/28} chāyā bāhulye iti vakṣyati .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {13/28} tat atatpuruṣasya nañsamāsasya karmadhārayasya vā mā bhūt iti .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {14/28} etat api na asti prayojanam .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {15/28} na hi chāyāntaḥ bāhulye atatpuruṣaḥ nañsamāsaḥ karmadhārayaḥ vā asti .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {16/28} uttarārtham eva tarhi .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {17/28} sabhā rājāmanuṣyapūrvā aśālā ca iti vakṣyati .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {18/28} tat atatpuruṣasya nañsamāsasya karmadhārayasya vā mā bhūt iti .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {19/28} etat api na asti prayojanam .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {20/28} na hi sabhāntaḥ aśālāyām atatpuruṣaḥ nañsamāsaḥ karmadhārayaḥ vā asti .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {21/28} idam tarhi .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {22/28} vibhāṣā senāsurā iti vakṣyati .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {23/28} tat atatpuruṣasya nañsamāsasya karmadhārayasya vā mā bhūt iti .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {24/28} dṛḍhasenaḥ rājā .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {25/28} anañ iti kimartham .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {26/28} asenā .
(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {27/28} akarmadhārayaḥ iti kimartham .

(P_2,4.19) KA_I,477.13-478.3 Ro_II,856-857 {28/28} paramsenā uttamasenā .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {1/68} kimartham idam ucyate .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {2/68} dvandvaḥ ayam ubhayapadārthapradhānaḥ .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {3/68} tatra kadā cit pūrvapadasya yat liṅgam tat samāsasya api syāt kadā cit uttarapadasya .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {4/68} iṣyate ca parasya yat liṅgam tat samāsasya syāt iti .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {5/68} tat ca antareṇa yatnam na sidhyati iti paravat liṅgam dvandvatatpuruṣayoḥ iti .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {6/68} evamartham idam ucyate .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {7/68} tatpuruṣaḥ ca kaḥ prayojayati .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {8/68} yaḥ pūrvapadārthapradhānaḥ ekadeśisamāsaḥ ardhapippalī iti .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {9/68} yaḥ hi uttarapadārthapradhānaḥ daivakṛtam tasya paravat liṅgam .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {10/68} paravat liṅgam dvandvatatpuruṣayoḥ iti cet prāptāpannālampūrvagatisamāseṣu pratiṣedhaḥ .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {11/68} paravat liṅgam dvandvatatpuruṣayoḥ iti cet prāptāpannālampūrvagatisamāseṣu pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {12/68} prāptaḥ jīvikām praptajīvikaḥ āpannaḥ jīvikām apannajīvikaḥ .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {13/68} alampūrvaḥ .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {14/68} alam jīvikāyāḥ alamjīvikaḥ .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {15/68} gatisamāsa .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {16/68} niṣkauśāmbiḥ nirvārāṇasiḥ .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {17/68} pūrvapadasya ca .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {18/68} pūrvapadasya ca pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {19/68} mayūrīkukkuṭau .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {20/68} yadi punaḥ yathājātīyakam parasya liṅgam tathājātīyakam samāsāt anyat atidiśyeta .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {21/68} samāsāt anyat liṅgam iti cet aśvavaḍavayoḥ ṭāblugvacanam .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {22/68} samāsāt anyat liṅgam iti cet aśvavaḍavayoḥ ṭāpaḥ luk vaktavyaḥ .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {23/68} aśvavaḍavau .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {24/68} nipātanāt siddham .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {25/68} nipātanāt siddham etat .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {26/68} kim nipātanam .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {27/68} āśvavaḍavapūrvāpara iti .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {28/68} upasarjanahrasvatvam vā .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {29/68} atha vā upasarjanasya iti hrasvatvam bhaviṣyati .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {30/68} iha api tarhi prāpnoti .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {31/68} kukkuṭamayūryau .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {32/68} astu .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {33/68} paravat liṅgam iti śabdaśabdārthau .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {34/68} paravat liṅgam iti śabdaśabdārthau atidiśyete .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {35/68} tatra aupadeśikasya hrasvatvam ātideśikasya śravaṇam bhaviṣyati .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {36/68} idam tarhi .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {37/68} dattā ca kārīṣagandhyā ca dattākārīṣagandhye dattā ca gārgyāyaṇī dattāgārgyāyaṇyau .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {38/68} dvau ṣyaṅau dvau ṣphau ca prāpnutaḥ .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {39/68} stām .pūmvadbhāvena ekasya nivṛttiḥ bhaviṣyati .

