Varaha Purana · Chapter 55
agastya uvāca /
śrṛṇu rājan mahābhāga vratānāmuttamaṃ vratam /
yena saṃprāpyate viṣṇuḥ śubhenaiva na saṃśayaḥ
mārgaśīrṣe'tha māse tu prathamāhnāt samārabhet /
ekabhaktaṃ site pakṣe yāvat syād daśamī tithiḥ
tato daśamyāṃ madhyāhne snātvā viṣṇuṃ samarcya ca /
bhaktyā saṃkalpayet prāgvad dvādaśīṃ pakṣato nṛpa
tāmapyevamuṣitvā ca yavān viprāya dāpayet /
kṛṣṇāyeti harirvācyo dāne home tathārccane
cāturmāsyamathaivaṃ tu kṣapitvā rājasattama /
caitrādiṣu punastadvadupoṣya prayataḥ sudhīḥ /
saktupātrāṇi viprāṇāṃ sahiraṇyāni dāpayet
śrāvaṇādiṣu māseṣu tadvacchāliṃ pradāpayet /
triṣu māseṣu yāvacca kārttikasyādirāgataḥ
tamapyevaṃ kṣapitvā tu daśamyāṃ prayataḥ śuciḥ /
arcayitvā hariṃ bhaktyā māsanāmnā vicakṣaṇaḥ
saṃkalpaṃ pūrvavad bhaktyā dvādaśyāṃ saṃyatendriyaḥ /
ekādaśyāṃ yathāśaktyā kārayet pṛthivīṃ nṛpa
kāñcanāṅgāṃ ca pātālakulaparvatasaṃyutām /
bhūminyāsavidhānena sthāpayet tāṃ hareḥ puraḥ
sitavastrayugacchannāṃ sarvabījasamanvitām /
saṃpūjya priyadatteti pañcaratnairvicakṣaṇaḥ
jāgaraṃ tatra kurvīta prabhāte tu punardvijān /
āmantryaṃ saṃkhyayā rājaṃścaturviṃśati yāvataḥ
teṣāṃ ekaikaśo gāṃ ca anaḍvāhaṃ ca dāpayet /
ekaikaṃ vastrayugmaṃ ca aṅgulīyakameva ca
kaṭakāni ca sauvarṇakarṇābharaṇakāni ca /
ekaikaṃ grāmameteṣāṃ rājā rājan pradāpayet
tanmadhyamaṃ sayugmaṃ tu sarvamādyaṃ pradāpayet /
svaśaktyābharaṇaṃ caiva daridrasya svaśaktitaḥ
yathāśaktyā mahīṃ kṛtvā kāñcanīṃ goyugaṃ tathā /
vastrayugmaṃ ca dātavyaṃ yathāvibhavaśaktitaḥ
gāṃ yugmābharaṇāt sarvaṃ sahiraṇyaṃ ca kārayet /
evaṃ kṛte tathā kṛṣṇaśukladvādaśyameva ca
raupyāṃ vā pṛthivīṃ kṛtvā yathāvibhavaśaktitaḥ /
dāpayed brāhmaṇānāṃ tu tathā teṣāṃ ca bhojanam /
upānahau yathāśaktyā pāduke chatrikāṃ tathā
etān dattvā vadedevaṃ kṛṣṇo dāmodaro mama /
prīyatāṃ sarvadā devo viśvarūpo harirmama
dāne ca bhojane caiva kṛtvā yat phalamāpyate /
tanna śakyaṃ sahastreṇa varṣāṇāmapi kīrtitum
tathāpyuddeśataḥ kiñcit phalaṃ vakṣyāmi te'nagha /
vratasyāsya purā vṛttaṃ śubhānyasya śrṛṇuṣva tat
āsīdādiyuge rājā brahmavādī dṛḍhavrataḥ /
sa putrakāmaḥ papraccha brahmāṇaṃ parameṣṭhinam /
tasyedaṃ vratamācakhyau brahmā sa kṛtavāṃstathā
tasya vratānte viśvātmā svayaṃ pratyakṣatāṃ yayau /
tuṣṭaścovāca bho rājan varo me vriyatāṃ varaḥ
rājovāca /
putraṃ me dehi deveśa vedamantraviśāradam /
yājakaṃ yajanāsaktaṃ kīrtyā yuktaṃ cirāyuṣam /
asaṃkhyātaguṇaṃ caiva brahmabhūtamakalmaṣam
evamuktvā tato rājā punarvacanamabravīt /
mamāpyante śubhaṃ sthānaṃ prayaccha parameśvara /
yattanmunipadaṃ nāma yatra gatvā na śocati
evamastviti taṃ devaḥ proktvā cādarśanaṃ gataḥ /
tasyāpi rājñaḥ putro'bhūd vatsaprīrnāma nāmataḥ
vedavedāṅgasaṃpanno yajñayājī bahuśrutaḥ /
tasya kīrttirmahārāja vistṛtā dharaṇītale
rājā'pi taṃ sutaṃ labdhvā viṣṇudattaṃ pratāpinam /
jagāma tapase yuktaḥ sarvadvandvān prahāya saḥ
ārādhayāmāsa hariṃ nirāhāro jitendriyaḥ /
himavatparvate ramye stutiṃ kurvaṃstadā nṛpaḥ
bhadrāśva uvāca /
kīdṛśī sā stutirbrahman yāṃ cakāra sa pārthivaḥ /
kiṃ ca tasyābhavad devaṃ stuvataḥ puruṣottamam
durvāsā uvāca /
himavantaṃ samāśritya rājā tadgatamānasaḥ /
