Vyākaraṇamahābhāṣya · Part 301320
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {53/86} niyamaḥ .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {54/86} vipratiṣedhe param eva bhavati iti .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {55/86} tadā etat upapannam bhavati sakṛdgatau vipratiṣedhe yat bādhitam tat bādhitam eva iti .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {56/86} yadā tu eṣaḥ hetuḥ apratipattiḥ vā ubhayoḥ tulyabalatvāt iti tadā vipratiṣedhe param iti anena kim kriyate .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {57/86} dvāram .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {58/86} vipratiṣedhe param tāvat bhavati tasmin krṭe yadi pūrvam api prāpnoti tat api bhavati .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {59/86} tadā etat upapannam bhavati punaḥprasaṅgavijñānāt siddham iti .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {60/86} vipratiṣedhe param iti uktvā aṅgādhikāre pūrvam iti vaktavyam .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {61/86} kim kṛtam bhavati .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {62/86} pūrvavipratiṣedhāḥ na paṭhitavyāḥ bhavanti .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {63/86} guṇavṛddhyautvatṛjvadbhāvebhyaḥ num pūrvavipratiṣiddham .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {64/86} numaciratṛjvadbhāvebhyaḥ nuṭ iti .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {65/86} katham ye paravipratiṣedhāḥ .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {66/86} ittvottvābhyām guṇavṛddhī bhavataḥ vipratiṣedhena iti .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {67/86} sūtram ca bhidyate .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {68/86} yathānyāsam eva astu .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {69/86} katham ye pūrvavipratiṣedhāḥ .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {70/86} vipratiṣedhe param iti eva siddham .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {71/86} katham .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {72/86} paraśabdaḥ ayam bahvarthaḥ .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {73/86} asti eva vyavasthāyām vartate .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {74/86} tat yathā pūrvaḥ paraḥ iti .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {75/86} asti anyārthe vartate .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {76/86} paraputraḥ parabhāryā .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {77/86} anyaputraḥ anyabhāryā iti gamyate .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {78/86} asti prādhānye vartate .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {79/86} tat yathā param iyaṃ brāhmāṇī asmin kuṭumbe .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {80/86} pradhānam iti gamyate .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {81/86} asti iṣṭavācī paraśabdaḥ .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {82/86} tat yathā .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {83/86} param dhāma gataḥ iti .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {84/86} iṣṭam dhāma iti gamyate .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {85/86} tat yaḥ iṣṭavācī paraśabdaḥ tasya idam grahaṇam .
(P_1,4.2.1) KA_I,304.11-306.10 Ro_II,319-325 {86/86} vipratiṣedhe param yat iṣṭam tat bhavati .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {1/197} antaraṅgam ca .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {2/197} antaraṅgam ca balīyaḥ bhavati iti vaktavyam .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {3/197} kim prayojanam .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {4/197} prayojanam yaṇekādeśettvottvāni guṇavṛddhidvirvacanāllopasvarebhyaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {5/197} guṇāt yaṇādeśaḥ : syonaḥ , syonā .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {6/197} guṇaḥ ca prāpnoti yaṇādeḥ ca .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {7/197} paratvāt guṇaḥ syāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {8/197} yaṇādeśaḥ bhavatyantaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {9/197} vṛddheḥ yaṇādeśaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {10/197} dyaukāmiḥ syaukāmiḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {11/197} vṛddhiḥ ca prāpnoti yaṇādeḥ ca .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {12/197} paratvāt vṛddhiḥ syāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {13/197} yaṇādeśaḥ bhavati antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {14/197} dvirvacanāt yaṇādeśaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {15/197} dudyūṣati susyūṣati .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {16/197} dvirvacanam ca prāpnoti yaṇādeḥ ca .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {17/197} nityatvāt dvirvacanam syāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {18/197} yaṇādeśaḥ bhavati antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {19/197} allopasya ca yaṇādeśasya ca na asti sampradhāraṇā .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {20/197} svarāt yaṇādeśaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {21/197} dyaukāmiḥ syaukāmiḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {22/197} svaraḥ ca prāpnoti yaṇādeḥ ca .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {23/197} paratvāt svaraḥ syāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {24/197} yaṇādeśaḥ bhavati antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {25/197} guṇāt ekādeśaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {26/197} kādraveyaḥ mantram apaśyat .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {27/197} guṇaḥ ca prāpnoti ekādeśaḥ ca .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {28/197} paratvāt guṇaḥ syāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {29/197} ekādeśaḥ bhavati antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {30/197} vṛddheḥ ekādeśaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {31/197} vaikṣmāṇiḥ sausthitiḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {32/197} vṛddhiḥ ca prāpnoti ekādeśaḥ ca .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {33/197} paratvāt vṛddhiḥ syāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {34/197} ekādeśaḥ bhavati antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {35/197} dvirvacanāt ekādeśaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {36/197} jñāyā odanaḥ jñaudanaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {37/197} jñaudanam icchati jñaudanīyati .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {38/197} jñaudanīyateḥ san jujñaudanīyiṣati .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {39/197} dvirvacanam ca prāpnoti ekādeśaḥ ca .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {40/197} nityatvāt dvirvacanam syāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {41/197} ekādeśaḥ bhavati antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {42/197} allopāt ekādeśaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {43/197} śunā śune .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {44/197} allopaḥ ca prāpnoti ekādeśaḥ ca .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {45/197} paratvāt allopaḥ syāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {46/197} ekādeśaḥ bhavati antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {47/197} na etat asti prayojanam .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {48/197} na asti atra viśeṣaḥ allopena vā nivṛttau satyām pūrvatvena vā .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {49/197} ayam asti viśeṣaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {50/197} allopena nivṛttau satyām udāttanivṛttisvaraḥ prasajyeta .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {51/197} na atra udāttanivṛttisvaraḥ prāpnoti .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {52/197} kim kāraṇam .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {53/197} na gośvansāvavarṇa iti pratiṣedhāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {54/197} na eṣaḥ udāttanivṛttisvarasya pratiṣedhaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {55/197} kasya tarhi .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {56/197} tṛtīyādisvarasya .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {57/197} yatra tarhi tṛtīyādisvaraḥ na asti .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {58/197} śunaḥ paśya iti .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {59/197} evam tarhi na lākṣaṇikasya pratiṣedham śiṣmaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {60/197} kim tarhi .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {61/197} yena kena cit lakṣaṇena prāptasya vibhaktisvarasya pratiṣedhaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {62/197} yatra tarhi vibhaktiḥ na asti .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {63/197} bahhuśunī iti .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {64/197} yadi punaḥ ayam udāttanivṛttisvarasya api pratiṣedhaḥ vijñāyeta .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {65/197} na evam śakyam .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {66/197} iha api prasajyeta : kumārī iti .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {67/197} evam tarhi ācāryapravṛttiḥ jñāpayati nodāttanivṛttisvaraḥ śuni avatarati iti yat ayam śvanśabdam gaurādiṣu paṭhati .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {68/197} antodāttārtham yatnam karoti .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {69/197} siddham hi syān ṅīpā eva .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {70/197} svarāt ekādekādeśaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {71/197} sautthitiḥ vaikṣmāṇiḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {72/197} svaraḥ ca prāpnoti ekādeśaḥ ca .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {73/197} paratvātsvaraḥ syāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {74/197} ekādeśaḥ bhavati antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {75/197} guṇasya ca ittvottvayoḥ ca na asti sampradhāraṇā .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {76/197} vṛddheḥ ittvottve .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {77/197} staurṇiḥ paurtiḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {78/197} vṛddhiḥ ca prāpnoti ittvottve ca .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {79/197} paratvāt vṛddhiḥ syāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {80/197} ittvottve bhavataḥ antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {81/197} dvirvacanāt ittvottve .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {82/197} ātestīryate āpopūryate .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {83/197} dvirvacanam ca prāpnoti ittvottve ca .