(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {40/68} idam tarhi .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {41/68} dattā ca yuvatiḥ ca dattāyuvatī .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {42/68} dvau tiśabdau prāpnutaḥ .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {43/68} tasmāt na etat śakyam vaktum śabdaśabdārthau atidiśyete iti .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {44/68} nanu ca uktam samāsāt anyat liṅgam iti cet aśvavaḍavayoḥ ṭāblugvacanam iti .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {45/68} parihṛtam etat : nipātanāt siddham iti .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {46/68} atha vā na evam vijñāyate parasya eva paravat iti .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {47/68} katham tarhi .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {48/68} parasya iva paravat iti .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {49/68} yathājātīyakam parasya liṅgam tathājātīyakam samāsasya atidiśyate .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {50/68} atha pūrvapadasya na pratiṣidhyate prāptādiṣu katham .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {51/68} prāptādiṣu ca ekadeśigrahaṇāt siddham .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {52/68} dvandvaikadeśinoḥ iti vakṣyāmi .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {53/68} tat ekadeśigrahaṇam kartavyam .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {54/68} na kartavyam .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {55/68} ekadeśisamāsaḥ na ārapsyate .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {56/68} katham ardhapippalī iti .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {57/68} samānādhikaraṇasamāsaḥ bhaviṣyati .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {58/68} ardham ca sā pippalī ca ardhapippalī iti .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {59/68} na sidhyati .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {60/68} paratvāt ṣaṣṭhīsamāsaḥ prāpnoti .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {61/68} adya punaḥ ayam ekadeśisamāsaḥ ārabhyamāṇaḥ ṣaṣṭhīsamāsam bādhate .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {62/68} iṣyate ca ṣaṣṭhīsamāsaḥ api .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {63/68} tat yathā .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {64/68} apūpārdham mayā bhakṣitam .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {65/68} grāmārdham mayā labdham iti .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {66/68} evam pippalyardham iti bhavitavyam .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {67/68} katham ardhapippalī iti .
(P_2,4.26) KA_I,478.5-479 Ro_II,857-862 {68/68} samānādhikaraṇaḥ bhaviṣyati .
(P_2,4.29) KA_I,479.19-21 Ro_II,862 {1/3} anuvākādayaḥ puṃsi .
(P_2,4.29) KA_I,479.19-21 Ro_II,862 {2/3} anuvākādayaḥ puṃsi bhāṣyante iti vaktavyam .
(P_2,4.29) KA_I,479.19-21 Ro_II,862 {3/3} anuvākaḥ śamyuvākaḥ sūktavākaḥ .
(P_2,4.30) KA_I,479.22-480.12 Ro_II,8663-864 {1/17} puṇyasudinābhyām ahnaḥ napuṃsakatvam vaktavyam .
(P_2,4.30) KA_I,479.22-480.12 Ro_II,8663-864 {2/17} puṇyāham sudināham .
(P_2,4.30) KA_I,479.22-480.12 Ro_II,8663-864 {3/17} pathaḥ saṅkhyāvyayādeḥ .
(P_2,4.30) KA_I,479.22-480.12 Ro_II,8663-864 {4/17} pathaḥ saṅkhyāvyayādeḥ iti vaktavyam .
(P_2,4.30) KA_I,479.22-480.12 Ro_II,8663-864 {5/17} dvipatham tripatham catuṣpatham utpatham vipatham .
(P_2,4.30) KA_I,479.22-480.12 Ro_II,8663-864 {6/17} dviguḥ ca .
(P_2,4.30) KA_I,479.22-480.12 Ro_II,8663-864 {7/17} dviguḥ ca samāsaḥ napuṃsakaliṅgaḥ bhavati iti vaktavyam .
(P_2,4.30) KA_I,479.22-480.12 Ro_II,8663-864 {8/17} pañcagavam daśagavam .

(P_2,4.30) KA_I,479.22-480.12 Ro_II,8663-864 {9/17} akārāntottarapadaḥ dviguḥ striyām bhāṣyate iti vaktavyam .
(P_2,4.30) KA_I,479.22-480.12 Ro_II,8663-864 {10/17} pañcapūlī daśapūlī .
(P_2,4.30) KA_I,479.22-480.12 Ro_II,8663-864 {11/17} vā ābantaḥ .
