Language

ENहिગુ
Scripture Library

Varaha Purana · Chapter 73

73.73.1

rudra uvāca /
śrṛṇu cānyad dvijaśreṣṭha kautūhalasamanvitam /
apūrvabhūtaṃ salile magnena munipuṃgava

73.73.2

brahmāṇā'haṃ purā sṛṣṭaḥ proktaśca sṛja vai prajāḥ /
avijñānasamartho'haṃ nimagnaḥ salile dvija

73.73.3

tatra yāvat kṣaṇaṃ caikaṃ tiṣṭhāmi parameśvaram /
aṅguṣṭhamātraṃ puruṣaṃ dhyāyan prayatamānasaḥ

73.73.4

tāvajjalāt samuttasthuḥ pralayāgnisamaprabhāḥ /
puruṣā daśa caikaśca tāpayantoṃśubhirjalam

73.73.5

mayā pṛṣṭāḥ ke bhavanto jalāduttīrya tejasā /
tāpayanto jalaṃ cedaṃ kva vā yāsyatha saṃśata

73.73.6

evamuktā mayā te tu nocuḥ kiṃcana sattamāḥ /
evameva gatāstūṣṇīṃ te narā dvijapuṃgava

73.73.7

tatasteṣāmanu mahāpuruṣo'tīvaśobhanaḥ /
sa tasmin meghasaṃkāśaḥ puṇḍarīkanibhekṣaṇaḥ

73.73.8

tamahaṃ pṛṣṭavān kastvaṃ ke ceme puruṣā gātāḥ /
kiṃ vā prayojanamiha kathyatāṃ puruṣarṣabha

73.73.9

puruṣa uvāca /
ya ete vai gatāḥ pūrvaṃ puruṣā dīptatejasaḥ /
ādityāste tvaraṃ yānti dhyātā vai brahmaṇā bhava

73.73.10

sṛṣṭiṃ sṛjati vai brahmā tadarthaṃ yāntyamī narāḥ /
pratipālanāya tasyāstu sṛṣṭerdeva na saṃśayaḥ

73.73.11

śambhuruvāca /
bhagavan kathaṃ jānīṣe mahāpuruṣasattama /
bhaveti nāmnā tatsarvaṃ kathayasva paro hyaham

73.73.12

evamuktastu rudreṇa sa pumān pratyabhāṣata /
ahaṃ nārāyaṇo devo jalaśāyī sanātanaḥ

73.73.13

divyaṃ cakṣurbhavatu vai tava māṃ paśya yatnataḥ /
evamuktastadā tena yāvad paśyāmyahaṃ tu tam

73.73.14

tāvadaṅguṣṭhamātraṃ tu jvaladbhāskaratejasam /
tamevāhaṃ prapaśyāmi tasya nābhau tu paṅkajam

73.73.15

brahmāṇaṃ tatra paśyāmi ātmānaṃ ca tadaṅkataḥ /
evaṃ dṛṣṭvā mahātmānaṃ tato harṣamupāgataḥ /
taṃ stotuṃ dvijaśārdūla matirme samajāyata

73.73.16

tasya mūrtau tu jātāyāṃ saktotreṇānena suvrata /
stuto mayā sa viśvātmā tapasā smṛtakarmaṇā

73.73.17

rudra uvāca /
namo'stvanantāya viśuddhacetase
sarūparūpāya sahastrabāhave /
sahastraraśmipravarāya vedhase
viśāladehāya viśuddhakarmiṇe

73.73.18

samastaviśvārtiharāya śambhave
sahastrasūryānilatigmatejase /
samastavidyāvidhṛtāya cakriṇe
samastagīrvāṇanute sadā'nagha

73.73.19

anādidevo'cyuta śeṣaśekhara
prabho vibho bhūtapate maheśvara /
marutpate sarvapate jagatpate
bhuvaḥ pate bhuvanapate sadā namaḥ

73.73.20

jaleśa nārāyaṇa viśvaśaṃkara
kṣitīśa viśveśvara viśvalocana /
śaśāṅkasūryācyuta vīra viśvagā -
pratarkyamūrtte'mṛtamūrtiravyayaḥ

73.73.21

jvaladhutāśārciviruddhamaṇḍala
prapāhi nārāyaṇa viśvatomukha /
namo'stu devārttiharāmṛtāvyaya
prapāhi māṃ śaraṇagataṃ sadācyuta

73.73.22

vaktrāṇyanekāni vibho tavāhaṃ
paśyāmi madhyasthagataṃ purāṇam /
brahmāṇamīśaṃ jagatāṃ prasūtiṃ
namo'stu tubhyaṃ tu pitāmahāya

73.73.23

saṃsāracakrabhramaṇairanekaiḥ
kvacid bhavān devavarādideva /
sanmārgibhirjñānaviśuddhasattvai -
rupāsyase kiṃ pralapāmyahaṃ tvām

73.73.24

ekaṃ bhavantaṃ prakṛteḥ parastād
yo vettyasau sarvavidādiboddhā /
guṇā na teṣu prasabhaṃ vibhedyā
viśālamūrtirhi susūkṣmarūpaḥ

73.73.25

nirvākyo nirmano vigatendriyo'si
karmābhavānno vigataikakarmā /
saṃsāravāṃstvaṃ hi na tādṛśo'si
punaḥ kathaṃ devavarāsi vedyaḥ

73.73.26

mūrtāmūrtaṃ tvatulaṃ labhyate te
paraṃ vapurdeva viśuddhabhāvaiḥ /
saṃsāravicchittikarairyajadbhi -
rato'vasīyeta caturbhujastvam