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {84/197} nityatvāt dvirvacanam syāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {85/197} ittvottve bhavataḥ antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {86/197} allopasya ca ittvottvayoḥ ca na asti sampradhāraṇā .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {87/197} svare nāsti viśeṣaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {88/197} iṇṅiśīnām āt guṇaḥ savarṇadīrghatvāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {89/197} iṇṅiśīnām āt guṇaḥ savarṇadīrghatvāt prayojanam .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {90/197} ayaje indram avape indram .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {91/197} vṛkṣe indram plakṣe indram .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {92/197} ye indram te indram .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {93/197} āt guṇaḥ ca prāpnoti savarṇadīrghatvam ca .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {94/197} paratvāt savaraṇadīrghatvam syāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {95/197} āt guṇaḥ bhavati antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {96/197} na vā savarṇadīrghatvasya anavakāśatvāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {97/197} na vā etat antaraṅgeṇa api sidhyati .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {98/197} kim kāraṇam .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {99/197} savarṇadīrghatvasya anavakāśatvāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {100/197} anavakāśam savarṇadīrghatvam āt guṇam bādheta .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {101/197} na etat antaraṅge asti anavakāśam param iti .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {102/197} iha api syonaḥ , syonā iti śakyam vaktum na vā paratvāt guṇasya iti .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {103/197} ūṅāpoḥ ekādeśaḥ ītvalopābhyām .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {104/197} ūṅāpoḥ ekādeśaḥ ītvalopābhyām bhavati antaraṅgataḥ prayojanam .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {105/197} ītvāt ekādeśaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {106/197} khaṭvīyati mālīyati .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {107/197} ītvam ca prāpnoti ekādeśaḥ ca .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {108/197} paratvāt ītvam syāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {109/197} ekādeśaḥ bhavati antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {110/197} lopāt ekādeśaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {111/197} kāmaṇḍaleyaḥ bhādrabāheyaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {112/197} lopaḥ ca prāpnoti ekādeśaḥ ca .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {113/197} paratvāt lopaḥ syāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {114/197} ekādeśaḥ bhavati antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {115/197} atha kimartham ītvalopābhyām iti ucyate na lopetvābhyāmiti eva ucyeta .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {116/197} saṅkhyātānudeśaḥ mā bhūt iti .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {117/197} āpaḥ api ekādeśaḥ lope prayojayati .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {118/197} cauḍiḥ bālākiḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {119/197} āttvanapuṃsakopasarjanahrasvatvāni ayavāyāvekādeśatugvidhibhyaḥ . āttvanapuṃsakopasarjanahrasvatvāni ayavāyāvekādeśatugvidhibhyaḥ bhavanti antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {120/197} veñ vānīyam śo śānīyam glai glānīyam mlai mlānīyam glācchattram clācchatram .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {121/197} āttvam ca prāpnoti ete ca vidhayaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {122/197} paratvāt ete vidhayaḥ syuḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {123/197} āttvam bhavati antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {124/197} napuṃsakopasarjanahrasvatvam ca prayojanam .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {125/197} atiri atra atinu atra atiricchattram atinucchatram ārāśastri idam dhānāśaṣkuli idam niṣkauśāmbi idam nirvārāṇasi idam niṣkauśāmbicchatram nirvārāṇāsicchatram .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {126/197} napuṃsakopasarjanahrasvatvam ca prāpnoti ete ca vidhayaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {127/197} paratvāt ete vidhayaḥ syuḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {128/197} napuṃsakopasarjanahrasvatvam bhavati antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {129/197} tuk yaṇekādeśaguṇavṛddhyauttvadīrghatvetvamumetttvarīvidhibhyaḥ . yaṇekādeśaguṇavṛddhyauttvadīrghatvetvamumetttvarīvidhibhyaḥ tuk bhavati antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {130/197} yaṇādeśāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {131/197} agnicit atra somasut atra .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {132/197} ekādeśāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {133/197} agnicit idam somasut udakam .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {134/197} guṇāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {135/197} agnicite somasute .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {136/197} vṛddheḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {137/197} praṛcchakaḥ prārcchakaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {138/197} auttvāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {139/197} agniciti somasuti .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {140/197} dīrghatvāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {141/197} jagadbhyām janagadbhyām .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {142/197} ītvāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {143/197} jagatyati janagatyati .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {144/197} mumaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {145/197} agnicinmanyaḥ somasunmanyaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {146/197} etvāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {147/197} jagadbhyaḥ janagadbhyaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {148/197} rīvidheḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {149/197} sukṛtyati pāpakrṭyati .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {150/197} anaṅānaṅbhyām ca iti vaktavyam .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {151/197} sukṛt sukṛtdduṣkrṭau .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {152/197} tuk ca prāpnoti ete ca vidhayaḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {153/197} paratvāt ete vidhayaḥ syuḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {154/197} tuk bhavati antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {155/197} iyaṅādeśaḥ guṇāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {156/197} iyaṅādeśaḥ guṇāt bhavati antaraṅgataḥ prayojanam .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {157/197} dhiyati riyati .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {158/197} iyaṅādeśaḥ ca prāpnoti guṇaḥ ca .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {159/197} paratvāt guṇaḥ syāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {160/197} iyaṅādeśaḥ bhavati antaraṇgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {161/197} uvaṅādeśaḥ ca iti vaktavyam .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {162/197} prādudruvat prāsusruvat .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {163/197} śveḥ samprasāraṇapūrvatvam yaṇādeśāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {164/197} śveḥ samprasāraṇapūrvatvam yaṇādeśāt bhavati antaraṇgataḥ prayojanam .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {165/197} śuśuvatuḥ śuśuvuḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {166/197} pūrvatvam ca prāpnoti yaṇādeśaḥ ca .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {167/197} paratvāt yaṇādeśaḥ syāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {168/197} pūrvatvam bhavati antaraṇgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {169/197} hvaḥ ākāralopāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {170/197} hvaḥ ākāralopāt pūrvatvam bhavati antaraṅgataḥ prayojanam .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {171/197} juhuvatuḥ juhuvuḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {172/197} pūrvatvam ca prāpnoti ākāralopaḥ ca paratvāt ākāralopaḥ syāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {173/197} pūrvatvam bhavati antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {174/197} svaraḥ lopāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {175/197} svaraḥ lopāt bhavati antaraṅgataḥ prayojanam .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {176/197} aupagavī saudāmanī .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {177/197} svaraḥ ca prāpnoti lopaḥ ca .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {178/197} paratvāt lopaḥ syāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {179/197} svaraḥ bhavati antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {180/197} pratyayavidhiḥ ekādeśāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {181/197} pratyayavidhiḥ ekādeśāt bhavati antaraṅgataḥ prayojanam .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {182/197} agniḥ indraḥ vāyuḥ udakam .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {183/197} pratyayavidhiḥ ca prāpnoti ekādeśaḥ ca .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {184/197} paratvāt ekādeśaḥ syāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {185/197} | pratyayavidhiḥ bhavati antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {186/197} yaṇādeśāt ca iti vaktavyam .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {187/197} agniḥ atra vāyuḥ atra .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {188/197} lādeśaḥ varṇavidheḥ . lādeśaḥ varṇavidheḥ bhavati antaraṅgataḥ prayojanam .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {189/197} pacatu atra paṭhtu atra .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {190/197} lādeśaḥ ca prāpnoti yaṇādeśaḥ ca .paratvāt yaṇādeśaḥ syāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {191/197} lādeśaḥ bhavati antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {192/197} tatpuruṣāntodāttatvam pūrvapadaprakṛtisvarāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {193/197} tatpuruṣāntodāttatvam pūrvapadaprakṛtisvarāt bhavati antaraṅgataḥ prayojanam .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {194/197} pūrvaśālāpriyaḥ aparaśālāpriyaḥ ṭatpuruṣāntodāttatvam ca prāpnoti pūrvapadaprakṛtisvaratvam ca .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {195/197} paratvāt pūrvapadaprakṛtisvaratvam syāt .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {196/197} tatpuruṣāntodāttatvam bhavati antaraṅgataḥ .