(P_2,4.30) KA_I,479.22-480.12 Ro_II,8663-864 {12/17} vā ābantaḥ striyām bhāṣyate iti vaktavyam .
(P_2,4.30) KA_I,479.22-480.12 Ro_II,8663-864 {13/17} pañcakhaṭvam pañcakhaṭvī daśakhaṭvam daśakhaṭvī .
(P_2,4.30) KA_I,479.22-480.12 Ro_II,8663-864 {14/17} anaḥ nalopaḥ ca vā ca striyām bhāṣyate iti vaktavyam .
(P_2,4.30) KA_I,479.22-480.12 Ro_II,8663-864 {15/17} pañcatakṣam pañcatakṣī daśatakṣam daśatakṣī .
(P_2,4.30) KA_I,479.22-480.12 Ro_II,8663-864 {16/17} pātrādibhyaḥ pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_2,4.30) KA_I,479.22-480.12 Ro_II,8663-864 {17/17} dvipātram pañcapātram .
(P_2,4.31) KA_I,480.14-16 Ro_II,864 {1/5} ardharcādayaḥ iti vaktavyam .
(P_2,4.31) KA_I,480.14-16 Ro_II,864 {2/5} ardharcam ardharcaḥ kārṣāpaṇam kārṣāpaṇaḥ gomayam gomayaḥ sāram sāraḥ .
(P_2,4.31) KA_I,480.14-16 Ro_II,864 {3/5} tat tarhi vaktavyam .
(P_2,4.31) KA_I,480.14-16 Ro_II,864 {4/5} na vaktavyam .
(P_2,4.31) KA_I,480.14-16 Ro_II,864 {5/5} bahuvacananirdeśāt ādyarthaḥ gamyate .
(P_2,4.32.1) KA_I,480.18-481.4 Ro_II,865 {1/10} anvādeśe samānādhikaraṇagrahaṇam .
(P_2,4.32.1) KA_I,480.18-481.4 Ro_II,865 {2/10} anvādeśe samānādhikaraṇagrahaṇam kartavyam .
(P_2,4.32.1) KA_I,480.18-481.4 Ro_II,865 {3/10} kim prayojanam .
(P_2,4.32.1) KA_I,480.18-481.4 Ro_II,865 {4/10} devadattam bhojaya imam ca iti aprasaṅgārtham .
(P_2,4.32.1) KA_I,480.18-481.4 Ro_II,865 {5/10} iha mā bhūt .
(P_2,4.32.1) KA_I,480.18-481.4 Ro_II,865 {6/10} devadattam bhojaya imam ca yajña dattam bhojaya iti .
(P_2,4.32.1) KA_I,480.18-481.4 Ro_II,865 {7/10} anvādeśaḥ ca kathitānukathanamātram .
(P_2,4.32.1) KA_I,480.18-481.4 Ro_II,865 {8/10} anvādeśaḥ ca kathitānukathanamātram draṣṭavyam .
(P_2,4.32.1) KA_I,480.18-481.4 Ro_II,865 {9/10} tat dveṣyam vijānīyāt : idamā kathitam idamā yadā anukathyate iti .
(P_2,4.32.1) KA_I,480.18-481.4 Ro_II,865 {10/10} tat ācāryaḥ suhṛt bhūtvā ācaṣṭe : anvādeśaḥ ca kathitānukathanamātram draṣṭavyam iti .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {1/32} atha kimartham aśādeśaḥ kriyate na tṛtīyādiṣu iti eva ucyeta .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {2/32} tatra ṭāyām osi ca enena bhavitavyam .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {3/32} anyāḥ sarvāḥ halādayaḥ vibhaktayaḥ .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {4/32} tatra idrūpalope kṛte kevalam idamaḥ anudāttatvam vaktavyam .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {5/32} ataḥ uttaram paṭhati .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {6/32} ādeśavacanam sākackārtham .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {7/32} ādeśavacanam sākackārtham kriyate .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {8/32} sākackasya api ādeśaḥ yathā syāt .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {9/32} imakābhyām chātrābhyām rātriḥ adhītā atho ābhyām api adhītam .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {10/32} atha kimartham śitkaraṇam .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {11/32} śitkaraṇam sarvādeśārtham . śitkaraṇam kriyate sarvādeśārtham .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {12/32} śit sarvasya iti sarvādeśaḥ yathā syāt : imakābhyām chātrābhyām rātriḥ adhītā atho* ābhyām api adhītam iti .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {13/32} akriyamāṇe hi śitkaraṇe alaḥ antyasya vidhayaḥ bhavanti iti antyasya prasajyeta .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {14/32} na vā antyasya vikāravacanānarthakyāt .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {15/32} na vā kartavyam .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {16/32} kim kāraṇam .

(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {17/32} antyasya vikāravacanānarthakyāt .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {18/32} akārasya akāravacane prayojanam na asti iti kṛtvā antareṇa api śakāram sarvādeśaḥ bhaviṣyati .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {19/32} arthavat tu ādeśapratiṣedhāṛtham .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {20/32} arthavat tu asya akāravacanam .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {21/32} kaḥ arthaḥ .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {22/32} ādeśapratiṣedhāṛtham .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {23/32} ye anye akārasya ādeśāḥ prāpnuvanti tadbādhanārtham .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {24/32} tat yathā .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {25/32} maḥ rāji samaḥ kvau iti : makārasya makāravacane prayojanam na asti iti kṛtvā anusvārādayaḥ bādhyante .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {26/32} tasmāt śitkaraṇam . tasmāt śakāraḥ kartavyaḥ .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {27/32} na kartavyaḥ .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {28/32} praśliṣṭanirdeśaḥ ayam .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {29/32} a* a iti .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {30/32} anekālśit sarvasya iti sarvādeśaḥ bhaviṣyati .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {31/32} atha vā vicitrāḥ taddhitavṛttayaḥ .
(P_2,4.32.2) KA_I,481.5-26 Ro_II,866-867 {32/32} na anvādeśe akac utpatsyate .
(P_2,4.33) KA_I,482.2-8 Ro_II,867-868 {1/13} kimartham tratasoḥ anudāttatvam ucyate .
(P_2,4.33) KA_I,482.2-8 Ro_II,867-868 {2/13} udāttau mā bhūtām iti .
(P_2,4.33) KA_I,482.2-8 Ro_II,867-868 {3/13} na etat asti prayojanam .
(P_2,4.33) KA_I,482.2-8 Ro_II,867-868 {4/13} litsvare kṛte nighāte etadaḥ anudāttatvena siddham .
(P_2,4.33) KA_I,482.2-8 Ro_II,867-868 {5/13} idam iha sampradhāryam .
(P_2,4.33) KA_I,482.2-8 Ro_II,867-868 {6/13} anudāttatvam kriyatām litsvaraḥ iti .
(P_2,4.33) KA_I,482.2-8 Ro_II,867-868 {7/13} kim atra kartavyam .
(P_2,4.33) KA_I,482.2-8 Ro_II,867-868 {8/13} paratvāt litsvaraḥ .
(P_2,4.33) KA_I,482.2-8 Ro_II,867-868 {9/13} nityatvāt anudāttatvam .
(P_2,4.33) KA_I,482.2-8 Ro_II,867-868 {10/13} kṛte api litsvare prāptnoti akṛte api .
(P_2,4.33) KA_I,482.2-8 Ro_II,867-868 {11/13} tatra nityatvāt anudāttatve kṛte liti pūrvaḥ udāttabhāvī na asti iti kṛtvā yathāprāptaḥ pratyayasvaraḥ prasajyeta .
(P_2,4.33) KA_I,482.2-8 Ro_II,867-868 {12/13} tat yathā goṣpadapram vṛṣṭaḥ devaḥ iti ūlope kṛte pūrvaḥ udāttabhāvī na asti iti kṛtvā yathāprāptaḥ pratyayasvaraḥ bhavati .
(P_2,4.33) KA_I,482.2-8 Ro_II,867-868 {13/13} tasmāt tratasoḥ anudāttatvam vaktavyam .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {1/30} kasya ayam enaḥ vidhīyate .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {2/30} etadaḥ prāpnoti .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {3/30} idamaḥ api tu iṣyate .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {4/30} tat idamaḥ grahaṇam kartavyam .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {5/30} na kartavyam .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {6/30} prakṛtam anuvartate .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {7/30} kva prakṛtam .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {8/30} idamaḥ anvādeśe aś anudāttaḥ tṛtīyādau iti .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {9/30} yadi tat anuvartate etadaḥ tratasoḥ tratasau ca anudāttau iti idamaḥ ca iti idamaḥ api prāpnoti .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {10/30} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {11/30} sambandham anuvartiṣyate .

