Viṃśatikā vijñaptimātratāsiddhi · Chapter 1
māhāyāne traidhātukaṃ vijñaptimātraṃ vyavasthāpyate | cittamātraṃ bho jinaputrā yad uta traidhātukam iti sūtrāt | cittaṃ mano vijñānaṃ vijñaptiś ceti paryāyāḥ | cittam atra sasaṃprayogam abhipretaṃ | matram ity arthapratiṣedhārthaṃ |
vijñaptimātram evedam asadarthāvabhāsanāt |
yadvat taimirikasyāsat keśoṇḍukādidarśanaṃ
atra codyate | kaścid artho nāsti /
na deśakālaniyamaḥ saṃtānāniyamo na ca |
na ca kṛtyakriyā yuktā vijñaptir yadi nārthataḥ
kim uktaṃ bhavati | yadi vinā rūpādyarthena rūpādivijñaptir utpadyate na rūpādyarthāt | kasmāt kvacid deśa utpadyate na sarvatra | tatraiva ca deśe kadācid utpadyate na sarvadā | taddeśakālapratiṣṭhitānāṃ sarveṣāṃ saṃtānāniyama utpadyate na kevalam ekasya | yathā taimirikāṇāṃ saṃtāne keśādyābhāso nānyeṣāṃ | kasmād yat taimirikaiḥ keśabhramarādi dṛśyate tena keśādikriyā na kriyate na ca tad anyair na kriyate | yad annapānavastraviṣāyudhādi svapne dṛśyate tenānnādikriyā na kriyate na ca tad anyair na kriyate | gandharvanagareṇāsattvān nagarakriyā na kriyate na ca tad anyair na kriyate | tasmād asadabhāvāvabhāsane deśakālaniyamaḥ saṃtānāniyamaḥ kṛtyakriyā ca na yujyate | na khalu na yujyate | yasmāt |
deśādiniyamaḥ siddhaḥ svapnavat
svapna iva svapnavat | kathaṃ tāvat | svapne vināpy arthena kvacid eva deśe kiṃcid bhramarārāmastrīpurūṣādikaṃ dṛśyate na sarvatra | tatraiva ca deśe kadācid dṛśyate na sarvakālam iti siddho vināpy arthena deśakālaniyamaḥ |
pretavat punaḥ |
saṃtānāniyamaḥ
siddha iti vartate | pretānām iva pretavat | kathaṃ siddhaḥ samaṃ |
sarvaiḥ pūyanadyādidarśane
pūyapūrṇā nadī pūyanadī | ghṛtaghaṭavat | tulyakarmavipākāvasthā hi pretāḥ sarve 'pi pūyapūrṇāṃ nadīṃ paśyanti naika eva | yathā pūyapūrṇām evaṃ mūtrapurīṣādipūrṇāṃ daṇḍāsidharaiś ca puruṣair adhiṣṭhitām ity ādigrahaṇena | evaṃ saṃtānāniyamo vijñaptinām asaty apy arthe siddhaḥ ||
svapnopaghātavat kṛtyakriyā
siddha iti veditavyaṃ | yathā svapne dvayasamāpattim antareṇa śukravisargalakṣaṇaḥ svapnopaghātaḥ | evaṃ tāvad anyānyair dṛṣṭāntair deśakālaniyamādicatuṣṭayaṃ siddhaṃ |
narakavat punaḥ |
sarvaṃ
siddham iti veditavyaṃ | narakeṣv iva narakavat | kathaṃ siddhaṃ |
narakapālādidarśane taiś ca bādhane
yathā hi narakeṣu nārakāṇāṃ narakapālādidarśanaṃ deśakālaniyamena siddhaṃ | śvavāyasāyasaparvatādyāgamanagamanadarśanaṃ cety ādigrahaṇena | sarveṣāṃ ca naikasyaiva taiś ca tadbādhanaṃ siddham asatsv api narakapālādiṣu samānasvakarmavipākādhipatyāt | tathānyatrāpi sarvam etad deśakālaniyamādicatuṣtayaṃ siddham iti veditavyaṃ ||
kiṃ punaḥ kāraṇaṃ narakapālās te ca śvāno vāyasāś ca sattvā neṣyante | ayogāt | na hi te nārakā yujyante | tathaiva tadduḥkhāpratisaṃvedanāt | parasparaṃ yātayatām ime nārakā ime narakapālā iti vyavasthā na syāt | tulyākṛtipramāṇabalānāṃ ca parasparaṃ yātayatāṃ na tathā bhayaṃ syāt | dāhaduḥkhaṃ ca pradīptāyām ayomayyāṃ bhūmāv asahamānāḥ kathaṃ tatra parān yātayeyuḥ | anārakāṇāṃ vā narake kutaḥ saṃbhavaḥ | kathaṃ tāvat tiraścāṃ svargasaṃbhavaḥ | evaṃ narakeṣu tiryakpretaviśeṣāṇāṃ narakapālādīnāṃ saṃbhavaḥ syāt |
tiraścāṃ saṃbhavaḥ svarge yathā na narake tathā |
na pretānāṃ yatas tajjaṃ duḥkhaṃ nānubhavanti te
ye hi tiryañcaḥ svarge saṃbhavanti te tadbhājanalokasukhasaṃvartanīyena karmaṇā tatra saṃbhūtās tajjaṃ sukhaṃ pratyanubhavanti | na caiva narakapālādayo nārakaṃ duḥkhaṃ pratyanubhavanti | tasmān na tiraścāṃ saṃbhavo yukto nāpi pretānāṃ ||
teṣāṃ tarhi ( Vvs_5 ) nārakāṇāṃ karmabhis tatra bhūtaviśeṣāḥ saṃbhavanti varṇākṛtipramāṇabalaviśiṣṭā ye narakapālādisaṃjñāṃ pratilabhante | tathā ca pariṇamanti | yad dvidhāṃ hastavikṣepādikriyāṃ kurvanto dṛśyante bhayotpādanārthaṃ | yathā meṣākṛtayaḥ parvatā āgacchanto gacchanto 'yaḥśālmalīvane ca kaṇṭakā adhomukhībhavanta ūrddhvamukhībhavantaś ceti | na te na saṃbhavanty eva |
yadi tatkarmabhis tatra bhūtānāṃ saṃbhavas tathā |
iṣyate pariṇāmaś ca kiṃ vijñānasya neṣyate
vijñānasyaiva tatkarmabhis tathā pariṇāmaḥ kasmān neṣyate kiṃ punar bhūtāni kalpyante ||
api ca |
karmaṇo vāsanānyatra phalam anyatra kalpyate |
tatraiva neṣyate yatra vāsanā kiṃ nu kāraṇaṃ
yena hi karmaṇā nārakāṇāṃ tatra tādṛśo bhūtānāṃ saṃbhavaḥ kalpyate pariṇāmaś ca tasya karmaṇo vāsanā teṣāṃ vijñānasaṃtānasaṃniviṣṭā nānyatra | yatraiva ca vāsanā tatraiva tasyāḥ phalaṃ tādṛśo vijñānapariṇāmaḥ kiṃ neṣyate | yatra vāsanā nāsti tatra tasyāḥ phalaṃ kalpyata iti kim atra kāraṇaṃ ||
āgamaḥ kāraṇaṃ | yadi vijñānam eva rūpādipratibhāsaṃ syān na rūpādiko 'rthas tadā rūpādyāyatanāstitvaṃ bhagavatā noktaṃ syāt | akāraṇam etad yasmāt |
rūpādyāyatanāstitvaṃ tadvineyajanaṃ prati |
abhiprāyavaśād uktam upapādukasattvavat
yathāsti sattva upapāduka ity uktaṃ bhagavatā abhiprāyavaśāc cittasaṃtatyanucchedam āyatyām abhipretya |
nāstīha sattva ātmā vā dharmās tv ete sahetukāḥ
iti vacanāt | evaṃ rūpādyāyatanāstitvam apy uktaṃ bhagavatā taddeśanāvineyajanam adhikṛtyety ābhiprāyikaṃ tad vacanaṃ ||
ko 'tra abhiprāyaḥ |
yataḥ svabījād vijñaptir yadābhāsā pravartate |
dvividhāyatanatvena te tasyā munir abravīt
kim uktaṃ bhavati | rūpapratibhāsā vijñaptir yataḥ svabījāt pariṇāmaviśeṣaprāptād utpadyate tac ca bījaṃ yat pratibhāsā ca sā te tasyā vijñapteś cakṣūrūpāyatanatvena ( Vvs_6 ) yathākramaṃ bhagavān abravīt | evaṃ yāvat spraṣṭavyapratibhāsā vijñaptir yataḥ svabījāt pariṇāmaviśeṣaprāptād utpadyate tac ca bījaṃ yat pratibhāsā ca sā te tasyā kāyaspraṣṭavyāyatanatvena yathākranaṃ bhagavān abravīd ity ayam abhiprāyaḥ ||
evaṃ punar abhiprāyavaśena deśayitvā ko guṇāḥ |
tathā pudgalanairātmyapraveśo hi
tathā hi deśyamāne pudgalanairātmyaṃ praviśanti | dvayād vijñānaṣaṭkaṃ pravartate | na tu kaścid eko draṣṭāsti na yāvan mantety evaṃ viditvā ye pudgalanairātmyadeśanāvineyās te pudgalanairātmyaṃ praviśanti |
anyathā punaḥ |
deśanā dharmanairātmyapraveśaḥ
anyatheti vijñaptimātradeśanā | kathaṃ dharmanairātmyapraveśaḥ | vijñaptimātram idaṃ rūpādidharmapratibhāsam utpadyate na tu rūpādilakṣaṇo dharmaḥ ko 'py astīti viditvā | yadi tarhi sarvathā dharmo nāsti tad api vijñaptimātraṃ nāstīti kathaṃ tarhi vyavasthāpyate | na khalu sarvathā dharmo nāstīty evaṃ dharmanairātmyapraveśo bhavati | api tu |
kalpitātmanā
yo bālair dharmāṇāṃ svabhāvo grāhyagrāhakādiḥ parikalpatas tena kalpitenātmanā teṣāṃ nairātmyaṃ na tv anabhilāpyenātmanā yo buddhānāṃ viṣaya iti | evaṃ vijñaptimātrasyāpi vijñaptyantaraparikalpitenātmanā nairātmyapraveśāt vijñaptimātravyavasthāpanayā sarvadharmāṇāṃ nairātmyapraveśo bhavati na tu tadastitvāpavādāt | itarathā hi vijñapter api vijñaptyantaram arthaḥ syād iti vijñaptimātratvaṃ na sidhyetārthavatītvād vijñaptīnāṃ ||
kathaṃ punar idaṃ pratyetavyam anenābhiprāyeṇa bhagavatā rūpādyāyatanāstitvam uktaṃ na punaḥ santy eva tāni yāni rūpādivijñaptīnāṃ pratyekaṃ viṣayībhavanti iti | yasmāt |
na tad ekaṃ na cānekaṃ viṣayaḥ paramāṇuśaḥ |
na ca te saṃhatā yasmāt paramāṇur na sidhyati
iti | kim uktaṃ bhavati | yat tadrūpādikam āyatanaṃ rūpādivijñaptīnāṃ pratyekaṃ viṣayaḥ syāt tad ekaṃ vā syād yathāvayavirūpaṃ kalpyate vaiśeṣikaiḥ | anekaṃ vā paramāṇuśaḥ | saṃhatā vā ta eva paramāṇavaḥ | na tāvad ekaṃ viṣayo bhavaty avayavebhyo 'nyasyāvayavirūpasya kvacid apy agrahaṇāt | nāpy anekaṃ paramāṇūnāṃ ( Vvs_7 ) pratyekam agrahaṇāt | nāpi te saṃhatā viṣayībhavanti | yasmāt paramāṇur ekaṃ dravyaṃ na sidhyati ||
kathaṃ na sidhyati | yasmāt |
ṣaṭkena yugapad yogāt paramāṇoḥ ṣaḍaṃśatā |
ṣaḍbhyo digbhyaḥ ṣaḍbhiḥ paramāṇubhir yugapad yoge sati paramāṇoḥ ṣaḍaṃśatā prāpnoti | ekasya yo deśas tatrānyasyāsaṃbhavāt |
ṣaṇṇāṃ samānadeśatvāt piṇḍaḥ syād
aṇumātrakaḥ
atha ya evaikasya paramāṇor deśaḥ sa eva ṣaṇṇāṃ | tena sarveṣāṃ samānadeśatvāt sarvaḥ piṇḍaḥ paramāṇumātraḥ syāt parasparāvyatirekād iti na kaścit piṇḍo dṛśyaḥ syāt ||
naiva hi paramāṇavaḥ saṃyujyante niravayavatvāt | mā bhūd eṣa doṣaprasaṅgaḥ | saṃhatās tu parasparaṃ saṃyujyanta iti kāśmīravaibhāṣikās ta idaṃ praṣṭavyāḥ | yaḥ paramāṇūnāṃ saṃghāto na sa tebhyo 'rthāntaram iti |
paramāṇor asaṃyogāt tatsaṃghāte 'sti kasya saḥ |
saṃyoga iti vartate |
na cānavayavatvena tatsaṃyogo na sidhyati
atha saṃghātā apy anyonyaṃ na saṃyujyante | na tarhi paramāṇūnāṃ niravayavatvāt saṃyogo na sidhyatīti vaktavyaṃ | sāvayavasyāpi hi saṃghātasya saṃyogānabhyupagamāt | tasmāt paramāṇur ekaṃ dravyaṃ na sidhyati | yadi ca paramāṇoḥ saṃyoga iṣyate yadi vā neṣyate |
digbhāgabhedī yasyāsti tasyaikatvaṃ na yujyate |
anyo hi paramāṇoḥ pūrvadigbhāgo yāvad adhodigbhāga iti digbhāgabhede sati kathaṃ tadātmakasya paramāṇor ekatvaṃ yokṣyate |
chāyāvṛtī katha vā
yady ekaikasya paramāṇor digbhāgabhedo na syād ādityodaye katham anyatra chāyā bhavaty anyatrātapaḥ | na hi tasyānyaḥ pradeśo 'sti yatrātapo na syāt | āvaraṇaṃ ca kathaṃ bhavati paramāṇoḥ paramāṇvantareṇa yadi digbhāgabhedo neṣyate | na hi kaścid api paramāṇoḥ parabhāgo 'sti yatrāgamanād anyenānyasya pratighātaḥ syāt | asati ca pratighāte sarveṣāṃ samānadeśatvāt sarvaḥ saṃghātaḥ ( Vvs_8 ) paramāṇumātraḥ syād ity uktaṃ | kim evaṃ neṣyate piṇḍasya te chāyāvṛtī na paramāṇor iti | kiṃ khalu paramāṇubhyo 'nyaḥ piṇḍa iṣyate yasya te syātāṃ | nety āha |
anyo na piṇḍaś cen na tasya te
yadi nānyaḥ paramāṇubhyaḥ piṇḍa iṣyate na te tasyeti siddhaṃ bhavati | saṃniveśaparikalpa eṣaḥ paramāṇuḥ saṃghāta iti vā ||
kim anayā cintayā lakṣaṇaṃ / tu rūpādi yadi na pratiṣidhyate | kiṃ punas teṣāṃ lakṣaṇaṃ | cakṣurādiviṣayatvaṃ nīlāditvaṃ ca | tad evedaṃ saṃpradhāryate | yat tac cakṣurādīnāṃ viṣayo nīlapītādikam iṣyate kiṃ tad ekaṃ dravyam atha vā tad anekam iti | kiṃ cātaḥ | anekatve doṣa uktaṃ |
ekatve na krameṇetir yugapan na grahāgrahau |
vicchinnānekavṛttiś ca sūkṣmānīkṣā ca no bhavet
yadi yāvad vicchinnaṃ nānekaṃ cakṣuṣo viṣayas tad ekaṃ dravyaṃ kalpyate pṛthivyāṃ krameṇetir na syād gamanam ity arthaḥ | sakṛtpādakṣepeṇa sarvasya gatatvāt | arvāgbhāgasya ca grahaṇaṃ parabhāgasya cāgrahaṇaṃ yugapan na syāt | na hi tasyaiva tadānīṃ grahaṇaṃ cāgrahaṇaṃ ca yuktam | vicchinnasya cānekasya hastyaśvādikasyaikatra vṛttir na syād yatraiva hy ekaṃ tatraivāparam iti kathaṃ tayor viccheda iṣyate | kathaṃ vā tad ekaṃ yat prāptaṃ ca tābhyāṃ na ca prāptam antarāle tac chūnyagrahaṇāt | sūkṣmāṇāṃ caudakajantūnāṃ sthūlaiḥ samānarūpāṇām anīkṣaṇaṃ na syād | yadi lakṣaṇabhedād eva dravyāntaratvaṃ kalpyate nānyathā | tasmād avaśyaṃ paramāṇuśo bhedaḥ kalpayitavyaḥ | sa caiko na sidhyati | tasyāsiddhau rūpādīnāṃ cakṣurādiviṣayatvam asiddham iti siddhaṃ vijñaptimātraṃ bhavatīti ||
pramāṇavaśād astitvaṃ nāstitvaṃ vā nirdhāryate sarveṣāṃ ca pramāṇānāṃ pratyakṣaṃ pramāṇaṃ gariṣṭam ity asaty arthe katham iyaṃ buddhir bhavati pratyakṣam iti |
pratyakṣabuddhiḥ svapnādau yathā
vināpy artheneti pūrvam eva jñāpitaṃ
sā ca yadā tadā |
na so 'rtho dṛśyate tasya pratyakṣatvaṃ kathaṃ mataṃ
yadā ca sā pratyakṣabuddhir bhavatīdaṃ me pratyakṣam iti tadā na so 'rtho dṛśyate manovijñānenaiva paricchedāc cakṣurvijñānasya ca tadā niruddhatvād iti kathaṃ tasya pratyakṣatvam iṣṭaṃ | viśeṣeṇa tu kṣaṇikasya viṣayasya tadānīṃ ( Vvs_9 ) niruddham evaṃ tad rūpaṃ rasādikaṃ vā ||
nānanubhūtaṃ manovijñānena smaryata ity avaśyam arthānubhavena bhavitavyaṃ tac ca darśanam ity evaṃ tadviṣayasya rūpādeḥ pratyakṣatvaṃ mataṃ | asiddham idam anubhūtasyārthasya smaraṇaṃ bhavatīti | yasmāt |
uktaṃ yathā tadābhāsā vijñaptiḥ
vināpy arthena yathārthābhāsā cakṣurvijñānādikā vijñaptir utpadyate tathoktaṃ |
smaraṇaṃ tataḥ |
tato hi vijñapteḥ smṛtisaṃprayuktā tatpratibhāsaiva rūpādivikalpikā manovijñaptir utpadyata iti na smṛtyutpādād arthānubhavaḥ sidhyati | yadi yathā svapne vijñaptir abhūtārthaviṣayā tathā jāgrato 'pi syāt tathaiva tadabhāvaṃ lokaḥ svayam avagacchet | na caivaṃ bhavati | tasmān na svapna ivārthopalabdhiḥ sarvā nirarthikā | idam ajñāpakaṃ | yasmāt |
svapnadṛgviṣayābhāvaṃ nāprabuddho 'vigacchati
evaṃ vitathavikalpābhyāsavāsanānidrayā prasupto lokaḥ svapna ivābhūtam arthaṃ paśyan na prabuddhas tadabhāvaṃ yathāvan nāvagacchati | yadā tu tatpratipakṣalokottaranirvikalpajñānalābhāt prabuddho bhavati tadā tatpṛṣṭhalabdhaśuddhalaukikajñānasaṃmukhībhāvād viṣayābhāvaṃ yathāvad avagacchatīti samānam etat ||
yadi svasaṃtānapariṇāmaviśeṣād eva satvānām arthapratibhāsā vijñaptaya utpadyante nārthaviśeṣāt | tadā ya eṣa pāpakalyāṇamitrasaṃparkāt sadasaddharmaśravaṇāc ca vijñaptiniyamaḥ sattvānāṃ sa kathaṃ sidhyati asati sadasatsaṃparke taddeśanāyāṃ ca |
anyonyādhipatitvena vijñaptiniyamo mithaḥ |
sarveṣāṃ hi sattvānām anyonyavijñaptyādhipatyena mitho vijñapter niyamo bhavati yathāyogaṃ | mitha iti parasparataḥ | ataḥ saṃtānāntaravijñaptiviśeṣāt saṃtānāntare vijñaptiviśeṣa utpadyate nārthaviśeṣāt | yadi yathā svapne nirarthikā vijñaptir evaṃ jāgrato 'pi syāt kasmāt kuśalākuśalasamudācāro suptāsuptayos tulyaṃ phalam iṣṭāniṣṭam āyatyāṃ na bhavati | yasmāt |
middhenopahataṃ cittaṃ svapne tenāsamaṃ phalaṃ
idam atra kāraṇāṃ na tv arthasadbhāvaḥ ||
yadi vijñāptimātram evedaṃ na kasyacit kāyo 'sti na vāk ||
katham upakramyamāṇānām aurabhrikādibhir urabhrādīnāṃ ( Vvs_10 ) maraṇaṃ bhavti | atatkṛte vā tanmaraṇe katham aurabhrikādīnāṃ prāṇātipātāvadyena yogo bhavati |
maraṇam paravijñaptiviśeṣād vikriyā yathā |
smṛtilopādikānyeṣāṃ piśācādimanovaśāt
yathā hi piśācādimanovaśād anyeṣāṃ smṛtilopasvapnadarśanabhūtagrahāveśavikārā bhavanti | ṛddhivan manovaśāc ca | yathā sāraṇasyāryamahākātyāyanādhiṣṭhānāt svapnadarśanaṃ | āraṇyakarṣimanaḥpradoṣāc ca vemacitraparājayaḥ | tathā paravijñaptiviśeṣādhipatyāt pareṣāṃ jīvitendriyavirodhinī kācid vikriyotpadyate yayā sabhāgasaṃtativicchedākhyaṃ maraṇaṃ bhavatīti veditavyaṃ ||
kathaṃ vā daṇḍakāraṇyaśūnyatvam ṛṣikopataḥ |
yadi paravijñaptiviśeṣādhipatyāt sattvānāṃ maraṇaṃ neṣyate | manodaṇḍasya hi mahāsāvadyatvaṃ sādhayatā bhagavatopālir gṛhapatiḥ pṛṣṭaḥ | kaccit te gṛhapate śrutaṃ kena tāni daṇḍakāraṇyāni mātaṅgāraṇyāni kaliṅgāraṇyāni śūnyāni medhyībhūtāni | tenoktaṃ | śrutaṃ me bho gautama ṛṣīṇāṃ manaḥpradoṣeṇeti |
manodaṇḍo mahāvadyaḥ kathaṃ vā tena sidhyati
yady evaṃ kalpyate | tadabhiprasannair amānuṣais tadvāsinaḥ sattvā utsāditā na tv ṛṣīṇāṃ manaḥpradoṣān mṛtā ity evaṃ sati kathaṃ tena karmaṇā manodaṇḍaḥ kāyavāgdaṇḍābhyāṃ mahāvadyatamaḥ siddho bhavati | tanmanaḥpradoṣamātreṇa tāvatāṃ sattvānāṃ maraṇāt sidhyati ||
yadi vijñaptimātram evedaṃ paracittavidaḥ kiṃ paracittaṃ jānanty atha na | kiṃ cātaḥ | yadi na jānanti kathaṃ paracittavido bhavanti | atha jānanti |
paracittavidāṃ jñānam ayathārthaṃ kathaṃ yathā |
svacittajñānaṃ
tad api katham ayathārtha |
ajñānād yathā buddhasya gocaraḥ
yathā tannirabhilāpyenātmanā buddhānāṃ gocaraḥ | tathā tadajñānāt tadubhayaṃ na yathārthaṃ vitathapratibhāsatayā grāhyagrāhakavikalpasyāprahīṇatvāt ||
anantaviniścayaprabhedāgāmbhīryāyāṃ vijñaptimātratāyāṃ |
vijñaptimātratāsiddhiḥ svaśaktisadṛśī mayā |
kṛteyaṃ sarvathā sā tu na cintyā
sarvaprakārā tu sā mādṛśaiś cintayituṃ na śakyate | tarkāviṣayatvāt | kasya punaḥ sā sarvathā gocara ity āha |
buddhagocaraḥ
Original text: Viṃśatikā vijñaptimātratāsiddhi · Edition: S. Lévi: Vijñaptimātratāsiddhiḥ Deux traités de Vasubandhu: Viṃśatikā (La Vingtaine) accompagnée d'une explication en prose et Triṃśikā (La trentaine) avec le commentaire de Sthiramati, Paris 1925, and the correction by Hakuju Ui: Shiyaku-taisyḥ Yuisiki nijū-ron Kenkyū (Daijḥ-bukkyḥ Kenkyū 4) [*Comparative Study of the Viṃśatikā vijñaptimātratāsiddhi with Four Translations (Studies of the Mahāyāna · Data entry Takamichi Fukita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0