(P_1,4.2.2) KA_I,306.11-309.23 Ro_II,325-335 {197/197} etāni asyāḥ paribhāṣāyāḥ prayojanāni yadartham eṣā paribhāṣā kartavyā .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {1/60} yadi santi prayojanāni iti eṣā paribhāṣā kriyate nanu ca iyam api kartavyā asiddham bahiraṅgalakṣaṇam antaraṅgalakṣaṇe iti .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {2/60} kim prayojanam .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {3/60} pacāvedam pacāmedam .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {4/60} asiddhatvāt bahiraṅgalakṣaṇasya guṇasya antaraṇgalakṣaṇam aitvam mā bhūt iti .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {5/60} ubhe tarhi kartavye .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {6/60} na iti āha .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {7/60} anayā eva siddham .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {8/60} iha api syonaḥ syonā iti asiddhatvāt bahiraṅgalakṣaṇasya guṇasya antaraṅgalakṣaṇaḥ yaṇādeśo bhaviṣyati .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {9/60} yadi asiddham bahiraṅgalakṣaṇam antaraṅgalakṣaṇe iti ucyate akṣadyūḥ hiraṇyadyūḥ asiddhatvāt asiddhatvāt bahiraṅgalakṣaṇasya ūṭhaḥ antaraṅgalakṣaṇaḥ yaṇādeśaḥ na prāpnoti .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {10/60} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {11/60} asiddham bahiraṅgalakṣaṇam antaraṅgalakṣaṇe iti uktvā tataḥ vakṣyāmi na ajānantarye bahiṣṭvaprakḷptiḥ iti .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {12/60} sā tarhi eṣā paribhāṣā kartavyā .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {13/60} na kartavyā .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {14/60} ācāryapravṛttiḥ jñāpayati bhavati eṣā paribhāṣā iti yat ayam ṣatvatukoḥ asiddhaḥ iti āha .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {15/60} iyam tarhi paribhāṣā kartavyā asiddham bahiraṅgalakṣaṇamantaraṅgalakṣaṇe iti .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {16/60} eṣā ca na kartavyā .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {17/60} ācāryapravṛttiḥ jñāpayati bhavati eṣā paribhāṣā iti yat ayam vāhaḥ ūṭh iti ūṭham śāsti .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {18/60} tasya doṣaḥ pūrvapadottarapadayoḥ vṛddhisvarau ekādeśāt .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {19/60} tasya etasya lakṣaṇasya doṣaḥ pūrvapadottarapadayoḥ vṛddhisvarau ekādeśāt antaraṅgataḥ abhinirvṛttāt na prāpnutaḥ .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {20/60} pūrvaiṣukāmaśamaḥ aparaiṣukāmaśamaḥ guḍodakam tilodakam .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {21/60} udake akevale iti pūrvottarapadayoḥ vyapavargābhāvāt na syāt .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {22/60} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {23/60} ācāryapravṛttiḥ jñāpayati pūrvottarapadayoḥ tāvat kāryam bhavati na ekādeśaḥ iti yat ayam na indrasya parasya iti pratiṣedham śāsti .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {24/60} katham kṛtvā jñāpakam .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {25/60} indre dvau acau .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {26/60} tatra ekaḥ yasya īti ca iti lopena hriyate aparaḥ ekādeśena .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {27/60} tataḥ anackaḥ indraḥ sampannaḥ .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {28/60} tatra kaḥ prasaṅgaḥ vṛddheḥ .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {29/60} paśyati tu ācāryaḥ pūrvapadottarapadyoḥ tāvatkāryam bhavati na ekādeśaḥ iti tataḥ na indrasya parasya iti pratiṣedham śāsti .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {30/60} yaṇādeśāt iyuvau . yaṇādeśāt iyuvau antaraṅgataḥ abhinirvṛttāt na prāpnutaḥ .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {31/60} vaiyākaraṇaḥ sauvaśvaḥ iti .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {32/60} lakṣaṇam hi bhavati yvoḥ vṛddhiprasaṅge iyuvau bhavataḥ iti .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {33/60} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {34/60} anavakāśau iyuvau .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {35/60} aci iti ucyate .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {36/60} kim punaḥ kāraṇam aci ti ucyate .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {37/60} iha mā bhūtām .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {38/60} aitikāyanaḥ aupagavaḥ iti .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {39/60} stām atra iyuvau lopaḥ vyoḥ vali iti lopaḥ bhaviṣyati .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {40/60} yatra tarhi lopaḥ na asti .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {41/60} praiyamedhaḥ praiyamgavaḥ iti .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {42/60} usi pararūpāt ca .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {43/60} usi pararūpāt ca antaraṅgataḥ abhinirvṛttāt iyādeśaḥ na prāpnoti .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {44/60} paceyuḥ yajeyuḥ .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {45/60} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {46/60} na evam vijñāyate yā iti etasya iy bhavati iti .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {47/60} katham tarhi .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {48/60} yās iti etasya iy bhavati iti .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {49/60} luk lopayaṇayavāyāvekādeśebhyaḥ .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {50/60} lopayaṇayavāyāvekādeśebhyaḥ luk balīyān iti vaktavyam .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {51/60} lopāt .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {52/60} gomān priyaḥ asya gomatpriyaḥ yavamatpriyaḥ .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {53/60} gomān iva ācarati gomatyate yavamatyate .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {54/60} yaṇādeśāt .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {55/60} grāmaṇyaḥ kulam grāmaṇikulam senānyaḥ kulam senānikulam .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {56/60} ayavāyāvekādeśebhyaḥ .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {57/60} gave hitam gohitam rāyaḥ kulam raikulam nāvaḥ kulam naukulam vṛkādbhayam vṛkabhayam .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {58/60} luk ca prāpnoti ete ca vidhayaḥ .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {59/60} paratvāt ete vidhayaḥ syuḥ .
(P_1,4.2.3) KA_I,309.23-311.11 Ro_II,335-339 {60/60} luk balīyān iti vaktavyam luk yathā syāt .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {1/104} yū iti kimartham .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {2/104} khaṭvā mālā .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {3/104} kim ca syāt .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {4/104} khaṭvābandhuḥ mālābandhuḥ .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {5/104} nadī bandhuni iti eṣaḥ svaraḥ prasajyeta .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {6/104} iha ca bahukhaṭvakaḥ iti nadyṛtaḥ ca iti nityaḥ kap prasajyeta .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {7/104} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {8/104} ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na āpaḥ nadīsañjñā bhavati iti yat ayam ṅeḥ ām nadyāmnībhyaḥ iti pṛthak ābgrahaṇam karoti .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {9/104} iha tarhi mātre mātuḥ iti āṭ nadyāḥ iti āṭ prasajyeta .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {10/104} kim punaḥ idam dīrghayoḥ grahaṇam āhosvid hrasvayoḥ .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {11/104} kim cātaḥ .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {12/104} yadi dīrghayoḥ grahaṇam yū iti nirdeśaḥ na upapadyate .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {13/104} dīrghāt hi pūrvasavarṇaḥ pratiṣidhyate .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {14/104} uttaratra ca viśeṣaṇam na prakalpeta yū hrasvau iti .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {15/104} yadi yū na hrasvau .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {16/104} atha hrasvau na yū .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {17/104} yū hrasvau ceti vipratiṣiddham .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {18/104} atha hrasvayoḥ he śakaṭe atra api prasajyeta .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {19/104} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {20/104} avaśyam atra vibhāṣā nadīsañjñā eṣitavyā .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {21/104} ubhayam hi iṣyate : he śakaṭi he śakaṭe iti .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {22/104} iha tarhi śakaṭibandhuḥ iti nadī bandhuni iti eṣaḥ svaraḥ prasajyeta .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {23/104} iha ca bahuśakaṭiḥ iti nadyṛtaḥ ceti nityaḥ kap prasajyeta .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {24/104} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {25/104} ṅiti hrasvaḥ ca iti ayam niyamārthaḥ bhaviṣyati .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {26/104} ṅiti eva yū hrasvau nadīsañjñau bhavataḥ na nyatra iti .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {27/104} kaimarthakyāt niyamaḥ bhavati .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {28/104} vidheyam na asti iti kṛtvā .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {29/104} iha ca asti vidheyam .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {30/104} kim .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {31/104} nityā nadīsañjñā prāptā sā vibhāṣā vidheyā .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {32/104} tatra apūrvaḥ vidhiḥ astu niyamaḥ astu iti apūrvaḥ eva vidhiḥ bhaviṣyati na niyamaḥ .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {33/104} atha ayam nityaḥ yogaḥ syāt prakalpeta niyamaḥ .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {34/104} bāḍham prakalpeta .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {35/104} nityaḥ tarthi bhaviṣyati | tat katham .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {36/104} yogavibhāgaḥ kariṣyate .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {37/104} idam asti .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {38/104} yū stryākhyau nadī na iyaṅuvaṅsthānau astrī vāmi .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {39/104} tataḥ ṅiti .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {40/104} ṅiti ca iyaṅuvaṅsthānau yū vā astrī nadīsañjñau na bhavataḥ .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {41/104} tataḥ hrasvau .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {42/104} hrasvau ca yū stryākhyau ṅiti nadīsañjñau bhavataḥ .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {43/104} iyaṅuvaṅsthānau vā na iti ca nivṛttam .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {44/104} yadi evam śakaṭaye atra guṇaḥ na prāpnoti .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {45/104} dvitīyaḥ yogavibhāgaḥ kariṣyate .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {46/104} śeṣagrahaṇam na kariṣyate .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {47/104} katham .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {48/104} idam asti .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {49/104} yū stryākhyau nadī na iyaṅuvaṅsthānau astrī vāmi .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {50/104} tataḥ ṅiti .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {51/104} ṅiti ca iyaṅuvaṅsthānau yū vā astrī nadīsañjñau na bhavataḥ .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {52/104} tataḥ hrasvau .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {53/104} hrasvau ca yū stryākhyau ṅiti nadīsañjñau bhavataḥ .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {54/104} tataḥ hrasvau .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {55/104} hrasvau ca yū stryākhyau ṅiti nadīsañjñau bhavataḥ .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {56/104} iyaṅuvaṅsthānau vā na iti ca nivṛttam .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {57/104} tataḥ ghi .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {58/104} ghisañjñau ca bhavataḥ stryākhyau yū hrasvau ṅiti .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {59/104} tataḥ asakhi .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {60/104} sakhivarjitau ca yū hrasvau ghisañjñau bhavataḥ .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {61/104} stryākhyau ṅiti iti ca nivṛttam .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {62/104} yadi tarhi śeṣagrahaṇam na kriyate na arthaḥ ekena api yogavibhāgena .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {63/104} aviśeṣeṇa nadīsañjñā utsargaḥ .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {64/104} tasyāḥ hrasvayoḥ ghisañjñā bādhikā .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {65/104} tasyām nityāyām prāptāyām ṅiti vibhāṣā ārabhyate .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {66/104} atha vā punaḥ astu dīrghayoḥ .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {67/104} nanu ca uktam nirdeśaḥ na upapadyate .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {68/104} dīrghāt hi pūrvasavarṇaḥ pratiṣidhyate .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {69/104} vā chandasi iti evam bhaviṣyati .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {70/104} chandasi iti ucyate na ca idam chandaḥ .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {71/104} chandovat sūtrāṇi bhavanti iti .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {72/104} yat api ucyate uttaratra viśeṣeṇam na prakalpeta yū hrasvau iti .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {73/104} yadi yū na hrasvau atha hrasvau na yū .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {74/104} yū hrasvau iti vipratiṣiddham iti .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {75/104} na etat vipratiṣiddham .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {76/104} āha ayam yū hrasvau iti .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {77/104} yadi yū na hrasvau .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {78/104} atha hrasvau na yū .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {79/104} te evam vijñāsyāmaḥ yvoḥ yau hrasvau iti .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {80/104} kau ca yvoḥ hrasvau .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {81/104} savarṇau .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {82/104} atha stryākhyau iti kaḥ ayam śabdaḥ .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {83/104} striyam ācakṣāte stryākhyau .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {84/104} yadi evam stryākhyāyau iti prāpnoti .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {85/104} anupasarge hi kaḥ vidhīyate .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {86/104} na tarhi idānīm idam bhavati yasmin daśa sahasrāṇi putre jāte gavām dadau .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {87/104} brāhmaṇebhyaḥ priyākhyebhyaḥ saḥ ayam uñchena jīvati .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {88/104} chandovat kavayaḥ kurvanti .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {89/104} na hi eṣā iṣṭiḥ .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {90/104} evam tarhi karmasādhanaḥ bhaviṣyati : striyām ākhyāyete stryākhyau .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {91/104} yadi karmasādhanaḥ kṛtstriyāḥ dhātustriyāḥ ca na sidhyati .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {92/104} tantryai lakṣmyai śriyai bhruvai .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {93/104} evam tarhi bahuvrīhiḥ bhaviṣyati .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {94/104} striyām ākhyā anayoḥ stryākhyau .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {95/104} evam api kṛtstriyāḥ dhātustriyāḥ ca na sidhyati .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {96/104} tantryai lakṣmyai śriyai bhruvai .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {97/104} evam tarhi vic bhaviṣyati .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {98/104} atha vā punaḥ astu kaḥ eva .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {99/104} striyam ācakṣāte stryākhyau iti .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {100/104} nanu ca uktam stryākhyāyau iti prāpnoti .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {101/104} anupasarge hi kaḥ vidhīyate .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {102/104} mūlavibhujādipāṭhāt kaḥ bhaviṣyati .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {103/104} evam ca kṛtvā saḥ api adoṣaḥ bhavati yat uktam yasmin daśa sahasrāṇi putre jāte gavām dadau .
(P_1,4.3.1) KA_I,312.2-313.23 Ro_II,340-344 {104/104} brāhmaṇebhyaḥ priyākhyebhyaḥ saḥ ayam uñchena jīvati .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {1/58} atha ākhyāgrahaṇam kimartham .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {2/58} nadīsañjñāyām ākhyāgrahaṇam strīviṣayārtham . nadīsañjñāyām ākhyāgrahaṇam strīviṣayārtham .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {3/58} strīviṣayau eva yau nityam tayoḥ eva nadīsañjñā yathā syāt .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {4/58} iha mā bhūt grāmaṇye senānye striyai iti .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {5/58} prathamaliṅgagrahaṇam ca .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {6/58} prathamaliṅgagrahaṇam ca kartavyam .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {7/58} prathamaliṅge yau stryākhau iti vaktavyam .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {8/58} kim prayojanam .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {9/58} prayojanam kviblupsamāsāḥ . kumāryai brāhmaṇāya .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {10/58} lup .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {11/58} kharakuṭyai brāhmaṇāya .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {12/58} atitantryai brāhmaṇāya atilakṣmyai brāhmaṇāya .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {13/58} tat tarhi vaktavyam .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {14/58} na vaktavyam .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {15/58} avayavastrīviṣayatvāt siddham .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {16/58} avayavaḥ atra strīviṣayaḥ tadāśrayā nadīsañjñā bhaviṣyati .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {17/58} avayavastrīviṣayatvāt siddham iti cet iyaṅuvaṅsthānapratiṣedhe yaṇsthānapratiṣedhaprasaṅgaḥ avayavasya iyaṅuvaṅsthānatvāt .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {18/58} avayavastrīviṣayatvāt siddham iti cet iyaṅuvaṅsthānapratiṣedhe yaṇsthānayoḥ api yvoḥ pratiṣedhaḥ prasajyeta .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {19/58} ādhyai pradhyai brāhmaṇyai .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {20/58} kim kāraṇam .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {21/58} avayavasya iyaṅuvaṅsthānatvāt .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {22/58} avayavaḥ atra iyaṅuvaṅsthānaḥ .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {23/58} siddham tvaṅgarūpagrahaṇāt yasya aṅgasya iyuvau tatpratiṣedhāt .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {24/58} siddham etat .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {25/58} katham .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {26/58} aṅgarūpam gṛhyate .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {27/58} yasya aṅgasya iyuvau bhavataḥ tasya idam grahaṇam .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {28/58} na ca etasya aṅgasya iyuvau bhavataḥ .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {29/58} hrasveyuvsthānapravṛttau ca strīvacane .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {30/58} hrasvau ca iyuvsthānau ca pravṛttau ca prāk ca pravṛtteḥ strīvacanau eva nadīsañjñau bhavataḥ iti vaktavyam .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {31/58} śakaṭyai atiśakaṭyai brāmaṇāṇyai .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {32/58} kva mā bhūt .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {33/58} śakaṭaye atiśakaṭaye brāhmaṇāya .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {34/58} dhenvai atidhenvai brāhmaṇyai .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {35/58} kva mā bhūt .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {36/58} dhenave atidhenave brāhmaṇāya .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {37/58} śriyai atiśriyai brāhmaṇyai .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {38/58} kva mā bhūt .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {39/58} śriye atiśriye brāhmaṇāya .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {40/58} bhruvai atibhruvai brāhmaṇyai .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {41/58} kva mā bhūt .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {42/58} bhruve atibhruve brāhmaṇāya .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {43/58} aparaḥ āha : hrasvau ca iyuvsthānau ca pravṛttau api strīvacanau eva nadīsañjñau bhavataḥ iti vaktavyam : śakaṭyai , atiśakaṭyai brāmaṇāṇyai .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {44/58} kva mā bhūt .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {45/58} śakaṭaye atiśakaṭaye brāhmaṇāya .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {46/58} dhenvai atidhenvai brāhmaṇyai .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {47/58} kva mā bhūt .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {48/58} dhenave atidhenave brāhmaṇāya .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {49/58} śriyai atiśriyai brāhmaṇyai .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {50/58} kva mā bhūt .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {51/58} śriye atiśriye brāhmaṇāya .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {52/58} bhruvai atibhruvai brāhmaṇyai .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {53/58} kva mā bhūt .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {54/58} bhruve atibhruve brāhmaṇāya .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {55/58} kimartham punaḥ idam ucyate .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {56/58} prathamaliṅgagrahaṇam coditam .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {57/58} tat dveṣyam vijānīyāt : sarvam etat vikalpate iti .