(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {12/30} idamaḥ anvādeśe aś anudāttaḥ tṛtīyādau .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {13/30} etadaḥ tratasoḥ tratasau ca anudāttau idamaḥ anvādeśe aś anudāttaḥ tṛtīyādau aś bhavati .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {14/30} tataḥ dvitīyāṭaussu enaḥ idamaḥ etadaḥ ca .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {15/30} tṛtīyādau iti nivṛttam .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {16/30} atha vā maṇḍūkagatayaḥ adhikārāḥ .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {17/30} tat yathā maṇḍūkāḥ utplutya utplutya gacchanti tadvat adhikārāḥ .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {18/30} atha vā ekayogaḥ kariṣyate .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {19/30} idamaḥ anvādeśe aś anudāttaḥ tṛtīyādau iti etadaḥ tratasoḥ tratasau ca anudāttau .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {20/30} tataḥ dvitīyāṭaussu enaḥ idamaḥ etadaḥ ca .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {21/30} atha vā ubhayam nivṛttam .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {22/30} tat apekṣiṣyāmahe .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {23/30} enat iti napuṃsakaikavacane .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {24/30} enat iti napuṃsakaikavacanekartavyam .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {25/30} kuṇḍam ānaya prakṣālaya enat parivartaya enat .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {26/30} yadi enat kriyate enaḥ na kartavyaḥ .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {27/30} kā rūpasiddhiḥ : atho enam atho ene atho enān iti ṭyadādyatvena siddham .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {28/30} yadi evam enaśritakaḥ na sidhyati .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {29/30} enacchritakaḥ iti pāpnoti .
(P_2,4.34) KA_I,482.10-24 Ro_II,868-869 {30/30} yathālakṣaṇam aprayukte .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {1/40} jagdhyādiṣu ārdhadhātukāśrayatvāt sati tasmin vidhānam .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {2/40} jagdhyādiṣu ārdhadhātukāśrayatvāt sati tasmin ārdhadhātuke jagdhyādibhiḥ bhavitavyam .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {3/40} kim ataḥ yat sati bhavitavyam .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {4/40} tatra utsargalakṣaṇapratiṣedhaḥ .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {5/40} tatra utsargalakṣaṇam kāryam prāpnoti .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {6/40} tasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {7/40} bhavyam praveyam ākhyeyam .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {8/40} ṇyati avasthite aniṣṭe pratyaye ādeśaḥ syāt .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {9/40} ṇyataḥ śravaṇam prasajyeta .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {10/40} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {11/40} sāmānyāśrayatvāt viśeṣasya anāśrayaḥ .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {12/40} sāmānyena hi āśrīyamāṇe viśeṣaḥ na āśritaḥ bhavati .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {13/40} tatra ārdhadhātukasāmānye jagdhyādiṣu kṛteṣu yaḥ yataḥ pratyayaḥ prāpnoti saḥ tataḥ bhaviṣyati .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {14/40} sāmānyāśrayatvāt viśeṣasya anāśrayaḥ iti cet uvarṇākārāntebhyaḥ ṇyadvidhiprasaṅgaḥ .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {15/40} sāmānyāśrayatvāt viśeṣasya anāśrayaḥ iti cet uvarṇākārāntebhyaḥ ṇyat prāpnoti .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {16/40} lavyam pavyam iti .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {17/40} ārdhadhātukasāmānye guṇe kṛti yi pratyayasāmānya ca vāntādeśe halantāt iti ṇyat prāpnoti .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {18/40} iha ca ditsyam dhitsyam ārdhadhātukasāmānye akāralope kṛte halantāt iti ṇyat prāpnoti .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {19/40} paurvāparyābhāt ca sāmānyena anupapattiḥ .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {20/40} paurvāparyābhāt ca sāmānyena jagdhyādīnām anupapattiḥ .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {21/40} na hi sāmānyena paurvāparyam asti .