stutiṃ cakāra devāya viṣṇave prabhaviṣṇave
rājovāca /
kṣarākṣaraṃ kṣīrasamudraśāyinaṃ
kṣitīdharaṃ mūrtimatāṃ paraṃ padam /
atīndriyaṃ viśvabhujāṃ puraḥ kṛtaṃ
nirākṛtaṃ staumi janārdanaṃ prabhum
tvamādidevaḥ paramārtharūpī
vibhuḥ purāṇaḥ puruṣottamaśca /
atīndriyo vedavidāṃ pradhānaḥ
prapāhi māṃ śaṅkhagadāstrapāṇe
kṛtaṃ tvayā deva surāsurāṇāṃ
saṃkīrtyate'sau ca anantamūrte /
sṛṣṭyarthametat tava deva viṣṇo
na ceṣṭitaṃ kūṭagatasya tatsyāt
tathaiva kūrmatvamṛgatvamuccai -
stvayā kṛtaṃ rūpamanekarūpa /
sarvajñabhāvādasakṛcca janma
saṃkīrttyate te'cyuta naitadasti
nṛsiṃha namo vāmana jamadagnināma
daśāsyagotrāntaka vāsudeva /
namo'stu te buddha kalkin khageśa
śaṃbho namaste vibudhārināśana
namo'stu nārāyaṇa padmanābha
namo namaste puruṣottamāya /
namaḥ samastāmarasaṅghapūjya
namo'stu te sarvavidāṃ pradhāna
namaḥ karālāsya nṛsiṃhamūrtte
namo viśālādrisamāna kūrma /
namaḥ samudrapratimāna matsya
namāmi tvāṃ kroḍarūpinananta
sṛṣṭyarthametat tava deva ceṣṭitaṃ
na mukhyapakṣe tava mūrttitā vibho /
ajānatā dhyānamidaṃ prakāśitaṃ
naibhirvinā lakṣyase tvaṃ purāṇa
ādyo makhastvaṃ svayameva viṣṇo
makhāṅgabhūto'si havistvameva /
paśurbhavān ṛtvigijyaṃ tvameva
tvāṃ devasaṅghā munayo yajanti
yadetasmin jagadhruvaṃ calācalaṃ
surādikālānalasaṃsthamuttamam /
na tvaṃ vibhakto'si janārdaneśa
prayaccha siddhiṃ hṛdayepsitāṃ me
namaḥ kamalapatrākṣa mūrttāmūrtta namo hare /
śaraṇaṃ tvāṃ prapanno'smi saṃsārānmāṃ samuddhara
evaṃ stutastadā devastena rājñā mahātmanā /
viśālāmratalasthena tutoṣa parameśvaraḥ
kubjarūpī tato bhūtvā ājagāma hariḥ svayam /
tasminnāgatamātre tu sīpyāmraḥ kubjako'bhavat
taṃ dṛṣṭvā mahadāścaryaṃ sa rājā saṃśitavrataḥ /
viśālasya kathaṃ kaubjyamiti cintāparobhavat
tasya cintayato buddhirbabhau taṃ brāhmaṇaṃ prati /
anenāgatamātreṇa kṛtametanna saṃśayaḥ
tasmādeṣaiva bhavitā bhagavān puruṣottamaḥ /
evamuktvā namaścakre tasya viprasya sa nṛpaḥ
anugrahāya bhagavan nūnaṃ tvaṃ puruṣottamaḥ /
āgato'si svarūpaṃ me darśayasvādhunā hare
evamuktastadā devaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ /
babhau tatpurataḥ saumyo vākyaṃ cedamuvāca ha
varaṃ vṛṇīṣva rājendra yatte manasi vartate /
mayi prasanne trailokya tilamātramidaṃ nṛpa
evamuktastato rājā harṣotphullitalocanaḥ /
mokṣaṃ prayaccha deveśetyuktvā novāca kiṃcana
evamuktaḥ sa bhagavān punarvākyamuvāca ha /
mayyāgate viśālo'yamāmraḥ kubjatvamāgataḥ /
yasmāt tasmāt tīrthamidaṃ kubjakāmraṃ bhaviṣyati
tiryagyonyādayo'pyasmin brāhmaṇāntā yadi svakam /
kalevaraṃ tyajiṣyanti teṣāṃ pañcaśatāni ca /
vimānāni bhaviṣyanti yogināṃ muktireva ca
evamuktvā nṛpaṃ devaḥ śaṅkhāgreṇa janārdanaḥ /
pasparśa spṛṣṭamātro'sau paraṃ nirvāṇamāptavān
tasmāttvamapi rājendra taṃ devaṃ śaraṇaṃ vraja /
yena bhūyaḥ punaḥ śocyapadavīṃ no prayāsyasi
ya idaṃ śrṛṇuyānnityaṃ prātarutthāya mānavaḥ /
paṭhed yaścaritaṃ tābhyāṃ mokṣadharmārthado bhavet
śubhavratamidaṃ puṇyaṃ yaśca kuryājjaneśvara /
sa sarvasampadaṃ ceha bhuktvete tallayaṃ vrajet
// iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre pañcapañcāśo'dhyāyaḥ
Original text: varāhapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0