(P_1,4.3.2) KA_I,313.23-315.3 Ro_II,345-349 {58/58} tat ācāryaḥ suhṛt bhūtvā anvācaṣṭe hrasvau ca iyuvsthānau ca pravṛttau ca prāk ca pravṛtteḥ strīvacanau eva iti .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {1/37} yogavibhāgaḥ kartavyaḥ .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {2/37} ṣaṣthīyuktaḥ chandasi .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {3/37} ṣaṣthīyuktaḥ patiśabdaḥ chandasi ghisañjñaḥ bhavati .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {4/37} tataḥ vā .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {5/37} vā chandasi sarve vidhayo bhavati .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {6/37} supām vyatyayaḥ .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {7/37} tiṅām vyatyayaḥ .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {8/37} varṇavyatyayaḥ .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {9/37} liṅgavyatyayaḥ .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {10/37} kālavyatyayaḥ .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {11/37} puruṣavyatyayaḥ .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {12/37} ātmanepadavyatyayaḥ .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {13/37} parasmaipadavyatyayaḥ .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {14/37} supām vyatyayaḥ .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {15/37} yukta māta asīt dhuri dakṣiṇāyāḥ .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {16/37} dakṣiṇāyām iti prāpte .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {17/37} tiṅām vyatyayaḥ .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {18/37} caṣalam ye aśvayūpaya takṣati .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {19/37} takṣanti iti prāpte .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {20/37} varṇavyatyayaḥ .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {21/37} triṣṭubhaujaḥ śubhitam ugravīram .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {22/37} suhitamiti prāpte .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {23/37} liṅgavyatyayaḥ .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {24/37} madhoḥ gṛhṇāti madhoḥ tṛptāḥ iva āsate .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {25/37} madhunaḥ iti prāpte .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {26/37} kālavyatyayaḥ .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {27/37} śvaḥ agnīn ādhāsyamānena śvaḥ somena yakṣamāṇena .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {28/37} śvaḥ ādhātā śvaḥ yaṣṭā iti prāpte .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {29/37} puruṣavyatyayaḥ .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {30/37} adhā saḥ vīraiḥ daśabhiḥ viyūyāḥ .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {31/37} viyūyāt iti prāpte .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {32/37} ātmanepadavyatyayaḥ .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {33/37} brahmacāriṇam icchate .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {34/37} icchati iti prāpte .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {35/37} parasmaipadavyatyayaḥ .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {36/37} pratīpam anyaḥ ūrmiḥ yudhyati | anvīpam anyaḥ ūrmiḥ yudhyati .
(P_1,4.9) KA_I,315.5-15 Ro_II,349-350 {37/37} yudhyate iti prāpte .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {1/61} yasmāt iti vyapadeśāya .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {2/61} atha pratyayagrahaṇam kimartham .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {3/61} yasmāt vidhiḥ tadādi pratyaye aṅgam iti iyati ucyamāne strī iyatī strīyati iti atra api prasajyeta .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {4/61} pratyayagrahaṇe punaḥ kriyamāṇe na doṣaḥ bhavati .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {5/61} atha vidhigrahaṇam kimartham .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {6/61} yasmāt pratyayaḥ tadādi pratyaye aṅgam iti iyati ucyamāne dadhi adhunā madhu adhunā atrāpi prasajyeta .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {7/61} vidhigrahaṇeṇa punaḥ kriyamāṇe na doṣaḥ bhavati .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {8/61} tat etat pratyayagrahaṇena vidhigrahaṇena ca samuditena kriyate sanniyogaḥ .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {9/61} yasmāt yaḥ pratyayaḥ vidhīyate tadādi tasmin aṅgasañjñam bhavati iti .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {10/61} atha tadādigrahaṇam kimartham .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {11/61} aṅgasañjñāyām tadādivacanam syādinumartham . aṅgasañjñāyām tadādigrahaṇam kriyate syādyartham numartham ca .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {12/61} syādyartham tāvat .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {13/61} kariṣyāvaḥ kariṣyāmaḥ .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {14/61} numartham .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {15/61} kuṇḍāni vanāni .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {16/61} mitsuṭoḥ upasamkhyānam .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {17/61} mitvataḥ suḍvataḥ ca pasamkhyānam kartavyam .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {18/61} mitvataḥ .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {19/61} bhinatti chinatti abhinat acchinat .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {20/61} suḍvataḥ .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {21/61} sañcarakastu sañcaskaruḥ .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {22/61} kim punaḥ kāraṇam na sidhyati .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {23/61} suṭaḥ bahiraṅgatvāt .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {24/61} bahiraṅgaḥ suṭ .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {25/61} antaraṅgaḥ guṇaḥ .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {26/61} asiddham bahiraṅgam antaraṅge .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {27/61} vakṣyati etat saṃyogādeḥ guṇavidhāne saṃyogopadhagrahaṇam kṛñartham .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {28/61} yadi saṃyogopadhagrahaṇam kriyate na arthaḥ saṃyogādigrahaṇena .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {29/61} iha api sasvaratuḥ sasvaruḥ iti saṃyogopadhasya iti eva siddham .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {30/61} bhavet evamarthena na arthaḥ .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {31/61} idam tu na sidhyati sañcakaratuḥ sañcaskaruḥ .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {32/61} kim punaḥ kāraṇam na sidhyati .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {33/61} iha tasya vā grahaṇam bhavati tadādeḥ vā na cedam tat na api tadādi .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {34/61} siddham tu tadādyādivacanāt .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {35/61} siddham etat .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {36/61} katham .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {37/61} tadādyādi aṅgasañjñam bhavati iti vaktavyam .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {38/61} kim idam tadādyādi iti .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {39/61} tasya ādiḥ tadādiḥ , tadādiḥ ādiḥ yasya tadidam tadādyādi iti .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {40/61} saḥ tarhi tathā nirdeśaḥ kartavyaḥ .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {41/61} na kartavyaḥ .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {42/61} uttarapadalopaḥ atra draṣṭavyaḥ .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {43/61} tat yathā : uṣṭramukham iva mukham asya uṣṭramukhaḥ , kharamukhaḥ , evam tadādyādi tadādi iti .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {44/61} tadekadeśavijñānāt vā siddham . tadekadeśavijñānāt vā siddham etat .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {45/61} tadekadeśabhūtam tadgrahaṇena gṛhyate. tad yathā .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {46/61} gaṅgā yamunā devadattā iti .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {47/61} anekā nadī gaṅgām yamunām ca praviṣṭā gaṅgāyamunāgrahaṇena gṛhyate .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {48/61} tathā devadattāsthaḥ garbhaḥ devadattāgrahaṇena gṛhyate .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {49/61} viṣamaḥ upanyāsaḥ .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {50/61} iha ke cit śabdāḥ aktaparimāṇānām arthānām vācakāḥ bhavanti ye ete saṅkhyāśabdāḥ parimāṇaśabdāḥ ca .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {51/61} pañca sapta iti : ekena api apāye na bhavanti .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {52/61} droṇaḥ khārī āḍhakam iti : naivā adhike bhavanti na ca nyūne .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {53/61} ke cit yāvat eva tat bhavati tāvat eva āhuḥ ye ete jātiśabdāḥ guṇaśabdāḥ ca .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {54/61} tailam ghṛtam iti : khāryām api bhavanti droṇe api .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {55/61} śuklaḥ nīlaḥ kṛṣṇaḥ iti : himavati api bhavati vaṭakaṇikāmātre api dravye .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {56/61} aṅgasañjñā ca api aktaparimāṇānām kriyate .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {57/61} sā kena adhikasya syāt .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {58/61} evam tarhi ācāryapravṛttiḥ jñāpayati tadekadeśabhūtam tadgrahaṇena gṛhyate iti yat ayam na idamadasoḥ akoḥ iti sakakārayoḥ pratiṣedham śāsti .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {59/61} katham kṛtvā jñāpakam .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {60/61} idamadasoḥ kāryam ucyamānam kaḥ prasaṅgo yat sakakārayoḥ syāt .
(P_1,4.13.1) KA_I,315.17-317.4 Ro_II,351-356 {61/61} paśyati tu ācāryaḥ tadekadeśabhūtam tadgrahaṇena gṛhyate iti tataḥ sakakārayoḥ pratiṣedham śāsti .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {1/45} atha dvitīyam pratyayagrahaṇam kimartham .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {2/45} pratyayagrahaṇam padādau aprasaṅgārtham .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {3/45} pratyayagrahaṇam kriyate padādau aṅgasañjñā mā bhūt iti .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {4/45} kim ca syāt .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {5/45} stryartham , śryartham , bhvartham : aṅgasya iti iyaṅuvaṅau syātām .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {6/45} parimāṇārtham ca .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {7/45} parimāṇārtham ca dvitīyam pratyayagrahaṇam kriyate .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {8/45} yasmāt pratyayavidhiḥ tadādi aṅgam iti iyati ucyamāne dāśatayasya api aṅgasañjñā prasajyeta .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {9/45} tat tarhi kartavyam .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {10/45} na kartavyam .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {11/45} kena idānīm aṅgakāryam bhaviṣyati .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {12/45} pratyaye iti prakṛtya aṅgakāryam adhyeṣye .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {13/45} pratyaye iti prakṛtya aṅgakāryam adhīṣe prākarot upaihiṣṭa upasargāt pūrvau aḍāṭau prāpnutaḥ .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {14/45} siddham tu pratyayagrahaṇe yasmāt saḥ tadāditadantavijñānāt .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {15/45} siddham etat .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {16/45} katham .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {17/45} pratyayagrahaṇe yasmāt saḥ pratyayaḥ vihitaḥ tadādeḥ tadantasya ca grahaṇam bhavati iti eṣā paribhāṣā kartavyā .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {18/45} kaḥ punaḥ atra viśeṣaḥ eṣā paribhāṣā kriyeta pratyayagrahaṇam vā .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {19/45} avaśyam eṣā paribhāṣā kartavyā .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {20/45} bahūni etasyāḥ paribhāṣāyāḥ prayojanāni .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {21/45} prayojanam dhātuprātipadikapratyayasamāsataddhitavidhisvarāḥ .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {22/45} dhātu .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {23/45} devadattaḥ cikīrṣati .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {24/45} saṅghātasya dhātusañjñā prāpnoti .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {25/45} prātipadika .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {26/45} devadattḥ gārgyaḥ .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {27/45} saṅghātasya prātipadikasañjñā prāpnoti .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {28/45} pratyaya .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {29/45} mahāntam putram icchati .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {30/45} samghātāt pratyayotpattiḥ prāpnoti .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {31/45} samāsa .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {32/45} ṛddhasya rājñaḥ puruṣaḥ .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {33/45} samghātasya samāsasañjñā prāpnoti .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {34/45} taddhitavidhi .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {35/45} devadattaḥ gārgyāyaṇaḥ .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {36/45} samghātāt taddhitotpattiḥ prāpnoti .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {37/45} svara .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {38/45} devadattaḥ gārgyaḥ .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {39/45} samghātsya ñnityādiḥ nityam iti ādyudāttatvam prāpnoti .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {40/45} pratyayagrahaṇe yasmāt sa tadādeḥ tadantasya grahaṇam bhavati iti na doṣaḥ bhavati .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {41/45} sā tarhi eṣā paribhāṣā kartavyā .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {42/45} na kartavyā .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {43/45} evam vakṣyāmi : yasmāt pratyayavidhiḥ tadādi pratyaye gṛhyamāṇe gṛhyate .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {44/45} tataḥ aṅgam .
(P_1,4.13.2) KA_I,317.5-318.4 Ro_II,356-359 {45/45} aṅgasañjñam ca bhavati yasmā tpratyayavidhiḥ tadādi pratyaye .
(P_1,4.13.3) KA_I,318.5-18 Ro_II,359-360 {1/19} yadi pratyayagrahaṇe yasmāt saḥ tadādeḥ grahaṇam bhavati iti ucyate avatapenakulasthitam te etat udakeviśīrṇam te etat sagatikena sanakulena ca samāsaḥ na prāpnoti .
(P_1,4.13.3) KA_I,318.5-18 Ro_II,359-360 {2/19} evam tarhi pratyayagrahaṇe yasmāt saḥ tadādeḥ grahaṇam bhavati iti uktvā tataḥ vakṣyāmi : kṛdgrahaṇe gatikārakapūrvasya api .
(P_1,4.13.3) KA_I,318.5-18 Ro_II,359-360 {3/19} kṛdgrahaṇe gatikārakapūrvasya api grahaṇam bhavati ti eṣā paribhāṣā kartavyā .
(P_1,4.13.3) KA_I,318.5-18 Ro_II,359-360 {4/19} kāni etasyāḥ paribhāṣāyāḥ prayojanāni .
(P_1,4.13.3) KA_I,318.5-18 Ro_II,359-360 {5/19} prayojanam samāsataddhitavidhisvarāḥ .
(P_1,4.13.3) KA_I,318.5-18 Ro_II,359-360 {6/19} samāsa .
(P_1,4.13.3) KA_I,318.5-18 Ro_II,359-360 {7/19} avatapenakulasthitam te etat udakeviśīrṇam te etat sagatikena sanakulena ca samāsaḥ siddhaḥ bhavati .
(P_1,4.13.3) KA_I,318.5-18 Ro_II,359-360 {8/19} samāsa .
(P_1,4.13.3) KA_I,318.5-18 Ro_II,359-360 {9/19} taddhitavidhi .
(P_1,4.13.3) KA_I,318.5-18 Ro_II,359-360 {10/19} sāṅkūṭinam vyāvakrośī .
(P_1,4.13.3) KA_I,318.5-18 Ro_II,359-360 {11/19} samghātāt taddhitopattiḥ siddhā bhavati .
(P_1,4.13.3) KA_I,318.5-18 Ro_II,359-360 {12/19} taddhitavidhi .
(P_1,4.13.3) KA_I,318.5-18 Ro_II,359-360 {13/19} svara .
(P_1,4.13.3) KA_I,318.5-18 Ro_II,359-360 {14/19} dūrāt āgataḥ dūrādāgataḥ iti .
(P_1,4.13.3) KA_I,318.5-18 Ro_II,359-360 {15/19} antaḥ thāthaghañktājabitrakāṇām iti eṣaḥ svaraḥ siddhaḥ bhavati .
(P_1,4.13.3) KA_I,318.5-18 Ro_II,359-360 {16/19} kṛdgrahaṇe gatikārakapūrvasya api grahaṇam bhavati iti na doṣaḥ bhavati .
(P_1,4.13.3) KA_I,318.5-18 Ro_II,359-360 {17/19} sā tarhi eṣā paribhāṣā kartavyā .
(P_1,4.13.3) KA_I,318.5-18 Ro_II,359-360 {18/19} na kartavyā .
(P_1,4.13.3) KA_I,318.5-18 Ro_II,359-360 {19/19} ācāryapravṛttiḥ jñāpayati bhavati eṣā paribhāṣa iti yat ayam gatiḥ anantaraḥ iti anantaragrahaṇam karoti .
(P_1,4.14) KA_I,318.20-319.6 Ro_II,361-362 {1/21} antagrahaṇam kimartham na suptiṅ padam iti eva ucyate .
(P_1,4.14) KA_I,318.20-319.6 Ro_II,361-362 {2/21} kena idānīm tadantānām bhaviṣyati .
(P_1,4.14) KA_I,318.20-319.6 Ro_II,361-362 {3/21} tadantavidhinā .
(P_1,4.14) KA_I,318.20-319.6 Ro_II,361-362 {4/21} ataḥ uttaram paṭhati .
(P_1,4.14) KA_I,318.20-319.6 Ro_II,361-362 {5/21} padasañjñāyām antavacanam anyatra sañjñāvidhau pratyayagrahaṇe tadantavidhipratiṣedhārtham .
(P_1,4.14) KA_I,318.20-319.6 Ro_II,361-362 {6/21} padasañjñāyām antagrahaṇam kriyate jñāpakārtham .
(P_1,4.14) KA_I,318.20-319.6 Ro_II,361-362 {7/21} kim jñāpyam .
(P_1,4.14) KA_I,318.20-319.6 Ro_II,361-362 {8/21} etat jñāpayati ācāryaḥ anyatra sañjñāvidhau pratyayagrahaṇe tadantavidhiḥ na bhavati iti .
(P_1,4.14) KA_I,318.20-319.6 Ro_II,361-362 {9/21} kim etasya jñāpane prayojanam .
(P_1,4.14) KA_I,318.20-319.6 Ro_II,361-362 {10/21} taraptamau ghaḥ .
(P_1,4.14) KA_I,318.20-319.6 Ro_II,361-362 {11/21} taraptamabantasya ghasañjñā na bhavati .
(P_1,4.14) KA_I,318.20-319.6 Ro_II,361-362 {12/21} kim ca syāt .
(P_1,4.14) KA_I,318.20-319.6 Ro_II,361-362 {13/21} kumārī gauritarā .
(P_1,4.14) KA_I,318.20-319.6 Ro_II,361-362 {14/21} ghādiṣu nadyāḥ hrasvaḥ bhavati iti hrasvatvam prasajyeta .
(P_1,4.14) KA_I,318.20-319.6 Ro_II,361-362 {15/21} yadi etat jñāpyate sanādyantāḥ dhātavaḥ iti antagrahaṇam kartavyam .
(P_1,4.14) KA_I,318.20-319.6 Ro_II,361-362 {16/21} kṛttaddhitasamāsāḥ ca iti antagrahaṇam kartavyam .
(P_1,4.14) KA_I,318.20-319.6 Ro_II,361-362 {17/21} idam tṛtīyam jñāpakārtham .
(P_1,4.14) KA_I,318.20-319.6 Ro_II,361-362 {18/21} dve tāvat kriyete nyāse eva .
(P_1,4.14) KA_I,318.20-319.6 Ro_II,361-362 {19/21} yat api ucyate kṛttaddhitasamāsāḥ ca iti antagrahaṇam kartavyam iti .
(P_1,4.14) KA_I,318.20-319.6 Ro_II,361-362 {20/21} na kartavyam .