73.73.27

paraṃ na jānanti yato vapuste
devādayo'pyadbhutakāraṇaṃ tat /
ato'vatāroktatanuṃ purāṇa -
mārādhayeyuḥ kamalāsanādyāḥ

73.73.28

na te vapurviśvasṛgabjayoni-
rekāntato veda mahānubhāvaḥ /
paraṃ tvahaṃ vedmi kaviṃ purāṇaṃ
bhavantamādyaṃ tapasā viśuddhaḥ

73.73.29

padmāsano me janakaḥ prasiddha -
ścaitat prasūtāvasakṛtpurāṇaiḥ /
saṃbodhyate nātha na madvidho'pi
vidurbhavantaṃ tapasā vihīnāḥ

73.73.30

brahmādibhistatpravarairabodhyaṃ
tvāṃ deva mūrkhāḥ svamanantanatyā /
prabodhamicchanti na teṣu buddhi -
rudārakīrttiṣvapi vedahīnāḥ

73.73.31

janmāntarairvedavidāṃ viveka -
buddhirbhavennātha tava prasādāt /
tvallabdhalābhasya na mānuṣatvaṃ
na devagandharvagatiḥ śivaṃ syāt

73.73.32

tvaṃ viṣṇurūpo'si bhavān susūkṣmaḥ
sthūlo'si cedaṃ kṛtakṛtyatāyāḥ /
sthūlaḥ susūkṣmaḥ sulabho'si deva
tvadvāhyavṛttyā narake patanti

73.73.33

kimucyate vā bhavati sthite'smin
khātmyenduvahnyarkamahīmarudbhiḥ /
tattvaiḥ satoyaiḥ samarūpadhāri -
ṇyātmasvarūpe vitatasvabhāve

73.73.34

iti stutiṃ me bhagavannananta
juṣasva bhaktasya viśeṣataśca /
sṛṣṭiṃ sṛjasveti tavoditasya
sarvajñatāṃ dehi namo'stu viṣṇo

73.73.35

caturmukho yo yadi koṭivaktro
bhavennaraḥ kvāpi viśuddhacetāḥ /
sa te guṇānāmayutairanekai -
rvadet tadā devavara prasīda

73.73.36

samādhiyuktasya viśuddhabuddhe -
stvadbhāvabhāvaikamano'nugasya /
sadā hṛdistho'si bhavānnamaste
na sarvagasyāsti pṛthagvyavasthā

73.73.37

iti prakāśaṃ kṛtametadīśa
stavaṃ mayā sarvagataṃ vibuddhvā /
saṃsāracakrakramamāṇayuktyā
bhītaṃ punīhyacyuta kevalatvam

73.73.38

śrīvarāha uvāca /
iti stutastadā devo rudreṇāmitatejasā /
uvāca vākyaṃ saṃtuṣṭo meghagambhīraniḥsvanaḥ

73.73.39

viṣṇuruvāca /
varaṃ varaya bhadraṃ te deva deva umāpate /
na bhedaścāvayordeva ekāvāvāmubhāvapi

73.73.40

rudra uvāca /
brahmaṇā'haṃ niyuktastu prajāḥ sṛja iti prabho /
tatra jñānaṃ prayacchasva trividhaṃ bhūtabhāvanam

73.73.41

viṣṇuruvāca /
sarvajñastvaṃ na saṃdeho jñānarāśiḥ sanātanaḥ /
devānāṃ ca paraṃ pūjyaḥ sarvadā tvaṃ bhaviṣyasi

73.73.42

evamuktaḥ punarvākyamuvācomāpatirmudā /
anyaṃ dehi varaṃ deva prasiddhaṃ sarvajantuṣu

73.73.43

mūrto bhūtvā bhavāneva māmārādhaya keśava /
māṃ vahasva ca deveśa varaṃ matto gṛhāṇa ca /
yenāhaṃ sarvadevānāṃ pūjyāt pūjyataro bhave

73.73.44

viṣṇuruvāca /
devakāryāvatāreṣu mānuṣatvamupāgataḥ /
tvāmevārādhayiṣyāmi tvaṃ ca me varado bhava

73.73.45

yat tvayoktaṃ vahasveti devadeva umāpate /
so'haṃ vahāmi tvāṃ devaṃ megho bhūtvā śataṃ samāḥ

73.73.46

evamuktvā harirmeghaḥ svayaṃ bhūtvā maheśvaram /
ujjahāra jalāt tasmād vākyaṃ cedamuvāca ha

73.73.47

ya ete daśa caikaśca puruṣāḥ prākṛtāḥ prabho /
te vairājā mahīṃ yātā ādityā iti saṃjñitāḥ

73.73.48

madaṃśo dvādaśo yastu viṣṇunāmā mahītale /
avatīrṇo bhavantaṃ tu ārādhayati śaṃkara

73.73.49

evamuktvā svakādaṃśāt sṛṣṭvādityaṃ ghanaṃ tathā /
nārāyaṇaḥ śabdavacca na vidmaḥ kva layaṃ gataḥ

73.73.50

rudra uvāca /
evameṣa harirdevaḥ sarvagaḥ sarvabhāvanaḥ /
varado'bhūt purā mahyaṃ tenāhaṃ daivatairvaraḥ

73.73.51

nārāyaṇāt paro devo na bhūto na bhaviṣyati /
etad rahasyaṃ vedānāṃ purāṇānāṃ ca sattama /
mayā vaḥ kīrtitaṃ sarvaṃ yathā viṣṇurihejyate

73.73

// iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre trisaptatitamo'dhyāyaḥ

Original text: varāhapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc