Varaha Purana · Chapter 77
rudra uvāca /
yadetat karṇikāmūlaṃ merormadhyaṃ prakīrtitam /
tad yojanasahastrāṇi saṃkhyayā mānataḥ smṛtam
catvāriṃśat tathā cāṣṭau sahastrāṇi tu maṇḍalaiḥ /
śailarājasya tattatra merumūlamiti smṛtam
teṣāṃ girisahastrāṇāmanekānāṃ mahocchrayaḥ /
digaṣṭau ca punastasya maryādāparvatāḥ śubhāḥ
jaṭharo devakūṭaśca pūrvasyāṃ diśi parvatau /
pūrvapaścāyatāvetāvarṇavāntarvyavasthitau /
maryādāparvatānetānaṣṭānāhurmanīṣiṇaḥ
yo'sau merurdvijaśreṣṭhāḥ proktaḥ kanakaparvataḥ /
viṣkambhāṃstasya vakṣyāmi śrṛṇudhvaṃ gadatastu tān
mahāpādāstu catvāro meroratha caturdiśam /
yairna cacāla viṣṭabdhā saptadvīpavatī mahī
daśayojanasāhastraṃ vyāyāmasteṣu śaṅkyate /
tiryagūrdhvaṃ ca racitā haritālataṭairvṛtāḥ
manaḥśilādarībhiśca suvarṇamaṇicitritāḥ /'
anekasiddhabhavanaiḥ krīḍāsthānaiśca suprabhāḥ
pūrveṇa mandarastasya dakṣiṇe gandhamādanaḥ /
vipulaḥ paścime pārśve supārśvaścottare sthitaḥ
teṣāṃ śrṛṅgeṣu catvāro mahāvṛkṣāḥ pratiṣṭhitāḥ /
devadaityāpsarobhiśca sevitā guṇasaṃcayaiḥ
mandarasya gireḥ śrṛṅge kadambo nāma pādapaḥ /
pralambaśākhāśikharaḥ kadambaścaityapādapaḥ
mahākumbhapramāṇaiśca puṣpairvikacakesaraiḥ /
mahāgandhamanojñaiśca śobhitaḥ sarvakālajaiḥ
samāsena parivṛto bhuvanairbhūtabhāvanaiḥ /
sahastramadhikaṃ so'tha gandhenāpūrayan diśaḥ
bhadrāśvo nāma vṛkṣo'yaṃ varṣādreḥ ketusaṃbhavaḥ /
kīrtimān rūpavāñchrīmān mahāpādapapādapaḥ /
yatra sākṣāddhṛṣīkeśaḥ siddhasaṅghairniṣevyate
tasya bhadrakadambasya tathāśvavadano hariḥ /
prāptavāṃścāmaraśreṣṭhaḥ sa hi sānuṃ punaḥ punaḥ
tena cālokitaṃ varṣaṃ sarvadvipadanāyakāḥ /
yasya nāmnā samākhyāto bhadrāśveti na saṃśayaḥ
dakṣiṇasyāpi śailasya śikhare devasevite /
jambūḥ sadyaḥ puṣpaphalā mahāśākhopaśobhitā
tasyā hyatipramāṇāni svādūni ca mṛdūni ca /
phalānyamṛtakalpāni patanti girimūrdhani
tasmād girivaraśreṣṭhāt phalaprasyandavāhinī /
divyā jāmbūnadī nāma pravṛttā madhuvāhinī
tatra jāmbūnadaṃ nāma suvarṇamanalaprabham /
devālaṅkāramatulamutpannaṃ pāpanāśanam
devadānavagandharvayakṣarākṣasaguhyakāḥ /
papustadamṛtaprakhyaṃ madhu jambūphalasravam
sā keturdakṣiṇe varṣe jambūrlokeṣu viśrutā /
yasyā nāmnā samākhyātā jambūdvīpeti mānavaiḥ
vipulasya ca śailasya dakṣiṇena mahātmanaḥ /
jātaḥ śrṛṅgeti sumahānaśvatthaśceti pādapaḥ
mahocchrāyo mahāskandho naikasattvaguṇālayaḥ /
kumbhapramāṇai ruciraiḥ phalaiḥ sarvarttukaiḥ śubhaiḥ
sa ketuḥ ketumālānāṃ devagandharvasevitaḥ /
ketumāleti vikhyāto nāmnā tatra prakīrtitaḥ /
tannibodhata viprendrā niruktaṃ nāmakarmaṇaḥ
kṣīrodamathane vṛtte mālā skandhe niveśitāḥ /
indreṇa caityaketostu ketumālastataḥ smṛtaḥ /
tena taccihnitaṃ varṣaṃ ketumāleti viśrutam
supārśvasyottare śrṛṅge vaṭo nāma mahādrumaḥ /
nyagrodho vipulaskandho yastriyojanamaṇḍalaḥ
mālyadāmakalāpaiśca vividhaistu samantataḥ /
śākhābhirlambamānābhiḥ śobhitaḥ siddhasevitaḥ
pralambakumbhasadṛśairhemavarṇaiḥ phalaiḥ sadā /
sa hyuttarakurūṇāṃ tu ketuvṛkṣaḥ prakāśate
sanatkumārāvarajā mānasā brahmaṇaḥ sutāḥ /
sapta tatra mahābhāgāḥ kuravo nāma viśrutāḥ
tatra sthiragatairjñānairvirajaskairmahātmabhiḥ /
akṣayaḥ kṣayaparyanto lokaḥ proktaḥ sanātanaḥ
teṣāṃ nāmāṅkitaṃ varṣaṃ saptānāṃ vai mahātmanām /
divi ceha ca vikhyātā uttarāḥ kuravaḥ sadā
// iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre saptasaptatitamo'dhyāyaḥ
Original text: varāhapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0