(P_1,4.14) KA_I,318.20-319.6 Ro_II,361-362 {21/21} arthavat iti vartate kṛttaddhāntam ca eva arthavat na kevalāḥ kṛtaḥ taddhitāḥ vā .
(P_1,4.15) KA_I,319.8-9 Ro_II,363 {1/5} kimartham idam ucyate na subantam padam iti eva siddham .
(P_1,4.15) KA_I,319.8-9 Ro_II,363 {2/5} niyamārthaḥ ayamārambhaḥ .
(P_1,4.15) KA_I,319.8-9 Ro_II,363 {3/5} nāntameva kye padasañjñam bhavati na anyat .
(P_1,4.15) KA_I,319.8-9 Ro_II,363 {4/5} kva mā bhūt .
(P_1,4.15) KA_I,319.8-9 Ro_II,363 {5/5} vācyati srucyati
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {1/25} asarvanāmasthāne iti ucyate .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {2/25} tatra te rājā takṣā asarvanāmasthāne iti padasañjñāyāḥ pratiṣedhaḥ prasajyeta .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {3/25} na apratiṣedhāt .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {4/25} na ayam prasajyapratiṣedhaḥ sarvanāmasthāne na iti .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {5/25} kim tarhi .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {6/25} paryudāsaḥ ayam yat anyat sarvanāmasthānāt iti .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {7/25} sarvanāmasthāne avyāpāraḥ .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {8/25} yadi kena citprāpnoti tena bhaviṣyati .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {9/25} pūrveṇa ca prāpnoti .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {10/25} aprāpteḥ vā .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {11/25} atha vā anantarā yā prāptiḥ sā pratiṣidhyate .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {12/25} kutaḥ etat .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {13/25} antarasya vidhiḥ vā bhavati pratiṣedhaḥ vā iti .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {14/25} pūrvā prāptiḥ apratiṣiddhā tayā bhaviṣyati .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {15/25} nanu ca iyam prāptiḥ pūrvām prāptim bādhate .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {16/25} na utsahate pratiṣiddhā satī bādhitum .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {17/25} atha vā yogavibhāgaḥ kariṣyate .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {18/25} svādiṣu pūrvam padasañjñam bhavati .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {19/25} tataḥ sarvanāmasthāne ayacipūrvam padasañjñam bhavati .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {20/25} tato bham .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {21/25} bhasañjñam ca bhavati yajādau asarvanāmasthāne iti .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {22/25} yadi tarhi sau api padam bhavati ecaḥ plutavikāre padāntagrahaṇam coditam iha mā bhūt bhadram karoṣi gauḥ iti tasmin kriyamāṇe api prāpnoti .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {23/25} vākyapadayoḥ antyasya iti evam tat .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {24/25} bhuvadvadbhyaḥ dhārayadbhyaḥ etayoḥ padasañjñā vaktavyā .
(P_1,4.17) KA_I,319.11-22 Ro_II,363-364 {25/25} bhuvadvadbhyaḥ dhārayadvadbhyaḥ .
(P_1,4.18) KA_I,320.2-14 Ro_II,365-366 {1/18} bhasañjñāyām uttarapadalope ṣaṣaḥ pratiṣedhaḥ .
(P_1,4.18) KA_I,320.2-14 Ro_II,365-366 {2/18} bhasañjñāyām uttarapadalope ṣaṣaḥ pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_1,4.18) KA_I,320.2-14 Ro_II,365-366 {3/18} anukampitaḥ ṣaḍaḍguliḥ ṣaḍikaḥ .
(P_1,4.18) KA_I,320.2-14 Ro_II,365-366 {4/18} siddham acaḥ sthānivattvāt .
(P_1,4.18) KA_I,320.2-14 Ro_II,365-366 {5/18} siddham etat .
(P_1,4.18) KA_I,320.2-14 Ro_II,365-366 {6/18} katham .
(P_1,4.18) KA_I,320.2-14 Ro_II,365-366 {7/18} acaḥ sthānivadbhāvāt bhasañjñā na bhaviṣyati .
(P_1,4.18) KA_I,320.2-14 Ro_II,365-366 {8/18} iha api tarhi prāpnoti .
(P_1,4.18) KA_I,320.2-14 Ro_II,365-366 {9/18} vāgāśīrdattaḥ vācikaḥ iti .
(P_1,4.18) KA_I,320.2-14 Ro_II,365-366 {10/18} vakṣyati etat : siddham ekākṣarapūrvapadānām uttarapadalopavacanāt iti .
(P_1,4.18) KA_I,320.2-14 Ro_II,365-366 {11/18} iha api tarhi prāpnoti ṣaḍaḍguliḥ ṣaḍikaḥ iti .
(P_1,4.18) KA_I,320.2-14 Ro_II,365-366 {12/18} vakṣyati etat : ṣaṣaḥ ṭhājādivacanāt siddham iti .
(P_1,4.18) KA_I,320.2-14 Ro_II,365-366 {13/18} nabhoṅgiromanuṣām vati upasamkhyānam .
(P_1,4.18) KA_I,320.2-14 Ro_II,365-366 {14/18} nabhoṅgiromanuṣām vati upasamkhyānam kartavyam .
(P_1,4.18) KA_I,320.2-14 Ro_II,365-366 {15/18} nabhasvat aṅgirasvat manuṣvat .
(P_1,4.18) KA_I,320.2-14 Ro_II,365-366 {16/18} vṛṣaṇ vasvaśvayoḥ .
(P_1,4.18) KA_I,320.2-14 Ro_II,365-366 {17/18} vṛṣaṇ iti etasya vasvaśayoḥ bhasañjñā vaktavyā .
(P_1,4.18) KA_I,320.2-14 Ro_II,365-366 {18/18} vṛṣaṇvasuḥ vṛṣaṇaśvasya yat śiraḥ vṛṣaṇaśvasya mene .
(P_1,4.19) KA_I,320.16-21 Ro_II,366-367 {1/9} arthagrahaṇam kimartham na tasau matau iti eva ucyeta .
(P_1,4.19) KA_I,320.16-21 Ro_II,366-367 {2/9} tasau matau iti iyati ucyamāne ihaiva syāt payasvān yaśasvān .
(P_1,4.19) KA_I,320.16-21 Ro_II,366-367 {3/9} iha na syāt payasvī yaśasvī .
(P_1,4.19) KA_I,320.16-21 Ro_II,366-367 {4/9} arthagrahaṇe punaḥ kriyamāṇe matupi ca siddham bhavati yaḥ ca nyaḥ tena samānārthaḥ tasmin ca .
(P_1,4.19) KA_I,320.16-21 Ro_II,366-367 {5/9} yadi arthagrahaṇam kriyate payasvān yaśasvān atra na prāpnoti .
(P_1,4.19) KA_I,320.16-21 Ro_II,366-367 {6/9} kim kāraṇam .
(P_1,4.19) KA_I,320.16-21 Ro_II,366-367 {7/9} na hi matup matvarthe vartate .
(P_1,4.19) KA_I,320.16-21 Ro_II,366-367 {8/9} matup api matvarthe vartate .
(P_1,4.19) KA_I,320.16-21 Ro_II,366-367 {9/9} tat yathā devadattaśālāyām brāhmaṇā ānīyantām iti ukte yadi devadattaḥ pi brāhmaṇaḥ bhavati saḥ api ānīyate .
(P_1,4.20) KA_I,320.23 Ro_II,367 {1/2} ubhayasañjñānyapi iti vaktavyam .