(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {22/40} siddham tu sārvadhātuke pratiṣedhāt .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {23/40} siddham etat .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {24/40} katham .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {25/40} aviśeṣeṇa jagdhyādīn uktvā sārvadhātuke na iti pratiṣedham vakṣyāmi .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {26/40} sidhyati .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {27/40} sūtram tarhi bhidyate .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {28/40} yathānyāsam eva astu .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {29/40} nanu ca uktam jagdhyādiṣu ārdhadhātukāśrayatvāt sati tasmin vidhānam iti .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {30/40} parihṛtam etat sāmānyāśrayatvāt viśeṣasya anāśrayaḥ iti .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {31/40} nanu ca uktam sāmānyāśrayatvāt viśeṣasya anāśrayaḥ iti cet uvarṇākārāntebhyaḥ ṇyadvidhiprasaṅgaḥ iti .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {32/40} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {33/40} vakṣyati tatra ajgrahaṇasya prayojanam ajantabhūtapūrvamātrāt api yathā syāt iti .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {34/40} yat api ucyate paurvāparyābhāt ca sāmānyena anupapattiḥ iti .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {35/40} arthasiddhiḥ eva eṣā yat sāmānyena paurvāparyam na asti .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {36/40} asati paurvāparye viṣayasaptamī vijñāsyate .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {37/40} ārdhadhātukaviṣaye iti .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {38/40} atha vā ārdhadhātukāsu iti vakṣyāmi .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {39/40} kāsu ārdhadhātukāsu .
(P_2,4.35) KA_I,463.2-484.21 Ro_II,870-872 {40/40} uktiṣu yuktiṣu rūḍhiṣu pratītiṣu śrutiṣu sañjñāsu
(P_2,4.36) KA_I,484.11-21 Ro_II,873 {1/15} lyabgrahaṇam kimartham na ti kiti iti eva siddham .
(P_2,4.36) KA_I,484.11-21 Ro_II,873 {2/15} lyapi kṛte na prāpnoti .
(P_2,4.36) KA_I,484.11-21 Ro_II,873 {3/15} idam iha sampradhāryam .
(P_2,4.36) KA_I,484.11-21 Ro_II,873 {4/15} lyap kriyatām ādeśaḥ iti .
(P_2,4.36) KA_I,484.11-21 Ro_II,873 {5/15} kim atra kartavyam .
(P_2,4.36) KA_I,484.11-21 Ro_II,873 {6/15} paratvāt lyap .
(P_2,4.36) KA_I,484.11-21 Ro_II,873 {7/15} antaraṅgaḥ ādeśaḥ .
(P_2,4.36) KA_I,484.11-21 Ro_II,873 {8/15} evam tarhi siddhe sati yat lyabgrahaṇam karoti tat jñāpayati ācāryaḥ antaraṅgān api vidhīn bahiraṅgaḥ lyap bādhate iti .
(P_2,4.36) KA_I,484.11-21 Ro_II,873 {9/15} kim etasya jñāpane prayojanam .
(P_2,4.36) KA_I,484.11-21 Ro_II,873 {10/15} lyabadeśe upadeśivadvacanam anādiṣṭārtham bahiraṅgalakṣaṇatvāt iti vakṣyati .
(P_2,4.36) KA_I,484.11-21 Ro_II,873 {11/15} tat na vaktavyam bhavati .
(P_2,4.36) KA_I,484.11-21 Ro_II,873 {12/15} jagdhiḥ vidhiḥ lyapi yat tat akasmāt siddham asti kiti iti vidhānāt .
(P_2,4.36) KA_I,484.11-21 Ro_II,873 {13/15} hiprabhṛtīn tu sadā bahiraṅgaḥ lya P bharati iti kṛtam tat u viddhi .
(P_2,4.36) KA_I,484.11-21 Ro_II,873 {14/15} eṣaḥ eva arthaḥ jagdhau siddhe antaraṅgatvāt ti kiti iti lyap ucyate .
(P_2,4.36) KA_I,484.11-21 Ro_II,873 {15/15} jñāpayati antaraṅgāṇām lyapā bhavati bādhanam .
(P_2,4.37) KA_I,484.23-24 Ro_II,874 {1/2} ghasḷbhāve aci upasaṅkhyānam . ghasḷbhāve aci upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_2,4.37) KA_I,484.23-24 Ro_II,874 {2/2} prātti iti praghasaḥ .
(P_2,4.42-43) KA_I,485. 2-5 Ro_II,874 {1/6} kimayam vadhiḥ vyañjantaḥ āhosvit adantaḥ .
(P_2,4.42-43) KA_I,485. 2-5 Ro_II,874 {2/6} kim ca ataḥ .
(P_2,4.42-43) KA_I,485. 2-5 Ro_II,874 {3/6} yadi vyañjanāntaḥ vadhau vyañjanānte uktam . kim uktam .
(P_2,4.42-43) KA_I,485. 2-5 Ro_II,874 {4/6} vadhyādeśe vṛddhitatvapratiṣedhaḥ iḍvidhiḥ ca iti .

(P_2,4.42-43) KA_I,485. 2-5 Ro_II,874 {5/6} atha adantaḥ na doṣaḥ bhavati .
(P_2,4.42-43) KA_I,485. 2-5 Ro_II,874 {6/6} yathā na doṣaḥ tathā astu .
(P_2,4.45) KA_I,485.7-9 Ro_II,874 {1/4} iṇvat ikaḥ .
(P_2,4.45) KA_I,485.7-9 Ro_II,874 {2/4} iṇvat ikaḥ iti vaktavyam .
(P_2,4.45) KA_I,485.7-9 Ro_II,874 {3/4} iha api yathā syāt .
(P_2,4.45) KA_I,485.7-9 Ro_II,874 {4/4} adhyagāt adhyagātām .
(P_2,4.46) KA_I,484.11 Ro_II,875 {1/2} iṇvat ikaḥ iti eva .
(P_2,4.46) KA_I,484.11 Ro_II,875 {2/2} adhigamayati adhigamayataḥ aghigamayanti .
(P_2,4.47) KA_I,484.13 Ro_II,875 {1/2} iṇvat ikaḥ iti eva .
(P_2,4.47) KA_I,484.13 Ro_II,875 {2/2} aghijigamiṣati adhijigamiśataḥ adhijigamiṣanti .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {1/37} ṅitkaraṇam kimartham .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {2/37} gāṅi anubandhakaraṇam viśeṣaṇāṛtham .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {3/37} gāṅi anubandhakaraṇam kriyate viśeṣaṇāṛtham .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {4/37} kva viśeṣaṇārthena arthaḥ .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {5/37} gāṅkuṭādibhyaḥ añṇit ṅit iti .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {6/37} gākuṭādibhyaḥ añṇit ṅit iti iyati ucyamāne iṇādeśasya api prasajyeta .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {7/37} jñāpakam vā sānubandhakasya ādeśavacane itkāryābhāvasya .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {8/37} atha vā etat jñāpayati ācāryaḥ sānubandhakasya ādeśe itkāryam na bhavati iti .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {9/37} kim etasya jñāpane prayojanam .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {10/37} prayojanam cakṣiṅaḥ khyāñ . ṅitaḥ iti ātmanepadam na bhavati .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {11/37} laṭaḥ śatṛśānacau . laṭaḥ śatṛśānacau prayojanam .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {12/37} pacamānaḥ yajamānaḥ iti .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {13/37} ṭitaḥ iti etvam na bhavati .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {14/37} yuvoḥ anākau .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {15/37} yuvoḥ anākau ca prayojanam .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {16/37} nandanaḥ kārakaḥ nandanā kārikā iti .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {17/37} ugillakṣaṇau ṅībnumau na bhavataḥ .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {18/37} meḥ ca ananubandhakasya amvacanam .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {19/37} meḥ ca ananubandhakasya amvaktavyaḥ .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {20/37} acinavam akaravam asunavam .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {21/37} atyalpam idam ucyate .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {22/37} tiptibmipām iti vaktavyam .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {23/37} iha api yathā syāt : veda vettha .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {24/37} asya jñāpakasya santi doṣāḥ santi prayojanāni .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {25/37} doṣāḥ samāḥ bhūyāṃsaḥ vā .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {26/37} tasmāt na arthaḥ anena jñāpakena .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {27/37} katham yāni prayojanāni .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {28/37} na etāni santi .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {29/37} iha tāvat .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {30/37} cakṣiṅaḥ khyāñ iti .

(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {31/37} ñitkaraṇasāmarthyāt vibhāṣā ātmanepadam bhaviṣyati .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {32/37} laṭaḥ śatṛśānacau iti .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {33/37} vakṣyati etat .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {34/37} prakṛtānām ātmanepadānām etvam bhavati iti .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {35/37} yuvoḥ anākau iti .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {36/37} vakṣyati etat .
