vāsudevopaniṣat · Chapter 1

vāsudevopaniṣat
yatsarvahṛdayāgāraṃ yatra sarvaṃ pratiṣṭhitam /
vastuto yannirādhāraṃ vāsudevapadaṃ bhaje //
ॐ āpyāyantu mamāṅgāni vākprāṇaścakṣuḥ
śrotramatho balamindriyāṇi ca // sarvāṇi sarvaṃ brahmopaniṣadaṃ
māhaṃ brahma nirākuryāṃ mā mā brahma nirākarodanirākaraṇama-
stvanirākaraṇaṃ mestu tadātmani nirate ya upaniṣatsu dharmāste
mayi santu te mayi santu // ॐ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ //
ॐ namaskṛtya bhagavānnāradaḥ sarveśvaraṃ vāsudevaṃ papraccha
adhīhi bhagavannūrdhvapuṇḍravidhiṃ dravyamantrasthānādisahitaṃ me
brūhīti / taṃ hovāca bhagavānvāsudevo vaikuṇṭhasthānādutpannaṃ
mama prītikaraṃ madbhaktairbrahmādibhirdhāritaṃ viṣṇucandanaṃ
mamāṅge pratidinamāliptaṃ gopībhiḥ prakṣālanādgopīcandana-
mākhyātaṃ madaṅgalepanaṃ puṇyaṃ cakratīrthāntaḥsthitaṃ
cakrasamāyuktaṃ pītavarṇaṃ muktisādhanaṃ bhavati /
atha gopīcandanaṃ namaskṛtvoddhṛtya /
gopīcandana pāpaghna viṣṇudehasamudbhava /
cakrāṅkita namastubhyaṃ dhāraṇānmuktido bhava /
imaṃ me gaṅge iti jalamādāya viṣṇornukamiti mardayet /
ato devā avantu na ityetanmantrairviṣṇugāyatryā keśavādi-
nāmabhirvā dhārayet / brahmacārī vānaprastho vā
lalāṭahṛdayakaṇṭhabāhūmūleṣu vaiṣṇavagāyatryā
kṛṣṇādināmabhirvā dhārayet / iti trivāramabhimantrya
śaṅkhacakragadāpāṇe dvārakānilayācyuta / govinda
puṇḍarīkākṣa rakṣa māṃ śaraṇāgatam / iti dhyātvā
gṛhastho lalāṭādidvādaśasthaleṣvanāmikāṅgulyā
vaiṣṇavagāyatryā keśavādināmabhirvā dhārayet /
brahmacārī gṛhastho vā lalāṭahṛdayakaṇṭhabāhūmūleṣu
vaiṣṇavagāyatryā kṛṣṇādināmabhirvā dhārayet /
yatistarjanyā śirolalāṭahṛdayeṣu praṇavenaiva dhārayet /
brahmādayastrayo mūrtayastisro vyāhṛtayastrīṇi chandāṃsi
trayo'gnaya iti jyotiṣmantastrayaḥ kālāstisro'vasthāstraya
ātmānaḥ puṇḍrātraya ūrdhvā akāra ukāro makāra ete
praṇavamayordhvapuṇḍrāstadātmā sadetadomiti / tānekadhā
samabhavat / ūrdhvamunnamayata ityoṅkārādhikārī /
tasmādūrdhvapuṇḍraṃ dhārayet / paramahaṃso lalāṭe
praṇavenaikamūrdhvapuṇḍraṃ vā dhārayet /
tattvapradīpaprakāśaṃ svātmānaṃ paśyanyogī
matsāyujyamavāpnoti / atha vā nyastahṛdayapuṇḍramadhye
vā hṛdayakamalamadhye vā /
tasya madhye vahniśikhā aṇīyordhvā vyavasthitā /
nīlatoyadamadhyasthādvidyullekheva bhāsvarā /
nīvāraśūkavattanvī paramātmā vyavasthita iti /
ataḥ puṇḍrasthaṃ hṛdayapuṇḍarīkeṣu tamabhyaset /
kramādevaṃ svātmānaṃ bhāvayenmāṃ paraṃ harim /
ekāgramanasā yo māṃ dhyāyate harimavyayam /
hṛtpaṅkaje ca svātmānaṃ sa mukto nātra saṃśayaḥ /
madrūpamadvayaṃ brahma ādimadhyāntavarjitam /
svaprabhaṃ saccidānandaṃ bhaktyā jānāti cāvyayam /
eko viṣṇuranekeeṣu jaṅgamasthāvareṣu ca /
anusyuto vasatyātmā bhūteṣvahamavasthitaḥ /
tailaṃ tileṣu kāṣṭheṣu vahniḥ kṣīre ghṛtaṃ yathā /
gandhaḥ puṣpeṣu bhūteṣu tathātmāvasthito hyaham /
brahmarandhre bhruvormadhye hṛdaye cidraviṃ harim /
gopīcandanamālipya tatra dhyātvāpnuyātparam /
ūrdhvadaṇḍordhvaretāśca ūrdhvapuṇḍrordhvayogavān /
ūrdhvaṃ padamavāpnoti yatirūrdhvacatuṣkavān /
ityetanniścitaṃ jñānaṃ madbhaktyā sidhyati svayam /
nityamekāgrabhaktiḥ syādgopīcandanadhāraṇāt /
brāhmāṇānāṃ tu sarveṣāṃ vaidikānāmanuttamam /
gopīcandanavāribhyāmūrdhvapuṇḍraṃ vidhīyate /
yo gopīcandanābhāve tulasīmūlamṛttikām /
mumukṣurdhārayennityamaparokṣātmasiddhaye /
atirātrāgnihotrabhasmanāgnerbhasitamidaṃviṣṇustrīṇi
padeti mantrairvaiṣṇavagāyatryā praṇavenoddhūlanaṃ kuryāt /
evaṃ vidhinā gopīcandanaṃ ca dhārayet /
yastvadhīte vā sa sarvapātakebhyaḥ pūto bhavati /
pāpabuddhistasya na jāyate / sa sarveṣu tīrtheṣu snāto bhavati /
sa sarvairyajñairyājito bhavati / sa sarvairdevaiḥ pūjyo bhavati /
śrīmannārāyaṇe mayyacañcalā bhaktiśca bhavati /
sa samyagjñānaṃ ca labdhvā viṣṇusāyujyamavāpnoti /
na ca punarāvartate na ca punarāvartate ityāha bhagavānvāsudevaḥ /
yastvetadvādhīte so'pyevameva bhavatītyoṃ satyamityupaniṣat //
ॐ āpyāyantu mamāṅgāni vākprāṇaścakṣuḥ śrotramatho
balamidriyāṇi ca // sarvāṇi sarvaṃ brahmopaniṣadaṃ māhaṃ brahma
nirākuryāṃ mā mā brahma nirākarodanirākaraṇamastvanirākaṇaṃ mestu
tadātmani nirate ya upaniṣatsu dharmāste mayi santu te mayi santu //
ॐ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ //
iti vāsudevopaniṣatsamāptā //
adhikādhyayanāya