(P_1,4.20) KA_I,320.23 Ro_II,367 {2/2} saḥ suṣṭhubhā saḥ ṛkvatā gaṇena .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {1/60} bahuṣu bahuvacanam iti ucyate .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {2/60} keṣu bahuṣu .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {3/60} artheṣu .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {4/60} yadi evam vṛkṣaḥ plakṣaḥ atra api prāpnoti .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {5/60} bahavaḥ te arthāḥ mūlam skandhaḥ phalam palāśam iti .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {6/60} evam tarhi ekavacanam dvivacanam bahuvacanamiti śabdasañjñāḥ etāḥ .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {7/60} yeṣu artheṣu svādayaḥ vidhīyante teṣu bahuṣu .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {8/60} keṣu ca artheṣu svādayaḥ vidhīyante .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {9/60} karmādiṣu .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {10/60} na vai karmādayaḥ vibhaktyarthāḥ .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {11/60} ke tarhi .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {12/60} ekatvādayaḥ .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {13/60} ekatvādiṣu api vai vibhakyartheṣu avaśyam karmādayaḥ nimittatvena upādeyāḥ .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {14/60} karmaṇaḥ ekatve karmaṇaḥ dvitve karmaṇaḥ bahutve iti .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {15/60} saḥ tarhi tathā nirdeśaḥ kartavyaḥ .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {16/60} na hi antareṇa bhāvapratyayam guṇapradhānaḥ bhavati nirdeśaḥ .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {17/60} iha ca : iti eke manyante , tat eke manyante iti paratvāt ekavacanam prāpnoti .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {18/60} bahuṣu bahuvacanam iti eṣaḥ yogaḥ paraḥ kariṣyate .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {19/60} sūtraviparyāsaḥ kṛtaḥ bhavati .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {20/60} iha ca : bahuḥ odanaḥ , bahuḥ sūpaḥ iti paratvāt bahuvacanam prāpnoti .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {21/60} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {22/60} yat tāvat ucyate na hi antareṇa bhāvaprayayam guṇapradhānaḥ bhavati nirdeśaḥ iti tan na .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {23/60} antareṇa api bhāvapratyayam guṇapradhānaḥ bhavati nirdeśaḥ .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {24/60} katham .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {25/60} iha kadā cit guṇaḥ guṇiviśeṣakaḥ bhavati .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {26/60} tat yathā paṭaḥ śuklaḥ iti .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {27/60} kadā cit ca guṇinā guṇaḥ vypadiśyate .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {28/60} paṭhasya śuklaḥ iti .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {29/60} tat yadā tāvat guṇaḥ guṇiviśeṣakaḥ bhavati paṭaḥ śuklaḥ iti tadā sāmānādhikaraṇyam guṇaguṇinoḥ .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {30/60} tadā na antareṇa bhāvapratyayam guṇapradhānaḥ bhavati nirdeśaḥ .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {31/60} yadā tu guṇinā guṇaḥ vyapadiśyate paṭasya śuklaḥ iti svapradhānaḥ tadā guṇaḥ bhavati .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {32/60} tadā dravye ṣaṣṭhī .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {33/60} tadā antareṇa bhāvapratyayam guaṇapradhānaḥ bhavati nirdeśaḥ .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {34/60} na ca iha vayam ekatvādibhiḥ karmādīn viśeṣayiṣyāmaḥ .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {35/60} kim tarhi .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {36/60} karmādibhiḥ ekatvādīn viśeṣayiṣyāmaḥ .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {37/60} katham .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {38/60} ekasmin ekavacanam .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {39/60} kasyaikasmin .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {40/60} karmaṇaḥ .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {41/60} dvayoḥ dvivacanam .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {42/60} kayoḥ dvayoḥ .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {43/60} karmaṇoḥ .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {44/60} bahuṣu bahuvacanam .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {45/60} keṣām bahuṣu .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {46/60} karmaṇām iti .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {47/60} katham bahuṣu bahuvacanamiti .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {48/60} etat eva jñāpayati ācāryaḥ nānādhikaraṇavācī yaḥ bahuśabdaḥ tasya idam grahaṇam na vaipulyavācinaḥ iti .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {49/60} kim etasya jñāpane prayojanam .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {50/60} yat uktam bahuḥ odanaḥ bahuḥ sūpaḥ iti paratvāt bahuvacanam prāpnoti iti sa doṣaḥ na bhavati .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {51/60} yat apyucyate iti eke manyante tat eke manyanta iti paratvāt ekavacanam prāpnoti iti na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {52/60} ekaśabdaḥ ayam bahvarthaḥ .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {53/60} asti eva samkhyāvācī .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {54/60} tat yathā ekaḥ dvau bahavaḥ iti .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {55/60} asti asahāyavācī .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {56/60} tat yathā ekāgnayaḥ ekahalāni ekākibhiḥ kṣudrakaiḥ jitam iti .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {57/60} asti anyārthe vartate .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {58/60} tat yathā sadhamādaḥ dyumnaḥ ekāḥ tāḥ .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {59/60} anyāḥ iti arthaḥ .
(P_1,4.21.1) KA_I,321.2-27 Ro_II,368-372 {60/60} tat yaḥ anyārthe vartate tasya eṣaḥ prayogaḥ .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {1/37} kimartham punaḥ idam ucyate .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {2/37} suptiṅām aviśeṣavidhānāt dṛṣtaviprayogatvāt ca niyamārtham vacanam . supaḥ aviśeṣeṇa prātipadikamātrāt vidhīyante .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {3/37} tiṅaḥ aviśeṣeṇa dhātumātrāt vidhīyante .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {4/37} tatra etat syāt yadi apyaviśeṣeṇa vidhīyante na eva viprayogaḥ lakṣyate iti .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {5/37} dṛṣṭaviprayogatvāt ca .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {6/37} dṛśyate khalu api viprayogaḥ .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {7/37} tadyathā : akṣīṇi me darśanīyāni , pādāḥ me sukumārāḥ iti .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {8/37} suptiṅoḥ aviśeṣavidhānāt dṛṣṭaviprayogatvāt ca vyatikaraḥ prāpnoti .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {9/37} iṣyate ca avyatikaraḥ syāt iti .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {10/37} tat ca antareṇa yatnam na sidhyati iti niyamārtham vacanam .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {11/37} evamartham idam ucyate .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {12/37} atha etasmin niyamārthe sati kim punaḥ ayam pratyayaniyamaḥ : ekasmin eva ekavacanam , dvayoḥ eva dvivacanam , bahuṣu eva bahuvacanam iti .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {13/37} āhosvit arthaniyamaḥ : ekasmin ekavacanam eva , dvayoḥ dvivacanam eva , bahuṣu bahuvacanam eva iti .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {14/37} kaḥ ca atra viśeṣaḥ .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {15/37} tatra pratyayaniyame avyayānām padasañjñābhāvaḥ asubantatvāt .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {16/37} tatra pratyayaniyame avyayānām padasañjñā na prāpnoti .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {17/37} uccaiḥ nīcaiḥ iti .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {18/37} kim kāraṇam .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {19/37} asubantatvāt .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {20/37} arthaniyame siddham .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {21/37} arthaniyame siddham bhavati .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {22/37} astu arthaniyamaḥ .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {23/37} atha vā punaḥ astu pratyayaniyamaḥ .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {24/37} nanu ca uktam : tatra pratyayaniyame avyayānām padasañjñābhāvaḥ asubantatvāt iti .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {25/37} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {26/37} supām karmādayaḥ api arthāḥ saṅkhyā ca eva tathā tiṅām . supām saṅkhyā ca eva arthaḥ karmādayaḥ ca .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {27/37} tathā tiṅām .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {28/37} prasiddhaḥ niyamaḥ tatra .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {29/37} prasiddhaḥ tatra niyamaḥ .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {30/37} niyamaḥ prakṛteṣu vā .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {31/37} atha vā prakṛtān arthān apekṣya niyamaḥ .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {32/37} ke ca prakṛtāḥ .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {33/37} ekatvādayaḥ .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {34/37} ekasmin eva ekavacanam na dvayoḥ na bahuṣu .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {35/37} dvayoḥ eva dvivacanam naikasmin na bahuṣu .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {36/37} bahuṣu eva bahuvacanam na dvayoḥ na ekasmin iti .
(P_1,4.21.2) KA_I,322.1-25 Ro_II,372-375 {37/37} atha vā ācāryapravṛttiḥ jñāpayati utpadyante avyayebhyaḥ svādayaḥ iti yat ayam avyayāt āpsupaḥ iti avyayāt lukam śāsti .
(P_1,4.23.1) KA_I,323.2-324.5 Ro_II,376-379 {1/49} kim idam kārake iti .
(P_1,4.23.1) KA_I,323.2-324.5 Ro_II,376-379 {2/49} sañjñānirdeśaḥ .
(P_1,4.23.1) KA_I,323.2-324.5 Ro_II,376-379 {3/49} kim vaktavyam etat .
(P_1,4.23.1) KA_I,323.2-324.5 Ro_II,376-379 {4/49} na hi .
(P_1,4.23.1) KA_I,323.2-324.5 Ro_II,376-379 {5/49} katham anucyamānam gaṃsyate .
(P_1,4.23.1) KA_I,323.2-324.5 Ro_II,376-379 {6/49} iha hi vyākaraṇe ye vā ete loke pratītapadārthakāḥ śabdāḥ taiḥ nirdeśāḥ kriyante paśuḥ apatyam devatā iti yāḥ vā etāḥ kṛtrimāḥ ṭighughabhasañjñāḥ tābhiḥ .
(P_1,4.23.1) KA_I,323.2-324.5 Ro_II,376-379 {7/49} na ca ayam loke dhruvādīnām pratītapadārthakaḥ śabdaḥ na khalu api kṛtrimā sañjñā anyatra avidhānāt .
(P_1,4.23.1) KA_I,323.2-324.5 Ro_II,376-379 {8/49} sañjñādhikāraḥ ca ayam .
Original text: Vyākaraṇamahābhāṣya · Edition: Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). · Data entry George Cardona · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0