Varaha Purana · Chapter 85

rudra uvāca /
iyaṃ bhūpadmavyavasthā kathitā/ idānīṃ bhārataṃ navabhedaṃ śrṛṇuta/ tadyathā/ indraḥ kaseruḥ tāmravarṇo gabhastiḥ nāgadvīpaḥ saumyaḥ gandharvaḥ vāruṇaḥ bhātaraṃ ceti/ sāgarasaṃvṛtamekaikaṃ yojanasahastrapramāṇam/ tatra ca sapta kulaparvatā bhavanti/ tadyathā/ mahendro malayaḥ sahyaḥ śuktimānnṛkṣaparvataḥ/ vindhyaśca pāriyātraśca ityete kulaparvatāḥ/ anye ca mandaraśāradardurakolāhalasuramainākavaidyutavārandhamapāṇḍuratuṅgaprasthakṛṣṇagirijayantaraivataṛṣyamūkagomantacitrakūṭaśrīcakorakūṭaśailakṛtasthala ityete kṣudraparvatāḥ/ śeṣāḥ kṣudratarāḥ/ teṣāmāryā mlecchā janapadā vasanti/ pibanti caitāsu nadīṣu pānīyam/ tadyathā gaṅgā sindhu sarasvatī śatadru vitastā vipāśā candrabhāgā sarayū yamunā irāvatī devikā kuhū gomatī dhūtapāpā bāhudā dṛṣadvatī kauśikī nisvarā gaṇḍakī cakṣuṣmatī lohitā ityetā himavatpādanirgatāḥ//
vedasmṛtirvedavatī sindhuparṇā sacandanā sadācārā rohipārā carmaṇvatī vidiśā vedatrayī ityetā pāriyātrodbhavāḥ

śoṇā jyotīrathā narmadā surasā mandākinī daśārṇā citrakūṭā tamasā pippalā karatoyā piśācikā citrotpalā viśālā vañjulā bālukā vāhinī śuktimatī virajā paṅkinī rirī kuhū ityetā ṛkṣaprasūtāḥ/ maṇijālā śubhā tāpī payoṣṇīṃ śīghrodā veṣṇā pāśā vaitaraṇī vedī pālī kumudvatī toyā durgā antyā girā etā vindhyapādodbhavāḥ/ godāvarī bhīmarathī kṛṣṇā veṇā vañjulā tuṅgabhadrā suprayogā vāhyā kāverī ityetāḥ sahyapādodbhavāḥ/५//
śatamālā tāmraparṇī puṣpāvatī utpalāvatī ityetā malayajāḥ/
triyāmā ṛṣikulyā ikṣulā trividā lāṅgūlinī vaṃśavarā mahendratanayāḥ/ ṛṣikā lūsatī mandagāminī palāśinī ityetāḥ śuktimatprabhavāḥ/ etāḥ prādhānyena kulaparvatanadyaḥ/ śeṣāḥ kṣudranadyaḥ/ eṣa jambūdvīpo yojanalakṣapramāṇataḥ/

ataḥ paraṃ śākadvīpaṃ nibodhata/ jambūdvīpasya vistārād dviguṇapariṇāhāllavaṇodakaśca jambūdvīpasamastena dviguṇāvṛtaḥ/ tatra ca puṇyā janapadāścirānmriyante durbhikṣajarāvyādhirahitaśca deśo'yam/ saptaiva kulaparvatāstāvat tiṣṭhanti tasya cobhayato lavaṇakṣīrodadhī vyavasthitau/ tatra ca prāgāyataḥ śailendra udayo nāma parvataḥ/ tasyāpareṇa jaladhāro nāma giriḥ/ saiva candreti kīrttitaḥ/ tasya ca jalamindro gṛhītvā varṣati/ tasya pāre raivatako nāma giriḥ/ saiva nārado varṇyate tasmiṃśca nāradaparvatādutpanno tasya cāpareṇa śyāmo nāma giriḥ/ tasmiṃśca prajāḥ śyāmatvamāpannāḥ saiva dundubhirvarṇyate/ tasmin siddhā iti kīrtitāḥ prajānekavidhāḥ krīḍantastasyāpare rajato nāma giriḥ saiva śākocyate/ tasyāpareṇāmbikeyaḥ sa ca vibhrājaso bhaṇyate/ sa eva kesarītyucyate/ tataśca vāyuḥ pravarttate/ girināmānyeva varṣāṇi tadyathā/ udayasukumāro jaladhārakṣemakamahādrumeti pradhānāni dvitīyaparvatanāmabhirapi vaktavyāni/ tasya ca madhye śākavṛkṣastatra ca saptamahānadyo dvināmnyaḥ/ tadyathā sukumārī kumārī nandā veṇikā dhenuḥ ikṣumatī gabhasti ityetā nadyaḥ/
// iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre pañcāśītitamo'dhyāyaḥ