(P_2,4.49) KA_I,485.15-486.21 Ro_II,875-877 {37/37} siddham tu yuvoḥ ananunāsikatvāt iti .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {1/23} kim ayam kaśādiḥ āhośvit khayādiḥ .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {2/23} cakṣiṅaḥ kśāñkhyāñau .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {3/23} cakiṅaḥ khyāñ kaśādiḥ khayādiḥ ca .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {4/23} khaśādiḥ vā .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {5/23} atha vā khaśādiḥ bhaviṣyati .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {6/23} kena idānīm kaśādiḥ bhaviṣyati .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {7/23} cartvena .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {8/23} atha khayādiḥ katham .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {9/23} asiddhe śasya yavacanam vibhāṣā .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {10/23} asiddhe śasya vibhāṣā yatvam vaktavyam .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {11/23} kim prayojanam .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {12/23} prayojanam sauprakhye vuñvidhiḥ .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {13/23} sauprakhyaḥ iti yopadhalakṣaṇaḥ vuñvidhiḥ na bhavati .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {14/23} sauprakhyīyaḥ .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {15/23} vṛddhāt chaḥ bhavati .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {16/23} niṣṭhānatvam ākhyāte .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {17/23} ākhyātaḥ iti niṣṭhānatvam na bhavati .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {18/23} ruvidhiḥ puṅkhyāne .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {19/23} puṅkhyānam iti ruvidhiḥ na bhavati .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {20/23} ṇatvam paryākhyāte .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {21/23} paryākhyānam iti ṇatvam na bhavati .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {22/23} sasthānatvam namaḥ khyātre .
(P_2,4.54.1) KA_I,486.23-487.18 Ro_II,877-879 {23/23} namaḥ khyātre iti sasthānatvam na bhavati.
(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {1/22} varjane pratiṣedhaḥ . varjane pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {2/22} avasañcakṣyāḥ parisañcakṣyāḥ .
(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {3/22} asanayoḥ ca .
(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {4/22} asanayoḥ ca pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {5/22} nṛcakṣāḥ rakṣaḥ .
(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {6/22} vicakṣaṇaḥ iti .
(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {7/22} bahulam taṇi .
(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {8/22} bahulam taṇi iti vaktavyam .
(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {9/22} kim idam taṇi iti .
(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {10/22} sañjñāchandasoḥ grahaṇam .

(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {11/22} kim prayojanam .
(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {12/22} annavadhakagātravicakṣaṇājirādyartham .
(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {13/22} anna .
(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {14/22} annam .
(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {15/22} vadhaka .
(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {16/22} vadhakam .
(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {17/22} gātra .
(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {18/22} gātram paśya .
(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {19/22} vicakṣaṇa .
(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {20/22} vicakṣaṇaḥ .
(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {21/22} ajira .
(P_2,4.54.2) KA_I,487.19-488.6 Ro_II,879 {22/22} ajire tiṣṭhati .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {1/49} ghañapoḥ pratiṣedhe kyapaḥ upasaṅkhyānam .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {2/49} ghañapoḥ pratiṣedhe kyapaḥ upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {3/49} iha api yathā syāt .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {4/49} samajanam samajyā iti .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {5/49} tat tarhi vaktavyam .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {6/49} na vaktavyam .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {7/49} api iti eva bhaviṣyati .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {8/49} katham .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {9/49} api iti na idam pratyayagrahaṇam .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {10/49} kim tarhi .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {11/49} pratyāhāragrahaṇam .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {12/49} kva sanniviṣṭānām pratyāhāraḥ .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {13/49} apaḥ akātāt prabhṛti ā kyapaḥ pakārāt .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {14/49} yadi pratyāhāragrahaṇam saṃvītiḥ na sidhyati .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {15/49} evam tarhi na arthaḥ uapsaṅkhyānena na api ghañnapoḥ pratiṣedhena .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {16/49} idam asti .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {17/49} cakṣiṅaḥ khyāñ vā liṭi iti .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {18/49} tataḥ vakṣyāmi .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {19/49} ajeḥ vī bhavati vā vyavasthitavibhāṣā ca iti .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {20/49} tena iha ca bhaviṣyati : pravetā pravetum pravītaḥ rathaḥ , saṃvītiḥ iti .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {21/49} iha ca na bhaviṣyati : samājaḥ , udājaḥ , samajaḥ , udajaḥ , samajanam udajanam , samajyā iti .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {22/49} tatra ayam api arthaḥ .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {23/49} idam api siddham bhavati : prājitā iti .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {24/49} kim ca bhoḥ iṣyate etat rūpam .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {25/49} bāḍham iṣyate .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {26/49} evam hi kaḥ cit vaiyākaraṇaḥ āha .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {27/49} kaḥ asya rathasya pravetā iti .
(P_2,4.56) KA_I,488.8-24 Ro_II,880-881 {28/49} sūtaḥ āha .

Original text: Vyākaraṇamahābhāṣya · Edition: Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). · Data entry George Cardona · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc